ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.128.1
शिरस्यञ्जलिमाधाय कैकेय्यानन्दवर्धनः।
बभाषे भरतो ज्येष्ठं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ६.१२८.१ ॥
ಕೈಕೇಯಿಯ ಆನಂದವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಿದ ಭರತನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿ ಇರಿಸಿ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.128.2
पूजिता मामिका माता दत्तं राज्यमिदं मम।
तद् ददामि पुनस्तुभ्यं यथा त्वमददा मम ॥ ६.१२८.२ ॥
ನನ್ನ ತಾಯಿ ಗೌರವ ಪಡೆದಳು; ಈ ರಾಜ್ಯ ನನಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನೀನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟಂತೆಯೇ, ಅದನ್ನು ನಿನಗೇ ಮರಳಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
6.128.3
धुरमेकाकिना न्यस्तां वृषभेण बलीयसा।
किशोरवद् गुरुं भारं न वोढुमहमुत्सहे ॥ ६.१२८.३ ॥
ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಎತ್ತು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಹೊರುವ ನೊಗದಂತೆ, ಎಳೆಯ ಕರುವಿನಂತೆ ಈ ಭಾರವಾದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊರಲು ನಾನು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.
6.128.4
वारिवेगेन महता भिन्नः सेतुरिव क्षरन्।
दुर्बन्धनमिदं मन्ये राज्यच्छिद्रमसंवृतम् ॥ ६.१२८.४ ॥
ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ವೇಗದಿಂದ ಒಡೆದ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಂತೆ ಸೋರುತ್ತಿದೆ; ಈ ರಾಜ್ಯದ ರಂಧ್ರ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡದಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ದುರ್ಬಂಧನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
6.128.5
गतिं खर इवाश्वस्य हंसस्येव च वायसः।
नान्वेतुमुत्सहे वीर तव मार्गमरिंदम ॥ ६.१२८.५ ॥
ಕತ್ತೆ ಕುದುರೆಯ ನಡಿಗೆಯನ್ನೂ, ಕಾಗೆ ಹಂಸದ ನಡಿಗೆಯನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಲಾರದಂತೆ, ವೀರನೇ, ಶತ್ರುದಮನನೇ, ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾನು ಅನುಸರಿಸಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.
6.128.6
यथा चारोपितो वृक्षो जातश्चान्तर्निवेशने।
महानपि दुरारोहो महास्कन्धः प्रशाखवान् ॥ ६.१२८.६ ॥
ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದ ಮರ, ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೊಂಬೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಹತ್ತಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
6.128.7
शीर्येत पुष्पितो भूत्वा न फलानि प्रदर्शयन्।
तस्य नानुभवेदर्थं यस्य हेतोः स रोपितः ॥ ६.१२८.७ ॥
ಹೂ ಬಿಟ್ಟರೂ ಫಲಗಳನ್ನು ತೋರಿಸದೆ ಅದು ಒಣಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ; ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತೋ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅದು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
6.128.8
एषोपमा महाबाहो त्वमर्थं वेत्तुमर्हसि।
यद्यस्मान् मनुजेन्द्र त्वं भर्ता भृत्यान् न शाधि हि ॥ ६.१२८.८ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಇದು ಒಂದು ಉಪಮೆ; ಇದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಓ ಮನುಜೇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದೂ ಸೇವಕರನ್ನು ಆಳದಿದ್ದರೆ...
6.128.9
जगदद्याभिषिक्तं त्वामनुपश्यतु राघव।
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्याह्ने दीप्ततेजसम् ॥ ६.१२८.९ ॥
ಓ ರಾಘವನೇ, ಇಂದು ಜಗತ್ತು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಿ ನೋಡಲಿ; ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ.
6.128.10
तूर्यसंघातनिर्घोषैः काञ्चीनूपुरनिःस्वनैः।
मधुरैर्गीतशब्दैश्च प्रतिबुध्यस्व शेष्व च ॥ ६.१२८.१० ॥
ವಾದ್ಯಗಳ ಘೋಷದಿಂದ, ಸೊಂಟದ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗೆಜ್ಜೆಗಳ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಮಧುರ ಗೀತೆಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳು; ಮತ್ತೆ ವಿಶ್ರಮಿಸು.
6.128.11
यावदावर्तते चक्रं यावती च वसुंधरा।
तावत् त्वमिह लोकस्य स्वामित्वमनुवर्तय ॥ ६.१२८.११ ॥
ಚಕ್ರ ಎಷ್ಟು ದೂರ ತಿರುಗುವುದೋ, ಭೂಮಿ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ದೂರ ನೀನು ಈ ಲೋಕದ ಒಡೆತನವನ್ನು ನಡೆಸು.
6.128.12
भरतस्य वचः श्रुत्वा रामः परपुरञ्जयः।
तथेति प्रतिजग्राह निषसादासने शुभे ॥ ६.१२८.१२ ॥
ಭರತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ರಾಮನು 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿ ಶುಭ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು.
6.128.13
ततः शत्रुघ्नवचनान्निपुणाः श्मश्रुवर्धनाः।
सुखहस्ताः सुशीघ्राश्च राघवं पर्यवारयन् ॥ ६.१२८.१३ ॥
ಆಗ ಶತ್ರುಘ್ನನ ಮಾತಿನಂತೆ, ನಿಪುಣ ಕ್ಷೌರಿಕರು, ಮೃದುಹಸ್ತರು, ಅತಿವೇಗಿಗಳು ರಾಘವನನ್ನು (ರಾಮನನ್ನು) ಸುತ್ತುವರಿದರು.
6.128.14
पूर्वं तु भरते स्नाते लक्ष्मणे च महाबले।
सुग्रीवे वानरेन्द्रे च राक्षसेन्द्रे विभीषणे ॥ ६.१२८.१४ ॥
ಮೊದಲು ಭರತನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಮಹಾಬಲನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ವಾನರೇಂದ್ರ ಸುಗ್ರೀವನು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ವಿಭೀಷಣನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ (ಇದು ನಡೆಯಿತು).
