Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.18.1
अथ रामः प्रसन्नात्मा श्रुत्वा वायुसुतस्य ह।
प्रत्यभाषत दुर्धर्षः श्रुतवानात्मनि स्थितम् ॥ ६.१८.१ ॥
Entonces Rāma, con el ánimo complacido, habiendo oído las palabras del hijo del Viento, respondió; el invencible expresó lo que tenía en su mente.
6.18.2
ममापि च विवक्षास्ति काचित् प्रति विभीषणम्।
श्रोतुमिच्छामि तत् सर्वं भवद्भिः श्रेयसि स्थितैः ॥ ६.१८.२ ॥
Yo también tengo algo que decir sobre Vibhīṣaṇa. Deseo escuchar todo eso de ustedes, que permanecen en el bien.
6.18.3
मित्रभावेन सम्प्राप्तं न त्यजेयं कथंचन।
दोषो यद्यपि तस्य स्यात् सतामेतदगर्हितम् ॥ ६.१८.३ ॥
Nunca abandonaré a quien ha llegado con espíritu de amistad. Aunque tuviera alguna falta, esto no es censurable para los buenos.
6.18.4
सुग्रीवस्त्वथ तद्वाक्यमाभाष्य च विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवः ॥ ६.१८.४ ॥
Entonces Sugrīva, habiendo hablado aquellas palabras y reflexionado bien, dijo una palabra aún más auspiciosa: el mejor de los monos.
6.18.5
स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
ईदृशं व्यसनं प्राप्तं भ्रातरं यः परित्यजेत् ॥ ६.१८.५ ॥
Sea malvado o no, ¿qué nos importa este merodeador nocturno? ¿Quién abandonaría a un hermano caído en tal calamidad?
6.18.6
को नाम स भवेत् तस्य यमेष न परित्यजेत्।
वानराधिपतेर्वाक्यं श्रुत्वा सर्वानुदीक्ष्य तु ॥ ६.१८.६ ॥
¿Quién sería aquel a quien este no abandonaría? Habiendo oído las palabras del señor de los monos, y mirando a todos—
6.18.8
ईषदुत्स्मयमानस्तु लक्ष्मणं पुण्यलक्षणम्।
अनधीत्य च शास्त्राणि वृद्धाननुपसेव्य च।
न शक्यमीदृशं वक्तुं यदुवाच हरीश्वरः ॥ ६.१८.८ ॥
Sonriendo levemente a Lakṣmaṇa, de auspiciosas marcas, el señor de los monos dijo palabras que solo podría pronunciar quien no ha estudiado los tratados ni servido a los ancianos.
6.18.9
अस्ति सूक्ष्मतरं किंचिद् यथात्र प्रतिभाति मा।
प्रत्यक्षं लौकिकं चापि वर्तते सर्वराजसु ॥ ६.१८.९ ॥
Hay algo más sutil aquí, tal como me parece; es evidente y mundano, y rige entre todos los reyes.
6.18.10
अमित्रास्तत्कुलीनाश्च प्रातिदेश्याश्च कीर्तिताः।
व्यसनेषु प्रहर्तारस्तस्मादयमिहागतः ॥ ६.१८.१० ॥
Los enemigos, los de su linaje y los de las regiones vecinas son declarados atacantes en la desgracia; por eso él ha venido aquí.
6.18.11
अपापास्तत्कुलीनाश्च मानयन्ति स्वकान् हितान्।
एष प्रायो नरेन्द्राणां शङ्कनीयस्तु शोभनः ॥ ६.१८.११ ॥
Los inocentes de ese linaje honran a sus propios bienquerientes; para los reyes esto suele ser sospechoso, pero es apropiado.
6.18.12
यस्तु दोषस्त्वया प्रोक्तो ह्यादानेऽरिबलस्य च।
तत्र ते कीर्तयिष्यामि यथाशास्त्रमिदं शृणु ॥ ६.१८.१२ ॥
Sobre la falta que tú señalaste al aceptar el ejército enemigo, te la explicaré según los tratados; escucha.
6.18.13
न वयं तत्कुलीनाश्च राज्यकाङ्क्षी च राक्षसः।
पण्डिता हि भविष्यन्ति तस्माद् ग्राह्यो विभीषणः ॥ ६.१८.१३ ॥
No somos de ese linaje, ni somos rākṣasas ávidos del reino; estos hombres serán sabios; por tanto, Vibhīṣaṇa debe ser acogido.
