Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.18

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.18.1

अथ रामः प्रसन्नात्मा श्रुत्वा वायुसुतस्य ह।
प्रत्यभाषत दुर्धर्षः श्रुतवानात्मनि स्थितम् ॥ ६.१८.१ ॥

ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ (ਹਨੂਮਾਨ) ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਜੇਤੂ ਸਨ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੀ ਉਹ ਕਿਹਾ।

6.18.2

ममापि च विवक्षास्ति काचित् प्रति विभीषणम्।
श्रोतुमिच्छामि तत् सर्वं भवद्भिः श्रेयसि स्थितैः ॥ ६.१८.२ ॥

ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਵੀ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਕਲਿਆਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਹ ਕਹੋ; ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

6.18.3

मित्रभावेन सम्प्राप्तं न त्यजेयं कथंचन।
दोषो यद्यपि तस्य स्यात् सतामेतदगर्हितम् ॥ ६.१८.३ ॥

ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਆਏ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਾਂਗਾ। ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਜਣਾਂ ਲਈ ਇਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ।

6.18.4

सुग्रीवस्त्वथ तद्वाक्यमाभाष्य च विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवः ॥ ६.१८.४ ॥

ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਿਹਾ — ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ।

6.18.5

स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
ईदृशं व्यसनं प्राप्तं भ्रातरं यः परित्यजेत् ॥ ६.१८.५ ॥

ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕੀ? ਅਜਿਹੀ ਵਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪਏ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੋ ਤਿਆਗੇ, ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ?

6.18.6

को नाम स भवेत् तस्य यमेष न परित्यजेत्।
वानराधिपतेर्वाक्यं श्रुत्वा सर्वानुदीक्ष्य तु ॥ ६.१८.६ ॥

ਇਹ ਜਿਸਨੂੰ ਨਾ ਤਿਆਗੇ, ਐਸਾ ਉਹ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ—

6.18.8

ईषदुत्स्मयमानस्तु लक्ष्मणं पुण्यलक्षणम्।
अनधीत्य च शास्त्राणि वृद्धाननुपसेव्य च।
न शक्यमीदृशं वक्तुं यदुवाच हरीश्वरः ॥ ६.१८.८ ॥

ਪੁੰਨ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਵਾਨਰਰਾਜ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਉਹੀ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

6.18.9

अस्ति सूक्ष्मतरं किंचिद् यथात्र प्रतिभाति मा।
प्रत्यक्षं लौकिकं चापि वर्तते सर्वराजसु ॥ ६.१८.९ ॥

ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਸੂਖਮ ਕੁਝ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

6.18.10

अमित्रास्तत्कुलीनाश्च प्रातिदेश्याश्च कीर्तिताः।
व्यसनेषु प्रहर्तारस्तस्मादयमिहागतः ॥ ६.१८.१० ॥

ਵੈਰੀ, ਉਸੇ ਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ।

6.18.11

अपापास्तत्कुलीनाश्च मानयन्ति स्वकान् हितान्।
एष प्रायो नरेन्द्राणां शङ्कनीयस्तु शोभनः ॥ ६.१८.११ ॥

ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਉਸੇ ਕੁਲ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ।

6.18.12

यस्तु दोषस्त्वया प्रोक्तो ह्यादानेऽरिबलस्य च।
तत्र ते कीर्तयिष्यामि यथाशास्त्रमिदं शृणु ॥ ६.१८.१२ ॥

ਤੂੰ ਵੈਰੀ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਦੱਸਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੁਣ।

6.18.13

न वयं तत्कुलीनाश्च राज्यकाङ्क्षी च राक्षसः।
पण्डिता हि भविष्यन्ति तस्माद् ग्राह्यो विभीषणः ॥ ६.१८.१३ ॥

ਅਸੀਂ ਉਸ ਕੁਲ ਦੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਾਂ; ਇਹ ਲੋਕ ਪੰਡਤ ਹੋਣਗੇ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