6.128.15
विशोधितजटः स्नातश्चित्रमाल्यानुलेपनः।
महार्हवसनोपेतस्तस्थौ तत्र श्रिया ज्वलन् ॥ ६.१२८.१५ ॥
ಜಟೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧಲೇಪನ ಧರಿಸಿ, ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತ್ರ ಉಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಾ ನಿಂತನು.
6.128.16
प्रतिकर्म च रामस्य कारयामास वीर्यवान्।
लक्ष्मणस्य च लक्ष्मीवानिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ॥ ६.१२८.१६ ॥
ವೀರ್ಯವಂತನೂ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವವನೂ ಆದ ಆ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಂತನು ರಾಮನ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಲಂಕಾರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿದನು.
6.128.17
प्रतिकर्म च सीतायाः सर्वा दशरथस्त्रियः।
आत्मनैव तदा चक्रुर्मनस्विन्यो मनोहरम् ॥ ६.१२८.१७ ॥
ಆಗ ದಶರಥನ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರು, ಮನಸ್ವಿನಿಯರಾಗಿ, ತಾವೇ ಸೀತೆಯ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
6.128.18
ततो वानरपत्नीनां सर्वासामेव शोभनम्।
चकार यत्नात् कौसल्या प्रहृष्टा पुत्रवत्सला ॥ ६.१२८.१८ ॥
ಆಗ ಪುತ್ರವಾತ್ಸಲ್ಯದ ಕೌಸಲ್ಯೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಯತ್ನದಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ವಾನರ ಪತ್ನಿಯರಿಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿದಳು.
6.128.19
ततः शत्रुघ्नवचनात् सुमन्त्रो नाम सारथिः।
योजयित्वाभिचक्राम रथं सर्वाङ्गशोभनम् ॥ ६.१२८.१९ ॥
ಆಗ ಶತ್ರುಘ್ನನ ಮಾತಿನಂತೆ ಸುಮಂತ್ರ ಎಂಬ ಸಾರಥಿ ಸರ್ವಾಂಗ ಸುಂದರವಾದ ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಮುಂದೆ ತಂದನು.
6.128.20
अग्न्यर्कामलसंकाशं दिव्यं दृष्ट्वा रथं स्थितम्।
आरुरोह महाबाहू रामः परपुरंजयः ॥ ६.१२८.२० ॥
ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನಿರ್ಮಲವಾದ ದಿವ್ಯ ರಥ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮಹಾಬಾಹುವಾದ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ರಾಮನು ಅದನ್ನು ಏರಿದನು.
6.128.21
सुग्रीवो हनुमांश्चैव महेन्द्रसदृशद्युती।
स्नातौ दिव्यनिभैर्वस्त्रैर्जग्मतुः शुभकुण्डलौ ॥ ६.१२८.२१ ॥
ಇಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರ ಕುಂಡಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು.
6.128.22
सर्वाभरणजुष्टाश्च ययुस्ताः शुभकुण्डलाः।
सुग्रीवपत्न्यः सीता च द्रष्टुं नगरमुत्सुकाः ॥ ६.१२८.२२ ॥
ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಸುಂದರ ಕುಂಡಲಗಳ ಸುಗ್ರೀವನ ಪತ್ನಿಯರೂ ಸೀತೆಯೂ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಹೊರಟರು.
6.128.23
अयोध्यायां च सचिवा राज्ञो दशरथस्य च।
पुरोहितं पुरस्कृत्य मन्त्रयामासुरर्थवत् ॥ ६.१२८.२३ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ದಶರಥನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಪುರೋಹಿತರನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಆಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದರು.
6.128.24
अशोको विजयश्चैव सिद्धार्थश्च समाहिताः।
मन्त्रयन् रामवृद्ध्यर्थमृद्ध्यर्थं नगरस्य च ॥ ६.१२८.२४ ॥
ಅಶೋಕ, ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥರು ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ರಾಮನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನಗರದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
6.128.25
सर्वमेवाभिषेकार्थं जयार्हस्य महात्मनः।
कर्तुमर्हथ रामस्य यद् यन्मङ्गलपूर्वकम् ॥ ६.१२८.२५ ॥
ಮಹಾತ್ಮನೂ ಜಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನೂ ಆದ ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಳಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಏನೇನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಮಾಡಬೇಕು.
6.128.26
नगरान्निर्ययुस्तूर्णं रामदर्शनबुद्धयः ॥ ६.१२८.२६ ॥
ರಾಮನನ್ನು ನೋಡುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟರು.
6.128.27
हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिन्द्र इवानघः।
प्रययौ रथमास्थाय रामो नगरमुत्तमम् ॥ ६.१२८.२७ ॥
ಇಂದ್ರನಂತೆ ನಿರ್ದೋಷನಾದ ರಾಮನು ಹಳದಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಉತ್ತಮ ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
6.128.28
जग्राह भरतो रश्मीन् शत्रुघ्नश्छत्रमाददे।
लक्ष्मणो व्यजनं तस्य मूर्ध्नि संवीजयंस्तदा ॥ ६.१२८.२८ ॥
ಭರತನು ಲಗಾಮುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು, ಶತ್ರುಘ್ನನು ಛತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಆಗ ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಸಣಿಗೆ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದನು.
6.128.29
श्वेतं च वालव्यजनं जगृहे परितः स्थितः।
अपरं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रो विभीषणः ॥ ६.१२८.२९ ॥
ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ವಿಭೀಷಣನು ಬಿಳಿಯ ಚಾಮರವನ್ನೂ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಇನ್ನೊಂದು ಚಾಮರವನ್ನೂ ಹಿಡಿದನು.
6.128.30
ऋषिसङ्घैस्तदाऽऽकाशे देवैश्च समरुद्गणैः।
स्तूयमानस्य रामस्य शुश्रुवे मधुरध्वनिः ॥ ६.१२८.३० ॥
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ, ದೇವತೆಗಳೂ, ಮರುತ್ಗಣಗಳೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನ ಮಧುರ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸಿತು.
6.128.31
ततः शत्रुञ्जयं नाम कुञ्जरं पर्वतोपमम्।
आरुरोह महातेजाः सुग्रीवः प्लवगर्षभः ॥ ६.१२८.३१ ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ, ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗ್ರೀವನು ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಶತ್ರುಂಜಯ ಎಂಬ ಆನೆಯನ್ನೇರಿದನು.
