รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.18.1
अथ रामः प्रसन्नात्मा श्रुत्वा वायुसुतस्य ह।
प्रत्यभाषत दुर्धर्षः श्रुतवानात्मनि स्थितम् ॥ ६.१८.१ ॥
ลำดับนั้น พระรามผู้มีจิตผ่องใส เมื่อได้ฟังถ้อยคำของบุตรแห่งพระวายุ ผู้ไม่อาจถูกต่อกรได้ ได้ตรัสตอบสิ่งที่อยู่ในพระทัยของพระองค์
6.18.2
ममापि च विवक्षास्ति काचित् प्रति विभीषणम्।
श्रोतुमिच्छामि तत् सर्वं भवद्भिः श्रेयसि स्थितैः ॥ ६.१८.२ ॥
แม้เราก็มีบางสิ่งที่อยากกล่าวเกี่ยวกับพิภีษณะ เราอยากฟังทั้งหมดจากท่านทั้งหลาย ผู้ตั้งมั่นอยู่ในความดีงาม
6.18.3
मित्रभावेन सम्प्राप्तं न त्यजेयं कथंचन।
दोषो यद्यपि तस्य स्यात् सतामेतदगर्हितम् ॥ ६.१८.३ ॥
เราจะไม่ทอดทิ้งผู้ที่มาหาเราด้วยไมตรีเด็ดขาด แม้เขาจะมีโทษอยู่บ้าง ข้อนี้ก็ไม่น่าตำหนิในสายตาของผู้ประเสริฐ
6.18.4
सुग्रीवस्त्वथ तद्वाक्यमाभाष्य च विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवः ॥ ६.१८.४ ॥
ลำดับนั้น สุครีพเมื่อได้กล่าวถ้อยคำเหล่านั้นและไตร่ตรองแล้ว จึงได้กล่าวถ้อยคำที่เป็นมงคลยิ่งกว่า ท่านผู้เป็นยอดแห่งวานร
6.18.5
स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
ईदृशं व्यसनं प्राप्तं भ्रातरं यः परित्यजेत् ॥ ६.१८.५ ॥
ไม่ว่าเขาจะชั่วหรือไม่ชั่ว นักท่องราตรีผู้นี้จะเป็นอะไรแก่เรา ใครเล่าจะทอดทิ้งพี่น้องที่ตกอยู่ในความทุกข์ยากเช่นนี้
6.18.6
को नाम स भवेत् तस्य यमेष न परित्यजेत्।
वानराधिपतेर्वाक्यं श्रुत्वा सर्वानुदीक्ष्य तु ॥ ६.१८.६ ॥
ผู้นั้นจะเป็นใครกันเล่า ที่คนผู้นี้จะไม่ทอดทิ้ง เมื่อได้ฟังถ้อยคำของจอมวานร และมองดูเหล่าวานรทั้งหมด
6.18.8
ईषदुत्स्मयमानस्तु लक्ष्मणं पुण्यलक्षणम्।
अनधीत्य च शास्त्राणि वृद्धाननुपसेव्य च।
न शक्यमीदृशं वक्तुं यदुवाच हरीश्वरः ॥ ६.१८.८ ॥
พระผู้เป็นใหญ่แห่งวานรทรงยิ้มน้อยๆ ให้แก่พระลักษมณ์ผู้มีลักษณะอันเป็นมงคล แล้วตรัสถ้อยคำที่ผู้ไม่ได้ศึกษาศาสตร์และไม่ได้รับใช้ผู้ใหญ่ไม่อาจกล่าวเช่นนี้ได้
6.18.9
अस्ति सूक्ष्मतरं किंचिद् यथात्र प्रतिभाति मा।
प्रत्यक्षं लौकिकं चापि वर्तते सर्वराजसु ॥ ६.१८.९ ॥
มีบางสิ่งที่ละเอียดลึกซึ้งยิ่งกว่า ดังที่เห็นแก่เรา สิ่งนั้นปรากฏชัดและเป็นไปตามโลก และยังมีอยู่ในหมู่กษัตริย์ทั้งปวง
6.18.10
अमित्रास्तत्कुलीनाश्च प्रातिदेश्याश्च कीर्तिताः।
व्यसनेषु प्रहर्तारस्तस्मादयमिहागतः ॥ ६.१८.१० ॥
ศัตรู ผู้สืบเชื้อสายในตระกูลนั้น และชาวแดนใกล้เคียง ถูกกล่าวว่าเป็นผู้โจมตีในยามวิบัติ เพราะเหตุนี้ผู้นี้จึงมาที่นี่
6.18.11
अपापास्तत्कुलीनाश्च मानयन्ति स्वकान् हितान्।
एष प्रायो नरेन्द्राणां शङ्कनीयस्तु शोभनः ॥ ६.१८.११ ॥
