รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.14.1
निशाचरेन्द्रस्य निशम्य वाक्यं
स कुम्भकर्णस्य च गर्जितानि।
विभीषणो राक्षसराजमुख्य-
मुवाच वाक्यं हितमर्थयुक्तम् ॥ ६.१४.१ ॥
วิภีษณะได้ฟังถ้อยคำของจอมนิศาจร และเสียงคำรามของกุมภกรรณ จึงกล่าวถ้อยคำอันเป็นประโยชน์และมีความหมายแก่จอมราชาแห่งรากษส
6.14.2
वृतो हि बाह्वन्तरभोगराशि-
श्चिन्ताविषः सुस्मिततीक्ष्णदंष्ट्रः।
पञ्चाङ्गुलीपञ्चशिरोऽतिकायः
सीतामहाहिस्तव केन राजन् ॥ ६.१४.२ ॥
ข้าแต่พระราชา นางสีดาเป็นงูใหญ่ที่พันรอบอยู่ระหว่างแขนของพระองค์ มีกองพิษคือความวิตกกังวล มีเขี้ยวแหลมคมยามยิ้มอ่อน มีห้านิ้วและห้าเศียร มีกายมหึมา นางได้พันตัวพระองค์ไว้ได้อย่างไร
6.14.3
यावन्न लङ्कां समभिद्रवन्ति
बलीमुखाः पर्वतकूटमात्राः।
दंष्ट्रायुधाश्चैव नखायुधाश्च
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.१४.३ ॥
ก่อนที่กองพลวานรผู้ทรงพลัง มีรูปหน้าดั่งลิง ใหญ่เท่ายอดภูเขา มีเขี้ยวและเล็บเป็นอาวุธ จะบุกเข้าโจมตีลงกา จงคืนไมถิลีให้แก่พระรามพระโอรสของท้าวทศรถเสียเถิด
6.14.4
यावन्न गृह्णन्ति शिरांसि बाणा
रामेरिता राक्षसपुंगवानाम्।
वज्रोपमा वायुसमानवेगाः
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.१४.४ ॥
ก่อนที่ลูกศรที่พระรามทรงยิงออกไป แข็งแกร่งดั่งสายฟ้า และเร็วดั่งลม จะคร่าเอาศีรษะของยอดนักรบรากษส จงคืนไมถิลีให้แก่พระรามพระโอรสของท้าวทศรถเสียเถิด
6.14.5
न कुम्भकर्णेन्द्रजितौ च राजं-
स्तथा महापार्श्वमहोदरौ वा।
निकुम्भकुम्भौ च तथातिकायः
स्थातुं समर्था युधि राघवस्य ॥ ६.१४.५ ॥
ข้าแต่พระราชา ทั้งกุมภกรรณและอินทรชิต ทั้งมหาปารศวะและมโหทร ทั้งนิกุมภะและกุมภะ และอติกายะ ล้วนไม่อาจยืนหยัดต่อสู้กับราฆวะในการรบได้
6.14.6
जीवंस्तु रामस्य न मोक्ष्यसे त्वं
गुप्तः सवित्राप्यथवा मरुद्भिः।
न वासवस्याङ्कगतो न मृत्यो-
र्नभो न पातालमनुप्रविष्टः ॥ ६.१४.६ ॥
ตราบที่พระรามยังทรงพระชนม์อยู่ ท่านก็จะไม่รอดพ้นไปได้ ถึงแม้ท่านจะได้รับการคุ้มครองจากพระอาทิตย์หรือจากเหล่ามรุต ถึงแม้ท่านจะประทับบนตักของพระอินทร์ ซ่อนพ้นจากความตาย หรือเข้าไปอยู่ในท้องฟ้าหรือบาดาล
6.14.7
निशम्य वाक्यं तु विभीषणस्य
ततः प्रहस्तो वचनं बभाषे।
न नो भयं विद्म न दैवतेभ्यो
न दानवेभ्योऽप्यथवा कदाचित् ॥ ६.१४.७ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของวิภีษณะแล้ว ปรหัสตจึงกล่าวตอบว่า พวกเราไม่รู้จักความกลัวต่อเทวดา ไม่กลัวต่อทานพ และไม่กลัวผู้ใดในกาลใดเลย
6.14.8
न यक्षगन्धर्वमहोरगेभ्यो
भयं न संख्ये पतगोरगेभ्यः।