6.128.32
नव नागसहस्राणि ययुरास्थाय वानराः।
मानुषं विग्रहं कृत्वा सर्वाभरणभूषिताः ॥ ६.१२८.३२ ॥
ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ವಾನರರು ಮಾನವ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳನ್ನೇರಿ ಹೊರಟರು.
6.128.33
शङ्खशब्दप्रणादैश्च दुन्दुभीनां च निःस्वनैः।
प्रययौ पुरुषव्याघ्रस्तां पुरीं हर्म्यमालिनीम् ॥ ६.१२८.३३ ॥
ಶಂಖನಾದ ಹಾಗೂ ದುಂದುಭಿಗಳ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮಹಲುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಆ ನಗರದತ್ತ ಸಾಗಿದನು.
6.128.34
ददृशुस्ते समायान्तं राघवं सपुरःसरम्।
विराजमानं वपुषा रथेनातिरथं तदा ॥ ६.१२८.३४ ॥
ಮುಂದಿನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ರಾಘವನನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು; ದೇಹತೇಜದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ರಥದಲ್ಲಿ ಅತಿರಥನಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
6.128.35
ते वर्धयित्वा काकुत्स्थं रामेण प्रतिनन्दिताः।
अनुजग्मुर्महात्मानं भ्रातृभिः परिवारितम् ॥ ६.१२८.३५ ॥
ಅವರು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು ಹರಸಿ, ರಾಮನಿಂದ ಪ್ರತಿಗೌರವ ಪಡೆದು, ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
6.128.36
अमात्यैर्ब्राह्मणैश्चैव तथा प्रकृतिभिर्वृतः।
श्रिया विरुरुचे रामो नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ॥ ६.१२८.३६ ॥
ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಮನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ತನ್ನ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಹೊಳೆದನು.
6.128.37
स पुरोगामिभिस्तूर्यैस्तालस्वस्तिकपाणिभिः।
प्रव्याहरद्भिर्मुदितैर्मङ्गलानि वृतो ययौ ॥ ६.१२८.३७ ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗುವವರು ಸುತ್ತುವರಿದಿರಲು, ತಾಳ ಮತ್ತು ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುತ್ತ ಮಂಗಳ ಘೋಷ ಮಾಡುತ್ತ ಅವರು ಹೋದರು.
6.128.38
अक्षतं जातरूपं च गावः कन्याः सहद्विजाः।
नरा मोदकहस्ताश्च रामस्य पुरतो ययुः ॥ ६.१२८.३८ ॥
ಅಕ್ಷತೆ, ಚಿನ್ನ, ಹಸುಗಳು, ಕನ್ಯೆಯರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪುರುಷರು ರಾಮನ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು.
6.128.39
सख्यं च रामः सुग्रीवे प्रभावं चानिलात्मजे।
वानराणां च तत् कर्म ह्याचचक्षेऽथ मन्त्रिणाम् ॥ ६.१२८.३९ ॥
ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ, ಅನಿಲಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ವಾನರರ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.
6.128.40
श्रुत्वा च विस्मयं जग्मुरयोध्यापुरवासिनः।
वानराणां च तत् कर्म राक्षसानां च तद् बलम्।
विभीषणस्य संयोगमाचचक्षेऽथ मन्त्रिणाम् ॥ ६.१२८.४० ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರದ ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು. ವಾನರರ ಆ ಕಾರ್ಯ, ರಾಕ್ಷಸರ ಆ ಬಲ, ವಿಭೀಷಣನೊಡನೆ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ರಾಮನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.
6.128.41
द्युतिमानेतदाख्याय रामो वानरसंयुतः।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णामयोध्यां प्रविवेश सः ॥ ६.१२८.४१ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೇಳಿದ ತೇಜಸ್ವಿ ರಾಮನು ವಾನರರ ಸಹಿತ, ಹರ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
6.128.42
ततो ह्यभ्युच्छ्रयन् पौराः पताकाश्च गृहे गृहे।
ऐक्ष्वाकाध्युषितं रम्यमाससाद पितुर्गृहम् ॥ ६.१२८.४२ ॥
ನಂತರ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯ ಮೇಲೂ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಏರಿಸಿದರು; ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದವರು ವಾಸಿಸಿದ್ದ ರಮ್ಯ ತಂದೆಯ ಮನೆಯನ್ನು ರಾಮನು ತಲುಪಿದನು.
6.128.43
अथाब्रवीद् राजपुत्रो भरतं धर्मिणां वरम्।
अर्थोपहितया वाचा मधुरं रघुनन्दनः ॥ ६.१२८.४३ ॥
ಆಗ ರಾಜಕುಮಾರ, ರಘುವಂಶದ ಆನಂದನು, ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭರತನಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ನುಡಿದನು.
6.128.44
पितुर्भवनमासाद्य प्रविश्य च महात्मनः।
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीमभिवाद्य च ॥ ६.१२८.४४ ॥
ತಂದೆಯ ಮಹಾತ್ಮನ ಭವನವನ್ನು ತಲುಪಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕೌಸಲ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಕೈಕೇಯಿಗೆ ವಂದಿಸಿ.
6.128.45
तच्च मद्भवनं श्रेष्ठं साशोकवनिकं महत्।
मुक्तावैदूर्यसंकीर्णं सुग्रीवाय निवेदय ॥ ६.१२८.४५ ॥
ನನ್ನ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಅಶೋಕವನದ, ಮುತ್ತು ವೈಡೂರ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಮಹಾ ಭವನವನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸು.
6.128.46
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा भरतः सत्यविक्रमः।
हस्ते गृहीत्वा सुग्रीवं प्रविवेश तमालयम् ॥ ६.१२८.४६ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸತ್ಯ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಭರತನು ಸುಗ್ರೀವನ ಕೈಹಿಡಿದು ಆ ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
6.128.47
ततस्तैलप्रदीपांश्च पर्यङ्कास्तरणानि च।
गृहीत्वा विविशुः क्षिप्रं शत्रुघ्नेन प्रचोदिताः ॥ ६.१२८.४७ ॥
ನಂತರ ಶತ್ರುಘ್ನನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಂಚದ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
6.128.48
उवाच च महातेजाः सुग्रीवं राघवानुजः।
अभिषेकाय रामस्य दूतानाज्ञापय प्रभो ॥ ६.१२८.४८ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾಘವನ ತಮ್ಮನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಭುವೇ, ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ ದೂತರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸು.'
6.128.49
सौवर्णान् वानरेन्द्राणां चतुर्णां चतुरो घटान्।
ददौ क्षिप्रं स सुग्रीवः सर्वरत्नविभूषितान् ॥ ६.१२८.४९ ॥
ಸುಗ್ರೀವನು ತಕ್ಷಣ ನಾಲ್ವರು ವಾನರೇಂದ್ರರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ನಾಲ್ಕು ಚಿನ್ನದ ಕಲಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು.
6.128.50
तथा प्रत्यूषसमये चतुर्णां सागराम्भसाम्।
पूर्णैर्घटैः प्रतीक्षध्वं तथा कुरुत वानराः ॥ ६.१२८.५० ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಾನರರೇ, ನಾಲ್ಕು ಸಮುದ್ರಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಲಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಯಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿರಿ.
6.128.51
एवमुक्ता महात्मानो वानरा वारणोपमाः।
उत्पेतुर्गगनं शीघ्रं गरुडा इव शीघ्रगाः ॥ ६.१२८.५१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆಗಳಂತಹ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವಾನರರು ಗರುಡರಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದರು.
6.128.52
जाम्बवांश्च हनूमांश्च वेगदर्शी च वानरः।
ऋषभश्चैव कलशाञ्जलपूर्णानथानयन् ॥ ६.१२८.५२ ॥
ಜಾಂಬವಂತ, ಹನುಮಂತ, ವೇಗದರ್ಶಿ ಎಂಬ ವಾನರ ಮತ್ತು ಋಷಭರು ಕೂಡ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಕಲಶಗಳನ್ನು ತಂದರು.
6.128.53
नदीशतानां पञ्चानां जलं कुम्भैरुपाहरन्।
पूर्वात् समुद्रात् कलशं जलपूर्णमथानयत् ॥ ६.१२८.५३ ॥
ಐನೂರು ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ಕಲಶಗಳಲ್ಲಿ ತಂದರು; ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಕಲಶವನ್ನೂ ತಂದರು.
6.128.54
सुषेणः सत्त्वसम्पन्नः सर्वरत्नविभूषितम्।
ऋषभो दक्षिणात्तूर्णं समुद्राज्जलमानयत् ॥ ६.१२८.५४ ॥
ಶಕ್ತಿಸಂಪನ್ನ ಸುಷೇಣ ಮತ್ತು ಋಷಭರು ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ತಂದರು; ಅದು ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
6.128.55
रक्तचन्दनकर्पूरैः संवृतं काञ्चनं घटम्।
गवयः पश्चिमात् तोयमाजहार महार्णवात् ॥ ६.१२८.५५ ॥
ಕೆಂಪು ಶ್ರೀಗಂಧ ಮತ್ತು ಕರ್ಪೂರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಚಿನ್ನದ ಕೊಡವನ್ನು ತಂದು ಗವಯನು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ ನೀರನ್ನು ತಂದನು.
6.128.56
रत्नकुम्भेन महता शीतं मारुतविक्रमः।
उत्तराच्च जलं शीघ्रं गरुडानिलविक्रमः ॥ ६.१२८.५६ ॥
ಮಾರುತನಂತೆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದವನು ರತ್ನಕುಂಭದಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ನೀರನ್ನು ಉತ್ತರದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಂದನು; ಅವನು ಗರುಡನಂತೆ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನಂತೆ ವೇಗಿಯಾಗಿದ್ದನು.
6.128.57
आजहार स धर्मात्मानिलः सर्वगुणान्वितः।
ततस्तैर्वानरश्रेष्ठैरानीतं प्रेक्ष्य तज्जलम् ॥ ६.१२८.५७ ॥
ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಅನಿಲನು ಸರ್ವ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ನೀರನ್ನು ತಂದನು. ಆಗ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರು ತಂದ ಆ ನೀರನ್ನು ನೋಡಿ—
6.128.58
अभिषेकाय रामस्य शत्रुघ्नः सचिवैः सह।
पुरोहिताय श्रेष्ठाय सुहृद्भ्यश्च न्यवेदयत् ॥ ६.१२८.५८ ॥
ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರೋಹಿತರಿಗೂ ಹಿತೈಷಿಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಸಿದನು.
6.128.59
ततः स प्रयतो वृद्धो वसिष्ठो ब्राह्मणैः सह।
रामं रत्नमये पीठे ससीतं संन्यवेशयत् ॥ ६.१२८.५९ ॥
ಆಗ ಆ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧ ವಸಿಷ್ಠರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ರಾಮನನ್ನು ಸೀತೆಯೊಡನೆ ರತ್ನಖಚಿತ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು.
6.128.60
वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः।
कात्यायनः सुयज्ञश्च गौतमो विजयस्तथा ॥ ६.१२८.६० ॥
ವಸಿಷ್ಠ, ವಾಮದೇವ, ಜಾಬಾಲಿ, ಕಾಶ್ಯಪ, ಕಾತ್ಯಾಯನ, ಸುಯಜ್ಞ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ವಿಜಯರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದರು.
6.128.61
अभ्यषिञ्चन्नरव्याघ्रं प्रसन्नेन सुगन्धिना।
सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा ॥ ६.१२८.६१ ॥
ವಸುಗಳು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನಾದ ವಾಸವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಅವರು ನರವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಸುಗಂಧ ಜಲದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.
6.128.62
ऋत्विग्भिर्ब्राह्मणैः पूर्वं कन्याभिर्मन्त्रिभिस्तथा।
योधैश्चैवाभ्यषिञ्चस्ते सम्प्रहृष्टैः सनैगमैः ॥ ६.१२८.६२ ॥
ಮೊದಲು ಋತ್ವಿಜರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕನ್ಯೆಯರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಯೋಧರು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪೌರರೊಡನೆ ನಿಮಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.
6.128.63
सर्वौषधिरसैश्चापि दैवतैर्नभसि स्थितैः।
चतुर्भिर्लोकपालैश्च सर्वैर्देवैश्च संगतैः ॥ ६.१२८.६३ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದೇವತೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳ ರಸಗಳಿಂದ, ನಾಲ್ವರು ಲೋಕಪಾಲಕರೊಡನೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.
6.128.64
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वं किरीटं रत्नशोभितम्।
अभिषिक्तः पुरा येन मनुस्तं दीप्ततेजसम् ॥ ६.१२८.६४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಆ ಕಿರೀಟ; ಅದರಿಂದ ಹಿಂದೆ ದೀಪ್ತತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮನು ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದನು.
6.128.65
तस्यान्ववाये राजानः क्रमाद् येनाभिषेचिताः।
सभायां हेमक्लृप्तायां शोभितायां महाधनैः ॥ ६.१२८.६५ ॥
ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಾವುದರಿಂದ ಅಭಿಷಿಕ್ತರಾದರೋ, ಆ ಸುವರ್ಣನಿರ್ಮಿತ ಮತ್ತು ಮಹಾಧನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ.
6.128.66
रत्नैर्नानाविधैश्चैव चित्रितायां सुशोभनैः।
नानारत्नमये पीठे कल्पयित्वा यथाविधि ॥ ६.१२८.६६ ॥
ನಾನಾ ವಿಧದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿತವಾದ, ಅತಿ ಸುಂದರವಾದ ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ರತ್ನಮಯ ಪೀಠವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ.
6.128.67
किरीटेन ततः पश्चाद् वसिष्ठेन महात्मना।
ऋत्विग्भिर्भूषणैश्चैव समयोक्ष्यत राघवः ॥ ६.१२८.६७ ॥
ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮ ವಸಿಷ್ಠರು ಋತ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ರಾಘವನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.
6.128.68
छत्रं तस्य च जग्राह शत्रुघ्नः पाण्डुरं शुभम्।
श्वेतं च वालव्यजनं सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥ ६.१२८.६८ ॥
ಶತ್ರುಘ್ನನು ಅವನಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಶುಭ ಛತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ವಾನರೇಶ್ವರ ಸುಗ್ರೀವನು ಬಿಳಿಯ ಚಾಮರವನ್ನು ಬೀಸಿದನು.
6.128.69
अपरं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
मालां ज्वलन्तीं वपुषा काञ्चनीं शतपुष्कराम् ॥ ६.१२८.६९ ॥
ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ವಿಭೀಷಣನು, ನೂರು ತಾವರೆಗಳಿರುವ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
6.128.70
राघवाय ददौ वायुर्वासवेन प्रचोदितः।
सर्वरत्नसमायुक्तं मणिभिश्च विभूषितम् ॥ ६.१२८.७० ॥
ಇಂದ್ರನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ವಾಯುದೇವನು ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದುದನ್ನು ರಾಘವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.
6.128.71
मुक्ताहारं नरेन्द्राय ददौ शक्रप्रचोदितः।
प्रजगुर्देवगन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ ६.१२८.७१ ॥
ಇಂದ್ರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರವನ್ನು ನರೇಂದ್ರನಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡಿದರು, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು ನರ್ತಿಸಿದವು.
6.128.72
अभिषेके तदर्हस्य तदा रामस्य धीमतः।
भूमिः सस्यवती चैव फलवन्तश्च पादपाः ॥ ६.१२८.७२ ॥
ಆಗ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರಾಮನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಭೂಮಿ ಬೆಳೆಸಮೃದ್ಧವಾಯಿತು, ಮರಗಳು ಫಲಭರಿತವಾದವು.
6.128.73
गन्धवन्ति च पुष्पाणि बभूवू राघवोत्सवे।
सहस्रशतमश्वानां धेनूनां च गवां तथा ॥ ६.१२८.७३ ॥
ರಾಘವನ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿದವು. ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಕುದುರೆಗಳು, ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗೋವುಗಳೂ (ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟವು).
6.128.74
ददौ शतवृषान् पूर्वं द्विजेभ्यो मनुजर्षभः।
त्रिंशत्कोटीर्हिरण्यस्य ब्राह्मणेभ्यो ददौ पुनः ॥ ६.१२८.७४ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮೊದಲು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನೂರಾರು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮೂವತ್ತು ಕೋಟಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
6.128.75
नानाभरणवस्त्राणि महार्हाणि च राघवः।
अर्करश्मिप्रतीकाशां काञ्चनीं मणिविग्रहाम् ॥ ६.१२८.७५ ॥
ರಾಘವನು ವಿವಿಧ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮಣಿರೂಪದ ಚಿನ್ನದ (ವಸ್ತುವನ್ನೂ).
6.128.76
सुग्रीवाय स्रजं दिव्यां प्रायच्छन्मनुजाधिपः।
वैदूर्यमयचित्रे च चन्द्ररश्मिविभूषिते ॥ ६.१२८.७६ ॥
ಮನುಜಾಧಿಪನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ವೈಡೂರ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಿದ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಿತ, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ (ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ).
6.128.77
वालिपुत्राय धृतिमानङ्गदायाङ्गदे ददौ।
मणिप्रवरजुष्टं तं मुक्ताहारमनुत्तमम् ॥ ६.१२८.७७ ॥
ಧೃತಿವಂತನು ವಾಲಿಪುತ್ರ ಅಂಗದನಿಗೆ ಅಂಗದ (ತೋಳ್ಬಂದಿ) ನೀಡಿದನು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅನುತ್ತಮ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರವನ್ನೂ (ನೀಡಿದನು).
6.128.78
सीतायै प्रददौ रामश्चन्द्ररश्मिसमप्रभम्।
अरजे वाससी दिव्ये शुभान्याभरणानि च ॥ ६.१२८.७८ ॥
ರಾಮನು ಸೀತೆಗೆ ಚಂದ್ರಕಿರಣದಂತೆ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ (ಆಭರಣವನ್ನು) ನೀಡಿದನು; ನಿರ್ಮಲವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭ ಆಭರಣಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.
6.128.79
अवेक्षमाणा वैदेही प्रददौ वायुसूनवे।
अवमुच्यात्मनः कण्ठाद्धारं जनकनन्दिनी ॥ ६.१२८.७९ ॥
ವೈದೇಹಿ ಅವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕಂಠದಿಂದ ಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದು ವಾಯುಪುತ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು, ಜನಕನಂದಿನಿ.
6.128.80
अवैक्षत हरीन् सर्वान् भर्तारं च मुहुर्मुहुः।
तामिङ्गितज्ञः सम्प्रेक्ष्य बभाषे जनकात्मजाम् ॥ ६.१२८.८० ॥
ಅವಳು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರನ್ನು ಮತ್ತು ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದಳು; ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಜನಕಾತ್ಮಜೆಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
6.128.81
प्रदेहि सुभगे हारं यस्य तुष्टासि भामिनि।
अथ सा वायुपुत्राय तं हारमसितेक्षणा ॥ ६.१२८.८१ ॥
ಓ ಸುಭಗೆ, ನೀನು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗಿರುವೆಯೋ ಅವನಿಗೆ ಆ ಹಾರವನ್ನು ಕೊಡು, ಭಾಮಿನಿ. ಆಗ ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಿನ ಅವಳು ಆ ಹಾರವನ್ನು ವಾಯುಪುತ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಳು.
6.128.82
तेजो धृतिर्यशो दाक्ष्यं सामर्थ्यं विनयो नयः।
पौरुषं विक्रमो बुद्धिर्यस्मिन् नेतानि नित्यदा ॥ ६.१२८.८२ ॥
ತೇಜಸ್ಸು, ಧೈರ್ಯ, ಯಶಸ್ಸು, ಚಾತುರ್ಯ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ವಿನಯ, ನೀತಿ, ಪೌರುಷ, ಪರಾಕ್ರಮ, ಬುದ್ಧಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯಾರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರುತ್ತವೆಯೋ (ಅವನು ಇವನು).
6.128.83
हनूमांस्तेन हारेण शुशुभे वानरर्षभः।
चन्द्रांशुचयगौरेण श्वेताभ्रेण यथाचलः ॥ ६.१२८.८३ ॥
ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳ ರಾಶಿಯಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ ಆ ಹಾರದಿಂದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಹನುಮಂತನು, ಬಿಳಿಯ ಮೇಘದಿಂದ ಪರ್ವತವು ಶೋಭಿಸುವಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
6.128.84
सर्वे वानरवृद्धाश्च ये चान्ये वानरोत्तमाः।
वासोभिर्भूषणैश्चैव यथार्हं प्रतिपूजिताः ॥ ६.१२८.८४ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ವಾನರರನ್ನೂ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾನರರನ್ನೂ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
6.128.85
विभीषणोऽथ सुग्रीवो हनूमाञ्जाम्बवांस्तथा।
सर्वे वानरमुख्याश्च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ६.१२८.८५ ॥
ವಿಭೀಷಣ, ನಂತರ ಸುಗ್ರೀವ, ಹನುಮಂತ, ಜಾಂಬವಂತ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ವಾನರರು—ಅನಾಯಾಸ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ರಾಮನಿಂದ (ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು).
6.128.86
यथार्हं पूजिताः सर्वे कामै रत्नैश्च पुष्कलैः।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जग्मुरेव यथागतम् ॥ ६.१२८.८६ ॥
ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲರೂ, ಬಯಸಿದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಹೇರಳ ರತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
6.128.87
ततो द्विविदमैन्दाभ्यां नीलाय च परंतपः।
सर्वान् कामगुणान् वीक्ष्य प्रददौ वसुधाधिपः ॥ ६.१२८.८७ ॥
ನಂತರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಭೂಪತಿ (ರಾಮ) ದ್ವಿವಿದ, ಮೈಂದ ಮತ್ತು ನೀಲನಿಗೆ ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕೊಟ್ಟನು.
6.128.88
दृष्ट्वा सर्वे महात्मानस्ततस्ते वानरर्षभाः।
विसृष्टाः पार्थिवेन्द्रेण किष्किन्धां समुपागमन् ॥ ६.१२८.८८ ॥
ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಆ ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೋಡಿ, ರಾಜಾಧಿರಾಜನಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಬಂದರು.
6.128.89
सुग्रीवो वानरश्रेष्ठो दृष्ट्वा रामाभिषेचनम्।
पूजितश्चैव रामेण किष्किन्धां प्राविशत् पुरीम् ॥ ६.१२८.८९ ॥
ವಾನರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಮಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಮನಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
6.128.90
विभीषणोऽपि धर्मात्मा सह तैर्नैर्ऋतर्षभैः।
लब्ध्वा कुलधनं राजा लङ्कां प्रायान्महायशाः ॥ ६.१२८.९० ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ವಿಭೀಷಣನೂ ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಶ್ರೇಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ, ಕುಲಧನವನ್ನು ಪಡೆದು, ರಾಜನಾಗಿ ಲಂಕೆಗೆ ಹೊರಟನು.
6.128.91
स राज्यमखिलं शासन्निहतारिर्महायशाः।
राघवः परमोदारः शशास परया मुदा।
उवाच लक्ष्मणं रामो धर्मज्ञं धर्मवत्सलः ॥ ६.१२८.९१ ॥
ಸಮಸ್ತ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಾ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಪರಮ ಉದಾರಿ ರಾಘವನು ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ಆಳಿದನು. ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ ಧರ್ಮಪ್ರಿಯನೂ ಆದ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.128.92
आतिष्ठ धर्मज्ञ मया सहेमां
गां पूर्वराजाध्युषितां बलेन।
तुल्यं मया त्वं पितृभिर्धृता या
तां यौवराज्ये धुरमुद्वहस्व ॥ ६.१२८.९२ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ನನ್ನೊಡನೆ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು; ಹಿಂದಿನ ರಾಜರು ಬಲದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದ ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯರು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಯೌವರಾಜ್ಯದ ಭಾರವನ್ನು ನೀನು ಹೊರು.
6.128.93
सर्वात्मना पर्यनुनीयमानो
यदा न सौमित्रिरुपैति योगम्।
नियुज्यमानो भुवि यौवराज्ये
ततोऽभ्यषिञ्चद् भरतं महात्मा ॥ ६.१२८.९३ ॥
ಪೂರ್ಣ ಹೃದಯದಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಸೌಮಿತ್ರಿ ಯೌವರಾಜ್ಯ ಭಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದಾಗ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಭರತನನ್ನು ಯೌವರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.
6.128.94
पौण्डरीकाश्वमेधाभ्यां वाजपेयेन चासकृत्।
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैरयजत् पार्थिवात्मजः ॥ ६.१२८.९४ ॥
ರಾಜಕುಮಾರನು ಪುಂಡರೀಕ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳಿಂದ, ವಾಜಪೇಯ ಯಾಗದಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ, ಇತರ ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜನ ಮಾಡಿದನು.
6.128.95
राज्यं दशसहस्राणि प्राप्य वर्षाणि राघवः।
शताश्वमेधानाजह्रे सदश्वान् भूरिदक्षिणान् ॥ ६.१२८.९५ ॥
ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಘವನು ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಹೇರಳ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು.
6.128.96
आजानुलम्बिबाहुः स महावक्षाः प्रतापवान्।
लक्ष्मणानुचरो रामः शशास पृथिवीमिमाम् ॥ ६.१२८.९६ ॥
ಮೊಣಕಾಲಿನವರೆಗೆ ತೂಗುವ ಭುಜಗಳು, ವಿಶಾಲ ಎದೆ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರತಾಪಿ ರಾಮನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಅನುಚರನಾಗಿ ಹೊಂದಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
6.128.97
राघवश्चापि धर्मात्मा प्राप्य राज्यमनुत्तमम्।
ईजे बहुविधैर्यज्ञैः ससुहृज्ज्ञातिबान्धवः ॥ ६.१२८.९७ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಘವನು ಅನುಪಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮಿತ್ರರು, ಜ್ಞಾತಿಗಳು, ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ವಿಧದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
6.128.98
न पर्यदेवन् विधवा न च व्यालकृतं भयम्।
न व्याधिजं भयं चासीद् रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.९८ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ವಿಧವೆಯರು ಅಳಲಿಲ್ಲ; ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ರೋಗದಿಂದಲೂ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
6.128.99
निर्दस्युरभवल्लोको नानर्थं कश्चिदस्पृशत्।
न च स्म वृद्धा बालानां प्रेतकार्याणि कुर्वते ॥ ६.१२८.९९ ॥
ಜಗತ್ತು ದರೋಡೆಕೋರರಿಲ್ಲದಾಯಿತು; ಯಾರಿಗೂ ಅನರ್ಥ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ; ವೃದ್ಧರು ಮಕ್ಕಳ ಉತ್ತರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
6.128.100
सर्वं मुदितमेवासीत् सर्वो धर्मपरोऽभवत्।
राममेवानुपश्यन्तो नाभ्यहिंसन् परस्परम् ॥ ६.१२८.१०० ॥
ಎಲ್ಲವೂ ಸಂತೋಷಮಯವಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮಪರರಾದರು; ರಾಮನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹಿಂಸಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.128.101
आसन् वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः।
निरामया विशोकाश्च रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.१०१ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜನರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿದರು; ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ರೋಗ ಮತ್ತು ಶೋಕವಿಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದರು.
6.128.102
रामो रामो राम इति प्रजानामभवन् कथाः।
रामभूतं जगदभूद् रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.१०२ ॥
"ರಾಮ, ರಾಮ, ರಾಮ" ಎಂಬುದೇ ಜನರ ಮಾತಾಯಿತು; ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜಗತ್ತು ರಾಮಮಯವಾಯಿತು.
6.128.103
नित्यमूला नित्यफलास्तरवस्तत्र पुष्पिताः।
कामवर्षी च पर्जन्यः सुखस्पर्शश्च मारुतः ॥ ६.१२८.१०३ ॥
ಅಲ್ಲಿನ ಮರಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಬೇರುಗಳಿದ್ದವು, ಎಂದಿಗೂ ಫಲಗಳಿದ್ದವು; ಅವು ಹೂಗಳಿಂದ ಅರಳಿದ್ದವು. ಮೋಡ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿತು; ಗಾಳಿ ಸುಖಕರ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಬೀಸಿತು.
6.128.104
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा लोभविवर्जिताः।
स्वकर्मसु प्रवर्तन्ते तुष्टाः स्वैरेव कर्मभिः ॥ ६.१२८.१०४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು ಲೋಭವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು.
6.128.105
आसन् प्रजा धर्मपरा रामे शासति नानृताः।
सर्वे लक्षणसम्पन्नाः सर्वे धर्मपरायणाः ॥ ६.१२८.१०५ ॥
ರಾಮನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಜೆಗಳು ಧರ್ಮಪರರಾಗಿದ್ದರು; ಯಾರೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು.
6.128.106
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च।
भ्रातृभिः सहितः श्रीमान् रामो राज्यमकारयत् ॥ ६.१२८.१०६ ॥
ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ರಾಮನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು.
6.128.107
धर्म्यं यशस्यमायुष्यं राज्ञां च विजयावहम्।
आदिकाव्यमिदं चार्षं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ॥ ६.१२८.१०७ ॥
ಇದು ಹಿಂದೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಋಷಿ-ಆದಿಕಾವ್ಯ; ಇದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ, ಕೀರ್ತಿ ನೀಡುವುದು, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ರಾಜರಿಗೆ ವಿಜಯ ನೀಡುವುದು.
6.128.108
यः शृणोति सदा लोके नरः पापात् प्रमुच्यते।
पुत्रकामश्च पुत्रान् वै धनकामो धनानि च ॥ ६.१२८.१०८ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳುತ್ತಾನೋ ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಪುತ್ರರನ್ನೂ, ಧನವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಧನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.128.109
लभते मनुजो लोके श्रुत्वा रामाभिषेचनम्।
महीं विजयते राजा रिपूंश्चाप्यधितिष्ठति ॥ ६.१२८.१०९ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ರಾಮನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಕೇಳಿ (ಫಲವನ್ನು) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತಾನೆ.
6.128.110
राघवेण यथा माता सुमित्रा लक्ष्मणेन च।
भरतेन च कैकेयी जीवपुत्रास्तथा स्त्रियः ॥ ६.१२८.११० ॥
ರಾಘವನಿಂದ ತಾಯಿ ಸುಮಿತ್ರೆ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಂದ ಮತ್ತು ಭರತನಿಂದ ಕೈಕೇಯಿ, ಬದುಕಿರುವ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ (ಸುಖದಿಂದಿದ್ದಾರೆ); ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ.
6.128.111
भविष्यन्ति सदानन्दाः पुत्रपौत्रसमन्विताः।
श्रुत्वा रामायणमिदं दीर्घमायुश्च विन्दति ॥ ६.१२८.१११ ॥
ಈ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರಿಂದ ಕೂಡಿ ಸದಾ ಆನಂದದಿಂದ ಇರುವರು; ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವರು.
6.128.112
रामस्य विजयं चेमं सर्वमक्लिष्टकर्मणः।
शृणोति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ॥ ६.१२८.११२ ॥
ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ರಾಮನ ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಜಯವನ್ನೂ, ಹಿಂದೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ರಚಿಸಿದ ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನೂ ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ—
6.128.113
श्रद्दधानो जितक्रोधो दुर्गाण्यतितरत्यसौ।
समागम्य प्रवासान्ते रमन्ते सह बान्धवैः ॥ ६.१२८.११३ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವನು, ಕೋಪವನ್ನು ಗೆದ್ದವನು ಆ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರವಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
6.128.114
शृण्वन्ति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम्।
ते प्रार्थितान् वरान् सर्वान् प्राप्नुवन्तीह राघवात् ॥ ६.१२८.११४ ॥
ಹಿಂದೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಚಿಸಿದ ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುವವರು, ಇಲ್ಲಿ ರಾಘವನಿಂದ ತಾವು ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲ ವರಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
6.128.115
श्रवणेन सुराः सर्वे प्रीयन्ते सम्प्रशृण्वताम्।
विनायकाश्च शाम्यन्ति गृहे तिष्ठन्ति यस्य वै ॥ ६.१२८.११५ ॥
ಇದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುವವರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಇರುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನಕಾರಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ.
6.128.116
विजयेत महीं राजा प्रवासी स्वस्तिमान् भवेत्।
स्त्रियो रजस्वलाः श्रुत्वा पुत्रान् सूयुरनुत्तमान् ॥ ६.१२८.११६ ॥
ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿ; ಪ್ರವಾಸಿಯು ಕ್ಷೇಮದಿಂದಿರಲಿ; ಋತುಮತಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆರಲಿ.
6.128.117
पूजयंश्च पठंश्चैनमितिहासं पुरातनम्।
सर्वपापैः प्रमुच्येत दीर्घमायुरवाप्नुयात् ॥ ६.१२८.११७ ॥
ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಪಠಿಸುವವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.128.118
प्रणम्य शिरसा नित्यं श्रोतव्यं क्षत्रियैर्द्विजात्।
ऐश्वर्यं पुत्रलाभश्च भविष्यति न संशयः ॥ ६.१२८.११८ ॥
ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರು ಇದನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳಬೇಕು; ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಲಾಭ ಖಂಡಿತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
6.128.119
रामायणमिदं कृत्स्नं शृण्वतः पठतः सदा।
प्रीयते सततं रामः स हि विष्णुः सनातनः ॥ ६.१२८.११९ ॥
ಈ ಸಮಗ್ರ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಕೇಳುವವನ ಮತ್ತು ಪಠಿಸುವವನ ಮೇಲೆ ರಾಮನು ಸದಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅವನೇ ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣು.
6.128.120
आदिदेवो महाबाहुर्हरिर्नारायणः प्रभुः।
साक्षाद् रामो रघुश्रेष्ठः शेषो लक्ष्मण उच्यते ॥ ६.१२८.१२० ॥
ಆದಿದೇವ, ಮಹಾಬಾಹು, ಹರಿ, ನಾರಾಯಣ, ಪ್ರಭು — ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನೇ; ಶೇಷನನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
6.128.121
एवमेतत् पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः।
प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम् ॥ ६.१२८.१२१ ॥
ಹೀಗೆ ಇದು ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತದ ಕಥೆ; ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಿರಿ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಲ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.
6.128.122
देवाश्च सर्वे तुष्यन्ति ग्रहणाच्छ्रवणात् तथा।
रामायणस्य श्रवणे तृप्यन्ति पितरः सदा ॥ ६.१२८.१२२ ॥
ಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ; ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಕೇಳುವಾಗ ಪಿತೃಗಳು ಸದಾ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
6.128.123
भक्त्या रामस्य ये चेमां संहितामृषिणा कृताम्।
ये लिखन्तीह च नरास्तेषां वासस्त्रिविष्टपे ॥ ६.१२८.१२३ ॥
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಮನಿಗಾಗಿ, ಋಷಿ ರಚಿಸಿದ ಈ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದೆ.
6.128.124
कुटुम्बवृद्धिं धनधान्यवृद्धिं
स्त्रियश्च मुख्याः सुखमुत्तमं च।
श्रुत्वा शुभं काव्यमिदं महार्थं
प्राप्नोति सर्वां भुवि चार्थसिद्धिम् ॥ ६.१२८.१२४ ॥
ಕುಟುಂಬದ ವೃದ್ಧಿ, ಧನ-ಧಾನ್ಯದ ವೃದ್ಧಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಉತ್ತಮ ಸುಖ; ಈ ಶುಭವಾದ, ಮಹಾರ್ಥವುಳ್ಳ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮನುಷ್ಯನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಅರ್ಥಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
6.128.125
आयुष्यमारोग्यकरं यशस्यं
सौभ्रातृकं बुद्धिकरं शुभं च।
श्रोतव्यमेतन्नियमेन सद्भि-
राख्यानमोजस्करमृद्धिकामैः ॥ ६.१२८.१२५ ॥
ಈ ಆಖ್ಯಾನ ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ಸೋದರ ಸೌಹಾರ್ದ, ಬುದ್ಧಿ ನೀಡುವ ಶುಭವಾದುದು; ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಸಜ್ಜನರು ಇದನ್ನು ನಿಯಮದಿಂದ ಕೇಳಬೇಕು, ಇದು ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.