ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.127.1
श्रुत्वा तु परमानन्दं भरतः सत्यविक्रमः।
हृष्टमाज्ञापयामास शत्रुघ्नं परवीरहा ॥ ६.१२७.१ ॥
ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
6.127.2
दैवतानि च सर्वाणि चैत्यानि नगरस्य च।
सुगन्धमाल्यैर्वादित्रैरर्चन्तु शुचयो नराः ॥ ६.१२७.२ ॥
ਨਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਚੈਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਲੋਕ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ।
6.127.3
सूताः स्तुतिपुराणज्ञाः सर्वे वैतालिकास्तथा।
सर्वे वादित्रकुशला गणिकाश्चैव सर्वशः ॥ ६.१२७.३ ॥
ਸਤੁਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸੂਤ, ਸਾਰੇ ਵੈਤਾਲਿਕ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਰੀਆਂ ਗਣਿਕਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ)।
6.127.4
राजदारास्तथामात्याः सैन्याः सेनाङ्गनागणाः।
ब्राह्मणाश्च सराजन्याः श्रेणीमुख्यास्तथा गणाः ॥ ६.१२७.४ ॥
ਰਾਜ-ਪਤਨੀਆਂ, ਮੰਤਰੀ, ਸੈਨਿਕ, ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼੍ਰੇਣੀ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਗਣ (ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਆਉਣ)।
6.127.5
अभिनिर्यान्तु रामस्य द्रष्टुं शशिनिभं मुखम्।
भरतस्य वचः श्रुत्वा शत्रुघ्नः परवीरहा ॥ ६.१२७.५ ॥
ਰਾਮ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਮੁਖ ਵੇਖਣ ਲਈ ਓਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ। ਭਰਤ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਸ਼ਤਰੁਘਨ (ਏਦਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ)।
6.127.6
विष्टीरनेकसाहस्रीश्चोदयामास भागशः।
समीकुरुत निम्नानि विषमाणि समानि च ॥ ६.१२७.६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: ਨੀਵੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਊਚ-ਨੀਚ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਤਲ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਕਰੋ।
6.127.7
स्थानानि च निरस्यन्तां नन्दिग्रामादितः परम्।
सिञ्चन्तु पृथिवीं कृत्स्नां हिमशीतेन वारिणा ॥ ६.१२७.७ ॥
ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ; ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਰਫ਼ ਵਰਗੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਵੇ।
6.127.8
ततोऽभ्यवकिरन्त्वन्ये लाजैः पुष्पैश्च सर्वतः।
समुच्छ्रितपताकास्तु रथ्याः पुरवरोत्तमे ॥ ६.१२७.८ ॥
ਫਿਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲਾਜਾ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਖਿਲਾਰਨ; ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਉਣ।
6.127.9
शोभयन्तु च वेश्मानि सूर्यस्योदयनं प्रति।
स्रग्दाममुक्तपुष्पैश्च सुवर्णैः पञ्चवर्णकैः ॥ ६.१२७.९ ॥
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਦੇ ਘਰ ਸਜਾਏ ਜਾਣ; ਹਾਰਾਂ, ਖਿੱਲਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
6.127.10
राजमार्गमसम्बाधं किरन्तु शतशो नराः।
ततस्तच्छासनं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य मुदान्विताः ॥ ६.१२७.१० ॥
ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਿਲਾਰਨ; ਫਿਰ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਦਾ ਉਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
6.127.11
धृष्टिर्जयन्तो विजयः सिद्धार्थश्चार्थसाधकः।
अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.११ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜੈ, ਸਿੱਧਾਰਥ, ਕਾਰਜ ਸਾਧਕ ਅਸ਼ੋਕ, ਮੰਤ੍ਰਪਾਲ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਨਿਕਲੇ।
6.127.12
मत्तैर्नागसहस्रैश्च सध्वजैः सुविभूषितैः।
अपरे हेमकक्षाभिः सगजाभिः करेणुभिः ॥ ६.१२७.१२ ॥
ਮਸਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੇ ਸਜ ਕੇ ਚੱਲੇ; ਹੋਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹਥਣੀਆਂ ਨਾਲ ਆਏ।
6.127.13
निर्ययुस्तुरगाक्रान्ता रथैश्च सुमहारथाः।
