വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.127
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.127.1
श्रुत्वा तु परमानन्दं भरतः सत्यविक्रमः।
हृष्टमाज्ञापयामास शत्रुघ्नं परवीरहा ॥ ६.१२७.१ ॥
പരമാനന്ദവാർത്ത കേട്ട സത്യപരാക്രമിയായ ഭരതൻ സന്തോഷത്തോടെ ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ശത്രുഘ്നനോട് ആജ്ഞാപിച്ചു.
6.127.2
दैवतानि च सर्वाणि चैत्यानि नगरस्य च।
सुगन्धमाल्यैर्वादित्रैरर्चन्तु शुचयो नराः ॥ ६.१२७.२ ॥
നഗരത്തിലെ എല്ലാ ദേവാലയങ്ങളെയും ചൈത്യങ്ങളെയും ശുദ്ധരായ ജനങ്ങൾ സുഗന്ധമാലകളും വാദ്യങ്ങളും കൊണ്ട് പൂജിക്കട്ടെ.
6.127.3
सूताः स्तुतिपुराणज्ञाः सर्वे वैतालिकास्तथा।
सर्वे वादित्रकुशला गणिकाश्चैव सर्वशः ॥ ६.१२७.३ ॥
സ്തുതികളും പുരാണങ്ങളും അറിയുന്ന സൂതന്മാരും എല്ലാ വൈതാളികരും വാദ്യകുശലരായ എല്ലാ ഗണികമാരും പൂർണ്ണമായി (ഉത്സവത്തിൽ പങ്കുചേരട്ടെ).
6.127.4
राजदारास्तथामात्याः सैन्याः सेनाङ्गनागणाः।
ब्राह्मणाश्च सराजन्याः श्रेणीमुख्यास्तथा गणाः ॥ ६.१२७.४ ॥
രാജപത്നിമാർ, മന്ത്രിമാർ, സൈനികർ, സേനാസ്ത്രീസംഘങ്ങൾ, ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയരോടൊപ്പം, ശ്രേണീമുഖ്യർ, ഗണങ്ങൾ എന്നിവർ (ഉത്സവത്തിനു വരട്ടെ).
6.127.5
अभिनिर्यान्तु रामस्य द्रष्टुं शशिनिभं मुखम्।
भरतस्य वचः श्रुत्वा शत्रुघ्नः परवीरहा ॥ ६.१२७.५ ॥
രാമന്റെ ചന്ദ്രസമാനമായ മുഖം കാണാൻ അവർ പുറപ്പെടട്ടെ. ഭരതന്റെ വാക്ക് കേട്ട ശത്രുവീരഹന്താവായ ശത്രുഘ്നൻ (അങ്ങനെ ചെയ്തു).
6.127.6
विष्टीरनेकसाहस्रीश्चोदयामास भागशः।
समीकुरुत निम्नानि विषमाणि समानि च ॥ ६.१२७.६ ॥
അവൻ പതിനായിരക്കണക്കിന് പണിക്കാരെ വിഭാഗങ്ങളായി ഏവിച്ചു: താഴ്ചകളെയും ഉയർച്ച-താഴ്ചകളെയും സമമായവയെയും സമതലമാക്കുക.
6.127.7
स्थानानि च निरस्यन्तां नन्दिग्रामादितः परम्।
सिञ्चन्तु पृथिवीं कृत्स्नां हिमशीतेन वारिणा ॥ ६.१२७.७ ॥
നന്ദിഗ്രാമം മുതൽ അപ്പുറമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കട്ടെ; ഭൂമി മുഴുവൻ മഞ്ഞുപോലെ തണുത്ത വെള്ളത്താൽ തളിക്കട്ടെ.
6.127.8
ततोऽभ्यवकिरन्त्वन्ये लाजैः पुष्पैश्च सर्वतः।
समुच्छ्रितपताकास्तु रथ्याः पुरवरोत्तमे ॥ ६.१२७.८ ॥
പിന്നെ മറ്റുള്ളവർ ചുറ്റിലും ലാജങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും വിതറട്ടെ; ആ ശ്രേഷ്ഠനഗരത്തിന്റെ വീഥികളിൽ ഉയർന്ന കൊടികൾ പാറട്ടെ.
