ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.19.1
राघवेणाभये दत्ते संनतो रावणानुजः।
विभीषणो महाप्राज्ञो भूमिं समवलोकयत् ॥ ६.१९.१ ॥
ରାଘବ ଅଭୟ ଦେବାପରେ ରାବଣଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବିଭୀଷଣ ନତ ହୋଇ ଭୂମି ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁଲେ।
6.19.2
खात् पपातावनिं हृष्टो भक्तैरनुचरैः सह।
स तु रामस्य धर्मात्मा निपपात विभीषणः ॥ ६.१९.२ ॥
ହୃଷ୍ଟ ହୋଇ ନିଜ ଭକ୍ତ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ ସେ ଆକାଶରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ; ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କ ଚରଣରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.19.3
पादयोर्निपपाताथ चतुर्भिः सह राक्षसैः।
अब्रवीच्च तदा वाक्यं रामं प्रति विभीषणः ॥ ६.१९.३ ॥
ତା'ପରେ ଚାରି ଜଣ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହ ସେ ଚରଣରେ ପଡ଼ିଲେ; ସେତେବେଳେ ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.19.4
धर्मयुक्तं च युक्तं च साम्प्रतं सम्प्रहर्षणम्।
अनुजो रावणस्याहं तेन चास्म्यवमानितः ॥ ६.१९.४ ॥
ଏହା ଧର୍ମସଙ୍ଗତ, ଉଚିତ ଏବଂ ଏବେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ବାକ୍ୟ: ମୁଁ ରାବଣଙ୍କ ସାନ ଭାଇ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ଅପମାନିତ ହୋଇଛି।
6.19.5
भवन्तं सर्वभूतानां शरण्यं शरणं गतः।
परित्यक्ता मया लङ्का मित्राणि च धनानि च ॥ ६.१९.५ ॥
ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣରେ ମୁଁ ଆସିଛି। ମୁଁ ଲଙ୍କା, ମିତ୍ର ଓ ଧନ ତ୍ୟାଗ କରିଛି।
6.19.6
भवद्गतं हि मे राज्यं जीवितं च सुखानि च।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.१९.६ ॥
ମୋ ରାଜ୍ୟ, ମୋ ଜୀବନ ଓ ମୋ ସୁଖ ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତାଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାମ ଏହି କଥା କହିଲେ।
6.19.7
वचसा सान्त्वयित्वैनं लोचनाभ्यां पिबन्निव।
आख्याहि मम तत्त्वेन राक्षसानां बलाबलम् ॥ ६.१९.७ ॥
ତାକୁ ବାକ୍ୟରେ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ଆଖିରେ ପିଉଥିବା ପରି ଦେଖି ରାମ କହିଲେ: ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବଳାବଳ ମୋତେ ସତ୍ୟରେ କୁହ।
6.19.8
एवमुक्तं तदा रक्षो रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
रावणस्य बलं सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ६.१९.८ ॥
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ରାମ ଏହା କହିବାରୁ, ସେହି ରାକ୍ଷସ ରାବଣର ସମସ୍ତ ବଳ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।
6.19.9
अवध्यः सर्वभूतानां गन्धर्वोरगपक्षिणाम्।
राजपुत्र दशग्रीवो वरदानात् स्वयम्भुवः ॥ ६.१९.९ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର! ଦଶଗ୍ରୀବ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଉରଗ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ।
6.19.10
रावणानन्तरो भ्राता मम ज्येष्ठश्च वीर्यवान्।
कुम्भकर्णो महातेजाः शक्रप्रतिबलो युधि ॥ ६.१९.१० ॥
ରାବଣ ପରେ ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ମହାତେଜସ୍ୱୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ।
6.19.11
राम सेनापतिस्तस्य प्रहस्तो यदि ते श्रुतः।
