Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.127

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.127.1

श्रुत्वा तु परमानन्दं भरतः सत्यविक्रमः।
हृष्टमाज्ञापयामास शत्रुघ्नं परवीरहा ॥ ६.१२७.१ ॥

ପରମ ଆନନ୍ଦର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭରତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।

6.127.2

दैवतानि च सर्वाणि चैत्यानि नगरस्य च।
सुगन्धमाल्यैर्वादित्रैरर्चन्तु शुचयो नराः ॥ ६.१२७.२ ॥

ନଗରର ସମସ୍ତ ଦେବାଳୟ ଓ ଚୈତ୍ୟକୁ ଶୁଚି ଲୋକମାନେ ସୁଗନ୍ଧି ମାଳା ଓ ବାଦ୍ୟ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ।

6.127.3

सूताः स्तुतिपुराणज्ञाः सर्वे वैतालिकास्तथा।
सर्वे वादित्रकुशला गणिकाश्चैव सर्वशः ॥ ६.१२७.३ ॥

ସ୍ତୁତି ଓ ପୁରାଣ ଜାଣିଥିବା ସୂତମାନେ, ସମସ୍ତ ବୈତାଳିକ ଏବଂ ବାଦ୍ୟକୁଶଳ ସମସ୍ତ ଗଣିକା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ (ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ)।

6.127.4

राजदारास्तथामात्याः सैन्याः सेनाङ्गनागणाः।
ब्राह्मणाश्च सराजन्याः श्रेणीमुख्यास्तथा गणाः ॥ ६.१२७.४ ॥

ରାଜପତ୍ନୀ, ଅମାତ୍ୟ, ସୈନ୍ୟ, ସେନାର ନାରୀଗଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସହିତ, ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରମୁଖ ଓ ଗଣସମୂହ (ଉତ୍ସବକୁ ଆସନ୍ତୁ)।

6.127.5

अभिनिर्यान्तु रामस्य द्रष्टुं शशिनिभं मुखम्।
भरतस्य वचः श्रुत्वा शत्रुघ्नः परवीरहा ॥ ६.१२७.५ ॥

ରାମଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ମୁଖ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ବାହାରି ଆସନ୍ତୁ। ଭରତଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ (ସେହିପରି କଲେ)।

6.127.6

विष्टीरनेकसाहस्रीश्चोदयामास भागशः।
समीकुरुत निम्नानि विषमाणि समानि च ॥ ६.१२७.६ ॥

ସେ ଅନେକ ସହସ୍ର କର୍ମୀଙ୍କୁ ଭାଗରେ ନିୟୋଜିତ କରି ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ: ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ, ଅସମତଳ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଏବଂ ସମତଳ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସମ କର।

6.127.7

स्थानानि च निरस्यन्तां नन्दिग्रामादितः परम्।
सिञ्चन्तु पृथिवीं कृत्स्नां हिमशीतेन वारिणा ॥ ६.१२७.७ ॥

ନନ୍ଦିଗ୍ରାମଠାରୁ ଆଗକୁ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ପରିଷ୍କାର କରାଯାଉ; ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ହିମ ପରି ଶୀତଳ ଜଳରେ ସିଞ୍ଚନ କରାଯାଉ।

6.127.8

ततोऽभ्यवकिरन्त्वन्ये लाजैः पुष्पैश्च सर्वतः।
समुच्छ्रितपताकास्तु रथ्याः पुरवरोत्तमे ॥ ६.१२७.८ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ଲାଜ ଓ ପୁଷ୍ପ ବିଖେରନ୍ତୁ; ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରର ରାସ୍ତାରେ ଉଚ୍ଚ ପତାକା ଉଡ଼ନ୍ତୁ।