6.127.9
शोभयन्तु च वेश्मानि सूर्यस्योदयनं प्रति।
स्रग्दाममुक्तपुष्पैश्च सुवर्णैः पञ्चवर्णकैः ॥ ६.१२७.९ ॥
സൂര്യോദയത്തിന് നേരെയുള്ള വീടുകൾ അലങ്കരിക്കട്ടെ; മാലകളും വിതറിയ പുഷ്പങ്ങളും അഞ്ചുവർണ്ണത്തിലുള്ള സ്വർണ്ണാലങ്കാരങ്ങളും കൊണ്ട് അവയെ ശോഭിപ്പിക്കട്ടെ.
6.127.10
राजमार्गमसम्बाधं किरन्तु शतशो नराः।
ततस्तच्छासनं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य मुदान्विताः ॥ ६.१२७.१० ॥
രാജവീഥി നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ തിരക്കില്ലാതെ വിതറട്ടെ; അപ്പോൾ ശത്രുഘ്നന്റെ കല്പന കേട്ട് ജനം സന്തോഷിച്ചു.
6.127.11
धृष्टिर्जयन्तो विजयः सिद्धार्थश्चार्थसाधकः।
अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.११ ॥
ധൃഷ്ടി, ജയന്തൻ, വിജയൻ, സിദ്ധാർത്ഥൻ, കാര്യസാധകനായ അശോകൻ, മന്ത്രപാലൻ, സുമന്ത്രൻ എന്നിവരും പുറപ്പെട്ടു.
6.127.12
मत्तैर्नागसहस्रैश्च सध्वजैः सुविभूषितैः।
अपरे हेमकक्षाभिः सगजाभिः करेणुभिः ॥ ६.१२७.१२ ॥
മദിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് ആനകൾ കൊടികളോടെ നന്നായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു പോയി; മറ്റുള്ളവ സ്വർണ്ണപ്പട്ടകളോടെ ആനകളും പിടിയാനകളുമായി വന്നു.
6.127.13
निर्ययुस्तुरगाक्रान्ता रथैश्च सुमहारथाः।
शक्त्यृष्टिपाशहस्तानां सध्वजानां पताकिनाम् ॥ ६.१२७.१३ ॥
കുതിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, രഥങ്ങളിലുള്ള മഹാരഥന്മാർ പുറപ്പെട്ടു; കൈകളിൽ ശക്തി, ഋഷ്ടി, പാശങ്ങൾ ഏന്തിയവർ; ധ്വജങ്ങളും പതാകകളും ഉള്ളവർ.
6.127.14
तुरगाणां सहस्रैश्च मुख्यैर्मुख्यतरान्वितैः।
पदातीनां सहस्रैश्च वीराः परिवृता ययुः ॥ ६.१२७.१४ ॥
ആയിരക്കണക്കിന് കുതിരകളോടും, ശ്രേഷ്ഠരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ വീരന്മാരോടും കൂടി, ആയിരക്കണക്കിന് കാലാൾപ്പടയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് വീരന്മാർ നീങ്ങി.
6.127.15
ततो यानान्युपारूढाः सर्वा दशरथस्त्रियः।
कौसल्यां प्रमुखे कृत्वा सुमित्रां चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.१५ ॥
പിന്നെ ദശരഥന്റെ പത്നിമാരെല്ലാം വാഹനങ്ങളിൽ കയറി; കൗസല്യയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, സുമിത്രയെയും കൂട്ടി പുറപ്പെട്ടു.
6.127.16
कैकेय्या सहिताः सर्वा नन्दिग्राममुपागमन् ॥ ६.१२७.१६ ॥
കൈകേയിയോടൊപ്പം എല്ലാവരും നന്ദിഗ്രാമത്തിലെത്തി.
6.127.17
द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्मा श्रेणीमुख्यैः सनैगमैः।
माल्यमोदकहस्तैश्च मन्त्रिभिर्भरतो वृतः ॥ ६.१२७.१७ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ ഭരതൻ, ദ്വിജരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ, ശ്രേണീമുഖ്യർ, നഗരവാസികൾ, കയ്യിൽ മാലകളും മോദകങ്ങളും ഏന്തിയ മന്ത്രിമാർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.127.18
शङ्खभेरीनिनादैश्च बन्दिभिश्चाभिनन्दितः।
आर्यपादौ गृहीत्वा तु शिरसा धर्मकोविदः ॥ ६.१२७.१८ ॥
ശംഖ-ഭേരീ നാദങ്ങളാലും ബന്ദികളുടെ സ്തുതിയാലും അഭിനന്ദിക്കപ്പെട്ട ധർമ്മജ്ഞനായ ഭരതൻ ആര്യന്റെ (രാമന്റെ) പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് ശിരസ്സാൽ വണങ്ങി.