ผู้ไร้บาปในตระกูลนั้นย่อมให้เกียรติแก่ผู้หวังดีของตน สิ่งนี้มักน่าระแวงสำหรับกษัตริย์ทั้งหลาย แต่ก็ถือว่าเหมาะสม
6.18.12
यस्तु दोषस्त्वया प्रोक्तो ह्यादानेऽरिबलस्य च।
तत्र ते कीर्तयिष्यामि यथाशास्त्रमिदं शृणु ॥ ६.१८.१२ ॥
ส่วนโทษที่ท่านกล่าวไว้ในการรับกองทัพของศัตรู เราจะชี้แจงให้ท่านฟังตามคัมภีร์ จงฟังเถิด
6.18.13
न वयं तत्कुलीनाश्च राज्यकाङ्क्षी च राक्षसः।
पण्डिता हि भविष्यन्ति तस्माद् ग्राह्यो विभीषणः ॥ ६.१८.१३ ॥
เราไม่ได้อยู่ในสายตระกูลนั้น และเราเป็นรากษสที่ไม่ปรารถนาราชบัลลังก์ คนเหล่านี้จะเป็นผู้มีปัญญา เพราะฉะนั้นควรรับพิภีษณะไว้
6.18.15
अव्यग्राश्च प्रहृष्टाश्च ते भविष्यन्ति संगताः।
प्रणादश्च महानेषोऽन्योन्यस्य भयमागतम्।
न सर्वे भ्रातरस्तात भवन्ति भरतोपमाः।
मद्विधा वा पितुः पुत्राः सुहृदो वा भवद्विधाः ॥ ६.१८.१५ ॥
ผู้ที่ไม่ตื่นตระหนกและยินดีจะคงอยู่รวมกันได้ เสียงโห่ร้องอันยิ่งใหญ่นี้ได้เกิดขึ้น และความกลัวซึ่งกันและกันก็มาถึงแล้ว ลูกรัก พี่น้องทั้งหมดไม่เหมือนพระภรตเสียทุกคน บุตรของบิดาอาจเหมือนเรา หรือมิตรสหายอาจเหมือนท่าน
6.18.16
एवमुक्तस्तु रामेण सुग्रीवः सहलक्ष्मणः।
उत्थायेदं महाप्राज्ञः प्रणतो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.१८.१६ ॥
เมื่อพระรามตรัสเช่นนั้นแล้ว สุครีพพร้อมด้วยพระลักษมณ์ก็ลุกขึ้น ท่านผู้มีปัญญายิ่งใหญ่ได้ก้มกราบและกล่าวถ้อยคำนี้
6.18.17
रावणेन प्रणिहितं तमवेहि निशाचरम्।
तस्याहं निग्रहं मन्ये क्षमं क्षमवतां वर ॥ ६.१८.१७ ॥
ขอทรงทราบเถิดว่าผู้นี้เป็นนักท่องราตรีที่ราวณะส่งมา ข้าพระองค์เห็นว่าการควบคุมเขาไว้นั้นเหมาะสม ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้อดทน
6.18.18
राक्षसो जिह्मया बुद्ध्या संदिष्टोऽयमिहागतः।
प्रहर्तुं त्वयि विश्वस्ते विश्वस्ते मयि वानघ ॥ ६.१८.१८ ॥
รากษสผู้นี้ถูกส่งมาด้วยจิตใจคดโกง จึงมาที่นี่เพื่อโจมตีพระองค์ผู้ทรงวางพระทัย และข้าพระองค์ผู้วางใจ ข้าแต่ผู้ไร้บาป
6.18.19
लक्ष्मणे वा महाबाहो स वध्यः सचिवैः सह।
रावणस्य नृशंसस्य भ्राता ह्येष विभीषणः ॥ ६.१८.१९ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง ไม่ว่าจะต่อพระลักษมณ์หรือพร้อมด้วยเหล่าเสนาอำมาตย์ เขาสมควรถูกสังหาร พิภีษณะผู้นี้เป็นพี่น้องของราวณะผู้โหดร้าย
6.18.20
एवमुक्त्वा रघुश्रेष्ठं सुग्रीवो वाहिनीपतिः।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं ततो मौनमुपागमत् ॥ ६.१८.२० ॥
เมื่อสุครีพผู้เป็นเจ้าแห่งกองทัพได้กล่าวแก่ยอดแห่งราฆวะเช่นนั้น ผู้รู้ถ้อยคำก็นิ่งเงียบลงต่อหน้าพระองค์ผู้ชำนาญในการใช้ถ้อยคำ
6.18.21