शक्त्यृष्टिपाशहस्तानां सध्वजानां पताकिनाम् ॥ ६.१२७.१३ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਮਹਾਰਥੀ ਨਿਕਲ ਪਏ; ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਪਾਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ; ਧੁਜਾਵਾਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਵਾਲੇ।
6.127.14
तुरगाणां सहस्रैश्च मुख्यैर्मुख्यतरान्वितैः।
पदातीनां सहस्रैश्च वीराः परिवृता ययुः ॥ ६.१२७.१४ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਵੀਰ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.127.15
ततो यानान्युपारूढाः सर्वा दशरथस्त्रियः।
कौसल्यां प्रमुखे कृत्वा सुमित्रां चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.१५ ॥
ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਈਆਂ; ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁਮਿੱਤਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲੀਆਂ।
6.127.16
कैकेय्या सहिताः सर्वा नन्दिग्राममुपागमन् ॥ ६.१२७.१६ ॥
ਕੈਕੇਈ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।
6.127.17
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्मा श्रेणीमुख्यैः सनैगमैः।
माल्यमोदकहस्तैश्च मन्त्रिभिर्भरतो वृतः ॥ ६.१२७.१७ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਭਰਤ ਦੁਵਿਜਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ, ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਤੇ ਮੋਦਕ ਫੜੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.127.18
शङ्खभेरीनिनादैश्च बन्दिभिश्चाभिनन्दितः।
आर्यपादौ गृहीत्वा तु शिरसा धर्मकोविदः ॥ ६.१२७.१८ ॥
ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਭੇਰੀ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੀਜਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਧਾਈ ਪਾਏ ਧਰਮਜ੍ਞ ਭਰਤ ਨੇ ਆਰਯ (ਰਾਮ) ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
6.127.19
पाण्डुरं छत्रमादाय शुक्लमाल्योपशोभितम्।
शुक्ले च वालव्यजने राजार्हे हेमभूषिते ॥ ६.१२७.१९ ॥
ਚਿੱਟਾ ਛਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਯੋਗ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਲੈ ਕੇ।
6.127.20
उपवासकृशो दीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः।
भ्रातुरागमनं श्रुत्वा तत्पूर्वं हर्षमागतः ॥ ६.१२७.२० ॥
ਵਰਤ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦੀਨ, ਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਉਹ, ਭਰਾ ਦਾ ਆਗਮਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
6.127.21
प्रत्युद्ययौ यदा रामं महात्मा सचिवैः सह।
अश्वानां खुरशब्दैश्च रथनेमिस्वनेन च ॥ ६.१२७.२१ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਰੱਥ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ।
6.127.22
शङ्खदुन्दुभिनादेन संचचालेव मेदिनी।
गजानां बृंहितैश्चापि शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ॥ ६.१२७.२२ ॥
ਸੰਖਾਂ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਹੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ; ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਬਿਰਹ-ਚਿੰਘਾੜ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੰਖ-ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਵੀ।
6.127.23
कृत्स्नं तु नगरं तत् तु नन्दिग्राममुपागमत्।
समीक्ष्य भरतो वाक्यमुवाच पवनात्मजम् ॥ ६.१२७.२३ ॥
ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਨੰਦੀਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਭਰਤ ਨੇ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.127.24
कच्चिन्न खलु कापेयी सेव्यते चलचित्तता।
नहि पश्यामि काकुत्स्थं राममार्यं परंतपम् ॥ ६.१२७.२४ ॥
ਕੀ ਕਿਤੇ ਚੰਚਲ-ਚਿੱਤਤਾ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਰਯ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ।
6.127.25
कच्चिन्न चानुदृश्यन्ते कपयः कामरूपिणः।
अथैवमुक्ते वचने हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ६.१२७.२५ ॥