6.127.9

शोभयन्तु च वेश्मानि सूर्यस्योदयनं प्रति।
स्रग्दाममुक्तपुष्पैश्च सुवर्णैः पञ्चवर्णकैः ॥ ६.१२७.९ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦିଗ ଆଡ଼ର ଗୃହଗୁଡ଼ିକୁ ସଜାଯାଉ; ମାଳା, ବିଖରା ପୁଷ୍ପ ଓ ପଞ୍ଚବର୍ଣ୍ଣ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୋଭିତ କରାଯାଉ।

6.127.10

राजमार्गमसम्बाधं किरन्तु शतशो नराः।
ततस्तच्छासनं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य मुदान्विताः ॥ ६.१२७.१० ॥

ରାଜମାର୍ଗକୁ ଶହ ଶହ ଲୋକ ଭିଡ଼ ବିନା ବିଖେରନ୍ତୁ; ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସେହି ଆଦେଶ ଶୁଣି ଲୋକେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

6.127.11

धृष्टिर्जयन्तो विजयः सिद्धार्थश्चार्थसाधकः।
अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.११ ॥

ଧୃଷ୍ଟି, ଜୟନ୍ତ, ବିଜୟ, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ ଅଶୋକ, ମନ୍ତ୍ରପାଳ ଓ ସୁମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ବାହାରିଲେ।

6.127.12

मत्तैर्नागसहस्रैश्च सध्वजैः सुविभूषितैः।
अपरे हेमकक्षाभिः सगजाभिः करेणुभिः ॥ ६.१२७.१२ ॥

ମଦମତ୍ତ ହଜାର ହଜାର ହାତୀ ପତାକାରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ ଚାଲିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ସୁନା କଟିବନ୍ଧ ସହିତ ହାତୀ ଓ ହାତିଣୀମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଲେ।

6.127.13

निर्ययुस्तुरगाक्रान्ता रथैश्च सुमहारथाः।
शक्त्यृष्टिपाशहस्तानां सध्वजानां पताकिनाम् ॥ ६.१२७.१३ ॥

ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା, ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ମହାରଥୀମାନେ ବାହାରିଲେ; ହାତରେ ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି ଓ ପାଶ ଧାରଣ କରିଥିବା; ଧ୍ୱଜ ଓ ପତାକାଯୁକ୍ତ।

6.127.14

तुरगाणां सहस्रैश्च मुख्यैर्मुख्यतरान्वितैः।
पदातीनां सहस्रैश्च वीराः परिवृता ययुः ॥ ६.१२७.१४ ॥

ହଜାର ହଜାର ଘୋଡ଼ା ସହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନଙ୍କ ସହିତ, ହଜାର ହଜାର ପଦାତିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ବୀରମାନେ ଚାଲିଲେ।

6.127.15

ततो यानान्युपारूढाः सर्वा दशरथस्त्रियः।
कौसल्यां प्रमुखे कृत्वा सुमित्रां चापि निर्ययुः ॥ ६.१२७.१५ ॥

ତା'ପରେ ଦଶରଥଙ୍କର ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀମାନେ ଯାନରେ ଆରୂଢ଼ ହେଲେ; କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଏବଂ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗେ ନେଇ ସେମାନେ ବାହାରିଲେ।

6.127.16

कैकेय्या सहिताः सर्वा नन्दिग्राममुपागमन् ॥ ६.१२७.१६ ॥

କୈକେୟୀଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

6.127.17

द्विजातिमुख्यैर्धर्मात्मा श्रेणीमुख्यैः सनैगमैः।
माल्यमोदकहस्तैश्च मन्त्रिभिर्भरतो वृतः ॥ ६.१२७.१७ ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ଭରତ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଣୀ ମୁଖ୍ୟ, ପୌରଜନ ଏବଂ ହାତରେ ମାଳା ଓ ମୋଦକ ଧରିଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ।

6.127.18

शङ्खभेरीनिनादैश्च बन्दिभिश्चाभिनन्दितः।
आर्यपादौ गृहीत्वा तु शिरसा धर्मकोविदः ॥ ६.१२७.१८ ॥