कैलासे येन समरे मणिभद्रः पराजितः ॥ ६.१९.११ ॥
ହେ ରାମ! ତାର ସେନାପତି ପ୍ରହସ୍ତ; ତୁମେ ଯଦି ଶୁଣିଥାଅ, ସେ କୈଳାସରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଣିଭଦ୍ରଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲା।
6.19.12
बद्धगोधाङ्गुलित्राणस्त्ववध्यकवचो युधि।
धनुरादाय यस्तिष्ठन्नदृश्यो भवतीन्द्रजित् ॥ ६.१९.१२ ॥
ବାନ୍ଧିଥିବା ଗୋଧା ଚର୍ମର ଅଙ୍ଗୁଳିତ୍ରାଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅବଧ୍ୟ କବଚଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ଧନୁ ଧରି ଠିଆ ହୋଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ।
6.19.13
संग्रामे सुमहद्व्यूहे तर्पयित्वा हुताशनम्।
अन्तर्धानगतः श्रीमानिन्द्रजिद्धन्ति राघव ॥ ६.१९.१३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବ୍ୟୂହରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରୀମାନ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ପ୍ରହାର କରେ, ହେ ରାଘବ।
6.19.14
महोदरमहापार्श्वौ राक्षसश्चाप्यकम्पनः।
अनीकपास्तु तस्यैते लोकपालसमा युधि ॥ ६.१९.१४ ॥
ମହୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ରାକ୍ଷସ ଅକମ୍ପନ ମଧ୍ୟ — ଏମାନେ ତାଙ୍କ ସେନାପତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲୋକପାଳଙ୍କ ସମାନ।
6.19.15
दशकोटिसहस्राणि रक्षसां कामरूपिणाम्।
मांसशोणितभक्ष्याणां लङ्कापुरनिवासिनाम् ॥ ६.१९.१५ ॥
ଲଙ୍କାପୁରୀରେ ବାସ କରୁଥିବା, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଦଶ କୋଟି ହଜାର ରାକ୍ଷସ।
6.19.16
स तैस्तु सहितो राजा लोकपालानयोधयत्।
सह देवैस्तु ते भग्ना रावणेन दुरात्मना ॥ ६.१९.१६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ରାଜା ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା; ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହେଲେ।
6.19.17
विभीषणस्य तु वचस्तच्छ्रुत्वा रघुसत्तमः।
अन्वीक्ष्य मनसा सर्वमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१९.१७ ॥
ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନରେ ସବୁକିଛି ବିଚାର କରି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।
6.19.18
यानि कर्मापदानानि रावणस्य विभीषण।
आख्यातानि च तत्त्वेन ह्यवगच्छामि तान्यहम् ॥ ६.१९.१८ ॥
ହେ ବିଭୀଷଣ, ରାବଣଙ୍କର ଯେଉଁ କର୍ମ ଓ ପରାକ୍ରମ କୁହାଯାଇଛି, ସେସବୁ ମୁଁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଜାଣେ।
6.19.19
अहं हत्वा दशग्रीवं सप्रहस्तं सहात्मजम्।
राजानं त्वां करिष्यामि सत्यमेतच्छृणोतु मे ॥ ६.१९.१९ ॥
ମୁଁ ଦଶଗ୍ରୀବକୁ ପ୍ରହସ୍ତ ଓ ତାର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ବଧ କରି ତୁମକୁ ରାଜା କରିବି। ମୋର ଏହି ସତ୍ୟ ଶୁଣ।
6.19.20
रसातलं वा प्रविशेत् पातालं वापि रावणः।
पितामहसकाशं वा न मे जीवन् विमोक्ष्यते ॥ ६.१९.२० ॥
ରାବଣ ରସାତଳରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ, ପାତାଳରେ ଯାଉ, ଅଥବା ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉ, ତଥାପି ମୋ ହାତରୁ ଜୀବିତ ଛୁଟିବ ନାହିଁ।
6.19.21
अहत्वा रावणं संख्ये सपुत्रजनबान्धवम्।
अयोध्यां न प्रवेक्ष्यामि त्रिभिस्तैर्भ्रातृभिः शपे ॥ ६.१९.२१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ତାର ପୁତ୍ର, ପରିଜନ ଓ ବନ୍ଧୁ ସହିତ ବଧ ନ କରି ମୁଁ ଅଯୋଧ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ। ସେହି ତିନି ଭାଇଙ୍କ ନାମରେ ମୁଁ ଶପଥ କରୁଛି।