6.18.15

अव्यग्राश्च प्रहृष्टाश्च ते भविष्यन्ति संगताः।
प्रणादश्च महानेषोऽन्योन्यस्य भयमागतम्।
न सर्वे भ्रातरस्तात भवन्ति भरतोपमाः।
मद्विधा वा पितुः पुत्राः सुहृदो वा भवद्विधाः ॥ ६.१८.१५ ॥

ਜੋ ਅਚੱਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ, ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਭਰਤ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ, ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

6.18.16

एवमुक्तस्तु रामेण सुग्रीवः सहलक्ष्मणः।
उत्थायेदं महाप्राज्ञः प्रणतो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.१८.१६ ॥

ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਸੁਗਰੀਵ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।

6.18.17

रावणेन प्रणिहितं तमवेहि निशाचरम्।
तस्याहं निग्रहं मन्ये क्षमं क्षमवतां वर ॥ ६.१८.१७ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਸਮਝੋ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਖਿਮਾਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।

6.18.18

राक्षसो जिह्मया बुद्ध्या संदिष्टोऽयमिहागतः।
प्रहर्तुं त्वयि विश्वस्ते विश्वस्ते मयि वानघ ॥ ६.१८.१८ ॥

ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਟੇਢੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ — ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼!

6.18.19

लक्ष्मणे वा महाबाहो स वध्यः सचिवैः सह।
रावणस्य नृशंसस्य भ्राता ह्येष विभीषणः ॥ ६.१८.१९ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਵਧ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਕਠੋਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੀ ਹੈ।

6.18.20

एवमुक्त्वा रघुश्रेष्ठं सुग्रीवो वाहिनीपतिः।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं ततो मौनमुपागमत् ॥ ६.१८.२० ॥

ਰਘੂਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਸੁਗਰੀਵ, ਬਚਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਬਚਨ-ਕੁਸ਼ਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਫਿਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।

6.18.21

स सुग्रीवस्य तद् वाक्यं रामः श्रुत्वा विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवम् ॥ ६.१८.२१ ॥

ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹੇ।

6.18.22

स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
सूक्ष्ममप्यहितं कर्तुं मम शक्तः कथंचन ॥ ६.१८.२२ ॥

ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਰਾਤ ਦਾ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਰਤੀ ਭਰ ਵੀ ਅਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੀ?

6.18.23

पिशाचान् दानवान् यक्षान् पृथिव्यां चैव राक्षसान्।
अङ्गुल्यग्रेण तान् हन्यामिच्छन् हरिगणेश्वर ॥ ६.१८.२३ ॥

ਹੇ ਹਰਿਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ ਤਾਂ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿਆਂ।

6.18.24

श्रूयते हि कपोतेन शत्रुः शरणमागतः।
अर्चितश्च यथान्यायं स्वैश्च मांसैर्निमन्त्रितः ॥ ६.१८.२४ ॥

ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਆਓ-ਭਗਤ ਕੀਤੀ।

6.18.25

स हि तं प्रतिजग्राह भार्याहर्तारमागतम्।
कपोतो वानरश्रेष्ठ किं पुनर्मद्विधो जनः ॥ ६.१८.२५ ॥

ਹੇ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਸ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਆਏ ਹੋਏ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਧ ਅਪਣਾਵੇ?

6.18.26

ऋषेः कण्वस्य पुत्रोण कण्डुना परमर्षिणा।
शृणु गाथा पुरा गीता धर्मिष्ठा सत्यवादिना ॥ ६.१८.२६ ॥

ਕਣ੍ਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕੰਡੂ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਗਾਥਾ ਗਾਈ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਣ।

6.18.27

बद्धाञ्जलिपुटं दीनं याचन्तं शरणागतम्।
न हन्यादानृशंस्यार्थमपि शत्रुं परंतप ॥ ६.१८.२७ ॥

ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ।

6.18.28

आर्तो वा यदि वा दृप्तः परेषां शरणं गतः।
अरिः प्राणान् परित्यज्य रक्षितव्यः कृतात्मना ॥ ६.१८.२८ ॥

ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੰਕਾਰੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਵੈਰੀ ਦੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸੰਜਮੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

6.18.29

स चेद् भयाद् वा मोहाद् वा कामाद् वापि न रक्षति।
स्वया शक्त्या यथान्यायं तत् पापं लोकगर्हितम् ॥ ६.१८.२९ ॥

ਜੇ ਉਹ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਕਾਮਨਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਤ ਹੈ।

6.18.30

विनष्टः पश्यतस्तस्य रक्षिणः शरणं गतः।
आनाय सुकृतं तस्य सर्वं गच्छेदरक्षितः ॥ ६.१८.३० ॥

ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰੱਖਿਅਕ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

6.18.31

एवं दोषो महानत्र प्रपन्नानामरक्षणे।
अस्वर्ग्यं चायशस्यं च बलवीर्यविनाशनम् ॥ ६.१८.३१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਦਿਵਾਉਂਦਾ, ਬਦਨਾਮੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਲ-ਵੀਰਜ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

6.18.32

करिष्यामि यथार्थं तु कण्डोर्वचनमुत्तमम्।
धर्मिष्ठं च यशस्यं च स्वर्ग्यं स्यात् तु फलोदये ॥ ६.१८.३२ ॥

ਕੰਡੂ ਦੇ ਇਸ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਹ ਧਰਮ-ਯੁਕਤ ਹੈ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲ ਆਉਣ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

6.18.33

सकृदेव प्रपन्नाय तवास्मीति च याचते।
अभयं सर्वभूतेभ्यो ददाम्येतद् व्रतं मम ॥ ६.१८.३३ ॥

ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਕੇ 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਜੋ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਭੈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਹੈ।

6.18.34

आनयैनं हरिश्रेष्ठ दत्तमस्याभयं मया।
विभीषणो वा सुग्रीव यदि वा रावणः स्वयम् ॥ ६.१८.३४ ॥

ਹੇ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਆਓ; ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ — ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਾਂ ਖੁਦ ਰਾਵਣ ਹੀ ਹੋਵੇ।

6.18.35

रामस्य तु वचः श्रुत्वा सुग्रीवः प्लवगेश्वरः।
प्रत्यभाषत काकुत्स्थं सौहार्देनाभिपूरितः ॥ ६.१८.३५ ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।

6.18.36

किमत्र चित्रं धर्मज्ञ लोकनाथशिखामणे।
यत् त्वमार्यं प्रभाषेथाः सत्त्ववान् सत्पथे स्थितः ॥ ६.१८.३६ ॥

ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਲੋਕਨਾਥਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮਣੀ! ਤੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਚਨ ਬੋਲੇਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਕੀ? ਤੂੰ ਸਤ੍ਵਵਾਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸਨਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।

6.18.37

मम चाप्यन्तरात्मायं शुद्धं वेत्ति विभीषणम्।
अनुमानाच्च भावाच्च सर्वतः सुपरीक्षितः ॥ ६.१८.३७ ॥

ਮੇਰਾ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਅਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਭਾਵ ਤੋਂ, ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖਿਆ ਹੋਇਆ।

6.18.38

तस्मात् क्षिप्रं सहास्माभिस्तुल्यो भवतु राघव।
विभीषणो महाप्राज्ञः सखित्वं चाभ्युपैतु नः ॥ ६.१८.३८ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪਾਵੇ।

6.18.39

ततस्तु सुग्रीववचो निशम्य त-
द्धरीश्वरेणाभिहितं नरेश्वरः।
विभीषणेनाशु जगाम संगमं
पतत्त्रिराजेन यथा पुरंदरः ॥ ६.१८.३९ ॥

ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਰੇਸ਼ਵਰ ਰਾਮ ਤੁਰੰਤ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਗਰੁੜਰਾਜ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।