6.127.19
पाण्डुरं छत्रमादाय शुक्लमाल्योपशोभितम्।
शुक्ले च वालव्यजने राजार्हे हेमभूषिते ॥ ६.१२७.१९ ॥
വെളുത്ത കുടയും, വെള്ളപ്പൂമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചതും, രാജാവിന് യോജിച്ചതും സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായ രണ്ടു വെൺചാമരങ്ങളും എടുത്ത്.
6.127.20
उपवासकृशो दीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः।
भ्रातुरागमनं श्रुत्वा तत्पूर्वं हर्षमागतः ॥ ६.१२७.२० ॥
ഉപവാസത്താൽ മെലിഞ്ഞവനും ദീനനും, മരവുരിയും കറുത്ത മാൻതോലും ധരിച്ചവനുമായ അവൻ, സഹോദരന്റെ വരവ് കേട്ട് മുൻപേ സന്തോഷിച്ചു.
6.127.21
प्रत्युद्ययौ यदा रामं महात्मा सचिवैः सह।
अश्वानां खुरशब्दैश्च रथनेमिस्वनेन च ॥ ६.१२७.२१ ॥
മഹാത്മാവ് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം രാമനെ എതിരേൽക്കാൻ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, കുതിരക്കുളമ്പുകളുടെയും രഥച്ചക്രവക്കുകളുടെയും ശബ്ദത്തോടെ.
6.127.22
शङ्खदुन्दुभिनादेन संचचालेव मेदिनी।
गजानां बृंहितैश्चापि शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ॥ ६.१२७.२२ ॥
ശംഖ്, ദുന്ദുഭി നാദത്താൽ ഭൂമി തന്നെ കുലുങ്ങുന്നതുപോലെയായി; ആനകളുടെ ബൃംഹിതത്തോടും ശംഖ് ദുന്ദുഭി ധ്വനികളോടുംകൂടി.
6.127.23
कृत्स्नं तु नगरं तत् तु नन्दिग्राममुपागमत्।
समीक्ष्य भरतो वाक्यमुवाच पवनात्मजम् ॥ ६.१२७.२३ ॥
ആ നഗരമാകെ നന്ദിഗ്രാമത്തിൽ എത്തി. ഭരതൻ അതു കണ്ട് വായുപുത്രനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
6.127.24
कच्चिन्न खलु कापेयी सेव्यते चलचित्तता।
नहि पश्यामि काकुत्स्थं राममार्यं परंतपम् ॥ ६.१२७.२४ ॥
ചഞ്ചലചിത്തത എന്ന മദ്യമാണോ സേവിക്കപ്പെടുന്നത്? ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ആര്യനായ കാകുത്സ്ഥ രാമനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ലല്ലോ.
6.127.25
कच्चिन्न चानुदृश्यन्ते कपयः कामरूपिणः।
अथैवमुक्ते वचने हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ६.१२७.२५ ॥
കാമരൂപികളായ കുരങ്ങന്മാർ ആരും കാണുന്നില്ലേ? ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ ഹനുമാൻ ഇതു പറഞ്ഞു.
6.127.26
अर्थ्यं विज्ञापयन्नेव भरतं सत्यविक्रमम्।
सदाफलान् कुसुमितान् वृक्षान् प्राप्य मधुस्रवान् ॥ ६.१२७.२६ ॥
സത്യപരാക്രമിയായ ഭരതനെ കാര്യം അറിയിച്ചുകൊണ്ട്, എപ്പോഴും ഫലം നൽകുന്ന, പൂത്ത, തേൻ ഒഴുകുന്ന വൃക്ഷങ്ങളെ പ്രാപിച്ച്.