ଶଙ୍ଖ ଓ ଭେରୀ ନିନାଦ ଏବଂ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭରତ ଆର୍ଯ୍ୟ (ରାମ)ଙ୍କ ଚରଣ ଧରି ମସ୍ତକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣାମ କଲେ।

6.127.19

पाण्डुरं छत्रमादाय शुक्लमाल्योपशोभितम्।
शुक्ले च वालव्यजने राजार्हे हेमभूषिते ॥ ६.१२७.१९ ॥

ଧଳା ଛତ୍ର ନେଇ, ଧଳା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ, ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ଦୁଇଟି ଧଳା ଚାମର ନେଇ।

6.127.20

उपवासकृशो दीनश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः।
भ्रातुरागमनं श्रुत्वा तत्पूर्वं हर्षमागतः ॥ ६.१२७.२० ॥

ଉପବାସରେ କୃଶ, ଦୀନ, ବଲ୍କଳ ଓ କଳା ହରିଣଚର୍ମ ପରିହିତ ସେ, ଭାଇଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି ପୂର୍ବରୁ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

6.127.21

प्रत्युद्ययौ यदा रामं महात्मा सचिवैः सह।
अश्वानां खुरशब्दैश्च रथनेमिस्वनेन च ॥ ६.१२७.२१ ॥

ମହାତ୍ମା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଆଗେଇ ନେବାକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଘୋଡ଼ାର ଖୁରର ଶବ୍ଦ ଓ ରଥଚକ୍ରର ଧ୍ୱନି ସହିତ।

6.127.22

शङ्खदुन्दुभिनादेन संचचालेव मेदिनी।
गजानां बृंहितैश्चापि शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ॥ ६.१२७.२२ ॥

ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ନାଦରେ ଯେପରି ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା; ହାତୀମାନଙ୍କ ବୃଂହିତ ଓ ଶଙ୍ଖ-ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଗମ୍ଭୀର ଘୋଷ ସହିତ।

6.127.23

कृत्स्नं तु नगरं तत् तु नन्दिग्राममुपागमत्।
समीक्ष्य भरतो वाक्यमुवाच पवनात्मजम् ॥ ६.१२७.२३ ॥

ସେହି ସମଗ୍ର ନଗର ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ ଆସିଲା। ଭରତ ତାହା ଦେଖି ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

6.127.24

कच्चिन्न खलु कापेयी सेव्यते चलचित्तता।
नहि पश्यामि काकुत्स्थं राममार्यं परंतपम् ॥ ६.१२७.२४ ॥

ଚଞ୍ଚଳଚିତ୍ତତା ରୂପୀ ମଦ୍ୟ ସେବନ କରାଯାଉଛି କି? କାରଣ ଶତ୍ରୁଦହନକାରୀ ଆର୍ଯ୍ୟ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।

6.127.25

कच्चिन्न चानुदृश्यन्ते कपयः कामरूपिणः।
अथैवमुक्ते वचने हनूमानिदमब्रवीत् ॥ ६.१२७.२५ ॥

କାମରୂପୀ ବାନରମାନେ କେହି ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି କି? ଏହା କୁହାଯିବାରୁ ହନୁମାନ ଏହା କହିଲେ।

6.127.26

अर्थ्यं विज्ञापयन्नेव भरतं सत्यविक्रमम्।
सदाफलान् कुसुमितान् वृक्षान् प्राप्य मधुस्रवान् ॥ ६.१२७.२६ ॥

ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭରତଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଜଣାଇ, ସଦା ଫଳଯୁକ୍ତ, ପୁଷ୍ପିତ, ମଧୁ ସ୍ରାବୀ ବୃକ୍ଷ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି।

6.127.27

भरद्वाजप्रसादेन मत्तभ्रमरनादितान्।
तस्य चैव वरो दत्तो वासवेन परंतप ॥ ६.१२७.२७ ॥

ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ମତ୍ତ ଭ୍ରମରଙ୍କ ନାଦରେ ମୁଖରିତ (ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ)। ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବରଦାନ ଥିଲା, ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ।