6.19.22
श्रुत्वा तु वचनं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
शिरसाऽऽवन्द्य धर्मात्मा वक्तुमेवं प्रचक्रमे ॥ ६.१९.२२ ॥
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ରାମଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
6.19.23
राक्षसानां वधे साह्यं लङ्कायाश्च प्रधर्षणे।
करिष्यामि यथाप्राणं प्रवेक्ष्यामि च वाहिनीम् ॥ ६.१९.२३ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବଧରେ ଓ ଲଙ୍କାର ଆକ୍ରମଣରେ ମୋ ପ୍ରାଣ ଥିବାଯାଏ ମୁଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି; ସେନାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିବି।
6.19.24
अब्रवील्लक्ष्मणं प्रीतः समुद्राज्जलमानय ॥ ६.१९.२४ ॥
ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳ ଆଣ।"
6.19.25
तेन चेमं महाप्राज्ञमभिषिञ्च विभीषणम्।
राजानं रक्षसां क्षिप्रं प्रसन्ने मयि मानद ॥ ६.१९.२५ ॥
ସେହି ଜଳରେ ଏହି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ଶୀଘ୍ର ଅଭିଷେକ କର; ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ହେ ମାନଦ।
6.19.26
एवमुक्तस्तु सौमित्रिरभ्यषिञ्चद् विभीषणम्।
मध्ये वानरमुख्यानां राजानं राजशासनात् ॥ ६.१९.२६ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସୌମିତ୍ରି ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
6.19.27
तं प्रसादं तु रामस्य दृष्ट्वा सद्यः प्लवङ्गमाः।
प्रचुक्रुशुर्महात्मानं साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ ६.१९.२७ ॥
ରାମଙ୍କ ସେହି କୃପା ଦେଖି ବାନରମାନେ ତୁରନ୍ତ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ "ସାଧୁ, ସାଧୁ" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
6.19.28
अब्रवीच्च हनूमांश्च सुग्रीवश्च विभीषणम्।
कथं सागरमक्षोभ्यं तराम वरुणालयम्।
सैन्यैः परिवृताः सर्वे वानराणां महौजसाम् ॥ ६.१९.२८ ॥
ହନୁମାନ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ବରୁଣାଳୟ, ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ଆମେ ସମସ୍ତ ମହାବଳୀ ବାନର ସୈନ୍ୟ ସହିତ କିପରି ପାର ହେବୁ?"
6.19.29
उपायैरभिगच्छाम यथा नदनदीपतिम्।
तराम तरसा सर्वे ससैन्या वरुणालयम् ॥ ६.१९.२९ ॥
ନଦୀ ଓ ନଦୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟ ଏହି ସମୁଦ୍ର ନିକଟକୁ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଯାଉ, ଯେପରି ଆମେ ସମସ୍ତେ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ପାର ହୋଇପାରିବା।
6.19.30
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा प्रत्युवाच विभीषणः।
समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति ॥ ६.१९.३० ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ବିଭୀଷଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ରାଜା ରାଘବ (ରାମ) ସମୁଦ୍ରର ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।"
6.19.31
खानितः सगरेणायमप्रमेयो महोदधिः।
कर्तुमर्हति रामस्य ज्ञातेः कार्यं महोदधिः ॥ ६.१९.३१ ॥
ସଗରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖୋଳାଯାଇଥିବା ଏହି ଅପ୍ରମେୟ ମହାସମୁଦ୍ର ରାମଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ (ବନ୍ଧୁଙ୍କ) କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