6.127.27
भरद्वाजप्रसादेन मत्तभ्रमरनादितान्।
तस्य चैव वरो दत्तो वासवेन परंतप ॥ ६.१२७.२७ ॥
ഭരദ്വാജന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, മത്തമായ വണ്ടുകളുടെ മുഴക്കത്താൽ നിറഞ്ഞ (വൃക്ഷങ്ങളെ). അവനു ഇന്ദ്രനും വരം നൽകിയിരുന്നു, ശത്രുതാപകാ.
6.127.28
ससैन्यस्य तदातिथ्यं कृतं सर्वगुणान्वितम्।
निःस्वनः श्रूयते भीमः प्रहृष्टानां वनौकसाम् ॥ ६.१२७.२८ ॥
സൈന്യസഹിതം അവനു ആ ആതിഥ്യം സർവഗുണസമ്പന്നമായി ചെയ്യപ്പെട്ടു. സന്തുഷ്ടരായ വനവാസികളുടെ ഭയങ്കരമായ ആരവം കേൾക്കുന്നു.
6.127.29
मन्ये वानरसेना सा नदीं तरति गोमतीम्।
रजोवर्षं समुद्भूतं पश्य सालवनं प्रति ॥ ६.१२७.२९ ॥
ആ വാനരസേന ഗോമതി നദി കടക്കുകയാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. നോക്കൂ, സാലവനത്തിനു നേരെ ഉയർന്ന പൊടിമഴ.
6.127.30
मन्ये सालवनं रम्यं लोलयन्ति प्लवंगमाः।
तदेतद् दृश्यते दूराद् विमानं चन्द्रसंनिभम् ॥ ६.१२७.३० ॥
കുരങ്ങന്മാർ മനോഹരമായ സാലവനത്തെ ഇളക്കുകയാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ദൂരെനിന്ന് ഇതാ കാണുന്നു, ചന്ദ്രസമാനമായ വിമാനം.
6.127.31
विमानं पुष्पकं दिव्यं मनसा ब्रह्मनिर्मितम्।
रावणं बान्धवैः सार्धं हत्वा लब्धं महात्मना ॥ ६.१२७.३१ ॥
ബ്രഹ്മാവ് മനസ്സുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഈ ദിവ്യമായ പുഷ്പകവിമാനം, മഹാത്മാവ് രാവണനെയും ബന്ധുക്കളെയും വധിച്ച് നേടിയതാണ്.
6.127.32
तरुणादित्यसंकाशं विमानं रामवाहनम्।
धनदस्य प्रसादेन दिव्यमेतन्मनोजवम् ॥ ६.१२७.३२ ॥
ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന ഈ വിമാനം രാമന്റെ വാഹനമാണ്; കുബേരന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ലഭിച്ച ഈ ദിവ്യവിമാനം മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ളതാണ്.
6.127.33
एतस्मिन् भ्रातरौ वीरौ वैदेह्या सह राघवौ।
सुग्रीवश्च महातेजा राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.३३ ॥
ഈ വിമാനത്തിൽ വൈദേഹിയോടൊപ്പം വീരന്മാരായ രാഘവസഹോദരന്മാരും, മഹാതേജസ്വിയായ സുഗ്രീവനും, രാക്ഷസനായ വിഭീഷണനും ഉണ്ട്.
6.127.34
ततो हर्षसमुद्भूतो निःस्वनो दिवमस्पृशत्।
स्त्रीबालयुववृद्धानां रामोऽयमिति कीर्तिते ॥ ६.१२७.३४ ॥
അപ്പോൾ സന്തോഷത്താൽ ഉയർന്ന ആരവം ആകാശത്തെ തൊട്ടു; സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും യുവാക്കളും വൃദ്ധരും "ഇതാ രാമൻ" എന്ന് വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.
6.127.35
रथकुञ्जरवाजिभ्यस्तेऽवतीर्य महीं गताः।
ददृशुस्तं विमानस्थं नराः सोममिवाम्बरे ॥ ६.१२७.३५ ॥
രഥങ്ങളിൽ നിന്നും ആനകളിൽ നിന്നും കുതിരകളിൽ നിന്നും ഇറങ്ങി അവർ നിലത്തെത്തി; വിമാനത്തിലിരുന്നയാളെ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ അവർ കണ്ടു.