कथं नु रामाद् भविता भयं नो
नरेन्द्रपुत्रात् समरे कदाचित् ॥ ६.१४.८ ॥
พวกเราไม่กลัวยักษ์ คนธรรพ์ หรืองูใหญ่ ไม่กลัวนกและงูในการรบ แล้วเหตุใดพวกเราจึงจะกลัวพระรามพระโอรสของพระราชาในการรบได้เล่า
6.14.9
प्रहस्तवाक्यं त्वहितं निशम्य
विभीषणो राजहितानुकाङ्क्षी।
ततो महार्थं वचनं बभाषे
धर्मार्थकामेषु निविष्टबुद्धिः ॥ ६.१४.९ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำอันเป็นโทษของปรหัสตแล้ว วิภีษณะผู้ปรารถนาความเจริญของพระราชา มีใจตั้งมั่นในธรรม อรรถ และกาม จึงกล่าวถ้อยคำอันมีความหมายยิ่งใหญ่
6.14.10
प्रहस्त राजा च महोदरश्च
त्वं कुम्भकर्णश्च यथार्थजातम्।
ब्रवीत रामं प्रति तन्न शक्यं
यथा गतिः स्वर्गमधर्मबुद्धेः ॥ ६.१४.१० ॥
ข้าแต่ปรหัสต พระราชา มหาทร ท่าน และกุมภกรรณ ท่านอาจบอกพระรามตามความจริงทุกประการได้ แต่สิ่งนั้นทำไม่ได้ เปรียบเหมือนผู้มีจิตใจอธรรมจะไม่อาจไปถึงสวรรค์ได้ฉะนั้น
6.14.11
वधस्तु रामस्य मया त्वया च
प्रहस्त सर्वैरपि राक्षसैर्वा।
कथं भवेदर्थविशारदस्य
महार्णवं तर्तुमिवाप्लवस्य ॥ ६.१४.११ ॥
ข้าแต่ปรหัสต การสังหารพระรามจะเกิดขึ้นได้อย่างไร ไม่ว่าโดยข้า โดยท่าน หรือโดยรากษสทั้งปวง เปรียบเหมือนการข้ามมหาสมุทรโดยไม่มีแพ สำหรับผู้แม้จะชำนาญในกิจการ
6.14.12
धर्मप्रधानस्य महारथस्य
इक्ष्वाकुवंशप्रभवस्य राज्ञः।
पुरोऽस्य देवाश्च तथाविधस्य
कृत्येषु शक्तस्य भवन्ति मूढाः ॥ ६.१४.१२ ॥
ต่อหน้าพระราชาผู้มีธรรมเป็นประธาน เป็นมหารถ เกิดในวงศ์อิกษวากุ และผู้มีความสามารถในกิจทั้งหลายเช่นนั้น แม้เหล่าเทวดาก็ย่อมหลงงงงวย
6.14.13
तीक्ष्णा न तावत् तव कङ्कपत्रा
दुरासदा राघवविप्रमुक्ताः।
भित्त्वा शरीरं प्रविशन्ति बाणाः
प्रहस्त तेनैव विकत्थसे त्वम् ॥ ६.१४.१३ ॥
ข้าแต่ปรหัสต ลูกศรแหลมมีขนนกกระสาเหล่านั้นของพระรามผู้ไม่อาจต้านทานได้ ยังไม่ได้เจาะทะลุกายของท่านให้เข้าไป แต่ท่านกลับโอ้อวดด้วยสิ่งนั้นเอง
6.14.14
भित्त्वा न तावत् प्रविशन्ति कायं
प्राणान्तिकास्तेऽशनितुल्यवेगाः।
शिताः शरा राघवविप्रमुक्ताः
प्रहस्त तेनैव विकत्थसे त्वम् ॥ ६.१४.१४ ॥
ข้าแต่ปรหัสต ลูกศรคมเหล่านั้นที่พระรามทรงยิงออกไป เร็วดั่งสายฟ้า และถึงแก่ชีวิตได้ ยังไม่ได้เจาะทะลุกายของท่านให้เข้าไป แต่ท่านกลับโอ้อวดด้วยสิ่งนั้นเอง
6.14.15
न रावणो नातिबलस्त्रिशीर्षो
न कुम्भकर्णस्य सुतो निकुम्भः।
न चेन्द्रजिद् दाशरथिं प्रवोढुं
त्वं वा रणे शक्रसमं समर्थः ॥ ६.१४.१५ ॥
ทั้งทศกัณฐ์ ทั้งผู้มีสามเศียรที่มีกำลังมาก ทั้งนิกุมภะบุตรของกุมภกรรณ ทั้งอินทรชิต และท่านเอง แม้จะเทียบเท่าพระอินทร์ ก็ยังไม่สามารถปราบพระโอรสของท้าวทศรถในการรบได้