ਕੀ ਕਾਮਰੂਪੀ ਬਾਂਦਰ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
6.127.26
अर्थ्यं विज्ञापयन्नेव भरतं सत्यविक्रमम्।
सदाफलान् कुसुमितान् वृक्षान् प्राप्य मधुस्रवान् ॥ ६.१२७.२६ ॥
ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਸਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਮਧੂ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ।
6.127.27
भरद्वाजप्रसादेन मत्तभ्रमरनादितान्।
तस्य चैव वरो दत्तो वासवेन परंतप ॥ ६.१२७.२७ ॥
ਭਰਦਵਾਜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰੇ (ਰੁੱਖਾਂ ਤੱਕ)। ਉਸਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
6.127.28
ससैन्यस्य तदातिथ्यं कृतं सर्वगुणान्वितम्।
निःस्वनः श्रूयते भीमः प्रहृष्टानां वनौकसाम् ॥ ६.१२७.२८ ॥
ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਉਸਦਾ ਉਹ ਆਤਿਥ ਸਤਕਾਰ, ਸਰਬ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
6.127.29
मन्ये वानरसेना सा नदीं तरति गोमतीम्।
रजोवर्षं समुद्भूतं पश्य सालवनं प्रति ॥ ६.१२७.२९ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਸੈਨਾ ਗੋਮਤੀ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਖ, ਸਾਲ ਵਣ ਵੱਲ ਉੱਠੀ ਧੂੜ ਦੀ ਵਰਖਾ।
6.127.30
मन्ये सालवनं रम्यं लोलयन्ति प्लवंगमाः।
तदेतद् दृश्यते दूराद् विमानं चन्द्रसंनिभम् ॥ ६.१२७.३० ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬਾਂਦਰ ਸੁੰਦਰ ਸਾਲ ਵਣ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਰੋਂ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਵਿਮਾਨ।
6.127.31
विमानं पुष्पकं दिव्यं मनसा ब्रह्मनिर्मितम्।
रावणं बान्धवैः सार्धं हत्वा लब्धं महात्मना ॥ ६.१२७.३१ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਮਨ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਇਹ ਦਿਵ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
6.127.32
तरुणादित्यसंकाशं विमानं रामवाहनम्।
धनदस्य प्रसादेन दिव्यमेतन्मनोजवम् ॥ ६.१२७.३२ ॥
ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਇਹ ਵਿਮਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੈ; ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਇਹ ਦਿਵ ਵਿਮਾਨ ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ।
6.127.33
एतस्मिन् भ्रातरौ वीरौ वैदेह्या सह राघवौ।
सुग्रीवश्च महातेजा राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.३३ ॥
ਇਸ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਵੀਰ ਰਾਘਵ ਭਰਾ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਬੈਠੇ ਹਨ।
6.127.34
ततो हर्षसमुद्भूतो निःस्वनो दिवमस्पृशत्।
स्त्रीबालयुववृद्धानां रामोऽयमिति कीर्तिते ॥ ६.१२७.३४ ॥
ਤਦ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਰੌਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਇਸਤਰੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਬੁੱਢਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਰਾਮ ਹਨ।"
6.127.35
रथकुञ्जरवाजिभ्यस्तेऽवतीर्य महीं गताः।
ददृशुस्तं विमानस्थं नराः सोममिवाम्बरे ॥ ६.१२७.३५ ॥
ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
6.127.36
प्राञ्जलिर्भरतो भूत्वा प्रहृष्टो राघवोन्मुखः।
यथार्थेनार्घ्यपाद्याद्यैस्ततो राममपूजयत् ॥ ६.१२७.३६ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਭਰਤ ਨੇ ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘ, ਪਾਦਯ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
6.127.37
मनसा ब्रह्मणा सृष्टे विमाने भरताग्रजः।
रराज पृथुदीर्घाक्षो वज्रपाणिरिवामरः ॥ ६.१२७.३७ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਚੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ।
6.127.38
ततो विमानाग्रगतं भरतो भ्रातरं तदा।
ववन्दे प्रणतो रामं मेरुस्थमिव भास्करम् ॥ ६.१२७.३८ ॥
ਫਿਰ ਵਿਮਾਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭਰਤ ਨੇ ਝੁਕ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
6.127.39
ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