6.127.36
प्राञ्जलिर्भरतो भूत्वा प्रहृष्टो राघवोन्मुखः।
यथार्थेनार्घ्यपाद्याद्यैस्ततो राममपूजयत् ॥ ६.१२७.३६ ॥
കൈകൂപ്പി, സന്തോഷത്തോടെ, രാഘവനെ അഭിമുഖീകരിച്ച ഭരതൻ പിന്നെ യഥാവിധി അർഘ്യപാദ്യാദികളാൽ രാമനെ പൂജിച്ചു.
6.127.37
मनसा ब्रह्मणा सृष्टे विमाने भरताग्रजः।
रराज पृथुदीर्घाक्षो वज्रपाणिरिवामरः ॥ ६.१२७.३७ ॥
ബ്രഹ്മാവ് മനസ്സുകൊണ്ട് സൃഷ്ടിച്ച വിമാനത്തിൽ ഭരതന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ ശോഭിച്ചു; വിശാലവും ദീർഘവുമായ കണ്ണുകളോടെ, വജ്രായുധം ധരിച്ച ദേവനെപ്പോലെ.
6.127.38
ततो विमानाग्रगतं भरतो भ्रातरं तदा।
ववन्दे प्रणतो रामं मेरुस्थमिव भास्करम् ॥ ६.१२७.३८ ॥
അപ്പോൾ വിമാനത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തു നിന്നിരുന്ന സഹോദരൻ രാമനെ ഭരതൻ വിനയത്തോടെ വണങ്ങി; മേരുവിൽ നിൽക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ.
6.127.39
ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
हंसयुक्तं महावेगं निपपात महीतलम् ॥ ६.१२७.३९ ॥
അപ്പോൾ രാമന്റെ അനുമതിയോടെ ആ അനുപമമായ വിമാനം, അന്നപ്പക്ഷികൾ പൂട്ടിയതും മഹാവേഗമുള്ളതുമായി, ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങി.
6.127.40
आरोपितो विमानं तद् भरतः सत्यविक्रमः।
राममासाद्य मुदितः पुनरेवाभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४० ॥
ആ വിമാനത്തിൽ കയറ്റപ്പെട്ട സത്യപരാക്രമിയായ ഭരതൻ രാമനെ സമീപിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ വീണ്ടും വണങ്ങി.
6.127.41
तं समुत्थाय काकुत्स्थश्चिरस्याक्षिपथं गतम्।
अङ्के भरतमारोप्य मुदितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४१ ॥
വളരെക്കാലത്തിനു ശേഷം കാഴ്ചയിലെത്തിയ അവനെ കാകുത്സ്ഥനായ രാമൻ എഴുന്നേറ്റ് ഭരതനെ മടിയിലിരുത്തി സന്തോഷത്തോടെ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
6.127.42
ततो लक्ष्मणमासाद्य वैदेहीं च परंतपः।
अथाभ्यवादयत् प्रीतो भरतो नाम चाब्रवीत् ॥ ६.१२७.४२ ॥
പിന്നെ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ഭരതൻ ലക്ഷ്മണനെയും വൈദേഹിയെയും സമീപിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ വണങ്ങി, തന്റെ പേര് പറഞ്ഞു.
6.127.43
सुग्रीवं केकयीपुत्रो जाम्बवन्तमथाङ्गदम्।
मैन्दं च द्विविदं नीलमृषभं चैव सस्वजे ॥ ६.१२७.४३ ॥
കൈകേയിയുടെ പുത്രൻ ഭരതൻ സുഗ്രീവനെയും ജാംബവാനെയും അംഗദനെയും മൈന്ദനെയും ദ്വിവിദനെയും നീലനെയും ഋഷഭനെയും ആലിംഗനം ചെയ്തു.
6.127.44
सुषेणं च नलं चैव गवाक्षं गन्धमादनम्।
शरभं पनसं चैव परितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४४ ॥
ഭരതൻ സുഷേണനെയും നളനെയും ഗവാക്ഷനെയും ഗന്ധമാദനനെയും ശരഭനെയും പനസനെയും ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് ആലിംഗനം ചെയ്തു.
6.127.45
ते कृत्वा मानुषं रूपं वानराः कामरूपिणः।
कुशलं पर्यपृच्छंस्ते प्रहृष्टा भरतं तदा ॥ ६.१२७.४५ ॥
ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കാൻ കഴിവുള്ള ആ വാനരന്മാർ മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ അപ്പോൾ ഭരതനോട് കുശലം ചോദിച്ചു.
