ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.128.1
शिरस्यञ्जलिमाधाय कैकेय्यानन्दवर्धनः।
बभाषे भरतो ज्येष्ठं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ६.१२८.१ ॥
କୈକେୟୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିବା ଭରତ ମସ୍ତକରେ ଅଞ୍ଜଳି ରଖି ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.128.2
पूजिता मामिका माता दत्तं राज्यमिदं मम।
तद् ददामि पुनस्तुभ्यं यथा त्वमददा मम ॥ ६.१२८.२ ॥
ମୋ ମାତା ସମ୍ମାନିତା ହେଲେ; ଏହି ରାଜ୍ୟ ମୋତେ ଦିଆଗଲା। ତୁମେ ମୋତେ ଯେପରି ଦେଇଥିଲ, ସେହିପରି ତାହା ପୁଣି ତୁମକୁ ଦେଉଛି।
6.128.3
धुरमेकाकिना न्यस्तां वृषभेण बलीयसा।
किशोरवद् गुरुं भारं न वोढुमहमुत्सहे ॥ ६.१२८.३ ॥
ଏକ ବଳବାନ ବଳଦ ଏକାକୀ ବୋହୁଥିବା ଜୁଆଳି ପରି, ସାନ ବାଛୁରି ପରି ଏହି ଗୁରୁଭାର ବହିବାକୁ ମୁଁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ।
6.128.4
वारिवेगेन महता भिन्नः सेतुरिव क्षरन्।
दुर्बन्धनमिदं मन्ये राज्यच्छिद्रमसंवृतम् ॥ ६.१२८.४ ॥
ପ୍ରବଳ ଜଳବେଗରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ବନ୍ଧ ପରି ଏହି ରାଜ୍ୟ ଝରୁଛି; ଅସୁରକ୍ଷିତ ଛିଦ୍ର ଥିବାରୁ ଏହା ଦୁର୍ବଳ ଭାବେ ବନ୍ଧା ହୋଇଛି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
6.128.5
गतिं खर इवाश्वस्य हंसस्येव च वायसः।
नान्वेतुमुत्सहे वीर तव मार्गमरिंदम ॥ ६.१२८.५ ॥
ଗଧ ଘୋଡ଼ାର ଗତି ଓ କାଉ ହଂସର ଗତି ଅନୁସରଣ କରିପାରେ ନାହିଁ; ସେହିପରି ହେ ବୀର, ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ମୁଁ ତୁମ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ।
6.128.6
यथा चारोपितो वृक्षो जातश्चान्तर्निवेशने।
महानपि दुरारोहो महास्कन्धः प्रशाखवान् ॥ ६.१२८.६ ॥
ଅଗଣାରେ ରୋପଣ କରି ବଢ଼ାଯାଇଥିବା ଗଛ, ବଡ଼ ଗଣ୍ଠି ଓ ଅନେକ ଡାଳ ଥିଲେ ହେଁ, ଚଢ଼ିବା କଷ୍ଟକର।
6.128.7
शीर्येत पुष्पितो भूत्वा न फलानि प्रदर्शयन्।
तस्य नानुभवेदर्थं यस्य हेतोः स रोपितः ॥ ६.१२८.७ ॥
ଫୁଲ ଫୁଟି ମଧ୍ୟ ଫଳ ନ ଦେଖାଇଲେ ଗଛ ଶୁଖି ଯାଏ; ଯେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତାହା ରୋପଣ ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ଲାଭ ସେ ପାଏ ନାହିଁ।
6.128.8
एषोपमा महाबाहो त्वमर्थं वेत्तुमर्हसि।
यद्यस्मान् मनुजेन्द्र त्वं भर्ता भृत्यान् न शाधि हि ॥ ६.१२८.८ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଏହା ଏକ ଉପମା; ତୁମେ ଏହାର ଅର୍ଥ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ହେ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଆମର ପ୍ରଭୁ ହୋଇ ସେବକମାନଙ୍କୁ ଶାସନ ନ କଲେ...
6.128.9
जगदद्याभिषिक्तं त्वामनुपश्यतु राघव।
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्याह्ने दीप्ततेजसम् ॥ ६.१२८.९ ॥
ହେ ରାଘବ, ଆଜି ଜଗତ ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ଦେଖୁ; ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପ୍ରଖର ତେଜରେ ଜଳୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି।
6.128.10
तूर्यसंघातनिर्घोषैः काञ्चीनूपुरनिःस्वनैः।
मधुरैर्गीतशब्दैश्च प्रतिबुध्यस्व शेष्व च ॥ ६.१२८.१० ॥
ବାଦ୍ୟର ନିନାଦ, କଟିବନ୍ଧ ଓ ନୂପୁରର ଧ୍ୱନି, ମଧୁର ଗୀତର ଶବ୍ଦରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ; ପୁଣି ଶୟନ କର।
6.128.11
यावदावर्तते चक्रं यावती च वसुंधरा।
तावत् त्वमिह लोकस्य स्वामित्वमनुवर्तय ॥ ६.१२८.११ ॥
ଚକ୍ର ଯେତେ ଦୂର ଘୂରେ ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଯେତେ ବିସ୍ତୃତ, ସେତେ ଦୂର ତୁମେ ଏହି ଲୋକର ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ଧାରଣ କର।
6.128.12
भरतस्य वचः श्रुत्वा रामः परपुरञ्जयः।
तथेति प्रतिजग्राह निषसादासने शुभे ॥ ६.१२८.१२ ॥
ଭରତଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟକାରୀ ରାମ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ସ୍ୱୀକାର କଲେ ଏବଂ ଶୁଭ ଆସନରେ ବସିଲେ।
6.128.13
ततः शत्रुघ्नवचनान्निपुणाः श्मश्रुवर्धनाः।
सुखहस्ताः सुशीघ्राश्च राघवं पर्यवारयन् ॥ ६.१२८.१३ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ବଚନରେ ନିପୁଣ ନାପିତମାନେ, କୋମଳ ହସ୍ତ ଓ ଅତି ଶୀଘ୍ର, ରାଘବ (ରାମ)ଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
6.128.14
पूर्वं तु भरते स्नाते लक्ष्मणे च महाबले।
सुग्रीवे वानरेन्द्रे च राक्षसेन्द्रे विभीषणे ॥ ६.१२८.१४ ॥
ପ୍ରଥମେ ଭରତ ସ୍ନାନ କଲା ପରେ, ମହାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବାନରେନ୍ଦ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣ ସ୍ନାନ କଲା ପରେ (ଏହା ହେଲା)।
6.128.15
विशोधितजटः स्नातश्चित्रमाल्यानुलेपनः।
महार्हवसनोपेतस्तस्थौ तत्र श्रिया ज्वलन् ॥ ६.१२८.१५ ॥
ଜଟା ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ବିଚିତ୍ର ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନଲେପ ଧାରଣ କରି, ମହାମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ସେ ସେଠାରେ ଶ୍ରୀରେ ଜଳି ଜଳି ଠିଆ ହେଲେ।
6.128.16
प्रतिकर्म च रामस्य कारयामास वीर्यवान्।
लक्ष्मणस्य च लक्ष्मीवानिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ॥ ६.१२८.१६ ॥
ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ବଢ଼ାଇଥିବା ଶ୍ରୀମାନ ରାମଙ୍କ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପ୍ରସାଧନ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କରାଇଲେ।
6.128.17
प्रतिकर्म च सीतायाः सर्वा दशरथस्त्रियः।
आत्मनैव तदा चक्रुर्मनस्विन्यो मनोहरम् ॥ ६.१२८.१७ ॥
ସେତେବେଳେ ଦଶରଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀମାନେ, ମନସ୍ୱିନୀ ହୋଇ, ନିଜେ ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରସାଧନ ମନୋହର ଭାବେ କଲେ।
6.128.18
ततो वानरपत्नीनां सर्वासामेव शोभनम्।
चकार यत्नात् कौसल्या प्रहृष्टा पुत्रवत्सला ॥ ६.१२८.१८ ॥
ତା'ପରେ ପୁତ୍ରବତ୍ସଳା କୌଶଲ୍ୟା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଯତ୍ନପୂର୍ବକ, ସମସ୍ତ ବାନରପତ୍ନୀଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ପ୍ରସାଧନ କଲେ।
6.128.19
ततः शत्रुघ्नवचनात् सुमन्त्रो नाम सारथिः।
योजयित्वाभिचक्राम रथं सर्वाङ्गशोभनम् ॥ ६.१२८.१९ ॥
ଏଥିଉତ୍ତାରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ସୁମନ୍ତ୍ର ନାମକ ସାରଥି ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦର ରଥ ଯୋଡି ଅଗ୍ରସର କଲେ।
6.128.20
अग्न्यर्कामलसंकाशं दिव्यं दृष्ट्वा रथं स्थितम्।
आरुरोह महाबाहू रामः परपुरंजयः ॥ ६.१२८.२० ॥
ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ନିର୍ମଳ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ମହାବାହୁ, ଶତ୍ରୁନଗର ଜେତା ରାମ ତା'ଉପରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
6.128.21
सुग्रीवो हनुमांश्चैव महेन्द्रसदृशद्युती।
स्नातौ दिव्यनिभैर्वस्त्रैर्जग्मतुः शुभकुण्डलौ ॥ ६.१२८.२१ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ହନୁମାନ ସ୍ନାନ କରି, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରି ଗଲେ।
6.128.22
सर्वाभरणजुष्टाश्च ययुस्ताः शुभकुण्डलाः।
सुग्रीवपत्न्यः सीता च द्रष्टुं नगरमुत्सुकाः ॥ ६.१२८.२२ ॥
ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ, ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ଏବଂ ସୀତା ନଗର ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଗଲେ।
6.128.23
अयोध्यायां च सचिवा राज्ञो दशरथस्य च।
पुरोहितं पुरस्कृत्य मन्त्रयामासुरर्थवत् ॥ ६.१२८.२३ ॥
ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସାର୍ଥକ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
6.128.24
अशोको विजयश्चैव सिद्धार्थश्च समाहिताः।
मन्त्रयन् रामवृद्ध्यर्थमृद्ध्यर्थं नगरस्य च ॥ ६.१२८.२४ ॥
ଅଶୋକ, ବିଜୟ ଓ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ମନୋଯୋଗ ସହ ରାମଙ୍କ ଉନ୍ନତି ଓ ନଗରର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରଣା କରୁଥିଲେ।
6.128.25
सर्वमेवाभिषेकार्थं जयार्हस्य महात्मनः।
कर्तुमर्हथ रामस्य यद् यन्मङ्गलपूर्वकम् ॥ ६.१२८.२५ ॥
ମହାତ୍ମା ଓ ବିଜୟର ଯୋଗ୍ୟ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳପୂର୍ବକ ଯାହା ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ସେ ସମସ୍ତ ଆପଣମାନେ କରନ୍ତୁ।
6.128.26
नगरान्निर्ययुस्तूर्णं रामदर्शनबुद्धयः ॥ ६.१२८.२६ ॥
ରାମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ନଗରରୁ ବାହାରିଗଲେ।
6.128.27
हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिन्द्र इवानघः।
प्रययौ रथमास्थाय रामो नगरमुत्तमम् ॥ ६.१२८.२७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ନିଷ୍ପାପ ରାମ, ହରିତ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଉତ୍ତମ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.128.28
जग्राह भरतो रश्मीन् शत्रुघ्नश्छत्रमाददे।
लक्ष्मणो व्यजनं तस्य मूर्ध्नि संवीजयंस्तदा ॥ ६.१२८.२८ ॥
ଭରତ ଲଗାମ ଧରିଲେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଛତ୍ର ଧରିଲେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଙ୍ଖା ଝୁଲାଉଥିଲେ।
6.128.29
श्वेतं च वालव्यजनं जगृहे परितः स्थितः।
अपरं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रो विभीषणः ॥ ६.१२८.२९ ॥
ଚାରିପଟେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ରାକ୍ଷସରାଜ ବିଭୀଷଣ ଗୋଟିଏ ଧଳା ଚାମର ଧରିଲେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଚାମର ମଧ୍ୟ ଧରିଲେ।
6.128.30
ऋषिसङ्घैस्तदाऽऽकाशे देवैश्च समरुद्गणैः।
स्तूयमानस्य रामस्य शुश्रुवे मधुरध्वनिः ॥ ६.१२८.३० ॥
ସେତେବେଳେ ଆକାଶରେ ଋଷିସମୂହ, ଦେବତା ଓ ମରୁଦ୍ଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ରାମଙ୍କର ମଧୁର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା।
6.128.31
ततः शत्रुञ्जयं नाम कुञ्जरं पर्वतोपमम्।
आरुरोह महातेजाः सुग्रीवः प्लवगर्षभः ॥ ६.१२८.३१ ॥
ଏହା ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ପର୍ବତସମ ଶତ୍ରୁଞ୍ଜୟ ନାମକ ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଆରୂଢ଼ ହେଲେ।
6.128.32
नव नागसहस्राणि ययुरास्थाय वानराः।
मानुषं विग्रहं कृत्वा सर्वाभरणभूषिताः ॥ ६.१२८.३२ ॥
ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ବାନରମାନେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ନଅ ହଜାର ହସ୍ତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଗଲେ।
6.128.33
शङ्खशब्दप्रणादैश्च दुन्दुभीनां च निःस्वनैः।
प्रययौ पुरुषव्याघ्रस्तां पुरीं हर्म्यमालिनीम् ॥ ६.१२८.३३ ॥
ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ନିନାଦ ସହ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାସାଦଶୋଭିତ ସେ ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.128.34
ददृशुस्ते समायान्तं राघवं सपुरःसरम्।
विराजमानं वपुषा रथेनातिरथं तदा ॥ ६.१२८.३४ ॥
ଅଗ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ସେନା ସହ ଆସୁଥିବା ରାଘବଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ; ଶରୀର ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ରଥରେ ଅତିରଥୀ ପରି ଶୋଭୁଥିଲେ।
6.128.35
ते वर्धयित्वा काकुत्स्थं रामेण प्रतिनन्दिताः।
अनुजग्मुर्महात्मानं भ्रातृभिः परिवारितम् ॥ ६.१२८.३५ ॥
ସେମାନେ କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ; ରାମଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିସମ୍ମାନ ପାଇ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ।
6.128.36
अमात्यैर्ब्राह्मणैश्चैव तथा प्रकृतिभिर्वृतः।
श्रिया विरुरुचे रामो नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ॥ ६.१२८.३६ ॥
ଅମାତ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ରାମ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୋଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
6.128.37
स पुरोगामिभिस्तूर्यैस्तालस्वस्तिकपाणिभिः।
प्रव्याहरद्भिर्मुदितैर्मङ्गलानि वृतो ययौ ॥ ६.१२८.३७ ॥
ଆଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ହାତରେ ତାଳ ଓ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଧରି, ଆନନ୍ଦରେ ବାଦ୍ୟ ବଜାଇ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଘୋଷ କରି ସେ ଗଲେ।
6.128.38
अक्षतं जातरूपं च गावः कन्याः सहद्विजाः।
नरा मोदकहस्ताश्च रामस्य पुरतो ययुः ॥ ६.१२८.३८ ॥
ଅକ୍ଷତ, ସୁନା, ଗାଈ, କନ୍ୟା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ, ହାତରେ ମୋଦକ ଧରି ପୁରୁଷମାନେ ରାମଙ୍କ ଆଗରେ ଗଲେ।
6.128.39
सख्यं च रामः सुग्रीवे प्रभावं चानिलात्मजे।
वानराणां च तत् कर्म ह्याचचक्षेऽथ मन्त्रिणाम् ॥ ६.१२८.३९ ॥
ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ମିତ୍ରତା, ଅନିଳପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଓ ବାନରମାନଙ୍କ ସେହି କର୍ମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.128.40
श्रुत्वा च विस्मयं जग्मुरयोध्यापुरवासिनः।
वानराणां च तत् कर्म राक्षसानां च तद् बलम्।
विभीषणस्य संयोगमाचचक्षेऽथ मन्त्रिणाम् ॥ ६.१२८.४० ॥
ଏହା ଶୁଣି ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରବାସୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ବାନରମାନଙ୍କ ସେହି କର୍ମ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସେହି ବଳ ଓ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗ ରାମ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.128.41
द्युतिमानेतदाख्याय रामो वानरसंयुतः।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णामयोध्यां प्रविवेश सः ॥ ६.१२८.४१ ॥
ଏସବୁ କହି ତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ହୃଷ୍ଟ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.128.42
ततो ह्यभ्युच्छ्रयन् पौराः पताकाश्च गृहे गृहे।
ऐक्ष्वाकाध्युषितं रम्यमाससाद पितुर्गृहम् ॥ ६.१२८.४२ ॥
ତା'ପରେ ନଗରବାସୀମାନେ ଘରେ ଘରେ ପତାକା ଉଠାଇଲେ; ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ବାସ କରିଥିବା ରମ୍ୟ ପିତାଙ୍କ ଗୃହରେ ରାମ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.128.43
अथाब्रवीद् राजपुत्रो भरतं धर्मिणां वरम्।
अर्थोपहितया वाचा मधुरं रघुनन्दनः ॥ ६.१२८.४३ ॥
ସେତେବେଳେ ରାଜକୁମାର, ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଧର୍ମାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭରତଙ୍କୁ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧୁର ବାଣୀରେ କହିଲେ।
6.128.44
पितुर्भवनमासाद्य प्रविश्य च महात्मनः।
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीमभिवाद्य च ॥ ६.१२८.४४ ॥
ପିତାଙ୍କ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଭବନରେ ପହଞ୍ଚି ଓ ପ୍ରବେଶ କରି, କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି।
6.128.45
तच्च मद्भवनं श्रेष्ठं साशोकवनिकं महत्।
मुक्तावैदूर्यसंकीर्णं सुग्रीवाय निवेदय ॥ ६.१२८.४५ ॥
ମୋର ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଶୋକବନଯୁକ୍ତ, ମୁକ୍ତା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଖଚିତ ମହାଭବନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର।
6.128.46
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा भरतः सत्यविक्रमः।
हस्ते गृहीत्वा सुग्रीवं प्रविवेश तमालयम् ॥ ६.१२८.४६ ॥
ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଭରତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେହି ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.128.47
ततस्तैलप्रदीपांश्च पर्यङ्कास्तरणानि च।
गृहीत्वा विविशुः क्षिप्रं शत्रुघ्नेन प्रचोदिताः ॥ ६.१२८.४७ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେମାନେ ତେଲ ଦୀପ ଓ ପଲଙ୍କ ଆସ୍ତରଣ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.128.48
उवाच च महातेजाः सुग्रीवं राघवानुजः।
अभिषेकाय रामस्य दूतानाज्ञापय प्रभो ॥ ६.१२८.४८ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଘବଙ୍କ ଅନୁଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୋ, ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।'
6.128.49
सौवर्णान् वानरेन्द्राणां चतुर्णां चतुरो घटान्।
ददौ क्षिप्रं स सुग्रीवः सर्वरत्नविभूषितान् ॥ ६.१२८.४९ ॥
ସୁଗ୍ରୀବ ଶୀଘ୍ର ଚାରି ବାନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ ଚାରିଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳସ ଦେଲେ।
6.128.50
तथा प्रत्यूषसमये चतुर्णां सागराम्भसाम्।
पूर्णैर्घटैः प्रतीक्षध्वं तथा कुरुत वानराः ॥ ६.१२८.५० ॥
ସେହିପରି, ପ୍ରଭାତରେ, ହେ ବାନରଗଣ, ଚାରି ସମୁଦ୍ରର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ସହିତ ଅପେକ୍ଷା କର; ସେହିପରି କର।
6.128.51
एवमुक्ता महात्मानो वानरा वारणोपमाः।
उत्पेतुर्गगनं शीघ्रं गरुडा इव शीघ्रगाः ॥ ६.१२८.५१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ହାତୀ ସଦୃଶ ସେହି ମହାତ୍ମା ବାନରଗଣ ଗରୁଡ଼ ପରି ଶୀଘ୍ର ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ।
6.128.52
जाम्बवांश्च हनूमांश्च वेगदर्शी च वानरः।
ऋषभश्चैव कलशाञ्जलपूर्णानथानयन् ॥ ६.१२८.५२ ॥
ଜାମ୍ବବାନ, ହନୁମାନ, ବେଗଦର୍ଶୀ ନାମକ ବାନର ଓ ଋଷଭ ମଧ୍ୟ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ ଆଣିଲେ।
6.128.53
नदीशतानां पञ्चानां जलं कुम्भैरुपाहरन्।
पूर्वात् समुद्रात् कलशं जलपूर्णमथानयत् ॥ ६.१२८.५३ ॥
ଶହ ଶହ ନଦୀର ଜଳ କଳସରେ ଆଣାଗଲା; ଏବଂ ପୂର୍ବ ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କଳସ ମଧ୍ୟ ଆଣାଗଲା।
6.128.54
सुषेणः सत्त्वसम्पन्नः सर्वरत्नविभूषितम्।
ऋषभो दक्षिणात्तूर्णं समुद्राज्जलमानयत् ॥ ६.१२८.५४ ॥
ସତ୍ତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ସୁଷେଣ ଓ ଋଷଭ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରରୁ ଶୀଘ୍ର ଜଳ ଆଣିଲେ; ତାହା ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ ଥିଲା।
6.128.55
रक्तचन्दनकर्पूरैः संवृतं काञ्चनं घटम्।
गवयः पश्चिमात् तोयमाजहार महार्णवात् ॥ ६.१२८.५५ ॥
ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଓ କର୍ପୂରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଟ ଧରି ଗବୟ ପଶ୍ଚିମ ମହାସାଗରରୁ ଜଳ ଆଣିଲା।
6.128.56
रत्नकुम्भेन महता शीतं मारुतविक्रमः।
उत्तराच्च जलं शीघ्रं गरुडानिलविक्रमः ॥ ६.१२८.५६ ॥
ମାରୁତ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ବୀର ରତ୍ନକୁମ୍ଭରେ ଶୀତଳ ଜଳ ଉତ୍ତରରୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଲା; ସେ ଗରୁଡ଼ ଓ ବାୟୁ ପରି ବେଗବାନ ଥିଲା।
6.128.57
आजहार स धर्मात्मानिलः सर्वगुणान्वितः।
ततस्तैर्वानरश्रेष्ठैरानीतं प्रेक्ष्य तज्जलम् ॥ ६.१२८.५७ ॥
ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଅନିଳ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଜଳ ଆଣିଲା। ତା'ପରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଆଣିଥିବା ସେ ଜଳ ଦେଖି—
6.128.58
अभिषेकाय रामस्य शत्रुघ्नः सचिवैः सह।
पुरोहिताय श्रेष्ठाय सुहृद्भ्यश्च न्यवेदयत् ॥ ६.१२८.५८ ॥
ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ଓ ସୁହୃଦମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
6.128.59
ततः स प्रयतो वृद्धो वसिष्ठो ब्राह्मणैः सह।
रामं रत्नमये पीठे ससीतं संन्यवेशयत् ॥ ६.१२८.५९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ସଂଯମୀ ବୃଦ୍ଧ ବଶିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ ରାମଙ୍କୁ ସୀତା ସହିତ ରତ୍ନମୟ ପୀଠରେ ବସାଇଲେ।
6.128.60
वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः।
कात्यायनः सुयज्ञश्च गौतमो विजयस्तथा ॥ ६.१२८.६० ॥
ବଶିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଜାବାଳି, କାଶ୍ୟପ, କାତ୍ୟାୟନ, ସୁଯଜ୍ଞ, ଗୌତମ ଓ ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
6.128.61
अभ्यषिञ्चन्नरव्याघ्रं प्रसन्नेन सुगन्धिना।
सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा ॥ ६.१२८.६१ ॥
ଯେପରି ବସୁମାନେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ବାସବଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ, ସେପରି ସେମାନେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
6.128.62
ऋत्विग्भिर्ब्राह्मणैः पूर्वं कन्याभिर्मन्त्रिभिस्तथा।
योधैश्चैवाभ्यषिञ्चस्ते सम्प्रहृष्टैः सनैगमैः ॥ ६.१२८.६२ ॥
ପ୍ରଥମେ ଋତ୍ୱିଜ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କନ୍ୟା, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ସହ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।
6.128.63
सर्वौषधिरसैश्चापि दैवतैर्नभसि स्थितैः।
चतुर्भिर्लोकपालैश्च सर्वैर्देवैश्च संगतैः ॥ ६.१२८.६३ ॥
ଆକାଶରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଔଷଧିର ରସରେ, ଚାରି ଲୋକପାଳ ଓ ସମବେତ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ଅଭିଷେକ କଲେ।
6.128.64
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वं किरीटं रत्नशोभितम्।
अभिषिक्तः पुरा येन मनुस्तं दीप्ततेजसम् ॥ ६.१२८.६४ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ମିତ, ରତ୍ନଶୋଭିତ ସେ ମୁକୁଟ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବେ ଦୀପ୍ତତେଜା ମନୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
6.128.65
तस्यान्ववाये राजानः क्रमाद् येनाभिषेचिताः।
सभायां हेमक्लृप्तायां शोभितायां महाधनैः ॥ ६.१२८.६५ ॥
ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ରାଜାମାନେ କ୍ରମରେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣନିର୍ମିତ ଓ ମହାଧନରେ ଶୋଭିତ ସଭାରେ।
6.128.66
रत्नैर्नानाविधैश्चैव चित्रितायां सुशोभनैः।
नानारत्नमये पीठे कल्पयित्वा यथाविधि ॥ ६.१२८.६६ ॥
ନାନା ପ୍ରକାର ରତ୍ନରେ ଚିତ୍ରିତ ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ସେ ସଭାରେ, ନାନା ରତ୍ନମୟ ପୀଠକୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସଜାଇ।
6.128.67
किरीटेन ततः पश्चाद् वसिष्ठेन महात्मना।
ऋत्विग्भिर्भूषणैश्चैव समयोक्ष्यत राघवः ॥ ६.१२८.६७ ॥
ତା'ପରେ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠ ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କ ସହ କିରୀଟ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ରାଘବଙ୍କର ଅଭିଷେକ କଲେ।
6.128.68
छत्रं तस्य च जग्राह शत्रुघ्नः पाण्डुरं शुभम्।
श्वेतं च वालव्यजनं सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥ ६.१२८.६८ ॥
ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧଳା ଶୁଭ ଛତ୍ର ଧରିଲେ, ଏବଂ ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ ଧଳା ଚାମର ଢ଼ୁଳାଇଲେ।
6.128.69
अपरं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
मालां ज्वलन्तीं वपुषा काञ्चनीं शतपुष्कराम् ॥ ६.१२८.६९ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରସମ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣ ଶହେ କମଳଯୁକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଧରିଲେ।
6.128.70
राघवाय ददौ वायुर्वासवेन प्रचोदितः।
सर्वरत्नसमायुक्तं मणिभिश्च विभूषितम् ॥ ६.१२८.७० ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ବାୟୁଦେବ ସର୍ବରତ୍ନଯୁକ୍ତ, ମଣିଭୂଷିତ ଏକ ବସ୍ତୁ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଲେ।
6.128.71
मुक्ताहारं नरेन्द्राय ददौ शक्रप्रचोदितः।
प्रजगुर्देवगन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ ६.१२८.७१ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ମୁକ୍ତାହାର ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା। ଦେବଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗାଇଲେ, ଅପ୍ସରାଗଣ ନାଚିଲେ।
6.128.72
अभिषेके तदर्हस्य तदा रामस्य धीमतः।
भूमिः सस्यवती चैव फलवन्तश्च पादपाः ॥ ६.१२८.७२ ॥
ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଯୋଗ୍ୟ ହେଇ ପୃଥିବୀ ଶସ୍ୟବତୀ ହେଲା, ଗଛମାନେ ଫଳରେ ଭରିଗଲେ।
6.128.73
गन्धवन्ति च पुष्पाणि बभूवू राघवोत्सवे।
सहस्रशतमश्वानां धेनूनां च गवां तथा ॥ ६.१२८.७३ ॥
ରାଘବଙ୍କ ଉତ୍ସବରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ହେଲା। ଶହେ ହଜାର ଘୋଡା, କ୍ଷୀରଦାୟିନୀ ଗାଈ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗୋରୁ (ଦିଆଗଲା)।
6.128.74
ददौ शतवृषान् पूर्वं द्विजेभ्यो मनुजर्षभः।
त्रिंशत्कोटीर्हिरण्यस्य ब्राह्मणेभ्यो ददौ पुनः ॥ ६.१२८.७४ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଶହ ଶହ ବୃଷ ଦାନ କଲେ। ପୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତିରିଶ କୋଟି ସୁନା ଦାନ କଲେ।
6.128.75
नानाभरणवस्त्राणि महार्हाणि च राघवः।
अर्करश्मिप्रतीकाशां काञ्चनीं मणिविग्रहाम् ॥ ६.१२८.७५ ॥
ରାଘବ ବିବିଧ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅମୂଲ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟରଶ୍ମି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମଣିରୂପ ସୁନା (ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ)।
6.128.76
सुग्रीवाय स्रजं दिव्यां प्रायच्छन्मनुजाधिपः।
वैदूर्यमयचित्रे च चन्द्ररश्मिविभूषिते ॥ ६.१२८.७६ ॥
ମନୁଷ୍ୟାଧିପ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦାନ କଲେ। ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟମୟ, ବିଚିତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ଶୋଭିତ (ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟ)।
6.128.77
वालिपुत्राय धृतिमानङ्गदायाङ्गदे ददौ।
मणिप्रवरजुष्टं तं मुक्ताहारमनुत्तमम् ॥ ६.१२८.७७ ॥
ଧୃତିମାନ ସେ ବାଳୀପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗଦ (ବାହୁବନ୍ଧ) ଦେଲେ; ଉତ୍ତମ ମଣିଖଚିତ, ଅନୁପମ ମୁକ୍ତାହାର ମଧ୍ୟ ଦେଲେ।
6.128.78
सीतायै प्रददौ रामश्चन्द्ररश्मिसमप्रभम्।
अरजे वाससी दिव्ये शुभान्याभरणानि च ॥ ६.१२८.७८ ॥
ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ସମାନ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ (ଅଳଙ୍କାର) ଦେଲେ; ନିର୍ମଳ, ଦିବ୍ୟ ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ।
6.128.79
अवेक्षमाणा वैदेही प्रददौ वायुसूनवे।
अवमुच्यात्मनः कण्ठाद्धारं जनकनन्दिनी ॥ ६.१२८.७९ ॥
ବୈଦେହୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜ କଣ୍ଠରୁ ହାର ଖୋଲି ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ।
6.128.80
अवैक्षत हरीन् सर्वान् भर्तारं च मुहुर्मुहुः।
तामिङ्गितज्ञः सम्प्रेक्ष्य बभाषे जनकात्मजाम् ॥ ६.१२८.८० ॥
ସେ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଦେଖିଲେ; ଇଙ୍ଗିତ ବୁଝୁଥିବା ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଜନକାତ୍ମଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.128.81
प्रदेहि सुभगे हारं यस्य तुष्टासि भामिनि।
अथ सा वायुपुत्राय तं हारमसितेक्षणा ॥ ६.१२८.८१ ॥
ହେ ସୁଭଗେ, ଯାହାଠାରେ ତୁମେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ହେ ଭାମିନୀ, ତାଙ୍କୁ ସେହି ହାର ଦିଅ। ତେବେ ସେ କୃଷ୍ଣନୟନା ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସେହି ହାର ଦେଲେ।
6.128.82
तेजो धृतिर्यशो दाक्ष्यं सामर्थ्यं विनयो नयः।
पौरुषं विक्रमो बुद्धिर्यस्मिन् नेतानि नित्यदा ॥ ६.१२८.८२ ॥
ତେଜ, ଧୃତି, ଯଶ, ଦକ୍ଷତା, ସାମର୍ଥ୍ୟ, ବିନୟ, ନୀତି, ପୌରୁଷ, ବିକ୍ରମ ଓ ବୁଦ୍ଧି—ଏ ସବୁ ଯାହାଠାରେ ସଦା ଥାଏ (ସେ ଏ)।
6.128.83
हनूमांस्तेन हारेण शुशुभे वानरर्षभः।
चन्द्रांशुचयगौरेण श्वेताभ्रेण यथाचलः ॥ ६.१२८.८३ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ରାଶି ପରି ଗୌର ସେ ହାରରେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ସେପରି ଶୋଭିଲେ, ଯେପରି ଶ୍ୱେତ ମେଘରେ ପର୍ବତ ଶୋଭେ।
6.128.84
सर्वे वानरवृद्धाश्च ये चान्ये वानरोत्तमाः।
वासोभिर्भूषणैश्चैव यथार्हं प्रतिपूजिताः ॥ ६.१२८.८४ ॥
ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ବାନର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବାନରମାନେ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣରେ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
6.128.85
विभीषणोऽथ सुग्रीवो हनूमाञ्जाम्बवांस्तथा।
सर्वे वानरमुख्याश्च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ६.१२८.८५ ॥
ବିଭୀଷଣ, ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ, ହନୁମାନ, ଜାମ୍ବବାନ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବାନର—ଅନାୟାସ କର୍ମ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ସମ୍ମାନିତ)।
6.128.86
यथार्हं पूजिताः सर्वे कामै रत्नैश्च पुष्कलैः।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जग्मुरेव यथागतम् ॥ ६.१२८.८६ ॥
ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନିତ ସମସ୍ତେ, ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଓ ପ୍ରଚୁର ରତ୍ନ ସହ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲେ ସେହି ପଥରେ ଫେରିଗଲେ।
6.128.87
ततो द्विविदमैन्दाभ्यां नीलाय च परंतपः।
सर्वान् कामगुणान् वीक्ष्य प्रददौ वसुधाधिपः ॥ ६.१२८.८७ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁ ସନ୍ତାପକ ଭୂପତି (ରାମ) ଦ୍ୱିବିଦ, ମୈନ୍ଦ ଓ ନୀଳଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଦେଖି ଦେଲେ।
6.128.88
दृष्ट्वा सर्वे महात्मानस्ततस्ते वानरर्षभाः।
विसृष्टाः पार्थिवेन्द्रेण किष्किन्धां समुपागमन् ॥ ६.१२८.८८ ॥
ମହାତ୍ମା ସେହି ବାନର-ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଜାଧିରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦାୟ ପାଇ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଆସିଲେ।
6.128.89
सुग्रीवो वानरश्रेष्ठो दृष्ट्वा रामाभिषेचनम्।
पूजितश्चैव रामेण किष्किन्धां प्राविशत् पुरीम् ॥ ६.१२८.८९ ॥
ବାନର-ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଦେଖି, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ କିଷ୍କିନ୍ଧା ନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.128.90
विभीषणोऽपि धर्मात्मा सह तैर्नैर्ऋतर्षभैः।
लब्ध्वा कुलधनं राजा लङ्कां प्रायान्महायशाः ॥ ६.१२८.९० ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବିଭୀଷଣ ମଧ୍ୟ ସେହି ରାକ୍ଷସ-ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସହ, କୁଳଧନ ପାଇ, ରାଜା ରୂପେ ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.128.91
स राज्यमखिलं शासन्निहतारिर्महायशाः।
राघवः परमोदारः शशास परया मुदा।
उवाच लक्ष्मणं रामो धर्मज्ञं धर्मवत्सलः ॥ ६.१२८.९१ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବା ସମୟରେ, ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକାରୀ, ମହାଯଶସ୍ବୀ, ପରମ ଉଦାର ରାଘବ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ରାଜତ୍ବ କଲେ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମପ୍ରିୟ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.128.92
आतिष्ठ धर्मज्ञ मया सहेमां
गां पूर्वराजाध्युषितां बलेन।
तुल्यं मया त्वं पितृभिर्धृता या
तां यौवराज्ये धुरमुद्वहस्व ॥ ६.१२८.९२ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୋ ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କର, ଯାହା ପୂର୍ବ ରାଜାମାନେ ବଳ ସହିତ ବାସ କରିଥିଲେ। ମୋ ପରି ଆମ ପିତାମାନେ ଯେଉଁ ଯୌବରାଜ୍ୟର ଭାର ବହନ କରିଥିଲେ, ତାହା ତୁମେ ବହନ କର।
6.128.93
सर्वात्मना पर्यनुनीयमानो
यदा न सौमित्रिरुपैति योगम्।
नियुज्यमानो भुवि यौवराज्ये
ततोऽभ्यषिञ्चद् भरतं महात्मा ॥ ६.१२८.९३ ॥
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ବାରମ୍ବାର ଅନୁରୋଧ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସୌମିତ୍ରି ଯୌବରାଜ୍ୟ ଭାର ଗ୍ରହଣ ନକଲେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ମହାତ୍ମା ଭରତଙ୍କୁ ଯୌବରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
6.128.94
पौण्डरीकाश्वमेधाभ्यां वाजपेयेन चासकृत्।
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैरयजत् पार्थिवात्मजः ॥ ६.१२८.९४ ॥
ରାଜପୁତ୍ର ପୌଣ୍ଡରୀକ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ବାରମ୍ବାର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିବିଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜନ କଲେ।
6.128.95
राज्यं दशसहस्राणि प्राप्य वर्षाणि राघवः।
शताश्वमेधानाजह्रे सदश्वान् भूरिदक्षिणान् ॥ ६.१२८.९५ ॥
ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ରାଘବ ଶହେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ସେଥିରେ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ଓ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ଦିଆଗଲା।
6.128.96
आजानुलम्बिबाहुः स महावक्षाः प्रतापवान्।
लक्ष्मणानुचरो रामः शशास पृथिवीमिमाम् ॥ ६.१२८.९६ ॥
ଆଜାନୁଲମ୍ବିତ ବାହୁ ଓ ବିଶାଳ ବକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରତାପୀ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନୁଚର ଭାବେ ରଖି ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କଲେ।
6.128.97
राघवश्चापि धर्मात्मा प्राप्य राज्यमनुत्तमम्।
ईजे बहुविधैर्यज्ञैः ससुहृज्ज्ञातिबान्धवः ॥ ६.१२८.९७ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘବ ଅନୁତ୍ତମ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ମିତ୍ର, ଜ୍ଞାତି ଓ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ବହୁବିଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
6.128.98
न पर्यदेवन् विधवा न च व्यालकृतं भयम्।
न व्याधिजं भयं चासीद् रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.९८ ॥
ରାମ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ବିଧବାମାନେ ବିଳାପ କରୁ ନଥିଲେ; ହିଂସ୍ର ପଶୁଙ୍କ ଭୟ ନଥିଲା, ରୋଗର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା।
6.128.99
निर्दस्युरभवल्लोको नानर्थं कश्चिदस्पृशत्।
न च स्म वृद्धा बालानां प्रेतकार्याणि कुर्वते ॥ ६.१२८.९९ ॥
ଜଗତ ଡକାଇତ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା; କାହାକୁ ଅନର୍ଥ ସ୍ପର୍ଶ କରୁ ନଥିଲା; ବୃଦ୍ଧମାନେ ଶିଶୁଙ୍କର ପ୍ରେତକର୍ମ କରୁ ନଥିଲେ।
6.128.100
सर्वं मुदितमेवासीत् सर्वो धर्मपरोऽभवत्।
राममेवानुपश्यन्तो नाभ्यहिंसन् परस्परम् ॥ ६.१२८.१०० ॥
ସବୁକିଛି ଆନନ୍ଦମୟ ଥିଲା; ସମସ୍ତେ ଧର୍ମପରାୟଣ ହେଲେ; କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ହିଂସା କରୁ ନଥିଲେ।
6.128.101
आसन् वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः।
निरामया विशोकाश्च रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.१०१ ॥
ରାମ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଲୋକେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ, ହଜାର ପୁତ୍ରବାନ ହେଉଥିଲେ, ରୋଗ ଓ ଶୋକରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।
6.128.102
रामो रामो राम इति प्रजानामभवन् कथाः।
रामभूतं जगदभूद् रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.१०२ ॥
"ରାମ, ରାମ, ରାମ" ଏହି କଥା ହିଁ ଲୋକଙ୍କ ଆଳାପ ହୋଇଗଲା; ରାମ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲାବେଳେ ଜଗତ ରାମମୟ ହୋଇଗଲା।
6.128.103
नित्यमूला नित्यफलास्तरवस्तत्र पुष्पिताः।
कामवर्षी च पर्जन्यः सुखस्पर्शश्च मारुतः ॥ ६.१२८.१०३ ॥
ସେଠାକାର ଗଛମାନଙ୍କର ମୂଳ ନିତ୍ୟ ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କରେ ସର୍ବଦା ଫଳ ଥାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଆନ୍ତି। ମେଘ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବର୍ଷା କରେ ଏବଂ ପବନ ସୁଖକର ସ୍ପର୍ଶରେ ବହେ।
6.128.104
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा लोभविवर्जिताः।
स्वकर्मसु प्रवर्तन्ते तुष्टाः स्वैरेव कर्मभिः ॥ ६.१२८.१०४ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର ଲୋଭରହିତ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ କର୍ମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ।
6.128.105
आसन् प्रजा धर्मपरा रामे शासति नानृताः।
सर्वे लक्षणसम्पन्नाः सर्वे धर्मपरायणाः ॥ ६.१२८.१०५ ॥
ରାମ ଶାସନ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଥିଲେ; କେହି ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ନଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
6.128.106
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च।
भ्रातृभिः सहितः श्रीमान् रामो राज्यमकारयत् ॥ ६.१२८.१०६ ॥
ଶ୍ରୀମାନ ରାମ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଗାର ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କଲେ।
6.128.107
धर्म्यं यशस्यमायुष्यं राज्ञां च विजयावहम्।
आदिकाव्यमिदं चार्षं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ॥ ६.१२८.१०७ ॥
ଏହି ଆର୍ଷ ଆଦିକାବ୍ୟ ପୂର୍ବକାଳରେ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ; ଏହା ଧର୍ମାନୁକୂଳ, ଯଶ ଦିଏ, ଆୟୁଷ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ ଦିଏ।
6.128.108
यः शृणोति सदा लोके नरः पापात् प्रमुच्यते।
पुत्रकामश्च पुत्रान् वै धनकामो धनानि च ॥ ६.१२८.१०८ ॥
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ସର୍ବଦା ଏହାକୁ ଶୁଣେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ପୁତ୍ରକାମୀ ପୁତ୍ର ପାଏ ଏବଂ ଧନକାମୀ ଧନ ପାଏ।
6.128.109
लभते मनुजो लोके श्रुत्वा रामाभिषेचनम्।
महीं विजयते राजा रिपूंश्चाप्यधितिष्ठति ॥ ६.१२८.१०९ ॥
ଜଗତରେ ମଣିଷ ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଶୁଣି (ଫଳ) ପାଏ; ରାଜା ପୃଥିବୀ ଜିଣନ୍ତି ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦମନ କରନ୍ତି।
6.128.110
राघवेण यथा माता सुमित्रा लक्ष्मणेन च।
भरतेन च कैकेयी जीवपुत्रास्तथा स्त्रियः ॥ ६.१२८.११० ॥
ରାଘବଙ୍କ ଯୋଗୁ ମାତା ସୁମିତ୍ରା, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଯୋଗୁ ଓ ଭରତଙ୍କ ଯୋଗୁ କୈକେୟୀ, ଜୀବିତ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ (ସୁଖରେ ଥାନ୍ତି); ସେହିପରି ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ।
6.128.111
भविष्यन्ति सदानन्दाः पुत्रपौत्रसमन्विताः।
श्रुत्वा रामायणमिदं दीर्घमायुश्च विन्दति ॥ ६.१२८.१११ ॥
ଏହି ରାମାୟଣ ଶୁଣି, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ରହିବେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇବେ।
6.128.112
रामस्य विजयं चेमं सर्वमक्लिष्टकर्मणः।
शृणोति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ॥ ६.१२८.११२ ॥
ଅନାୟାସ କର୍ମ କରିଥିବା ରାମଙ୍କ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଜୟ, ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ଏହି କାବ୍ୟ ଯିଏ ଶୁଣେ—
6.128.113
श्रद्दधानो जितक्रोधो दुर्गाण्यतितरत्यसौ।
समागम्य प्रवासान्ते रमन्ते सह बान्धवैः ॥ ६.१२८.११३ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ଓ କ୍ରୋଧ ଜିତିଥିବା ସେ ସେହି ଦୁର୍ଗମତା ପାର ହୁଏ; ପ୍ରବାସ ଶେଷରେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
6.128.114
शृण्वन्ति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम्।
ते प्रार्थितान् वरान् सर्वान् प्राप्नुवन्तीह राघवात् ॥ ६.१२८.११४ ॥
ପୂର୍ବରେ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରଚିତ ଏହି କାବ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ରାଘବଙ୍କଠାରୁ ନିଜର ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ ବର ପାଆନ୍ତି।
6.128.115
श्रवणेन सुराः सर्वे प्रीयन्ते सम्प्रशृण्वताम्।
विनायकाश्च शाम्यन्ति गृहे तिष्ठन्ति यस्य वै ॥ ६.१२८.११५ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ମନୋଯୋଗ ସହ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଯାହାର ଘରେ ଏହା ଥାଏ, ସେଠାରେ ବିଘ୍ନକାରୀ ଶକ୍ତି ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
6.128.116
विजयेत महीं राजा प्रवासी स्वस्तिमान् भवेत्।
स्त्रियो रजस्वलाः श्रुत्वा पुत्रान् सूयुरनुत्तमान् ॥ ६.१२८.११६ ॥
ରାଜା ପୃଥିବୀ ଜୟ କରନ୍ତୁ; ପ୍ରବାସୀ କୁଶଳରେ ରହନ୍ତୁ; ଋତୁମତୀ ନାରୀମାନେ ଏହା ଶୁଣି ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର ପ୍ରସବ କରନ୍ତୁ।
6.128.117
पूजयंश्च पठंश्चैनमितिहासं पुरातनम्।
सर्वपापैः प्रमुच्येत दीर्घमायुरवाप्नुयात् ॥ ६.१२८.११७ ॥
ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସକୁ ସମ୍ମାନ ସହ ପଠନ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
6.128.118
प्रणम्य शिरसा नित्यं श्रोतव्यं क्षत्रियैर्द्विजात्।
ऐश्वर्यं पुत्रलाभश्च भविष्यति न संशयः ॥ ६.१२८.११८ ॥
ମସ୍ତକ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହାକୁ ସର୍ବଦା ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୁତ୍ରଲାଭ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
6.128.119
रामायणमिदं कृत्स्नं शृण्वतः पठतः सदा।
प्रीयते सततं रामः स हि विष्णुः सनातनः ॥ ६.१२८.११९ ॥
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମାୟଣ ଶୁଣନ୍ତା ଓ ପଢ଼ନ୍ତା ଉପରେ ରାମ ସର୍ବଦା ନିରନ୍ତର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ହିଁ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ।
6.128.120
आदिदेवो महाबाहुर्हरिर्नारायणः प्रभुः।
साक्षाद् रामो रघुश्रेष्ठः शेषो लक्ष्मण उच्यते ॥ ६.१२८.१२० ॥
ଆଦିଦେବ, ମହାବାହୁ, ହରି, ନାରାୟଣ, ପ୍ରଭୁ — ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ହିଁ; ଶେଷଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କୁହାଯାଏ।
6.128.121
एवमेतत् पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः।
प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम् ॥ ६.१२८.१२१ ॥
ଏହିପରି ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କଥା; ଆପଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ନିଃସଙ୍କୋଚରେ ଏହାକୁ ପାଠ କରନ୍ତୁ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବଳ ବଢ଼ୁ।
6.128.122
देवाश्च सर्वे तुष्यन्ति ग्रहणाच्छ्रवणात् तथा।
रामायणस्य श्रवणे तृप्यन्ति पितरः सदा ॥ ६.१२८.१२२ ॥
ଗ୍ରହଣ ଓ ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ରାମାୟଣ ଶ୍ରବଣରେ ପିତୃଗଣ ସଦା ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
6.128.123
भक्त्या रामस्य ये चेमां संहितामृषिणा कृताम्।
ये लिखन्तीह च नरास्तेषां वासस्त्रिविष्टपे ॥ ६.१२८.१२३ ॥
ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ଭକ୍ତିରେ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ, ଋଷିଙ୍କ ରଚିତ ଏହି ସଂହିତାକୁ ଏଠାରେ ଲେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବାସ ସ୍ୱର୍ଗରେ।
6.128.124
कुटुम्बवृद्धिं धनधान्यवृद्धिं
स्त्रियश्च मुख्याः सुखमुत्तमं च।
श्रुत्वा शुभं काव्यमिदं महार्थं
प्राप्नोति सर्वां भुवि चार्थसिद्धिम् ॥ ६.१२८.१२४ ॥
ପରିବାରର ବୃଦ୍ଧି, ଧନ-ଧାନ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ଓ ଉତ୍ତମ ସୁଖ; ଏହି ଶୁଭ, ମହାର୍ଥ କାବ୍ୟ ଶୁଣି ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥସିଦ୍ଧି ପାଏ।
6.128.125
आयुष्यमारोग्यकरं यशस्यं
सौभ्रातृकं बुद्धिकरं शुभं च।
श्रोतव्यमेतन्नियमेन सद्भि-
राख्यानमोजस्करमृद्धिकामैः ॥ ६.१२८.१२५ ॥
ଏହି ଆଖ୍ୟାନ ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ, ଯଶ, ଭ୍ରାତୃପ୍ରୀତି, ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଥିବା ଶୁଭ; ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରୁଥିବା ସଜ୍ଜନମାନେ ନିୟମରେ ଏହା ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ଏହା ଓଜ ଦିଏ।