हंसयुक्तं महावेगं निपपात महीतलम् ॥ ६.१२७.३९ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਮਾਨ, ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਉਤਰਿਆ।
6.127.40
आरोपितो विमानं तद् भरतः सत्यविक्रमः।
राममासाद्य मुदितः पुनरेवाभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४० ॥
ਉਸ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਸਤਿਆਪਰਾਕਰਮੀ ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
6.127.41
तं समुत्थाय काकुत्स्थश्चिरस्याक्षिपथं गतम्।
अङ्के भरतमारोप्य मुदितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४१ ॥
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਨਜ਼ਰ ਆਏ ਉਸ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਠ ਕੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ।
6.127.42
ततो लक्ष्मणमासाद्य वैदेहीं च परंतपः।
अथाभ्यवादयत् प्रीतो भरतो नाम चाब्रवीत् ॥ ६.१२७.४२ ॥
ਫਿਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ।
6.127.43
सुग्रीवं केकयीपुत्रो जाम्बवन्तमथाङ्गदम्।
मैन्दं च द्विविदं नीलमृषभं चैव सस्वजे ॥ ६.१२७.४३ ॥
ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਾਂਬਵੰਤ, ਅੰਗਦ, ਮੈਂਦ, ਦ੍ਵਿਵਿਦ, ਨੀਲ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ ਵੀ ਗਲ਼ ਲਾਇਆ।
6.127.44
सुषेणं च नलं चैव गवाक्षं गन्धमादनम्।
शरभं पनसं चैव परितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४४ ॥
ਭਰਤ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਨਲ, ਗਵਾਕ੍ਸ਼, ਗੰਧਮਾਦਨ, ਸ਼ਰਭ ਅਤੇ ਪਨਸ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਗਲ਼ ਲਾਇਆ।
6.127.45
ते कृत्वा मानुषं रूपं वानराः कामरूपिणः।
कुशलं पर्यपृच्छंस्ते प्रहृष्टा भरतं तदा ॥ ६.१२७.४५ ॥
ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਰਤ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸਾਂਦ ਪੁੱਛੀ।
6.127.46
अथाब्रवीद् राजपुत्रः सुग्रीवं वानरर्षभम्।
परिष्वज्य महातेजा भरतो धर्मिणां वरः ॥ ६.१२७.४६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਧਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਭਰਤ ਨੇ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਗਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
6.127.47
त्वमस्माकं चतुर्णां वै भ्राता सुग्रीव पञ्चमः।
सौहृदाज्जायते मित्रमपकारोऽरिलक्षणम् ॥ ६.१२७.४७ ॥
ਹੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ! ਅਸੀਂ ਚਾਰਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਭਰਾ ਹੈਂ। ਮਿੱਤਰਤਾ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨਾ ਵੈਰੀ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।
6.127.48
विभीषणं च भरतः सान्त्ववाक्यमथाब्रवीत्।
दिष्ट्या त्वया सहायेन कृतं कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.१२७.४८ ॥
ਭਰਤ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸੇ ਦੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: "ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।"
6.127.49
शत्रुघ्नश्च तदा राममभिवाद्य सलक्ष्मणम्।
सीतायाश्चरणौ वीरो विनयादभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४९ ॥
ਤਦ ਵੀਰ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
6.127.50
रामो मातरमासाद्य विवर्णां शोककर्शिताम्।
जग्राह प्रणतः पादौ मनो मातुः प्रहर्षयन् ॥ ६.१२७.५० ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਫਿੱਕੀ ਪਈ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਝੁਕ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜੇ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
6.127.51
अभिवाद्य सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्।
स मातॄश्च ततः सर्वाः पुरोहितमुपागमत् ॥ ६.१२७.५१ ॥
ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕੋਲ ਗਏ।
6.127.53
स्वागतं ते महाबाहो कौसल्यानन्दवर्धन।
तान्यञ्जलिसहस्राणि प्रगृहीतानि नागरैः।
