رامايانا فالميكي · السارغا 6.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.18.1
अथ रामः प्रसन्नात्मा श्रुत्वा वायुसुतस्य ह।
प्रत्यभाषत दुर्धर्षः श्रुतवानात्मनि स्थितम् ॥ ६.१८.१ ॥
فأجاب راما، وقد سرّت نفسه، بعد أن سمع كلام ابن الريح، فقال الذي لا يُقهر ما في نفسه.
6.18.2
ममापि च विवक्षास्ति काचित् प्रति विभीषणम्।
श्रोतुमिच्छामि तत् सर्वं भवद्भिः श्रेयसि स्थितैः ॥ ६.१८.२ ॥
ولي أنا أيضاً ما أريد قوله بشأن فيبهيشانا. أريد أن أسمع ذلك كله منكم، أنتم الثابتون في الخير.
6.18.3
मित्रभावेन सम्प्राप्तं न त्यजेयं कथंचन।
दोषो यद्यपि तस्य स्यात् सतामेतदगर्हितम् ॥ ६.१८.३ ॥
لن أتخلى أبداً عمّن جاء إليّ بروح الصداقة. فحتى لو كان فيه عيب، فليس ذلك مما يُعاب عند الأخيار.
6.18.4
सुग्रीवस्त्वथ तद्वाक्यमाभाष्य च विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवः ॥ ६.१८.४ ॥
ثم قال سوغريفا، بعد أن تكلم بتلك الكلمات وتأمل جيداً، كلمة أكثر خيراً — وهو خير القرود.
6.18.5
स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
ईदृशं व्यसनं प्राप्तं भ्रातरं यः परित्यजेत् ॥ ६.१८.५ ॥
سواء كان شريراً أم غير شرير، فما شأننا بهذا الجوّال في الليل؟ ومن ذا الذي يتخلى عن أخٍ وقع في مثل هذه المصيبة؟
6.18.6
को नाम स भवेत् तस्य यमेष न परित्यजेत्।
वानराधिपतेर्वाक्यं श्रुत्वा सर्वानुदीक्ष्य तु ॥ ६.१८.६ ॥
ومن عساه يكون ذاك الذي لا يتخلى عنه هذا؟ فلما سمع كلام ملك القرود، ونظر إلى الجميع——
6.18.8
ईषदुत्स्मयमानस्तु लक्ष्मणं पुण्यलक्षणम्।
अनधीत्य च शास्त्राणि वृद्धाननुपसेव्य च।
न शक्यमीदृशं वक्तुं यदुवाच हरीश्वरः ॥ ६.१८.८ ॥
مبتسمًا قليلًا للاكشمانا ذي العلامات المباركة، قال سيد القرود كلامًا لا يقوله إلا من لم يدرس الشاستراس ولم يخدم الشيوخ.
6.18.9
अस्ति सूक्ष्मतरं किंचिद् यथात्र प्रतिभाति मा।
प्रत्यक्षं लौकिकं चापि वर्तते सर्वराजसु ॥ ६.१८.९ ॥
هناك شيء أدق هنا كما يبدو لي؛ وهو ظاهر ودنيوي، ويسري بين جميع الملوك.
6.18.10
अमित्रास्तत्कुलीनाश्च प्रातिदेश्याश्च कीर्तिताः।
व्यसनेषु प्रहर्तारस्तस्मादयमिहागतः ॥ ६.१८.१० ॥
يُقال إن الأعداء وأبناء عشيرته وسكان الأقاليم المجاورة يضربون في الشدائد؛ لذلك جاء هذا إلى هنا.
6.18.11
अपापास्तत्कुलीनाश्च मानयन्ति स्वकान् हितान्।
एष प्रायो नरेन्द्राणां शङ्कनीयस्तु शोभनः ॥ ६.१८.११ ॥
أهل ذلك النسب الأبرياء يكرمون أصدقاءهم المخلصين؛ وهذا عادةً مثير للشك عند الملوك، لكنه هنا مناسب.
6.18.12
यस्तु दोषस्त्वया प्रोक्तो ह्यादानेऽरिबलस्य च।
तत्र ते कीर्तयिष्यामि यथाशास्त्रमिदं शृणु ॥ ६.१८.१२ ॥
عن العيب الذي ذكرته في قبول جيش العدو، سأبيّنه لك وفق الشاستراس؛ فاستمع.
6.18.13
न वयं तत्कुलीनाश्च राज्यकाङ्क्षी च राक्षसः।
पण्डिता हि भविष्यन्ति तस्माद् ग्राह्यो विभीषणः ॥ ६.१८.१३ ॥
نحن لسنا من ذلك النسب، ولا نحن رākṣasas طامعون في المملكة؛ سيكون هؤلاء حكماء؛ لذلك ينبغي قبول فيبهيشانا.
6.18.15
अव्यग्राश्च प्रहृष्टाश्च ते भविष्यन्ति संगताः।
प्रणादश्च महानेषोऽन्योन्यस्य भयमागतम्।
न सर्वे भ्रातरस्तात भवन्ति भरतोपमाः।
मद्विधा वा पितुः पुत्राः सुहृदो वा भवद्विधाः ॥ ६.१८.१५ ॥
الذين هم هادئون ومسرورون سيبقون متحدين. لقد ارتفع صراخ عظيم، وخوف متبادل. يا عزيزي، ليس كل الإخوة مثل بهرتا؛ فأبناء الأب الواحد قد يكونون مثلي، والأصدقاء مثلك.
6.18.16
एवमुक्तस्तु रामेण सुग्रीवः सहलक्ष्मणः।
उत्थायेदं महाप्राज्ञः प्रणतो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.१८.१६ ॥
فلما خاطبه راما بذلك، نهض سوغريفا مع لاكشمانا، وهو الحكيم جدا، وانحنى احتراما وقال هذه الكلمات.
6.18.17
रावणेन प्रणिहितं तमवेहि निशाचरम्।
तस्याहं निग्रहं मन्ये क्षमं क्षमवतां वर ॥ ६.१८.१७ ॥
اعلم أنه جوّال ليلي أرسله راڤانا. أرى أن إخضاعه مناسب، يا أفضل الصابرين.
6.18.18
राक्षसो जिह्मया बुद्ध्या संदिष्टोऽयमिहागतः।
प्रहर्तुं त्वयि विश्वस्ते विश्वस्ते मयि वानघ ॥ ६.१८.१८ ॥
جاء هذا الراكشاسا إلى هنا مدفوعا بعقل ملتو، ليضربك أنت الواثق، وأضربني أنا الواثق. يا بلا دنس!
6.18.19
लक्ष्मणे वा महाबाहो स वध्यः सचिवैः सह।
रावणस्य नृशंसस्य भ्राता ह्येष विभीषणः ॥ ६.१८.१९ ॥
يا ذا الذراعين القويتين، ضد لاكشمانا، أو مع وزرائه، هو يستحق القتل. هذا فيبهيشانا هو أخو راڤانا القاسي.
6.18.20
एवमुक्त्वा रघुश्रेष्ठं सुग्रीवो वाहिनीपतिः।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं ततो मौनमुपागमत् ॥ ६.१८.२० ॥
بعد أن تكلم بهذا إلى أفضل الراغوين، صمت سوغريفا، قائد الجيش، العارف بالكلام، أمام من هو ماهر في الكلام.
6.18.21
स सुग्रीवस्य तद् वाक्यं रामः श्रुत्वा विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवम् ॥ ६.१८.२१ ॥
فلما سمع راما كلام سوغريفا وتدبّره، قال بعد ذلك لأفضل القرود كلامًا أشدّ يُمنًا.
6.18.22
स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
सूक्ष्ममप्यहितं कर्तुं मम शक्तः कथंचन ॥ ६.१८.२२ ॥
أسواءً كان شريرًا أم غير شرير، فهل يقدر هذا السائر في الليل بأي وجه على أن يضرني ولو أدنى ضرر؟
6.18.23
पिशाचान् दानवान् यक्षान् पृथिव्यां चैव राक्षसान्।
अङ्गुल्यग्रेण तान् हन्यामिच्छन् हरिगणेश्वर ॥ ६.१८.२३ ॥
يا سيد جماعات القرود، لو شئت لقتلتُ بطرف إصبعي البيشاتشات والدانافات والياكشات وراكشاسات الأرض.
6.18.24
श्रूयते हि कपोतेन शत्रुः शरणमागतः।
अर्चितश्च यथान्यायं स्वैश्च मांसैर्निमन्त्रितः ॥ ६.१८.२४ ॥
يُروى أن حمامةً، لما لجأ إليها عدوٌّ طالبًا الحماية، أكرمته على الوجه الشرعي وضيّفته بلحم نفسها.
6.18.25
स हि तं प्रतिजग्राह भार्याहर्तारमागतम्।
कपोतो वानरश्रेष्ठ किं पुनर्मद्विधो जनः ॥ ६.१८.२५ ॥
يا أفضل القرود، إن ذلك الحمام قبِل حتى العدوّ الذي جاء خاطفًا زوجته، فكم بالأحرى ينبغي لإنسانٍ مثلي أن يقبل!
6.18.26
ऋषेः कण्वस्य पुत्रोण कण्डुना परमर्षिणा।
शृणु गाथा पुरा गीता धर्मिष्ठा सत्यवादिना ॥ ६.१८.२६ ॥
اسمع الحكاية القديمة الصالحة التي غنّاها الحكيم الكبير كَنْدُو، ابن الحكيم كَنْفا، الصادق القول.
6.18.27
बद्धाञ्जलिपुटं दीनं याचन्तं शरणागतम्।
न हन्यादानृशंस्यार्थमपि शत्रुं परंतप ॥ ६.१८.२७ ॥
لا ينبغي أن يُقتل، رحمةً، حتى العدو الذي جاء طالبًا اللجوء، ضارعًا، ذليلًا، رافعًا كفيه، يا مُحرق الأعداء.