6.127.28

ससैन्यस्य तदातिथ्यं कृतं सर्वगुणान्वितम्।
निःस्वनः श्रूयते भीमः प्रहृष्टानां वनौकसाम् ॥ ६.१२७.२८ ॥

ସୈନ୍ୟ ସହିତ ତାଙ୍କର ସେହି ଆତିଥ୍ୟ, ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଭାବେ କରାଯାଇଥିଲା। ଆନନ୍ଦିତ ବନବାସୀମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ନାଦ ଶୁଣାଯାଉଛି।

6.127.29

मन्ये वानरसेना सा नदीं तरति गोमतीम्।
रजोवर्षं समुद्भूतं पश्य सालवनं प्रति ॥ ६.१२७.२९ ॥

ମୁଁ ଭାବୁଛି ସେହି ବାନରସେନା ଗୋମତୀ ନଦୀ ପାର ହେଉଛି। ଦେଖ, ସାଳବନ ଆଡ଼େ ଉଠିଥିବା ଧୂଳି-ବର୍ଷା।

6.127.30

मन्ये सालवनं रम्यं लोलयन्ति प्लवंगमाः।
तदेतद् दृश्यते दूराद् विमानं चन्द्रसंनिभम् ॥ ६.१२७.३० ॥

ବାନରମାନେ ସୁନ୍ଦର ସାଳବନକୁ ହଲାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି। ଦୂରରୁ ଏହା ଦେଖାଯାଉଛି, ଚନ୍ଦ୍ରସମ ବିମାନ।

6.127.31

विमानं पुष्पकं दिव्यं मनसा ब्रह्मनिर्मितम्।
रावणं बान्धवैः सार्धं हत्वा लब्धं महात्मना ॥ ६.१२७.३१ ॥

ବ୍ରହ୍ମା ମନରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ମହାତ୍ମା ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

6.127.32

तरुणादित्यसंकाशं विमानं रामवाहनम्।
धनदस्य प्रसादेन दिव्यमेतन्मनोजवम् ॥ ६.१२७.३२ ॥

ନବୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏହି ବିମାନ ରାମଙ୍କ ବାହନ; କୁବେରଙ୍କ କୃପାରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ମନ ପରି ବେଗବାନ।

6.127.33

एतस्मिन् भ्रातरौ वीरौ वैदेह्या सह राघवौ।
सुग्रीवश्च महातेजा राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.३३ ॥

ଏହି ବିମାନରେ ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କ ସହ ବୀର ରାଘବ ଭ୍ରାତାମାନେ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାକ୍ଷସ ବିଭୀଷଣ ଅଛନ୍ତି।

6.127.34

ततो हर्षसमुद्भूतो निःस्वनो दिवमस्पृशत्।
स्त्रीबालयुववृद्धानां रामोऽयमिति कीर्तिते ॥ ६.१२७.३४ ॥

ତେବେ ହର୍ଷରୁ ଉଠିଥିବା କୋଳାହଳ ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା; ସ୍ତ୍ରୀ, ଶିଶୁ, ଯୁବକ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ରାମ।"

6.127.35

रथकुञ्जरवाजिभ्यस्तेऽवतीर्य महीं गताः।
ददृशुस्तं विमानस्थं नराः सोममिवाम्बरे ॥ ६.१२७.३५ ॥

ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରୁ ଓହ୍ଲାଇ ସେମାନେ ଭୂମିରେ ଆସିଲେ ଏବଂ ବିମାନସ୍ଥିତ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖିଲେ।

6.127.36

प्राञ्जलिर्भरतो भूत्वा प्रहृष्टो राघवोन्मुखः।
यथार्थेनार्घ्यपाद्याद्यैस्ततो राममपूजयत् ॥ ६.१२७.३६ ॥