स सुग्रीवस्य तद् वाक्यं रामः श्रुत्वा विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवम् ॥ ६.१८.२१ ॥
พระรามได้ทรงฟังและไตร่ตรองถ้อยคำของสุครีพแล้ว จึงตรัสแก่ยอดแห่งวานรด้วยถ้อยคำที่เป็นมงคลยิ่งกว่า
6.18.22
स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
सूक्ष्ममप्यहितं कर्तुं मम शक्तः कथंचन ॥ ६.१८.२२ ॥
ไม่ว่าเขาจะชั่วหรือไม่ชั่ว นักท่องราตรีผู้นี้จะมีอำนาจใดๆ ที่จะทำอันตรายแม้เพียงเล็กน้อยแก่เราได้หรือ
6.18.23
पिशाचान् दानवान् यक्षान् पृथिव्यां चैव राक्षसान्।
अङ्गुल्यग्रेण तान् हन्यामिच्छन् हरिगणेश्वर ॥ ६.१८.२३ ॥
ข้าแต่จอมแห่งฝูงลิง หากข้าประสงค์ ข้าอาจสังหารปิศาจ ทานพ ยักษ์ และรากษสบนแผ่นดินนี้ได้ด้วยปลายนิ้วเพียงนิ้วเดียว
6.18.24
श्रूयते हि कपोतेन शत्रुः शरणमागतः।
अर्चितश्च यथान्यायं स्वैश्च मांसैर्निमन्त्रितः ॥ ६.१८.२४ ॥
ได้ยินว่า นกพิราบตนหนึ่งเมื่อศัตรูมาขอความคุ้มครอง ได้ต้อนรับเขาตามธรรมเนียมอย่างดี และเลี้ยงดูเขาด้วยเนื้อของตนเอง
6.18.25
स हि तं प्रतिजग्राह भार्याहर्तारमागतम्।
कपोतो वानरश्रेष्ठ किं पुनर्मद्विधो जनः ॥ ६.१८.२५ ॥
ข้าแต่วานรผู้เลิศ นกพิราบตัวนั้นยังต้อนรับศัตรูผู้มาเป็นผู้พรากคู่ของมัน ก็แล้วมนุษย์อย่างข้าจะไม่ควรทำเช่นนั้นหรือ
6.18.26
ऋषेः कण्वस्य पुत्रोण कण्डुना परमर्षिणा।
शृणु गाथा पुरा गीता धर्मिष्ठा सत्यवादिना ॥ ६.१८.२६ ॥
จงฟังนิทานโบราณที่ฤๅษีกัณฑุ บุตรของฤๅษีกัณวะ ผู้ยิ่งใหญ่และกล่าวแต่สัตย์ ได้ขับขานไว้ นิทานที่เปี่ยมด้วยธรรม
6.18.27
बद्धाञ्जलिपुटं दीनं याचन्तं शरणागतम्।
न हन्यादानृशंस्यार्थमपि शत्रुं परंतप ॥ ६.१८.२७ ॥
ผู้ที่มาขอความคุ้มครอง ประนมมือวิงวอนด้วยความต่ำต้อย ไม่ควรฆ่าแม้ศัตรูผู้นั้น เพราะความเมตตา ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู
6.18.28
आर्तो वा यदि वा दृप्तः परेषां शरणं गतः।
अरिः प्राणान् परित्यज्य रक्षितव्यः कृतात्मना ॥ ६.१८.२८ ॥
ไม่ว่าศัตรูผู้นั้นจะทุกข์ร้อนหรือหยิ่งผยอง เมื่อไปพึ่งพิงผู้อื่นแล้ว ผู้มีจิตตั้งมั่นควรคุ้มครองเขาไว้ แม้ต้องสละชีวิตของตน
6.18.29
स चेद् भयाद् वा मोहाद् वा कामाद् वापि न रक्षति।
स्वया शक्त्या यथान्यायं तत् पापं लोकगर्हितम् ॥ ६.१८.२९ ॥
หากผู้นั้นไม่คุ้มครอง ไม่ว่าด้วยความกลัว ความหลง หรือแม้ด้วยกามตัณหา ทั้งที่มีกำลังและสิทธิ์อันชอบธรรมจะทำได้ บาปนั้นโลกย่อมติเตียน
6.18.30
विनष्टः पश्यतस्तस्य रक्षिणः शरणं गतः।
आनाय सुकृतं तस्य सर्वं गच्छेदरक्षितः ॥ ६.१८.३० ॥
ผู้ที่มาขอความคุ้มครองถูกทำลายต่อหน้าผู้ที่ควรปกป้องเขา บุญทั้งสิ้นของเขาย่อมตกไปยังผู้คุ้มครองที่ไม่คุ้มครองนั้น