6.127.46
अथाब्रवीद् राजपुत्रः सुग्रीवं वानरर्षभम्।
परिष्वज्य महातेजा भरतो धर्मिणां वरः ॥ ६.१२७.४६ ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയും ധർമ്മിഷ്ഠരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ രാജകുമാരൻ ഭരതൻ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് പറഞ്ഞു.
6.127.47
त्वमस्माकं चतुर्णां वै भ्राता सुग्रीव पञ्चमः।
सौहृदाज्जायते मित्रमपकारोऽरिलक्षणम् ॥ ६.१२७.४७ ॥
സുഗ്രീവാ! ഞങ്ങൾ നാലുപേർക്കും നീ അഞ്ചാമത്തെ സഹോദരനാണ്. സൗഹൃദം സ്നേഹത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്; ദ്രോഹം ശത്രുവിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.
6.127.48
विभीषणं च भरतः सान्त्ववाक्यमथाब्रवीत्।
दिष्ट्या त्वया सहायेन कृतं कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.१२७.४८ ॥
ഭരതൻ വിഭീഷണനോട് ആശ്വാസവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു: "ഭാഗ്യവശാൽ, നിന്റെ സഹായത്താൽ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ കർമ്മം സാധിച്ചു."
6.127.49
शत्रुघ्नश्च तदा राममभिवाद्य सलक्ष्मणम्।
सीतायाश्चरणौ वीरो विनयादभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४९ ॥
അപ്പോൾ വീരനായ ശത്രുഘ്നൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പമുള്ള രാമനെ വണങ്ങി; പിന്നെ വിനയത്തോടെ സീതയുടെ പാദങ്ങളിലും വണങ്ങി.
6.127.50
रामो मातरमासाद्य विवर्णां शोककर्शिताम्।
जग्राह प्रणतः पादौ मनो मातुः प्रहर्षयन् ॥ ६.१२७.५० ॥
രാമൻ വിളറി ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ച മാതാവിന്റെ അടുത്തെത്തി, താണുവണങ്ങി അവളുടെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ചു; മാതാവിന്റെ മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
6.127.51
अभिवाद्य सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्।
स मातॄश्च ततः सर्वाः पुरोहितमुपागमत् ॥ ६.१२७.५१ ॥
സുമിത്രയെയും യശസ്വിനിയായ കൈകേയിയെയും വണങ്ങി; പിന്നെ എല്ലാ മാതാക്കളെയും വണങ്ങി, അദ്ദേഹം പുരോഹിതന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
6.127.53
स्वागतं ते महाबाहो कौसल्यानन्दवर्धन।
तान्यञ्जलिसहस्राणि प्रगृहीतानि नागरैः।
व्याकोशानीव पद्मानि ददर्श भरताग्रजः ॥ ६.१२७.५३ ॥
"മഹാബാഹുവേ, കൗസല്യയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നവനേ, നിനക്ക് സ്വാഗതം." ഭരതന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ നഗരവാസികൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് കൂപ്പിയ കൈകൾ കണ്ടു; അവ പൂർണ്ണമായും വിരിഞ്ഞ താമരകൾ പോലെ തോന്നി.
6.127.54
पादुके ते तु रामस्य गृहीत्वा भरतः स्वयम्।
चरणाभ्यां नरेन्द्रस्य योजयामास धर्मवित् ॥ ६.१२७.५४ ॥
രാമന്റെ ആ പാദുകങ്ങൾ ഭരതൻ സ്വയം എടുത്ത്, ധർമ്മജ്ഞനായ അദ്ദേഹം രാജാവിന്റെ (രാമന്റെ) പാദങ്ങളിൽ ഇടുവിച്ചു.
6.127.55
अब्रवीच्च तदा रामं भरतः स कृताञ्जलिः।
एतत् ते सकलं राज्यं न्यासं निर्यातितं मया ॥ ६.१२७.५५ ॥
അപ്പോൾ കൈകൂപ്പിയ ഭരതൻ രാമനോട് പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ഈ സമ്പൂർണ്ണ രാജ്യം, നിന്റെ ന്യാസം, ഞാൻ തിരിച്ചേൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു."