6.19.32
एवं विभीषणेनोक्तो राक्षसेन विपश्चिता।
आजगामाथ सुग्रीवो यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.१९.३२ ॥
ବିଦ୍ୱାନ ରାକ୍ଷସ ବିଭୀଷଣ ଏହିପରି କହିବାରୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
6.19.33
ततश्चाख्यातुमारेभे विभीषणवचः शुभम्।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः सागरस्योपवेशनम् ॥ ६.१९.३३ ॥
ତା'ପରେ ବିଶାଳ ଗ୍ରୀବା ସୁଗ୍ରୀବ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ, ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ବସିବା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
6.19.34
प्रकृत्या धर्मशीलस्य रामस्यास्याप्यरोचत।
सलक्ष्मणं महातेजाः सुग्रीवं च हरीश्वरम् ॥ ६.१९.३४ ॥
ସ୍ୱଭାବରୁ ଧର୍ମଶୀଳ ରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଭଲ ଲାଗିଲା; ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଓ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ରୁଚିକର ହେଲା।
6.19.35
सत्क्रियार्थं क्रियादक्षं स्मितपूर्वमभाषत।
विभीषणस्य मन्त्रोऽयं मम लक्ष्मण रोचते ॥ ६.१९.३५ ॥
ସମ୍ମାନ ପାଇଁ, କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରାମ ହସି ହସି କହିଲେ: “ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତ୍ରଣା ମୋତେ ରୁଚିକର ଲାଗୁଛି।”
6.19.36
सुग्रीवः पण्डितो नित्यं भवान् मन्त्रविचक्षणः।
उभाभ्यां सम्प्रधार्यार्थं रोचते यत् तदुच्यताम् ॥ ६.१९.३६ ॥
ସୁଗ୍ରୀବ ସର୍ବଦା ପଣ୍ଡିତ; ତୁମେ ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ନିପୁଣ। ଆମେ ଦୁହେଁ ବିଚାର କରି ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କୁହ।
6.19.37
एवमुक्तौ ततो वीरावुभौ सुग्रीवलक्ष्मणौ।
समुदाचारसंयुक्तमिदं वचनमूचतुः ॥ ६.१९.३७ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ସେହି ଦୁଇ ବୀର ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସଭ୍ୟାଚାରଯୁକ୍ତ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.19.38
किमर्थं नौ नरव्याघ्र न रोचिष्यति राघव।
विभीषणेन यत् तूक्तमस्मिन् काले सुखावहम् ॥ ६.१९.३८ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଘବ, ଏ ସମୟରେ ବିଭୀଷଣ ଯାହା କହିଲେ ସେହି ସୁଖଦ କଥା ଆପଣଙ୍କୁ କାହିଁକି ଭଲ ଲାଗିବ ନାହିଁ?
6.19.39
अबद्ध्वा सागरे सेतुं घोरेऽस्मिन् वरुणालये।
लङ्का नासादितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.१९.३९ ॥
ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟ ଏହି ଭୟଙ୍କର ସାଗରରେ ସେତୁ ନ ବାନ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଲଙ୍କା ପହଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ।
6.19.40
विभीषणस्य शूरस्य यथार्थं क्रियतां वचः।
अलं कालात्ययं कृत्वा सागरोऽयं नियुज्यताम्।
यथा सैन्येन गच्छाम पुरीं रावणपालिताम् ॥ ६.१९.४० ॥
ଶୂର ବିଭୀଷଣଙ୍କ ବାକ୍ୟକୁ ଯଥାର୍ଥରେ ପାଳନ କରାଯାଉ। ଆଉ ସମୟ ନଷ୍ଟ ନ କରି ଏ ସାଗରକୁ ଆଦେଶ ଦିଆଯାଉ, ଯେପରି ଆମେ ସେନା ସହିତ ରାବଣ-ପାଳିତ ସେହି ନଗରୀକୁ ଯାଇପାରିବା।
6.19.41
एवमुक्तः कुशास्तीर्णे तीरे नदनदीपतेः।
संविवेश तदा रामो वेद्यामिव हुताशनः ॥ ६.१९.४१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ରାମ କୁଶ ବିଛାଯାଇଥିବା ସାଗରକୂଳରେ ବସିଲେ; ବେଦୀ ଉପରେ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ହୁତାଶନ ପରି ସେ ଶୋଭାପାଇଲେ।