6.18.31
एवं दोषो महानत्र प्रपन्नानामरक्षणे।
अस्वर्ग्यं चायशस्यं च बलवीर्यविनाशनम् ॥ ६.१८.३१ ॥
ดังนั้น การไม่คุ้มครองผู้ที่มาพึ่งพิงนั้นเป็นความผิดอันใหญ่หลวง มิได้นำไปสู่สวรรค์ นำมาซึ่งความอัปยศ และทำลายกำลังกับความกล้าหาญ
6.18.32
करिष्यामि यथार्थं तु कण्डोर्वचनमुत्तमम्।
धर्मिष्ठं च यशस्यं च स्वर्ग्यं स्यात् तु फलोदये ॥ ६.१८.३२ ॥
ข้าจะปฏิบัติตามถ้อยคำอันประเสริฐของกัณฑุโดยแท้จริง คำนั้นเปี่ยมด้วยธรรม นำมาซึ่งชื่อเสียง และจะนำไปสู่สวรรค์เมื่อผลแห่งการกระทำสุกงอม
6.18.33
सकृदेव प्रपन्नाय तवास्मीति च याचते।
अभयं सर्वभूतेभ्यो ददाम्येतद् व्रतं मम ॥ ६.१८.३३ ॥
ผู้ใดมาหาข้าเพียงครั้งเดียว ยอมสวามิภักดิ์ วิงวอนว่า ข้าเป็นของท่าน ข้าจะให้ความปลอดภัยแก่เขาจากสรรพสัตว์ทั้งปวง นี่คือคำปฏิญาณของข้า
6.18.34
आनयैनं हरिश्रेष्ठ दत्तमस्याभयं मया।
विभीषणो वा सुग्रीव यदि वा रावणः स्वयम् ॥ ६.१८.३४ ॥
ข้าแต่วานรผู้เลิศ จงพาเขามาที่นี่เถิด ข้าได้ให้ความปลอดภัยแก่เขาแล้ว ไม่ว่าจะเป็นวิภีษณะ ข้าแต่สุครีพ หรือแม้ท้าวราวณะเองก็ตาม
6.18.35
रामस्य तु वचः श्रुत्वा सुग्रीवः प्लवगेश्वरः।
प्रत्यभाषत काकुत्स्थं सौहार्देनाभिपूरितः ॥ ६.१८.३५ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระราม สุครีพ จอมแห่งฝูงวานร เปี่ยมด้วยความเอ็นดู จึงกราบทูลตอบพระรามผู้สืบเชื้อสายกากุตสถ์
6.18.36
किमत्र चित्रं धर्मज्ञ लोकनाथशिखामणे।
यत् त्वमार्यं प्रभाषेथाः सत्त्ववान् सत्पथे स्थितः ॥ ६.१८.३६ ॥
ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ยอดแก้วมณีแห่งจอมโลกทั้งหลาย มีอะไรน่าอัศจรรย์ในเรื่องนี้เล่า ที่พระองค์ตรัสด้วยถ้อยคำอันสูงส่ง พระองค์มีจิตมั่นคงและดำรงอยู่บนทางอันดี
6.18.37
मम चाप्यन्तरात्मायं शुद्धं वेत्ति विभीषणम्।
अनुमानाच्च भावाच्च सर्वतः सुपरीक्षितः ॥ ६.१८.३७ ॥
แม้อาตมันภายในของข้าเองก็รู้ว่าวิภีษณะบริสุทธิ์ เขาได้รับการทดสอบอย่างละเอียดรอบด้าน ทั้งด้วยการอนุมานและด้วยอุปนิสัยของเขา
6.18.38
तस्मात् क्षिप्रं सहास्माभिस्तुल्यो भवतु राघव।
विभीषणो महाप्राज्ञः सखित्वं चाभ्युपैतु नः ॥ ६.१८.३८ ॥
ฉะนั้น ข้าแต่พระราฆพ ขอให้วิภีษณะผู้มีปัญญายิ่งได้เป็นเช่นเดียวกับพวกเราโดยเร็ว และขอให้เขาได้รับมิตรภาพกับพวกเรา
6.18.39
ततस्तु सुग्रीववचो निशम्य त-
द्धरीश्वरेणाभिहितं नरेश्वरः।
विभीषणेनाशु जगाम संगमं
पतत्त्रिराजेन यथा पुरंदरः ॥ ६.१८.३९ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของสุครีพที่จอมแห่งวานรกล่าว จอมนรนามว่าพระรามจึงรีบเสด็จไปพบวิภีษณะ ดังพระอินทร์ทรงพบกับจอมแห่งนก คือพระครุฑ