କର ଯୋଡ଼ି, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରାଘବଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ମୁଖ କରି ଭରତ ତା'ପରେ ଯଥାବିଧି ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ ଆଦିରେ ରାମଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

6.127.37

मनसा ब्रह्मणा सृष्टे विमाने भरताग्रजः।
रराज पृथुदीर्घाक्षो वज्रपाणिरिवामरः ॥ ६.१२७.३७ ॥

ବ୍ରହ୍ମା ମନରେ ସୃଷ୍ଟ ବିମାନରେ ଭରତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଶୋଭିଲେ; ବିଶାଳ ଦୀର୍ଘନୟନ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତାଙ୍କ ପରି।

6.127.38

ततो विमानाग्रगतं भरतो भ्रातरं तदा।
ववन्दे प्रणतो रामं मेरुस्थमिव भास्करम् ॥ ६.१२७.३८ ॥

ତା'ପରେ ବିମାନର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା ଭ୍ରାତା ରାମଙ୍କୁ ଭରତ ନମ୍ରତାର ସହ ବନ୍ଦନା କଲେ; ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।

6.127.39

ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
हंसयुक्तं महावेगं निपपात महीतलम् ॥ ६.१२७.३९ ॥

ତା'ପରେ ରାମଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସେହି ଅନୁପମ ବିମାନ, ହଂସଯୁକ୍ତ ଓ ମହାବେଗବାନ୍ ହୋଇ, ପୃଥିବୀକୁ ଓହ୍ଲାଇଲା।

6.127.40

आरोपितो विमानं तद् भरतः सत्यविक्रमः।
राममासाद्य मुदितः पुनरेवाभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४० ॥

ସେ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରାଯାଇଥିବା ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭରତ ରାମଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ଆନନ୍ଦରେ ପୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ।

6.127.41

तं समुत्थाय काकुत्स्थश्चिरस्याक्षिपथं गतम्।
अङ्के भरतमारोप्य मुदितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४१ ॥

ବହୁ ଦିନ ପରେ ଦୃଷ୍ଟିପଥକୁ ଆସିଥିବା ସେ ଭରତଙ୍କୁ କାକୁତ୍‌ସ୍ଥ ରାମ ଉଠି କୋଳରେ ବସାଇ ଆନନ୍ଦରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

6.127.42

ततो लक्ष्मणमासाद्य वैदेहीं च परंतपः।
अथाभ्यवादयत् प्रीतो भरतो नाम चाब्रवीत् ॥ ६.१२७.४२ ॥

ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁତାପୀ ଭରତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପ୍ରୀତିରେ ବନ୍ଦନା କଲେ ଏବଂ ନିଜ ନାମ କହିଲେ।

6.127.43

सुग्रीवं केकयीपुत्रो जाम्बवन्तमथाङ्गदम्।
मैन्दं च द्विविदं नीलमृषभं चैव सस्वजे ॥ ६.१२७.४३ ॥

କୈକେୟୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭରତ ସୁଗ୍ରୀବ, ଜାମ୍ବବାନ, ଅଙ୍ଗଦ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ନୀଳ ଓ ଋଷଭଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

6.127.44

सुषेणं च नलं चैव गवाक्षं गन्धमादनम्।
शरभं पनसं चैव परितः परिषस्वजे ॥ ६.१२७.४४ ॥

ଭରତ ସୁଷେଣ, ନଳ, ଗବାକ୍ଷ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଶରଭ ଓ ପନସଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

6.127.45

ते कृत्वा मानुषं रूपं वानराः कामरूपिणः।
कुशलं पर्यपृच्छंस्ते प्रहृष्टा भरतं तदा ॥ ६.१२७.४५ ॥

ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ସେହି ବାନରମାନେ ମନୁଷ୍ୟରୂପ ଧରି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ଭରତଙ୍କୁ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।

6.127.46

अथाब्रवीद् राजपुत्रः सुग्रीवं वानरर्षभम्।
परिष्वज्य महातेजा भरतो धर्मिणां वरः ॥ ६.१२७.४६ ॥

ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଧର୍ମାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପୁତ୍ର ଭରତ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ।

6.127.47

त्वमस्माकं चतुर्णां वै भ्राता सुग्रीव पञ्चमः।
सौहृदाज्जायते मित्रमपकारोऽरिलक्षणम् ॥ ६.१२७.४७ ॥

ହେ ସୁଗ୍ରୀବ! ଆମ ଚାରିଜଣଙ୍କ ପରେ ତୁମେ ପଞ୍ଚମ ଭାଇ। ସ୍ନେହରୁ ହିଁ ମିତ୍ରତା ଜନ୍ମେ; ଅପକାର ଶତ୍ରୁର ଲକ୍ଷଣ।

6.127.48

विभीषणं च भरतः सान्त्ववाक्यमथाब्रवीत्।
दिष्ट्या त्वया सहायेन कृतं कर्म सुदुष्करम् ॥ ६.१२७.४८ ॥

ଭରତ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନାର ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମ ସହାୟତାରେ ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିତ ହେଲା।"

6.127.49

शत्रुघ्नश्च तदा राममभिवाद्य सलक्ष्मणम्।
सीतायाश्चरणौ वीरो विनयादभ्यवादयत् ॥ ६.१२७.४९ ॥

ସେତେବେଳେ ବୀର ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ପରେ ବିନୟ ସହିତ ସୀତାଙ୍କ ପାଦରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

6.127.50

रामो मातरमासाद्य विवर्णां शोककर्शिताम्।
जग्राह प्रणतः पादौ मनो मातुः प्रहर्षयन् ॥ ६.१२७.५० ॥

ରାମ ବିବର୍ଣ୍ଣା ଓ ଶୋକରେ କୃଶ ହୋଇଥିବା ମାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପ୍ରଣତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ, ମାତାଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି।

6.127.51

अभिवाद्य सुमित्रां च कैकेयीं च यशस्विनीम्।
स मातॄश्च ततः सर्वाः पुरोहितमुपागमत् ॥ ६.१२७.५१ ॥

ସୁମିତ୍ରା ଓ ଯଶସ୍ୱିନୀ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ପୁରୋହିତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

6.127.53

स्वागतं ते महाबाहो कौसल्यानन्दवर्धन।
तान्यञ्जलिसहस्राणि प्रगृहीतानि नागरैः।
व्याकोशानीव पद्मानि ददर्श भरताग्रजः ॥ ६.१२७.५३ ॥

"ହେ ମହାବାହୁ, କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବର୍ଦ୍ଧକ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ।" ଭରତଙ୍କ ବଡ ଭାଇ ନଗରବାସୀମାନେ ଉଠାଇଥିବା ହଜାର ହଜାର ଯୋଡ଼ା ହାତ ଦେଖିଲେ; ସେଗୁଡିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫୁଟିଥିବା ପଦ୍ମ ପରି ଦେଖାଗଲା।

6.127.54

पादुके ते तु रामस्य गृहीत्वा भरतः स्वयम्।
चरणाभ्यां नरेन्द्रस्य योजयामास धर्मवित् ॥ ६.१२७.५४ ॥

ରାମଙ୍କ ସେହି ପାଦୁକା ଭରତ ନିଜେ ନେଇ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେ ରାଜା (ରାମ) ଙ୍କ ପାଦରେ ପିନ୍ଧାଇଲେ।

6.127.55

अब्रवीच्च तदा रामं भरतः स कृताञ्जलिः।
एतत् ते सकलं राज्यं न्यासं निर्यातितं मया ॥ ६.१२७.५५ ॥

ସେତେବେଳେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ଭରତ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: "ତୁମର ଏହି ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ, ତୁମର ଗଚ୍ଛିତ ସମ୍ପଦ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଛି।"

6.127.56

अद्य जन्म कृतार्थं मे संवृत्तश्च मनोरथः।
यत् त्वां पश्यामि राजानमयोध्यां पुनरागतम् ॥ ६.१२७.५६ ॥

ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା ଓ ମୋ ମନୋରଥ ପୂରଣ ହେଲା; ଆପଣ ପୁନର୍ବାର ରାଜା ରୂପେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଦେଖୁଛି।

6.127.57

अवेक्षतां भवान् कोशं कोष्ठागारं गृहं बलम्।
भवतस्तेजसा सर्वं कृतं दशगुणं मया ॥ ६.१२७.५७ ॥

ଆପଣ କୋଷ, ଶସ୍ୟାଗାର, ରାଜଗୃହ ଓ ସେନା ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ତେଜରେ ମୁଁ ସବୁ ଦଶଗୁଣ କରିଛି।

6.127.58

तथा ब्रुवाणं भरतं दृष्ट्वा तं भ्रातृवत्सलम्।
मुमुचुर्वानरा बाष्पं राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.१२७.५८ ॥

ଭ୍ରାତୃସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରତଙ୍କୁ ଏପରି କହୁଥିବା ଦେଖି ବାନରମାନେ ଓ ରାକ୍ଷସ ବିଭୀଷଣ ଅଶ୍ରୁ ବହାଇଲେ।

6.127.59

ततः प्रहर्षाद् भरतमङ्कमारोप्य राघवः।
ययौ तेन विमानेन ससैन्यो भरताश्रमम् ॥ ६.१२७.५९ ॥

ତା'ପରେ ହର୍ଷରେ ଭରତଙ୍କୁ କୋଳକୁ ଉଠାଇ ରାଘବ ସେନା ସହ ସେହି ବିମାନରେ ଭରତାଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।

6.127.60

भरताश्रममासाद्य ससैन्यो राघवस्तदा।
अवतीर्य विमानाग्रादवतस्थे महीतले ॥ ६.१२७.६० ॥

ଭରତାଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ସେନା ସହ ରାଘବ ବିମାନ ଶିଖରରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହେଲେ।

6.127.61

अब्रवीत् तु तदा रामस्तद् विमानमनुत्तमम्।
वह वैश्रवणं देवमनुजानामि गम्यताम् ॥ ६.१२७.६१ ॥

ସେତେବେଳେ ରାମ ସେହି ଉତ୍ତମ ବିମାନକୁ କହିଲେ: 'ଦେବ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର)ଙ୍କୁ ବହନ କରି ନିଅ; ତୁମକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି।'

6.127.62

ततो रामाभ्यनुज्ञातं तद् विमानमनुत्तमम्।
उत्तरां दिशमुद्दिश्य जगाम धनदालयम् ॥ ६.१२७.६२ ॥

ତା'ପରେ ରାମଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ଅନୁତ୍ତମ ବିମାନ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଆଡ଼କୁ ଯାଇ ଧନଦ (କୁବେର)ଙ୍କ ଆଳୟକୁ ଗଲା।

6.127.63

विमानं पुष्पकं दिव्यं संगृहीतं तु रक्षसा।
अगमद् धनदं वेगाद् रामवाक्यप्रचोदितम् ॥ ६.१२७.६३ ॥

ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ସେହି ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ବେଗରେ ଧନଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।

6.127.64

पुरोहितस्यात्मसखस्य राघवो
बृहस्पतेः शक्र इवामराधिपः।
निपीड्य पादौ पृथगासने शुभे
सहैव तेनोपविवेश वीर्यवान् ॥ ६.१२७.६४ ॥

ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ନିଜ ସଖା ଓ ପୁରୋହିତ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସହ ବସନ୍ତି, ସେପରି ପରାକ୍ରମୀ ରାଘବ ନିଜ ସଖା ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ପାଦ ଚାପି ଶୁଭ ପୃଥକ ଆସନରେ ତାଙ୍କ ସହ ବସିଲେ।