6.18.15
अव्यग्राश्च प्रहृष्टाश्च ते भविष्यन्ति संगताः।
प्रणादश्च महानेषोऽन्योन्यस्य भयमागतम्।
न सर्वे भ्रातरस्तात भवन्ति भरतोपमाः।
मद्विधा वा पितुः पुत्राः सुहृदो वा भवद्विधाः ॥ ६.१८.१५ ॥
Quienes están serenos y alegres permanecerán unidos. Este gran clamor ha surgido, y el temor mutuo. Querido, no todos los hermanos son como Bharata; los hijos de un padre pueden ser como yo, o los amigos como tú.
6.18.16
एवमुक्तस्तु रामेण सुग्रीवः सहलक्ष्मणः।
उत्थायेदं महाप्राज्ञः प्रणतो वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.१८.१६ ॥
Así interpelado por Rāma, Sugrīva se levantó junto con Lakṣmaṇa, el muy sabio, e inclinándose respetuosamente pronunció estas palabras.
6.18.17
रावणेन प्रणिहितं तमवेहि निशाचरम्।
तस्याहं निग्रहं मन्ये क्षमं क्षमवतां वर ॥ ६.१८.१७ ॥
Sabe que es un nocturno enviado por Rāvaṇa. Considero conveniente contenerlo, oh el mejor de los pacientes.
6.18.18
राक्षसो जिह्मया बुद्ध्या संदिष्टोऽयमिहागतः।
प्रहर्तुं त्वयि विश्वस्ते विश्वस्ते मयि वानघ ॥ ६.१८.१८ ॥
Este rākṣasa, enviado con mente torcida, ha venido aquí para atacarte a ti, que confías, y a mí, que confío. ¡Oh sin mancha!
6.18.19
लक्ष्मणे वा महाबाहो स वध्यः सचिवैः सह।
रावणस्य नृशंसस्य भ्राता ह्येष विभीषणः ॥ ६.१८.१९ ॥
Oh de brazos poderosos, contra Lakṣmaṇa, o junto con sus ministros, merece ser muerto. Este Vibhīṣaṇa es en efecto hermano del cruel Rāvaṇa.
6.18.20
एवमुक्त्वा रघुश्रेष्ठं सुग्रीवो वाहिनीपतिः।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं ततो मौनमुपागमत् ॥ ६.१८.२० ॥
Habiendo hablado así al mejor de los Raghu, Sugrīva, señor del ejército, conocedor de la palabra, guardó silencio ante quien es diestro en el habla.
6.18.21
स सुग्रीवस्य तद् वाक्यं रामः श्रुत्वा विमृश्य च।
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच हरिपुङ्गवम् ॥ ६.१८.२१ ॥
Habiendo escuchado y considerado las palabras de Sugrīva, Rāma entonces dijo al mejor de los monos palabras aún más auspiciosas.
6.18.22
स दुष्टो वाप्यदुष्टो वा किमेष रजनीचरः।
सूक्ष्ममप्यहितं कर्तुं मम शक्तः कथंचन ॥ ६.१८.२२ ॥
Sea malvado o no, ¿puede este morador de la noche, de algún modo, tener poder para causarme el más mínimo daño?
6.18.23
पिशाचान् दानवान् यक्षान् पृथिव्यां चैव राक्षसान्।
अङ्गुल्यग्रेण तान् हन्यामिच्छन् हरिगणेश्वर ॥ ६.१८.२३ ॥
¡Oh señor de las huestes de monos! Si lo deseara, podría matar a los pisācas, a los dānavas, a los yakṣas y a los rākṣasas de la tierra con la punta de un dedo.
6.18.24
श्रूयते हि कपोतेन शत्रुः शरणमागतः।
अर्चितश्च यथान्यायं स्वैश्च मांसैर्निमन्त्रितः ॥ ६.१८.२४ ॥
Se cuenta que una paloma, cuando un enemigo llegó buscando refugio, lo honró según la norma y lo agasajó con su propia carne.
6.18.25
स हि तं प्रतिजग्राह भार्याहर्तारमागतम्।
कपोतो वानरश्रेष्ठ किं पुनर्मद्विधो जनः ॥ ६.१८.२५ ॥
Oh mejor de los monos, aquella paloma recibió incluso al enemigo que había llegado como raptor de su pareja. ¡Cuánto más, pues, debería hacerlo un hombre como yo!
6.18.26
ऋषेः कण्वस्य पुत्रोण कण्डुना परमर्षिणा।
शृणु गाथा पुरा गीता धर्मिष्ठा सत्यवादिना ॥ ६.१८.२६ ॥
Escucha el antiguo y justo relato cantado por el gran sabio Kaṇḍu, hijo del sabio Kaṇva, el veraz.
6.18.27
बद्धाञ्जलिपुटं दीनं याचन्तं शरणागतम्।
न हन्यादानृशंस्यार्थमपि शत्रुं परंतप ॥ ६.१८.२७ ॥
Con las palmas juntas, humilde y suplicante, no se debe matar, por compasión, ni siquiera a un enemigo que ha venido en busca de refugio, oh abrasador de enemigos.
