ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.19.1
राघवेणाभये दत्ते संनतो रावणानुजः।
विभीषणो महाप्राज्ञो भूमिं समवलोकयत् ॥ ६.१९.१ ॥
ਰਾਘਵ ਵੱਲੋਂ ਅਭੈ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਝੁਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ।
6.19.2
खात् पपातावनिं हृष्टो भक्तैरनुचरैः सह।
स तु रामस्य धर्मात्मा निपपात विभीषणः ॥ ६.१९.२ ॥
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ; ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.19.3
पादयोर्निपपाताथ चतुर्भिः सह राक्षसैः।
अब्रवीच्च तदा वाक्यं रामं प्रति विभीषणः ॥ ६.१९.३ ॥
ਫਿਰ ਚਾਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ; ਤਦ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
6.19.4
धर्मयुक्तं च युक्तं च साम्प्रतं सम्प्रहर्षणम्।
अनुजो रावणस्याहं तेन चास्म्यवमानितः ॥ ६.१९.४ ॥
ਇਹ ਧਰਮਯੁਕਤ, ਢੁਕਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੋਲ ਹੈ: ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
6.19.5
भवन्तं सर्वभूतानां शरण्यं शरणं गतः।
परित्यक्ता मया लङ्का मित्राणि च धनानि च ॥ ६.१९.५ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਨਦਾਤਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਲੰਕਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
6.19.6
भवद्गतं हि मे राज्यं जीवितं च सुखानि च।
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.१९.६ ॥
ਮੇਰਾ ਰਾਜ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸੁਖ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
6.19.7
वचसा सान्त्वयित्वैनं लोचनाभ्यां पिबन्निव।
आख्याहि मम तत्त्वेन राक्षसानां बलाबलम् ॥ ६.१९.७ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਿਆਂ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ।
6.19.8
एवमुक्तं तदा रक्षो रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
रावणस्य बलं सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ६.१९.८ ॥
ਅਕਲਿਸ਼ਟਕਰਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬਲ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
6.19.9
अवध्यः सर्वभूतानां गन्धर्वोरगपक्षिणाम्।
राजपुत्र दशग्रीवो वरदानात् स्वयम्भुवः ॥ ६.१९.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ! ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਸਵਯੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਅਵਧ ਹੈ।
6.19.10
रावणानन्तरो भ्राता मम ज्येष्ठश्च वीर्यवान्।
कुम्भकर्णो महातेजाः शक्रप्रतिबलो युधि ॥ ६.१९.१० ॥
ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕੁੰਭਕਰਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
6.19.11
राम सेनापतिस्तस्य प्रहस्तो यदि ते श्रुतः।
कैलासे येन समरे मणिभद्रः पराजितः ॥ ६.१९.११ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਉਸ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਪ੍ਰਹਸਤ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਣਿਭਦਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।
6.19.12
बद्धगोधाङ्गुलित्राणस्त्ववध्यकवचो युधि।
धनुरादाय यस्तिष्ठन्नदृश्यो भवतीन्द्रजित् ॥ ६.१९.१२ ॥
ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਗੋਧਾ ਚਮੜੇ ਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਰਖਿਆ-ਕਵਚ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਕਵਚ ਵਾਲਾ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6.19.13
संग्रामे सुमहद्व्यूहे तर्पयित्वा हुताशनम्।
अन्तर्धानगतः श्रीमानिन्द्रजिद्धन्ति राघव ॥ ६.१९.१३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋਇਆ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਇੰਦ੍ਰਜਿਤ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ।
6.19.14
महोदरमहापार्श्वौ राक्षसश्चाप्यकम्पनः।
अनीकपास्तु तस्यैते लोकपालसमा युधि ॥ ६.१९.१४ ॥
ਮਹੋਦਰ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼੍ਵ ਅਤੇ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਅਕੰਪਨ ਵੀ — ਇਹ ਉਸਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਰਗੇ।
6.19.15
दशकोटिसहस्राणि रक्षसां कामरूपिणाम्।
मांसशोणितभक्ष्याणां लङ्कापुरनिवासिनाम् ॥ ६.१९.१५ ॥
ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖ਼ਸ਼।
6.19.16
स तैस्तु सहितो राजा लोकपालानयोधयत्।
सह देवैस्तु ते भग्ना रावणेन दुरात्मना ॥ ६.१९.१६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ।
6.19.17
विभीषणस्य तु वचस्तच्छ्रुत्वा रघुसत्तमः।
अन्वीक्ष्य मनसा सर्वमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.१९.१७ ॥
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਘੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.19.18
यानि कर्मापदानानि रावणस्य विभीषण।
आख्यातानि च तत्त्वेन ह्यवगच्छामि तान्यहम् ॥ ६.१९.१८ ॥
ਹੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਜੋ ਕਰਮ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