व्याकोशानीव पद्मानि ददर्श भरताग्रजः ॥ ६.१२७.५३ ॥
"ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ।" ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉੱਚੇ ਕੀਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੁੜੇ ਹੱਥ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗੇ।
6.127.54
पादुके ते तु रामस्य गृहीत्वा भरतः स्वयम्।
चरणाभ्यां नरेन्द्रस्य योजयामास धर्मवित् ॥ ६.१२७.५४ ॥
ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਦੁਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤ ਨੇ ਖੁਦ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ (ਰਾਮ) ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਾਈਆਂ।
6.127.55
अब्रवीच्च तदा रामं भरतः स कृताञ्जलिः।
एतत् ते सकलं राज्यं न्यासं निर्यातितं मया ॥ ६.१२७.५५ ॥
ਤਦ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਜ, ਤੇਰੀ ਅਮਾਨਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।"
6.127.56
अद्य जन्म कृतार्थं मे संवृत्तश्च मनोरथः।
यत् त्वां पश्यामि राजानमयोध्यां पुनरागतम् ॥ ६.१२७.५६ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਮੁੜ ਅਯੋਧਿਆ ਆਏ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
6.127.57
अवेक्षतां भवान् कोशं कोष्ठागारं गृहं बलम्।
भवतस्तेजसा सर्वं कृतं दशगुणं मया ॥ ६.१२७.५७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਅਨਾਜ ਭੰਡਾਰ, ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵੇਖ ਲਓ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦਸ ਗੁਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
6.127.58
तथा ब्रुवाणं भरतं दृष्ट्वा तं भ्रातृवत्सलम्।
मुमुचुर्वानरा बाष्पं राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.५८ ॥
ਭਰਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਵੀ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਏ।
6.127.59
ततः प्रहर्षाद् भरतमङ्कमारोप्य राघवः।
ययौ तेन विमानेन ससैन्यो भरताश्रमम् ॥ ६.१२७.५९ ॥
ਫਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਤ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਘਵ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਸ ਵਿਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਭਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਏ।
6.127.60
भरताश्रममासाद्य ससैन्यो राघवस्तदा।
अवतीर्य विमानाग्रादवतस्थे महीतले ॥ ६.१२७.६० ॥
ਭਰਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਵਿਮਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
6.127.61
अब्रवीत् तु तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम्।
वह वैश्रवणं देवमनुजानामि गम्यताम् ॥ ६.१२७.६१ ॥
ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਦੇਵ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾ; ਤੈਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
6.127.62
ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
उत्तरां दिशमुद्दिश्य जगाम धनदालयम् ॥ ६.१२७.६२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਅਨੁੱਤਮ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਤੁਰਿਆ ਅਤੇ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਗਿਆ।
6.127.63
विमानं पुष्पकं दिव्यं संगृहीतं तु रक्षसा।
अगमद् धनदं वेगाद् रामवाक्यप्रचोदितम् ॥ ६.१२७.६३ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਆਰਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਦਿਵ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਧਨਦ ਕੋਲ ਗਿਆ।
6.127.64
पुरोहितस्यात्मसखस्य राघवो
बृहस्पतेः शक्र इवामराधिपः।
निपीड्य पादौ पृथगासने शुभे
सहैव तेनोपविवेश वीर्यवान् ॥ ६.१२७.६४ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਇੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕੋਲ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਪੈਰ ਦਬਾ ਕੇ ਸੁੰਦਰ ਵੱਖਰੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ।