รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.128
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.128.1
शिरस्यञ्जलिमाधाय कैकेय्यानन्दवर्धनः।
बभाषे भरतो ज्येष्ठं रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ६.१२८.१ ॥
ภรตผู้เพิ่มความยินดีแก่พระนางไกเกยี ยกมือประนมวางไว้เหนือศีรษะ กล่าวกับพี่ชายคนโตคือพระรามผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง
6.128.2
पूजिता मामिका माता दत्तं राज्यमिदं मम।
तद् ददामि पुनस्तुभ्यं यथा त्वमददा मम ॥ ६.१२८.२ ॥
มารดาของข้าพระองค์ได้รับการเคารพแล้ว และแผ่นดินนี้ก็ได้มอบให้แก่ข้าพระองค์ ข้าพระองค์จะคืนมันให้แก่พระองค์อีกครั้ง ดังที่พระองค์เคยมอบให้แก่ข้าพระองค์
6.128.3
धुरमेकाकिना न्यस्तां वृषभेण बलीयसा।
किशोरवद् गुरुं भारं न वोढुमहमुत्सहे ॥ ६.१२८.३ ॥
ดังแอกที่วัวตัวแข็งแรงแบกไว้เพียงลำพัง ข้าพระองค์ไม่อาจแบกภาระอันหนักหน่วงนี้ได้ เหมือนลูกโคอ่อนที่แบกไม่ไหว
6.128.4
वारिवेगेन महता भिन्नः सेतुरिव क्षरन्।
दुर्बन्धनमिदं मन्ये राज्यच्छिद्रमसंवृतम् ॥ ६.१२८.४ ॥
ดังเขื่อนที่ถูกกระแสน้ำอันเชี่ยวกรากพัดทะลุจนน้ำไหลทะลักออกมา ข้าพระองค์เห็นว่าแผ่นดินนี้ซึ่งมีช่องโหว่ที่ไม่ได้ป้องกันไว้ ยังผูกมัดไว้ไม่มั่นคง
6.128.5
गतिं खर इवाश्वस्य हंसस्येव च वायसः।
नान्वेतुमुत्सहे वीर तव मार्गमरिंदम ॥ ६.१२८.५ ॥
ดังลาไม่อาจตามความเร็วของม้า หรือกาไม่อาจตามการเดินของหงส์ ข้าแต่วีรบุรุษผู้ปราบศัตรู ข้าพระองค์ก็ไม่อาจตามรอยเท้าของพระองค์ได้
6.128.6
यथा चारोपितो वृक्षो जातश्चान्तर्निवेशने।
महानपि दुरारोहो महास्कन्धः प्रशाखवान् ॥ ६.१२८.६ ॥
ดังต้นไม้ที่ปลูกและเติบโตขึ้นภายในรั้ว แม้จะใหญ่โต มีลำต้นมหึมาและกิ่งก้านมากมาย ก็ปีนขึ้นได้ยาก
6.128.7
शीर्येत पुष्पितो भूत्वा न फलानि प्रदर्शयन्।
तस्य नानुभवेदर्थं यस्य हेतोः स रोपितः ॥ ६.१२८.७ ॥
ออกดอกแล้วแต่ไม่ให้ผล มันก็เหี่ยวเฉาไป ไม่ได้รับประโยชน์ตามจุดประสงค์ที่ปลูกมันไว้
6.128.8
एषोपमा महाबाहो त्वमर्थं वेत्तुमर्हसि।
यद्यस्मान् मनुजेन्द्र त्वं भर्ता भृत्यान् न शाधि हि ॥ ६.१२८.८ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง นี่คือการเปรียบเทียบ พระองค์ควรเข้าใจความหมายของมัน ข้าแต่จอมมนุษย์ หากพระองค์ผู้เป็นนายของเราไม่ปกครองบ่าวไพร่ของพระองค์...
6.128.9
जगदद्याभिषिक्तं त्वामनुपश्यतु राघव।
प्रतपन्तमिवादित्यं मध्याह्ने दीप्ततेजसम् ॥ ६.१२८.९ ॥
ข้าแต่พระราฆพ ขอให้โลกได้เห็นพระองค์ทรงรับการอภิเษกในวันนี้ ดุจดวงอาทิตย์ที่ส่องแสงแผดกล้าในเที่ยงวัน ด้วยรัศมีอันเจิดจ้า
6.128.10
तूर्यसंघातनिर्घोषैः काञ्चीनूपुरनिःस्वनैः।
मधुरैर्गीतशब्दैश्च प्रतिबुध्यस्व शेष्व च ॥ ६.१२८.१० ॥
ขอให้พระองค์ตื่นขึ้นท่ามกลางเสียงกึกก้องของเครื่องดนตรี เสียงกรุ๋งกริ๋งของเข็มขัดและกำไลข้อเท้า และเสียงเพลงที่ไพเราะ แล้วจึงบรรทมต่อไปอีก
6.128.11
यावदावर्तते चक्रं यावती च वसुंधरा।
तावत् त्वमिह लोकस्य स्वामित्वमनुवर्तय ॥ ६.१२८.११ ॥
ตราบใดที่ล้อรถหมุนไปได้ และตราบใดที่แผ่นดินยังแผ่กว้างไป ขอให้พระองค์ทรงดำรงอำนาจปกครองโลกนี้ตลอดไปเพียงนั้น
6.128.12
भरतस्य वचः श्रुत्वा रामः परपुरञ्जयः।
तथेति प्रतिजग्राह निषसादासने शुभे ॥ ६.१२८.१२ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของภรต พระรามผู้ทรงพิชิตนครของศัตรู ตรัสว่า "เป็นเช่นนั้น" ทรงรับคำนั้น แล้วประทับบนอาสนะอันเป็นมงคล
6.128.13
ततः शत्रुघ्नवचनान्निपुणाः श्मश्रुवर्धनाः।
सुखहस्ताः सुशीघ्राश्च राघवं पर्यवारयन् ॥ ६.१२८.१३ ॥
ครั้นแล้ว ตามคำของศัตรุฆนะ ช่างตัดผมผู้ชำนาญ มือแผ่วเบาและว่องไวยิ่ง ได้มาล้อมรอบพระราฆพ
6.128.14
पूर्वं तु भरते स्नाते लक्ष्मणे च महाबले।
सुग्रीवे वानरेन्द्रे च राक्षसेन्द्रे विभीषणे ॥ ६.१२८.१४ ॥
ก่อนอื่น เมื่อภรตได้อาบน้ำแล้ว และเมื่อพระลักษมณ์ผู้มีกำลังมากได้อาบน้ำแล้ว และเมื่อสุครีพจอมวานรและวิภีษณะจอมรากษสได้อาบน้ำแล้ว (จึงได้ดำเนินการต่อไป)
6.128.15
विशोधितजटः स्नातश्चित्रमाल्यानुलेपनः।
महार्हवसनोपेतस्तस्थौ तत्र श्रिया ज्वलन् ॥ ६.१२८.१५ ॥
เมื่อผมเกล้าได้รับการชำระและอาบน้ำเสร็จแล้ว ทรงประดับด้วยมาลัยหลากสีและเครื่องลูบไล้ ทรงฉลองพระองค์ผ้าอันล้ำค่า พระองค์ประทับอยู่ที่นั่น รุ่งโรจน์ด้วยสิริ
6.128.16
प्रतिकर्म च रामस्य कारयामास वीर्यवान्।
लक्ष्मणस्य च लक्ष्मीवानिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ॥ ६.१२८.१६ ॥
ผู้ทรงพลังผู้นั้น ผู้เพิ่มพูนวงศ์อิกษวากุ ผู้รุ่งเรืองด้วยสิริ ก็ได้ให้จัดการแต่งองค์ของพระรามและของพระลักษมณ์ด้วย
6.128.17
प्रतिकर्म च सीतायाः सर्वा दशरथस्त्रियः।
आत्मनैव तदा चक्रुर्मनस्विन्यो मनोहरम् ॥ ६.१२८.१७ ॥
จากนั้น พระมเหสีทั้งหลายของท้าวทศรถ ผู้มีจิตใจรอบคอบ ได้จัดการแต่งองค์ของพระนางสีดาด้วยตนเองอย่างงดงามน่าชื่นชม
6.128.18
ततो वानरपत्नीनां सर्वासामेव शोभनम्।
चकार यत्नात् कौसल्या प्रहृष्टा पुत्रवत्सला ॥ ६.१२८.१८ ॥
จากนั้น พระนางเกาศัลยาผู้รักบุตรและมีความยินดี ได้เอาใจใส่จัดการแต่งองค์ของบรรดาภรรยาวานรทั้งปวงอย่างงดงาม
6.128.19
ततः शत्रुघ्नवचनात् सुमन्त्रो नाम सारथिः।
योजयित्वाभिचक्राम रथं सर्वाङ्गशोभनम् ॥ ६.१२८.१९ ॥
จากนั้น ตามคำของศัตรุฆนะ สารถีชื่อสุมันตระ ได้เทียมรถที่งดงามทุกส่วน แล้วขับรถพุ่งไปข้างหน้า
6.128.20
अग्न्यर्कामलसंकाशं दिव्यं दृष्ट्वा रथं स्थितम्।
आरुरोह महाबाहू रामः परपुरंजयः ॥ ६.१२८.२० ॥
เมื่อเห็นรถทิพย์ที่จอดอยู่ ซึ่งบริสุทธิ์ดุจไฟและดวงอาทิตย์ พระรามผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ทรงพิชิตนครของศัตรู ก็ทรงขึ้นรถนั้น
6.128.21
सुग्रीवो हनुमांश्चैव महेन्द्रसदृशद्युती।
स्नातौ दिव्यनिभैर्वस्त्रैर्जग्मतुः शुभकुण्डलौ ॥ ६.१२८.२१ ॥
สุครีพและหนุมานผู้รุ่งโรจน์ดุจพระอินทร์ เมื่ออาบน้ำแล้วและสวมใส่ผ้าดุจเครื่องทิพย์ ก็ออกเดินทางโดยสวมตุ้มหูอันงดงาม
6.128.22
सर्वाभरणजुष्टाश्च ययुस्ताः शुभकुण्डलाः।
सुग्रीवपत्न्यः सीता च द्रष्टुं नगरमुत्सुकाः ॥ ६.१२८.२२ ॥
เหล่าชายาของสุครีพและนางสีดา ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวงและสวมตุ้มหูอันงดงาม ออกเดินทางด้วยความกระหายที่จะชมนคร
6.128.23
अयोध्यायां च सचिवा राज्ञो दशरथस्य च।
पुरोहितं पुरस्कृत्य मन्त्रयामासुरर्थवत् ॥ ६.१२८.२३ ॥
ในอโยธยา เหล่าเสนาอำมาตย์ของท้าวทศรถ โดยมีปุโรหิตเป็นประธาน ปรึกษากันด้วยความรอบคอบเพื่อประโยชน์อันพึงมี
6.128.24
अशोको विजयश्चैव सिद्धार्थश्च समाहिताः।
मन्त्रयन् रामवृद्ध्यर्थमृद्ध्यर्थं नगरस्य च ॥ ६.१२८.२४ ॥
อโศก วิชัย และสิทธารถ ผู้มีจิตสงบ กำลังปรึกษากันเพื่อความเจริญรุ่งเรืองของพระราม และเพื่อความผาสุกของนคร
6.128.25
सर्वमेवाभिषेकार्थं जयार्हस्य महात्मनः।
कर्तुमर्हथ रामस्य यद् यन्मङ्गलपूर्वकम् ॥ ६.१२८.२५ ॥
ท่านทั้งหลายพึงทำทุกสิ่งที่ควรทำ พร้อมด้วยพิธีมงคล เพื่อการอภิเษกของพระรามผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้สมควรแก่ชัยชนะ
6.128.26
नगरान्निर्ययुस्तूर्णं रामदर्शनबुद्धयः ॥ ६.१२८.२६ ॥
ด้วยใจที่มุ่งจะเฝ้าพระราม พวกเขาก็รีบออกจากนครไป
6.128.27
हरियुक्तं सहस्राक्षो रथमिन्द्र इवानघः।
प्रययौ रथमास्थाय रामो नगरमुत्तमम् ॥ ६.१२८.२७ ॥
พระรามผู้ปราศจากมลทิน ดุจพระอินทร์ ทรงขึ้นรถที่เทียมด้วยม้าสีเหลืองทอง แล้วออกเดินทางไปยังนครอันประเสริฐ
6.128.28
जग्राह भरतो रश्मीन् शत्रुघ्नश्छत्रमाददे।
लक्ष्मणो व्यजनं तस्य मूर्ध्नि संवीजयंस्तदा ॥ ६.१२८.२८ ॥
ภรตจับบังเหียน ศัตรุฆนถือฉัตร ส่วนพระลักษมณ์ถวายพัดโบกพระเศียรของพระองค์
6.128.29
श्वेतं च वालव्यजनं जगृहे परितः स्थितः।
अपरं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रो विभीषणः ॥ ६.१२८.२९ ॥
วิภีษณะ เจ้าแห่งรากษส ยืนอยู่รอบด้าน หยิบพัดขนจามรีสีขาวและอีกด้ามหนึ่งที่เปล่งประกายดุจพระจันทร์
6.128.30
ऋषिसङ्घैस्तदाऽऽकाशे देवैश्च समरुद्गणैः।
स्तूयमानस्य रामस्य शुश्रुवे मधुरध्वनिः ॥ ६.१२८.३० ॥
ครานั้น บนท้องฟ้า มีเสียงอันไพเราะดังขึ้นเมื่อพระรามถูกสรรเสริญ จากหมู่ฤๅษี เหล่าเทวดา และหมู่มรุต
6.128.31
ततः शत्रुञ्जयं नाम कुञ्जरं पर्वतोपमम्।
आरुरोह महातेजाः सुग्रीवः प्लवगर्षभः ॥ ६.१२८.३१ ॥
แล้วสุครีพผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ผู้เป็นจ่าฝูงของหมู่วานร ขึ้นขี่ช้างนามว่าศัตรุญชัย ดุจภูเขาลูกหนึ่ง
6.128.32
नव नागसहस्राणि ययुरास्थाय वानराः।
मानुषं विग्रहं कृत्वा सर्वाभरणभूषिताः ॥ ६.१२८.३२ ॥
วานรเก้าพันตนขี่ช้างออกเดินทาง โดยแปลงกายเป็นมนุษย์ และประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง
6.128.33
शङ्खशब्दप्रणादैश्च दुन्दुभीनां च निःस्वनैः।
प्रययौ पुरुषव्याघ्रस्तां पुरीं हर्म्यमालिनीम् ॥ ६.१२८.३३ ॥
ท่ามกลางเสียงสังข์และเสียงกลองทุนทุภี บุรุษผู้ประเสริฐที่สุดเคลื่อนไปยังนครที่ประดับด้วยปราสาทราชวังนั้น
6.128.34
ददृशुस्ते समायान्तं राघवं सपुरःसरम्।
विराजमानं वपुषा रथेनातिरथं तदा ॥ ६.१२८.३४ ॥
พวกเขาเห็นพระราฆพะเสด็จมาพร้อมกองหน้า ทรงรุ่งเรืองในพระกาย บนรถศึกดุจนักรบผู้ยิ่งใหญ่ที่เหนือกว่าหลายคนรวมกัน
6.128.35
ते वर्धयित्वा काकुत्स्थं रामेण प्रतिनन्दिताः।
अनुजग्मुर्महात्मानं भ्रातृभिः परिवारितम् ॥ ६.१२८.३५ ॥
พวกเขาถวายพรแด่กากุตสถ และได้รับการทักทายตอบจากพระราม จึงติดตามท้าวผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ซึ่งมีพระอนุชาล้อมรอบ
6.128.36
अमात्यैर्ब्राह्मणैश्चैव तथा प्रकृतिभिर्वृतः।
श्रिया विरुरुचे रामो नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः ॥ ६.१२८.३६ ॥
ล้อมรอบด้วยเสนาอำมาตย์ พราหมณ์ และประชาชนทั้งหลาย พระรามทรงรุ่งเรืองด้วยสิริ ดุจพระจันทร์ที่ล้อมรอบด้วยดวงดาว
6.128.37
स पुरोगामिभिस्तूर्यैस्तालस्वस्तिकपाणिभिः।
प्रव्याहरद्भिर्मुदितैर्मङ्गलानि वृतो ययौ ॥ ६.१२८.३७ ॥
มีผู้ที่เดินนำหน้า ถือฉาบและเครื่องหมายสวัสดิกะมงคลในมือ ร่าเริงบรรเลงดนตรีและเปล่งคำอวยพร พระองค์เสด็จไปข้างหน้าท่ามกลางผู้ล้อมรอบ
6.128.38
अक्षतं जातरूपं च गावः कन्याः सहद्विजाः।
नरा मोदकहस्ताश्च रामस्य पुरतो ययुः ॥ ६.१२८.३८ ॥
ข้าวสารที่ไม่แตกหักและทองคำ โคนม สาวพรหมจารี และพราหมณ์ทั้งหลาย รวมทั้งชายที่ถือขนมโมทกะในมือ เดินนำหน้าพระราม
6.128.39
सख्यं च रामः सुग्रीवे प्रभावं चानिलात्मजे।
वानराणां च तत् कर्म ह्याचचक्षेऽथ मन्त्रिणाम् ॥ ६.१२८.३९ ॥
พระรามจึงเล่าให้เหล่าเสนามาตย์ฟังถึงมิตรภาพของพระองค์กับสุครีพ อำนาจของหนุมานบุตรแห่งพระวายุ และการกระทำอันกล้าหาญของหมู่วานรนั้น
6.128.40
श्रुत्वा च विस्मयं जग्मुरयोध्यापुरवासिनः।
वानराणां च तत् कर्म राक्षसानां च तद् बलम्।
विभीषणस्य संयोगमाचचक्षेऽथ मन्त्रिणाम् ॥ ६.१२८.४० ॥
เมื่อได้ฟังแล้ว ชาวเมืองอโยธยาก็อัศจรรย์ใจ พระรามจึงเล่าให้เหล่าเสนามาตย์ฟังถึงการกระทำของหมู่วานร กำลังของรากษส และการร่วมมือกับวิภีษณะ
6.128.41
द्युतिमानेतदाख्याय रामो वानरसंयुतः।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णामयोध्यां प्रविवेश सः ॥ ६.१२८.४१ ॥
พระรามผู้รุ่งเรืองเมื่อได้เล่าเรื่องทั้งหมดนี้แล้ว พร้อมด้วยวานรทั้งหลาย ก็เสด็จเข้าสู่อโยธยา ซึ่งเต็มไปด้วยประชาชนผู้ร่าเริงและอุดมสมบูรณ์
6.128.42
ततो ह्यभ्युच्छ्रयन् पौराः पताकाश्च गृहे गृहे।
ऐक्ष्वाकाध्युषितं रम्यमाससाद पितुर्गृहम् ॥ ६.१२८.४२ ॥
จากนั้นชาวเมืองก็ชักธงขึ้นตามทุกครัวเรือน และพระรามก็เสด็จถึงเรือนของพระบิดา ซึ่งเป็นที่งดงามที่วงศ์อิกษวากุเคยประทับอยู่
6.128.43
अथाब्रवीद् राजपुत्रो भरतं धर्मिणां वरम्।
अर्थोपहितया वाचा मधुरं रघुनन्दनः ॥ ६.१२८.४३ ॥
ลำดับนั้น พระราชโอรสผู้เป็นความยินดีของวงศ์รฆุ ตรัสกับพระภรตผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม ด้วยถ้อยคำอ่อนหวานและแฝงความหมาย
6.128.44
पितुर्भवनमासाद्य प्रविश्य च महात्मनः।
कौसल्यां च सुमित्रां च कैकेयीमभिवाद्य च ॥ ६.१२८.४४ ॥
เมื่อถึงและเข้าสู่เรือนของพระบิดาผู้ยิ่งใหญ่ และได้ถวายความเคารพแด่พระนางเการัลยา พระนางสุมิตรา และพระนางไกเกยี
6.128.45
तच्च मद्भवनं श्रेष्ठं साशोकवनिकं महत्।
मुक्तावैदूर्यसंकीर्णं सुग्रीवाय निवेदय ॥ ६.१२८.४५ ॥
ขอให้มอบเรือนอันประเสริฐยิ่งใหญ่ของเรา พร้อมสวนอโศกของเรา ซึ่งประดับด้วยไข่มุกและไพฑูรย์ นั้นแก่พระสุครีพ
6.128.46
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा भरतः सत्यविक्रमः।
हस्ते गृहीत्वा सुग्रीवं प्रविवेश तमालयम् ॥ ६.१२८.४६ ॥
พระภรตผู้มีวิกรมอันแท้จริง เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระองค์ ก็จับมือพระสุครีพแล้วเข้าสู่เรือนนั้น
6.128.47
ततस्तैलप्रदीपांश्च पर्यङ्कास्तरणानि च।
गृहीत्वा विविशुः क्षिप्रं शत्रुघ्नेन प्रचोदिताः ॥ ६.१२८.४७ ॥
ลำดับนั้น ภายใต้การเร่งเร้าของพระศัตรุฆ่า พวกเขาก็รีบเข้าไป พร้อมถือตะเกียงน้ำมันและผ้าปูเตียง
6.128.48
उवाच च महातेजाः सुग्रीवं राघवानुजः।
अभिषेकाय रामस्य दूतानाज्ञापय प्रभो ॥ ६.१२८.४८ ॥
และพระอนุชาผู้รุ่งโรจน์ของพระราฆวาตรัสกับพระสุครีพว่า "ข้าแต่องค์เจ้า ขอทรงสั่งให้ทูตไปเตรียมการอภิเษกของพระราม"
6.128.49
सौवर्णान् वानरेन्द्राणां चतुर्णां चतुरो घटान्।
ददौ क्षिप्रं स सुग्रीवः सर्वरत्नविभूषितान् ॥ ६.१२८.४९ ॥
พระสุครีพทรงรีบมอบหม้อทองสี่ใบ ประดับด้วยอัญมณีทุกชนิด แก่วานรผู้เป็นใหญ่ทั้งสี่
6.128.50
तथा प्रत्यूषसमये चतुर्णां सागराम्भसाम्।
पूर्णैर्घटैः प्रतीक्षध्वं तथा कुरुत वानराः ॥ ६.१२८.५० ॥
ในทำนองเดียวกัน เมื่อถึงรุ่งอรุณ ดูก่อนวานรทั้งหลาย จงรอด้วยหม้อที่เต็มด้วยน้ำจากมหาสมุทรทั้งสี่ และจงกระทำเช่นนั้นเถิด
6.128.51
एवमुक्ता महात्मानो वानरा वारणोपमाः।
उत्पेतुर्गगनं शीघ्रं गरुडा इव शीघ्रगाः ॥ ६.१२८.५१ ॥
เมื่อได้รับบัญชาดังนี้ วานรผู้ยิ่งใหญ่ซึ่งเทียบได้กับช้าง ก็พุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างรวดเร็ว เร็วดุจพญาครุฑ
6.128.52
जाम्बवांश्च हनूमांश्च वेगदर्शी च वानरः।
ऋषभश्चैव कलशाञ्जलपूर्णानथानयन् ॥ ६.१२८.५२ ॥
พระชามพวานและหนุมาน กับวานรวีคทรรศี และพระฤษภะ ก็นำหม้อที่เต็มด้วยน้ำมาด้วย
6.128.53
नदीशतानां पञ्चानां जलं कुम्भैरुपाहरन्।
पूर्वात् समुद्रात् कलशं जलपूर्णमथानयत् ॥ ६.१२८.५३ ॥
พวกเขานำน้ำจากห้าร้อยแม่น้ำมาในหม้อ และจากมหาสมุทรทางทิศตะวันออก ก็นำหม้อที่เต็มด้วยน้ำมาด้วย
6.128.54
सुषेणः सत्त्वसम्पन्नः सर्वरत्नविभूषितम्।
ऋषभो दक्षिणात्तूर्णं समुद्राज्जलमानयत् ॥ ६.१२८.५४ ॥
พระสุเษณะผู้เปี่ยมด้วยพละกำลัง และพระฤษภะ รีบนำน้ำจากมหาสมุทรทางทิศใต้มา หม้อประดับด้วยอัญมณีทุกชนิด
6.128.55
रक्तचन्दनकर्पूरैः संवृतं काञ्चनं घटम्।
गवयः पश्चिमात् तोयमाजहार महार्णवात् ॥ ६.१२८.५५ ॥
พระคเวยะนำน้ำจากมหาสมุทรใหญ่ทางทิศตะวันตกมา ในหม้อทองที่บรรจุไม้จันทน์แดงและการบูร
6.128.56
रत्नकुम्भेन महता शीतं मारुतविक्रमः।
उत्तराच्च जलं शीघ्रं गरुडानिलविक्रमः ॥ ६.१२८.५६ ॥
พระวิกรมผู้มีกำลังดุจลม นำน้ำเย็นจากทางทิศเหนือมาอย่างรวดเร็ว ในหม้อประดับอัญมณีอันใหญ่ ว่องไวดุจพญาครุฑและลม
6.128.57
आजहार स धर्मात्मानिलः सर्वगुणान्वितः।
ततस्तैर्वानरश्रेष्ठैरानीतं प्रेक्ष्य तज्जलम् ॥ ६.१२८.५७ ॥
พระอนิลผู้มีธรรมะในใจและประกอบด้วยคุณธรรมทั้งปวง ก็นำน้ำมาด้วย ลำดับนั้น เมื่อเห็นน้ำที่วานรผู้ประเสริฐเหล่านั้นนำมา
6.128.58
अभिषेकाय रामस्य शत्रुघ्नः सचिवैः सह।
पुरोहिताय श्रेष्ठाय सुहृद्भ्यश्च न्यवेदयत् ॥ ६.१२८.५८ ॥
พระศัตรุฆ่าพร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์ ได้แจ้งแก่ปุโรหิตผู้ประเสริฐและแก่มิตรสหายทั้งหลาย เพื่อการอภิเษกของพระราม
6.128.59
ततः स प्रयतो वृद्धो वसिष्ठो ब्राह्मणैः सह।
रामं रत्नमये पीठे ससीतं संन्यवेशयत् ॥ ६.१२८.५९ ॥
ลำดับนั้น พระวสิษฐผู้ชราและสงบ พร้อมด้วยพราหมณ์ทั้งหลาย ได้ประทับพระรามพร้อมพระสีดาบนอาสน์ที่ประดับอัญมณี
6.128.60
वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः।
कात्यायनः सुयज्ञश्च गौतमो विजयस्तथा ॥ ६.१२८.६० ॥
พระวสิษฐ พระวามเทวะ พระชาพาลิ พระกาศยปะ พระกาตยายนะ พระสุยัชญะ พระเคาตมะ และพระวิชัย ก็ประทับอยู่ด้วยเช่นกัน
6.128.61
अभ्यषिञ्चन्नरव्याघ्रं प्रसन्नेन सुगन्धिना।
सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा ॥ ६.१२८.६१ ॥
วสูทั้งหลายได้รดน้ำอภิเษกพระราม นรศรีสิงห์ด้วยน้ำใสหอมกลิ่น ดุจวสูทั้งหลายได้รดน้ำอภิเษกพระวาสวะ ผู้มีตาพันดวง
6.128.62
ऋत्विग्भिर्ब्राह्मणैः पूर्वं कन्याभिर्मन्त्रिभिस्तथा।
योधैश्चैवाभ्यषिञ्चस्ते सम्प्रहृष्टैः सनैगमैः ॥ ६.१२८.६२ ॥
เบื้องต้นนั้น บรรดาฤตวิชผู้ประกอบพิธี พราหมณ์ หญิงสาวทั้งหลาย เหล่ามนตรี และนักรบ พร้อมด้วยชาวเมืองผู้ปีติยินดี ได้รดน้ำอภิเษกพระองค์
6.128.63
सर्वौषधिरसैश्चापि दैवतैर्नभसि स्थितैः।
चतुर्भिर्लोकपालैश्च सर्वैर्देवैश्च संगतैः ॥ ६.१२८.६३ ॥
เทวดาผู้สถิตอยู่บนท้องฟ้า ได้รดน้ำอภิเษกพระองค์ด้วยน้ำสกัดจากสมุนไพรทั้งปวง พร้อมด้วยโลกบาลทั้งสี่และเทวดาทั้งปวงที่มาประชุมกัน
6.128.64
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वं किरीटं रत्नशोभितम्।
अभिषिक्तः पुरा येन मनुस्तं दीप्ततेजसम् ॥ ६.१२८.६४ ॥
มงกุฎนั้นพระพรหมทรงสร้างไว้แต่โบราณ ประดับด้วยรัตนะ ครั้งก่อนพระมนูผู้มีเดชรุ่งเรืองได้รับการอภิเษกด้วยมงกุฎนั้น
6.128.65
तस्यान्ववाये राजानः क्रमाद् येनाभिषेचिताः।
सभायां हेमक्लृप्तायां शोभितायां महाधनैः ॥ ६.१२८.६५ ॥
ในท้องพระโรงที่ทำด้วยทองคำ และประดับด้วยทรัพย์อันมหาศาล ซึ่งกษัตริย์ในราชวงศ์ของพระมนูได้รับการอภิเษกสืบต่อกันมาตามลำดับ
6.128.66
रत्नैर्नानाविधैश्चैव चित्रितायां सुशोभनैः।
नानारत्नमये पीठे कल्पयित्वा यथाविधि ॥ ६.१२८.६६ ॥
ในท้องพระโรงนั้น ซึ่งประดับด้วยรัตนะหลากชนิดอย่างวิจิตรงดงาม เมื่อจัดเตรียมบัลลังก์ทำด้วยรัตนะหลายชนิดตามพิธีแล้ว
6.128.67
किरीटेन ततः पश्चाद् वसिष्ठेन महात्मना।
ऋत्विग्भिर्भूषणैश्चैव समयोक्ष्यत राघवः ॥ ६.१२८.६७ ॥
จากนั้น วสิษฐผู้ยิ่งใหญ่ พร้อมด้วยฤตวิชทั้งหลาย ได้อภิเษกพระราฆวะด้วยมงกุฎและเครื่องประดับ
6.128.68
छत्रं तस्य च जग्राह शत्रुघ्नः पाण्डुरं शुभम्।
श्वेतं च वालव्यजनं सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥ ६.१२८.६८ ॥
ศัตรุฆนะถือฉัตรสีขาวอันเป็นมงคลกั้นเหนือพระองค์ และสุครีพ ราชาแห่งวานร ถือพัดขนหางจามรีสีขาว
6.128.69
अपरं चन्द्रसंकाशं राक्षसेन्द्रो विभीषणः।
मालां ज्वलन्तीं वपुषा काञ्चनीं शतपुष्कराम् ॥ ६.१२८.६९ ॥
ส่วนวิภีษณะ ราชาแห่งรากษส ผู้รุ่งเรืองดุจพระจันทร์ ถือพวงมาลัยอีกพวงหนึ่ง เป็นพวงมาลัยทองคำส่องแสงโชติช่วง มีดอกบัวหนึ่งร้อยดอก
6.128.70
राघवाय ददौ वायुर्वासवेन प्रचोदितः।
सर्वरत्नसमायुक्तं मणिभिश्च विभूषितम् ॥ ६.१२८.७० ॥
พระวายุ ตามคำสั่งของพระอินทร์ ได้มอบของขวัญแด่พระราฆวะ ประดับด้วยรัตนะทุกชนิดและอัญมณีอันวิจิตร
6.128.71
मुक्ताहारं नरेन्द्राय ददौ शक्रप्रचोदितः।
प्रजगुर्देवगन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥ ६.१२८.७१ ॥
ตามคำสั่งของพระอินทร์ พระองค์ได้ประทานสร้อยมุกต์แด่กษัตริย์ เหล่าเทพและคนธรรพ์ขับร้อง และหมู่อัปสรเต้นรำ
6.128.72
अभिषेके तदर्हस्य तदा रामस्य धीमतः।
भूमिः सस्यवती चैव फलवन्तश्च पादपाः ॥ ६.१२८.७२ ॥
ในเวลานั้น อันสมควรแก่การอภิเษกของพระรามผู้ปราดเปรื่อง แผ่นดินก็อุดมด้วยพืชพันธุ์ และต้นไม้ทั้งหลายก็ออกผล
6.128.73
गन्धवन्ति च पुष्पाणि बभूवू राघवोत्सवे।
सहस्रशतमश्वानां धेनूनां च गवां तथा ॥ ६.१२८.७३ ॥
ในงานเฉลิมฉลองพระราฆวะ ดอกไม้หอมก็บานสะพรั่ง และมีการประทานม้าหนึ่งแสน โคนมและโคอื่น ๆ ด้วย
6.128.74
ददौ शतवृषान् पूर्वं द्विजेभ्यो मनुजर्षभः।
त्रिंशत्कोटीर्हिरण्यस्य ब्राह्मणेभ्यो ददौ पुनः ॥ ६.१२८.७४ ॥
พระองค์ผู้เป็นเลิศของมนุษย์ ทรงประทานโคตัวผู้ร้อยตัวแก่ผู้เกิดสองครั้งก่อน และต่อมาก็ทรงประทานทองคำสามสิบโกฏิแก่พราหมณ์
6.128.75
नानाभरणवस्त्राणि महार्हाणि च राघवः।
अर्करश्मिप्रतीकाशां काञ्चनीं मणिविग्रहाम् ॥ ६.१२८.७५ ॥
พระราฆวะประทานอาภรณ์และผ้าอันล้ำค่าหลากหลายชนิด และประทานวัตถุทองคำที่ส่องประกายดุจรัศมีดวงอาทิตย์ มีรูปร่างดุจอัญมณี
6.128.76
सुग्रीवाय स्रजं दिव्यां प्रायच्छन्मनुजाधिपः।
वैदूर्यमयचित्रे च चन्द्ररश्मिविभूषिते ॥ ६.१२८.७६ ॥
จอมมนุษย์ประทานพวงมาลัยทิพย์แด่สุครีพ และประทานของที่ทำด้วยไพฑูรย์ มีลวดลายงดงาม ประดับด้วยแสงจันทร์
6.128.77
वालिपुत्राय धृतिमानङ्गदायाङ्गदे ददौ।
मणिप्रवरजुष्टं तं मुक्ताहारमनुत्तमम् ॥ ६.१२८.७७ ॥
ผู้มีความมั่นคงได้ประทานกำไลแขนแด่อังคทะ โอรสของวาลี และประทานสร้อยมุกต์อันยอดเยี่ยม ประดับด้วยอัญมณีชั้นเลิศ
6.128.78
सीतायै प्रददौ रामश्चन्द्ररश्मिसमप्रभम्।
अरजे वाससी दिव्ये शुभान्याभरणानि च ॥ ६.१२८.७८ ॥
พระรามประทานเครื่องประดับที่รุ่งเรืองดุจรัศมีจันทร์แด่สีดา และผ้านุ่งห่มทิพย์สองผืนที่ไร้มลทิน พร้อมด้วยเครื่องประดับอันเป็นมงคล
6.128.79
अवेक्षमाणा वैदेही प्रददौ वायुसूनवे।
अवमुच्यात्मनः कण्ठाद्धारं जनकनन्दिनी ॥ ६.१२८.७९ ॥
เมื่อทรงมองดูพระองค์ พระเวเทหีธิดาของชนกก็ถอดสร้อยคอจากลำคอของตนเองแล้วประทานแด่บุตรแห่งวายุ
6.128.80
अवैक्षत हरीन् सर्वान् भर्तारं च मुहुर्मुहुः।
तामिङ्गितज्ञः सम्प्रेक्ष्य बभाषे जनकात्मजाम् ॥ ६.१२८.८० ॥
นางมองดูวานรทั้งปวงและพระสวามีซ้ำแล้วซ้ำเล่า พระองค์ทรงรู้ความหมายแห่งท่าทางของนาง ทรงมองดูนางแล้วจึงตรัสแก่ธิดาของชนก
6.128.81
प्रदेहि सुभगे हारं यस्य तुष्टासि भामिनि।
अथ सा वायुपुत्राय तं हारमसितेक्षणा ॥ ६.१२८.८१ ॥
ผู้ที่เจ้าพอใจ จงมอบสร้อยคอนี้ให้แก่ผู้นั้นเถิด โอ้หญิงผู้โชคดี โอ้ผู้มีดวงตาดำขลับ จากนั้นนางจึงมอบสร้อยคอนั้นแก่พระโอรสของพระวายุ
6.128.82
तेजो धृतिर्यशो दाक्ष्यं सामर्थ्यं विनयो नयः।
पौरुषं विक्रमो बुद्धिर्यस्मिन् नेतानि नित्यदा ॥ ६.१२८.८२ ॥
รัศมี ความมั่นคง เกียรติยศ ความชำนาญ ความสามารถ ความถ่อมตน นโยบายอันชอบ ความกล้าหาญของบุรุษ ความเด็ดเดี่ยว และสติปัญญา คุณเหล่านี้มีอยู่ในท่านเสมอ
6.128.83
हनूमांस्तेन हारेण शुशुभे वानरर्षभः।
चन्द्रांशुचयगौरेण श्वेताभ्रेण यथाचलः ॥ ६.१२८.८३ ॥
หนุมาน ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่วานร ส่องประกายด้วยสร้อยคอนั้น ขาวงามดั่งกองแสงจันทร์ เหมือนภูเขาที่สว่างไสวด้วยเมฆขาว
6.128.84
सर्वे वानरवृद्धाश्च ये चान्ये वानरोत्तमाः।
वासोभिर्भूषणैश्चैव यथार्हं प्रतिपूजिताः ॥ ६.१२८.८४ ॥
วานรผู้อาวุโสทั้งหมด และวานรผู้ประเสริฐอื่น ๆ ได้รับการเคารพตามควรแก่ฐานะ ด้วยผ้านุ่งห่มและเครื่องประดับ
6.128.85
विभीषणोऽथ सुग्रीवो हनूमाञ्जाम्बवांस्तथा।
सर्वे वानरमुख्याश्च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ६.१२८.८५ ॥
พระวิภีษณะ ต่อมาพระสุครีพ หนุมาน และท้าวชามพวาน รวมทั้งวานรผู้เป็นหัวหน้าทั้งหมด ได้รับการเคารพจากพระรามผู้มีกิจการไม่ยากลำบาก
6.128.86
यथार्हं पूजिताः सर्वे कामै रत्नैश्च पुष्कलैः।
प्रहृष्टमनसः सर्वे जग्मुरेव यथागतम् ॥ ६.१२८.८६ ॥
ทุกผู้ได้รับการเคารพตามควรแก่ฐานะ ด้วยสิ่งของที่ปรารถนาและอัญมณีอันมากมาย จิตใจของทุกผู้เปรมปรีดิ์ ต่างเดินทางกลับไปตามทางที่มาเช่นเดิม
6.128.87
ततो द्विविदमैन्दाभ्यां नीलाय च परंतपः।
सर्वान् कामगुणान् वीक्ष्य प्रददौ वसुधाधिपः ॥ ६.१२८.८७ ॥
ครั้งนั้น ผู้ปราบศัตรู เจ้าแห่งแผ่นดิน ทรงพิจารณาของขวัญอันเป็นที่ปรารถนาทั้งปวงแล้ว จึงพระราชทานแก่ทวิวิทะ ไมนทะ และนีละ
6.128.88
दृष्ट्वा सर्वे महात्मानस्ततस्ते वानरर्षभाः।
विसृष्टाः पार्थिवेन्द्रेण किष्किन्धां समुपागमन् ॥ ६.१२८.८८ ॥
วานรผู้ประเสริฐเหล่านั้น ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เมื่อได้พบปะทุกผู้แล้ว และได้รับการส่งกลับจากเจ้าแห่งกษัตริย์ ก็มายังกิษกินธา
6.128.89
सुग्रीवो वानरश्रेष्ठो दृष्ट्वा रामाभिषेचनम्।
पूजितश्चैव रामेण किष्किन्धां प्राविशत् पुरीम् ॥ ६.१२८.८९ ॥
พระสุครีพ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่วานร เมื่อได้เห็นพิธีอภิเษกของพระราม และได้รับการเคารพจากพระราม ก็เข้าสู่นครกิษกินธา
6.128.90
विभीषणोऽपि धर्मात्मा सह तैर्नैर्ऋतर्षभैः।
लब्ध्वा कुलधनं राजा लङ्कां प्रायान्महायशाः ॥ ६.१२८.९० ॥
พระวิภีษณะผู้มีจิตใจชอบธรรม ร่วมกับบรรดาผู้ประเสริฐในหมู่รากษส ได้รับทรัพย์สมบัติของวงศ์ตระกูลแล้ว ผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ผู้นี้จึงเสด็จไปยังลงกาในฐานะกษัตริย์
6.128.91
स राज्यमखिलं शासन्निहतारिर्महायशाः।
राघवः परमोदारः शशास परया मुदा।
उवाच लक्ष्मणं रामो धर्मज्ञं धर्मवत्सलः ॥ ६.१२८.९१ ॥
พระองค์ทรงปกครองแผ่นดินทั้งสิ้น พระราฆวะ ผู้ทรงปราบศัตรู มีเกียรติยศยิ่งใหญ่และมีพระทัยกว้างขวางอย่างสูงสุด ทรงครองราชย์ด้วยความยินดีอย่างยิ่ง พระรามผู้รู้ธรรมและรักธรรม ตรัสแก่พระลักษมณ์ว่า
6.128.92
आतिष्ठ धर्मज्ञ मया सहेमां
गां पूर्वराजाध्युषितां बलेन।
तुल्यं मया त्वं पितृभिर्धृता या
तां यौवराज्ये धुरमुद्वहस्व ॥ ६.१२८.९२ ॥
โอ้ผู้รู้ธรรม จงขึ้นประทับกับเราบนแผ่นดินนี้ ซึ่งกษัตริย์องค์ก่อน ๆ ปกครองด้วยกำลัง จงแบกรับภาระแห่งตำแหน่งรัชทายาท ซึ่งบรรพบุรุษของเราได้ทรงถือไว้ เสมอเท่าเราเถิด
6.128.93
सर्वात्मना पर्यनुनीयमानो
यदा न सौमित्रिरुपैति योगम्।
नियुज्यमानो भुवि यौवराज्ये
ततोऽभ्यषिञ्चद् भरतं महात्मा ॥ ६.१२८.९३ ॥
เมื่อพระโอรสของท้าวสุมิตรา แม้จะได้รับการวิงวอนอย่างสุดใจซ้ำแล้วซ้ำเล่า ก็ยังไม่ยอมรับภาระแห่งตำแหน่งรัชทายาท ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่จึงทรงอภิเษกพระภรตให้เป็นรัชทายาท
6.128.94
पौण्डरीकाश्वमेधाभ्यां वाजपेयेन चासकृत्।
अन्यैश्च विविधैर्यज्ञैरयजत् पार्थिवात्मजः ॥ ६.१२८.९४ ॥
พระโอรสของกษัตริย์ได้ประกอบยัญพิธีซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทั้งพิธีปุณฑรีก อัศวเมธ และวาชเปยะ รวมทั้งยัญพิธีอื่น ๆ อันหลากหลาย
6.128.95
राज्यं दशसहस्राणि प्राप्य वर्षाणि राघवः।
शताश्वमेधानाजह्रे सदश्वान् भूरिदक्षिणान् ॥ ६.१२८.९५ ॥
พระราฆวะทรงครองราชย์เป็นเวลาหมื่นปี แล้วประกอบพิธีอัศวเมธร้อยครั้ง ซึ่งมีม้าชั้นดีและทักษิณามากมายถวายแก่ผู้ประกอบพิธี
6.128.96
आजानुलम्बिबाहुः स महावक्षाः प्रतापवान्।
लक्ष्मणानुचरो रामः शशास पृथिवीमिमाम् ॥ ६.१२८.९६ ॥
พระราม ผู้มีพระพาหาเหยียดยาวจนถึงพระชานุ มีพระอุระกว้างและทรงอานุภาพ มีพระลักษมณ์ติดตามรับใช้ ยังคงปกครองแผ่นดินนี้ต่อไป
6.128.97
राघवश्चापि धर्मात्मा प्राप्य राज्यमनुत्तमम्।
ईजे बहुविधैर्यज्ञैः ससुहृज्ज्ञातिबान्धवः ॥ ६.१२८.९७ ॥
พระราฆวะผู้มีจิตใจชอบธรรม ครั้นได้รับราชสมบัติอันไม่มีผู้ใดเทียบได้แล้ว ก็ประกอบยัญพิธีหลากหลายแบบร่วมกับมิตรสหาย ญาติพี่น้อง และวงศาคณาญาติ
6.128.98
न पर्यदेवन् विधवा न च व्यालकृतं भयम्।
न व्याधिजं भयं चासीद् रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.९८ ॥
เมื่อพระรามทรงปกครองราชอาณาจักร ไม่มีหญิงม่ายคนใดคร่ำครวญ และไม่มีความกลัวจากสัตว์ร้าย หรือความกลัวอันเกิดจากโรคภัยเลย
6.128.99
निर्दस्युरभवल्लोको नानर्थं कश्चिदस्पृशत्।
न च स्म वृद्धा बालानां प्रेतकार्याणि कुर्वते ॥ ६.१२८.९९ ॥
โลกปลอดจากโจร ไม่มีผู้ใดประสบความเดือดร้อน และผู้เฒ่าไม่ได้ทำพิธีศพให้แก่เด็ก ๆ
6.128.100
सर्वं मुदितमेवासीत् सर्वो धर्मपरोऽभवत्।
राममेवानुपश्यन्तो नाभ्यहिंसन् परस्परम् ॥ ६.१२८.१०० ॥
ทุกสิ่งล้วนเปี่ยมด้วยความยินดี ทุกคนตั้งมั่นในธรรม และเพ่งมองแต่พระราม จึงไม่เบียดเบียนกันเลย
6.128.101
आसन् वर्षसहस्राणि तथा पुत्रसहस्रिणः।
निरामया विशोकाश्च रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.१०१ ॥
ผู้คนมีอายุยืนนับพันปี มีบุตรนับพันคน ปราศจากโรคภัยและความโศกเศร้า ขณะที่พระรามทรงปกครองแผ่นดิน
6.128.102
रामो रामो राम इति प्रजानामभवन् कथाः।
रामभूतं जगदभूद् रामे राज्यं प्रशासति ॥ ६.१२८.१०२ ॥
"ราม ราม ราม" กลายเป็นเรื่องที่ผู้คนพูดถึงกัน โลกทั้งโลกเต็มไปด้วยพระราม ขณะที่พระรามทรงปกครองแผ่นดิน
6.128.103
नित्यमूला नित्यफलास्तरवस्तत्र पुष्पिताः।
कामवर्षी च पर्जन्यः सुखस्पर्शश्च मारुतः ॥ ६.१२८.१०३ ॥
ต้นไม้ที่นั่นมีรากนิรันดร์และผลนิรันดร์ และออกดอกบาน เมฆฝนหลั่งฝนตามความปรารถนา ลมพัดด้วยสัมผัสอันเย็นสบาย
6.128.104
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा लोभविवर्जिताः।
स्वकर्मसु प्रवर्तन्ते तुष्टाः स्वैरेव कर्मभिः ॥ ६.१२८.१०४ ॥
พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ปราศจากความโลภ ต่างประกอบหน้าที่ของตน พอใจด้วยการงานของตนเพียงอย่างเดียว
6.128.105
आसन् प्रजा धर्मपरा रामे शासति नानृताः।
सर्वे लक्षणसम्पन्नाः सर्वे धर्मपरायणाः ॥ ६.१२८.१०५ ॥
เมื่อพระรามทรงปกครอง ประชาชนมุ่งมั่นในธรรม ไม่มีผู้ใดพูดเท็จ ทุกคนประกอบด้วยลักษณะอันงดงาม และทุกคนยึดมั่นในธรรม
6.128.106
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च।
भ्रातृभिः सहितः श्रीमान् रामो राज्यमकारयत् ॥ ६.१२८.१०६ ॥
พระรามผู้รุ่งโรจน์ พร้อมด้วยพระอนุชาทั้งหลาย ทรงปกครองแผ่นดินเป็นเวลาหนึ่งหมื่นหนึ่งพันปี
6.128.107
धर्म्यं यशस्यमायुष्यं राज्ञां च विजयावहम्।
आदिकाव्यमिदं चार्षं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ॥ ६.१२८.१०७ ॥
อาทิกาพยะอันเป็นอารษะนี้ วาลมีกิแต่งไว้เมื่อนานมาแล้ว เป็นไปเพื่อธรรม นำมาซึ่งเกียรติยศและอายุยืน และนำชัยชนะมาสู่กษัตริย์ทั้งหลาย
6.128.108
यः शृणोति सदा लोके नरः पापात् प्रमुच्यते।
पुत्रकामश्च पुत्रान् वै धनकामो धनानि च ॥ ६.१२८.१०८ ॥
ผู้ใดได้ฟังเรื่องนี้เสมอในโลก ย่อมพ้นจากบาป ผู้ปรารถนาบุตรย่อมได้บุตร ผู้ปรารถนาทรัพย์ย่อมได้ทรัพย์
6.128.109
लभते मनुजो लोके श्रुत्वा रामाभिषेचनम्।
महीं विजयते राजा रिपूंश्चाप्यधितिष्ठति ॥ ६.१२८.१०९ ॥
มนุษย์ผู้ได้ฟังเรื่องการอภิเษกของพระรามย่อมได้รับผลนั้น กษัตริย์ย่อมชนะแผ่นดินและทรงเอาชนะแม้ศัตรู
6.128.110
राघवेण यथा माता सुमित्रा लक्ष्मणेन च।
भरतेन च कैकेयी जीवपुत्रास्तथा स्त्रियः ॥ ६.१२८.११० ॥
ดังที่ผ่านทางพระราฆวะ (พระราม) พระมารดาของพระองค์คือพระสุมิตรา ผ่านพระลักษมณ์ และผ่านพระภรต พระนางไกเกยีก็เช่นกัน บรรดาสตรีมีบุตรที่ยังมีชีวิตอยู่ฉันนั้น
6.128.111
भविष्यन्ति सदानन्दाः पुत्रपौत्रसमन्विताः।
श्रुत्वा रामायणमिदं दीर्घमायुश्च विन्दति ॥ ६.१२८.१११ ॥
เมื่อได้ฟังรามายณะนี้ พวกนางจะมีความยินดีอยู่เสมอ ประกอบด้วยบุตรและหลาน และจะได้อายุยืน
6.128.112
रामस्य विजयं चेमं सर्वमक्लिष्टकर्मणः।
शृणोति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम् ॥ ६.१२८.११२ ॥
ผู้ใดได้ฟังชัยชนะทั้งหมดนี้ของพระรามผู้มีการกระทำไม่ยากเย็น และกาพย์นี้ที่วาลมีกิแต่งไว้เมื่อนานมาแล้ว
6.128.113
श्रद्दधानो जितक्रोधो दुर्गाण्यतितरत्यसौ।
समागम्य प्रवासान्ते रमन्ते सह बान्धवैः ॥ ६.१२८.११३ ॥
ผู้มีศรัทธาและชนะความโกรธ ย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก เมื่อการเดินทางสิ้นสุด ย่อมได้พบกับญาติมิตรและชื่นบาน
6.128.114
शृण्वन्ति य इदं काव्यं पुरा वाल्मीकिना कृतम्।
ते प्रार्थितान् वरान् सर्वान् प्राप्नुवन्तीह राघवात् ॥ ६.१२८.११४ ॥
ผู้ที่ฟังกาพย์นี้ที่วาลมีกิแต่งไว้เมื่อนานมาแล้ว ย่อมได้พรทั้งปวงที่ปรารถนาในโลกนี้จากพระราฆวะ
6.128.115
श्रवणेन सुराः सर्वे प्रीयन्ते सम्प्रशृण्वताम्।
विनायकाश्च शाम्यन्ति गृहे तिष्ठन्ति यस्य वै ॥ ६.१२८.११५ ॥
เทวดาทั้งปวงย่อมพอพระทัยผู้ที่ตั้งใจฟัง ด้วยการได้ยินนี้ และวินายกทั้งหลายย่อมสงบลงในเรือนที่กาพย์นี้ตั้งอยู่
6.128.116
विजयेत महीं राजा प्रवासी स्वस्तिमान् भवेत्।
स्त्रियो रजस्वलाः श्रुत्वा पुत्रान् सूयुरनुत्तमान् ॥ ६.१२८.११६ ॥
ขอให้กษัตริย์ชนะแผ่นดิน ขอให้ผู้เดินทางปลอดภัยและสุขสวัสดี และขอให้สตรีที่มีระดูได้ฟังเรื่องนี้แล้วให้กำเนิดบุตรที่ประเสริฐยิ่ง
6.128.117
पूजयंश्च पठंश्चैनमितिहासं पुरातनम्।
सर्वपापैः प्रमुच्येत दीर्घमायुरवाप्नुयात् ॥ ६.१२८.११७ ॥
ผู้ที่บูชาและสวดเรื่องเก่าแก่นี้ ย่อมพ้นจากบาปทั้งปวงและได้อายุยืน
6.128.118
प्रणम्य शिरसा नित्यं श्रोतव्यं क्षत्रियैर्द्विजात्।
ऐश्वर्यं पुत्रलाभश्च भविष्यति न संशयः ॥ ६.१२८.११८ ॥
ควรฟังด้วยการน้อมศีรษะลงเสมอ โดยกษัตริย์และพราหมณ์ทั้งหลาย ความรุ่งเรืองและการได้บุตรจะมาถึงแน่นอน ไม่ต้องสงสัย
6.128.119
रामायणमिदं कृत्स्नं शृण्वतः पठतः सदा।
प्रीयते सततं रामः स हि विष्णुः सनातनः ॥ ६.१२८.११९ ॥
พระรามทรงพอพระทัยอย่างต่อเนื่องและเสมอกับผู้ที่ฟังและสวดรามายณะทั้งเรื่องนี้ เพราะพระองค์ทรงเป็นพระวิษณุนิรันดร์
6.128.120
आदिदेवो महाबाहुर्हरिर्नारायणः प्रभुः।
साक्षाद् रामो रघुश्रेष्ठः शेषो लक्ष्मण उच्यते ॥ ६.१२८.१२० ॥
เทพผู้เป็นต้นเดิม ผู้มีพระพาหุใหญ่ พระหริ พระนารายณ์ ผู้เป็นเจ้า โดยตรงคือพระราม ผู้ประเสริฐที่สุดในราฆวะ และกล่าวกันว่าพระเศษะคือพระลักษมณ์
6.128.121
एवमेतत् पुरावृत्तमाख्यानं भद्रमस्तु वः।
प्रव्याहरत विस्रब्धं बलं विष्णोः प्रवर्धताम् ॥ ६.१२८.१२१ ॥
เรื่องเล่าโบราณนี้เป็นเช่นนี้ ขอให้ท่านทั้งหลายจงเป็นสิริมงคล จงสวดกล่าวด้วยความมั่นใจ และขอให้กำลังของพระวิษณุเจริญยิ่งขึ้น
6.128.122
देवाश्च सर्वे तुष्यन्ति ग्रहणाच्छ्रवणात् तथा।
रामायणस्य श्रवणे तृप्यन्ति पितरः सदा ॥ ६.१२८.१२२ ॥
เพียงได้รับและได้ฟังเรื่องนี้ เทวดาทั้งปวงย่อมพอพระทัย และเมื่อได้ฟังรามายณะ บรรพบุรุษย่อมอิ่มเอมอยู่เสมอ
6.128.123
भक्त्या रामस्य ये चेमां संहितामृषिणा कृताम्।
ये लिखन्तीह च नरास्तेषां वासस्त्रिविष्टपे ॥ ६.१२८.१२३ ॥
ผู้ใดด้วยความศรัทธาในพระราม และผู้ใดที่เขียนคัมภีร์รวบรวมนี้ซึ่งฤๅษีแต่งขึ้นไว้ที่นี่ ที่อยู่ของคนเหล่านั้นจะอยู่บนสวรรค์ตรีวิษฏป
6.128.124
कुटुम्बवृद्धिं धनधान्यवृद्धिं
स्त्रियश्च मुख्याः सुखमुत्तमं च।
श्रुत्वा शुभं काव्यमिदं महार्थं
प्राप्नोति सर्वां भुवि चार्थसिद्धिम् ॥ ६.१२८.१२४ ॥
ความเจริญของครอบครัว ความเจริญของทรัพย์และธัญญาหาร ภรรยาผู้ประเสริฐ และความสุขอันยอดเยี่ยม เมื่อได้ฟังบทกวีอันเป็นมงคลนี้ซึ่งมีความหมายยิ่งใหญ่ ผู้นั้นย่อมได้รับความสำเร็จแห่งจุดมุ่งหมายทั้งปวงในโลกนี้
6.128.125
आयुष्यमारोग्यकरं यशस्यं
सौभ्रातृकं बुद्धिकरं शुभं च।
श्रोतव्यमेतन्नियमेन सद्भि-
राख्यानमोजस्करमृद्धिकामैः ॥ ६.१२८.१२५ ॥
เรื่องเล่านี้ให้อายุยืน ให้สุขภาพแข็งแรง ให้เกียรติยศ ให้ความกลมเกลียวระหว่างพี่น้อง ให้ปัญญา และเป็นมงคล คนดีที่ปรารถนาความเจริญควรฟังเรื่องนี้ด้วยความซื่อสัตย์ เพราะเรื่องนี้ให้พลังชีวิต