6.127.56
अद्य जन्म कृतार्थं मे संवृत्तश्च मनोरथः।
यत् त्वां पश्यामि राजानमयोध्यां पुनरागतम् ॥ ६.१२७.५६ ॥
ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം സഫലമായി, എന്റെ മോഹം സാധിച്ചു; നിങ്ങൾ വീണ്ടും അയോധ്യയിൽ രാജാവായി മടങ്ങിയെത്തിയിരിക്കുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നു.
6.127.57
अवेक्षतां भवान् कोशं कोष्ठागारं गृहं बलम्।
भवतस्तेजसा सर्वं कृतं दशगुणं मया ॥ ६.१२७.५७ ॥
ഖജനാവ്, ധാന്യശാല, കൊട്ടാരം, സൈന്യം എന്നിവ നിങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാലും; നിങ്ങളുടെ തേജസ്സിനാൽ ഞാൻ എല്ലാം പത്തിരട്ടിയാക്കിയിരിക്കുന്നു.
6.127.58
तथा ब्रुवाणं भरतं दृष्ट्वा तं भ्रातृवत्सलम्।
मुमुचुर्वानरा बाष्पं राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.५८ ॥
സഹോദരസ്നേഹം നിറഞ്ഞ ഭരതൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത് കണ്ട് വാനരന്മാരും രാക്ഷസനായ വിഭീഷണനും കണ്ണീർ പൊഴിച്ചു.
6.127.59
ततः प्रहर्षाद् भरतमङ्कमारोप्य राघवः।
ययौ तेन विमानेन ससैन्यो भरताश्रमम् ॥ ६.१२७.५९ ॥
പിന്നെ സന്തോഷത്താൽ ഭരതനെ മടിയിലെടുത്ത രാഘവൻ സൈന്യസമേതം ആ വിമാനത്തിൽ ഭരതാശ്രമത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.
6.127.60
भरताश्रममासाद्य ससैन्यो राघवस्तदा।
अवतीर्य विमानाग्रादवतस्थे महीतले ॥ ६.१२७.६० ॥
ഭരതാശ്രമത്തിലെത്തി, സൈന്യസമേതം രാഘവൻ വിമാനത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി നിലത്തു നിന്നു.
6.127.61
अब्रवीत् तु तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम्।
वह वैश्रवणं देवमनुजानामि गम्यताम् ॥ ६.१२७.६१ ॥
അപ്പോൾ രാമൻ ആ ഉത്തമ വിമാനത്തോട് പറഞ്ഞു: 'വൈശ്രവണ ദേവനെ (കുബേരനെ) വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകൂ; നിനക്ക് പോകാൻ ഞാൻ അനുവാദം നൽകുന്നു.'
6.127.62
ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
उत्तरां दिशमुद्दिश्य जगाम धनदालयम् ॥ ६.१२७.६२ ॥
അപ്പോൾ രാമന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ച ആ അനുത്തമമായ വിമാനം വടക്കൻ ദിശ ലക്ഷ്യമാക്കി ധനദന്റെ (കുബേരന്റെ) ആലയത്തിലേക്ക് പോയി.
6.127.63
विमानं पुष्पकं दिव्यं संगृहीतं तु रक्षसा।
अगमद् धनदं वेगाद् रामवाक्यप्रचोदितम् ॥ ६.१२७.६३ ॥
രാക്ഷസൻ കൈവശപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ദിവ്യമായ പുഷ്പകവിമാനം രാമവാക്യത്താൽ പ്രേരിതമായി വേഗത്തിൽ ധനദന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
6.127.64
पुरोहितस्यात्मसखस्य राघवो
बृहस्पतेः शक्र इवामराधिपः।
निपीड्य पादौ पृथगासने शुभे
सहैव तेनोपविवेश वीर्यवान् ॥ ६.१२७.६४ ॥
ദേവാധിപനായ ഇന്ദ്രൻ തന്റെ സുഹൃത്തും പുരോഹിതനുമായ ബൃഹസ്പതിയോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, വീര്യവാനായ രാഘവൻ തന്റെ സുഹൃത്തും പുരോഹിതനുമായവന്റെ പാദങ്ങൾ അമർത്തി, ശുഭമായ വെവ്വേറെ ആസനങ്ങളിൽ അവനോടൊപ്പം ഇരുന്നു.