6.18.28
आर्तो वा यदि वा दृप्तः परेषां शरणं गतः।
अरिः प्राणान् परित्यज्य रक्षितव्यः कृतात्मना ॥ ६.१८.२८ ॥
سواء كان متألمًا أو متكبرًا، ينبغي للرجل المنضبط أن يحمي العدو الذي لجأ إلى حماية الآخرين، ولو بالتضحية بحياته.
6.18.29
स चेद् भयाद् वा मोहाद् वा कामाद् वापि न रक्षति।
स्वया शक्त्या यथान्यायं तत् पापं लोकगर्हितम् ॥ ६.१८.२९ ॥
إن لم يحمِه، خوفًا أو غفلةً أو هوًى، بقدر قوته وفق الحق، فذلك ذنبٌ تستنكره الدنيا.
6.18.30
विनष्टः पश्यतस्तस्य रक्षिणः शरणं गतः।
आनाय सुकृतं तस्य सर्वं गच्छेदरक्षितः ॥ ६.१८.३० ॥
إذا هلك من لجأ إليه والحامي ينظر، ذهب كل ما له من حسنات إلى الحامي الذي لم يحمِه.
6.18.31
एवं दोषो महानत्र प्रपन्नानामरक्षणे।
अस्वर्ग्यं चायशस्यं च बलवीर्यविनाशनम् ॥ ६.१८.३१ ॥
وهكذا، في عدم حماية من لجأ إلى الحماية إثمٌ عظيم؛ فهو لا يفضي إلى السماء، ويجلب العار، ويُفني القوة والبأس.
6.18.32
करिष्यामि यथार्थं तु कण्डोर्वचनमुत्तमम्।
धर्मिष्ठं च यशस्यं च स्वर्ग्यं स्यात् तु फलोदये ॥ ६.१८.३२ ॥
سأفعل حقًّا بحسب كلمات كَنْدُو الفاضلة؛ فهي أعدل الأقوال، وتجلب المجد، وتؤدي إلى السماء حين تنضج ثمرتها.
6.18.33
सकृदेव प्रपन्नाय तवास्मीति च याचते।
अभयं सर्वभूतेभ्यो ददाम्येतद् व्रतं मम ॥ ६.१८.३३ ॥
من يلجأ إليّ مرة واحدة ويسأل قائلاً: «أنا لك»، أمنحه الأمان من جميع الكائنات — هذا نذري.
6.18.34
आनयैनं हरिश्रेष्ठ दत्तमस्याभयं मया।
विभीषणो वा सुग्रीव यदि वा रावणः स्वयम् ॥ ६.१८.३४ ॥
أحضره، يا خير القرود؛ فقد منحته الأمان — سواء كان فيبهيشانا يا سوغريفا، أو راڤانا نفسه.
6.18.35
रामस्य तु वचः श्रुत्वा सुग्रीवः प्लवगेश्वरः।
प्रत्यभाषत काकुत्स्थं सौहार्देनाभिपूरितः ॥ ६.१८.३५ ॥
ولما سمع سوغريفا، سيد القرود، كلام راما، امتلأ محبة، فأجاب كاكوتستها راما.
6.18.36
किमत्र चित्रं धर्मज्ञ लोकनाथशिखामणे।
यत् त्वमार्यं प्रभाषेथाः सत्त्ववान् सत्पथे स्थितः ॥ ६.१८.३६ ॥
ما الغريب هنا يا عالم الدهارما، يا جوهرة تاج أسياد العوالم، في أن تتكلم بنبل؟ فأنت ثابت الخلق، قائم على الطريق القويم.
6.18.37
मम चाप्यन्तरात्मायं शुद्धं वेत्ति विभीषणम्।
अनुमानाच्च भावाच्च सर्वतः सुपरीक्षितः ॥ ६.१८.३७ ॥
وحتى ذاتي الباطنة تعلم أن فيبهيشانا طاهر؛ لقد اختُبر جيدًا من كل جهة، بالاستدلال وبطبيعته.
6.18.38
तस्मात् क्षिप्रं सहास्माभिस्तुल्यो भवतु राघव।
विभीषणो महाप्राज्ञः सखित्वं चाभ्युपैतु नः ॥ ६.१८.३८ ॥
فلذلك، يا راغافا، فليصبح فيبهيشانا عظيم الحكمة نظيرنا سريعًا، وليحظَ بصداقتنا.
6.18.39
ततस्तु सुग्रीववचो निशम्य त-
द्धरीश्वरेणाभिहितं नरेश्वरः।
विभीषणेनाशु जगाम संगमं
पतत्त्रिराजेन यथा पुरंदरः ॥ ६.१८.३९ ॥
فلما سمع نرِيشْوَرُ (راما) كلامَ سُغريفا ربِّ القرود، مضى مسرعاً للقاء فِبهيشانا، كما يلتقي بورَنْدَرا (إندرا) بملك الطيور (غارودا).