6.18.28
आर्तो वा यदि वा दृप्तः परेषां शरणं गतः।
अरिः प्राणान् परित्यज्य रक्षितव्यः कृतात्मना ॥ ६.१८.२८ ॥
Ya sea afligido o soberbio, un enemigo que ha buscado refugio en los de otros debe ser protegido por el hombre dueño de sí, aun a costa de su vida.
6.18.29
स चेद् भयाद् वा मोहाद् वा कामाद् वापि न रक्षति।
स्वया शक्त्या यथान्यायं तत् पापं लोकगर्हितम् ॥ ६.१८.२९ ॥
Si no protege, por miedo, por ofuscación o incluso por deseo, según su poder y la justicia, ese pecado es censurado por el mundo.
6.18.30
विनष्टः पश्यतस्तस्य रक्षिणः शरणं गतः।
आनाय सुकृतं तस्य सर्वं गच्छेदरक्षितः ॥ ६.१८.३० ॥
Si quien buscó refugio perece mientras su protector mira, todo su mérito pasa a aquel protector que no lo protegió.
6.18.31
एवं दोषो महानत्र प्रपन्नानामरक्षणे।
अस्वर्ग्यं चायशस्यं च बलवीर्यविनाशनम् ॥ ६.१८.३१ ॥
Así, hay una gran falta en no proteger a los que han buscado refugio; no conduce al cielo, trae deshonra y destruye la fuerza y el valor.
6.18.32
करिष्यामि यथार्थं तु कण्डोर्वचनमुत्तमम्।
धर्मिष्ठं च यशस्यं च स्वर्ग्यं स्यात् तु फलोदये ॥ ६.१८.३२ ॥
Yo actuaré verdaderamente según las excelentes palabras de Kaṇḍu; son sumamente justas, dan fama y conducirán al cielo cuando el fruto madure.
6.18.33
सकृदेव प्रपन्नाय तवास्मीति च याचते।
अभयं सर्वभूतेभ्यो ददाम्येतद् व्रतं मम ॥ ६.१८.३३ ॥
Quien se acoge a mí una sola vez y suplica diciendo «Soy tuyo», le concedo seguridad frente a todos los seres. Este es mi voto.
6.18.34
आनयैनं हरिश्रेष्ठ दत्तमस्याभयं मया।
विभीषणो वा सुग्रीव यदि वा रावणः स्वयम् ॥ ६.१८.३४ ॥
Tráelo, el mejor de los monos; le he concedido seguridad. Sea Vibhīṣaṇa, oh Sugrīva, o el mismo Rāvaṇa.
6.18.35
रामस्य तु वचः श्रुत्वा सुग्रीवः प्लवगेश्वरः।
प्रत्यभाषत काकुत्स्थं सौहार्देनाभिपूरितः ॥ ६.१८.३५ ॥
Al oír las palabras de Rāma, Sugrīva, señor de los monos, lleno de afecto, respondió al Kakutstha Rāma.
6.18.36
किमत्र चित्रं धर्मज्ञ लोकनाथशिखामणे।
यत् त्वमार्यं प्रभाषेथाः सत्त्ववान् सत्पथे स्थितः ॥ ६.१८.३६ ॥
¿Qué hay de asombroso, oh conocedor del dharma, joya de los señores de los mundos, en que hables con nobleza? Eres firme y estás establecido en el buen camino.
6.18.37
मम चाप्यन्तरात्मायं शुद्धं वेत्ति विभीषणम्।
अनुमानाच्च भावाच्च सर्वतः सुपरीक्षितः ॥ ६.१८.३७ ॥
Mi propio ser interior también sabe que Vibhīṣaṇa es puro; ha sido bien probado en todo, por inferencia y por su disposición.
6.18.38
तस्मात् क्षिप्रं सहास्माभिस्तुल्यो भवतु राघव।
विभीषणो महाप्राज्ञः सखित्वं चाभ्युपैतु नः ॥ ६.१८.३८ ॥
Por tanto, oh Rāghava, que el muy sabio Vibhīṣaṇa pronto sea igual a nosotros y alcance nuestra amistad.
6.18.39
ततस्तु सुग्रीववचो निशम्य त-
द्धरीश्वरेणाभिहितं नरेश्वरः।
विभीषणेनाशु जगाम संगमं
पतत्त्रिराजेन यथा पुरंदरः ॥ ६.१८.३९ ॥
Entonces, tras escuchar las palabras que pronunció Sugrīva, señor de los monos, el señor de los hombres (Rāma) fue de prisa a encontrarse con Vibhīṣaṇa, como Purandara (Indra) se encuentra con el rey de las aves (Garuḍa).