6.14.16
देवान्तको वापि नरान्तको वा
तथातिकायोऽतिरथो महात्मा।
अकम्पनश्चाद्रिसमानसारः
स्थातुं न शक्ता युधि राघवस्य ॥ ६.१४.१६ ॥
ไม่ว่าจะเป็นเทวานตกะหรือนรานตกะ รวมทั้งอติกายะผู้เป็นอติรถและมีจิตใจประเสริฐ หรืออกัมปนะผู้มีกำลังดั่งภูเขา ก็ไม่มีผู้ใดยืนหยัดต่อสู้กับราฆวะในการรบได้
6.14.17
अयं च राजा व्यसनाभिभूतो
मित्रैरमित्रप्रतिमैर्भवद्भिः।
अन्वास्यते राक्षसनाशनार्थे
तीक्ष्णः प्रकृत्या ह्यसमीक्षकारी ॥ ६.१४.१७ ॥
ส่วนพระราชาองค์นี้ถูกความวิบัติครอบงำ และพวกท่านผู้เป็นมิตรเสมือนศัตรูกำลังปรนนิบัติอยู่ เพื่อการทำลายรากษสทั้งหลาย พระองค์มีนิสัยดุดัน และกระทำการโดยไม่พิจารณาให้รอบคอบ
6.14.18
अनन्तभोगेन सहस्रमूर्ध्ना
नागेन भीमेन महाबलेन।
बलात् परिक्षिप्तमिमं भवन्तो
राजानमुत्क्षिप्य विमोचयन्तु ॥ ६.१४.१८ ॥
ขอพวกท่านจงยกพระราชาองค์นี้ขึ้นและช่วยปลดปล่อยไปเถิด พระองค์ถูกงูยักษ์ตัวมหึมาผู้มีกำลังมาก มีขดกายไม่รู้จบและมีพันเศียร รัดไว้แน่นด้วยกำลัง
6.14.19
यावद्धि केशग्रहणात् सुहृद्भिः
समेत्य सर्वैः परिपूर्णकामैः।
निगृह्य राजा परिरक्षितव्यो
भूतैर्यथा भीमबलैर्गृहीतः ॥ ६.१४.१९ ॥
ตราบใดที่ยังอาจจับพระองค์ได้ที่พระเกศา ขอให้เหล่ามิตรทั้งปวงที่สมความปรารถนาแล้ว มารวมกันจับและคุ้มครองพระราชาไว้ ดั่งที่พระองค์ถูกเหล่าภูตผู้มีกำลังน่ากลัวจับไปแล้วนั้น
6.14.20
सुवारिणा राघवसागरेण
प्रच्छाद्यमानस्तरसा भवद्भिः।
युक्तस्त्वयं तारयितुं समेत्य
काकुत्स्थपातालमुखे पतन् सः ॥ ६.१४.२० ॥
พระองค์ถูกมหาสมุทรแห่งราฆวะซึ่งเต็มไปด้วยน้ำอันดีปกคลุมอย่างรวดเร็ว และกำลังตกลงสู่ปากเหวแห่งกากุตสถ ท่านทั้งหลายที่มารวมกันเช่นนี้ สมควรจะช่วยพระองค์ให้พ้นได้
6.14.21
इदं पुरस्यास्य सराक्षसस्य
राज्ञश्च पथ्यं ससुहृज्जनस्य।
सम्यग्घि वाक्यं स्वमतं ब्रवीमि
नरेन्द्रपुत्राय ददातु मैथिलीम् ॥ ६.१४.२१ ॥
ถ้อยคำนี้เป็นประโยชน์แก่นครนี้ แก่พระราชา พร้อมทั้งเหล่ารากษส และแก่มิตรสหายและประชาชนของพระองค์ ข้าพเจ้ากล่าวความเห็นของตนตามที่เห็นจริง ขอพระองค์ได้คืนพระนางไมถิลีแก่พระโอรสของพระราชาแห่งมนุษย์เถิด
6.14.22
परस्य वीर्यं स्वबलं च बुद्ध्वा
स्थानं क्षयं चैव तथैव वृद्धिम्।
तथा स्वपक्षेऽप्यनुमृश्य बुद्ध्या
वदेत् क्षमं स्वामिहितं स मन्त्री ॥ ६.१४.२२ ॥
ผู้เป็นมนตรีพึงรู้กำลังของข้าศึกและกำลังของตน รู้ทั้งความมั่นคง ความเสื่อม และความเจริญ และเมื่อพิจารณาฝ่ายของตนด้วยปัญญาอย่างถี่ถ้วนแล้ว พึงกล่าวสิ่งที่เหมาะสมและเป็นประโยชน์แก่นายของตน