6.19.19
अहं हत्वा दशग्रीवं सप्रहस्तं सहात्मजम्।
राजानं त्वां करिष्यामि सत्यमेतच्छृणोतु मे ॥ ६.१९.१९ ॥
ਮੈਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਹਸਤ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੀ ਇਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
6.19.20
रसातलं वा प्रविशेत् पातालं वापि रावणः।
पितामहसकाशं वा न मे जीवन् विमोक्ष्यते ॥ ६.१९.२० ॥
ਰਾਵਣ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਛੁੱਟੇਗਾ।
6.19.21
अहत्वा रावणं संख्ये सपुत्रजनबान्धवम्।
अयोध्यां न प्रवेक्ष्यामि त्रिभिस्तैर्भ्रातृभिः शपे ॥ ६.१९.२१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।
6.19.22
श्रुत्वा तु वचनं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
शिरसाऽऽवन्द्य धर्मात्मा वक्तुमेवं प्रचक्रमे ॥ ६.१९.२२ ॥
ਅਕਲਿਸ਼ਟਕਰਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
6.19.23
राक्षसानां वधे साह्यं लङ्कायाश्च प्रधर्षणे।
करिष्यामि यथाप्राणं प्रवेक्ष्यामि च वाहिनीम् ॥ ६.१९.२३ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵਾਂਗਾ।
6.19.24
अब्रवील्लक्ष्मणं प्रीतः समुद्राज्जलमानय ॥ ६.१९.२४ ॥
ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲੈ ਆ।"
6.19.25
तेन चेमं महाप्राज्ञमभिषिञ्च विभीषणम्।
राजानं रक्षसां क्षिप्रं प्रसन्ने मयि मानद ॥ ६.१९.२५ ॥
ਉਸ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਛੇਤੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਾਨਦ।
6.19.26
एवमुक्तस्तु सौमित्रिरभ्यषिञ्चद् विभीषणम्।
मध्ये वानरमुख्यानां राजानं राजशासनात् ॥ ६.१९.२६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
6.19.27
तं प्रसादं तु रामस्य दृष्ट्वा सद्यः प्लवङ्गमाः।
प्रचुक्रुशुर्महात्मानं साधुसाध्विति चाब्रुवन् ॥ ६.१९.२७ ॥
ਰਾਮ ਦੀ ਉਸ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ "ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ" ਆਖਿਆ।
6.19.28
अब्रवीच्च हनूमांश्च सुग्रीवश्च विभीषणम्।
कथं सागरमक्षोभ्यं तराम वरुणालयम्।
सैन्यैः परिवृताः सर्वे वानराणां महौजसाम् ॥ ६.१९.२८ ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਅਡੋਲ ਇਸ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰੀਏ?"
6.19.29
उपायैरभिगच्छाम यथा नदनदीपतिम्।
तराम तरसा सर्वे ससैन्या वरुणालयम् ॥ ६.१९.२९ ॥
ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਇਸ ਸਾਗਰ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਛੇਤੀ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕੀਏ।
6.19.30
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा प्रत्युवाच विभीषणः।
समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति ॥ ६.१९.३० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਰਾਜਾ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਸਾਗਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।"
6.19.31
खानितः सगरेणायमप्रमेयो महोदधिः।
कर्तुमर्हति रामस्य ज्ञातेः कार्यं महोदधिः ॥ ६.१९.३१ ॥
ਸਗਰ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਮਹਾਸਾਗਰ ਰਾਮ ਦੇ ਸੰਬੰਧੀ (ਮਿੱਤਰ) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।
6.19.32
एवं विभीषणेनोक्तो राक्षसेन विपश्चिता।
आजगामाथ सुग्रीवो यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.१९.३२ ॥
ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਹਿਤ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਇਆ।
6.19.33
ततश्चाख्यातुमारेभे विभीषणवचः शुभम्।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः सागरस्योपवेशनम् ॥ ६.१९.३३ ॥
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠਣ ਬਾਰੇ, ਦੱਸਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
6.19.34
प्रकृत्या धर्मशीलस्य रामस्यास्याप्यरोचत।
सलक्ष्मणं महातेजाः सुग्रीवं च हरीश्वरम् ॥ ६.१९.३४ ॥
ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਧਰਮਸ਼ੀਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਚੰਗਾ ਲੱਗਾ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਹਿਤ, ਅਤੇ ਵਾਨਰਰਾਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਪਸੰਦ ਆਇਆ।
6.19.35
सत्क्रियार्थं क्रियादक्षं स्मितपूर्वमभाषत।
विभीषणस्य मन्त्रोऽयं मम लक्ष्मण रोचते ॥ ६.१९.३५ ॥
ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ, ਕਾਰਜ-ਕੁਸ਼ਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਇਹ ਸਲਾਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।”
6.19.36
सुग्रीवः पण्डितो नित्यं भवान् मन्त्रविचक्षणः।
उभाभ्यां सम्प्रधार्यार्थं रोचते यत् तदुच्यताम् ॥ ६.१९.३६ ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਦਾ ਪੰਡਤ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੰਤਰਣਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਜੋ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਦੱਸ।
6.19.37
एवमुक्तौ ततो वीरावुभौ सुग्रीवलक्ष्मणौ।
समुदाचारसंयुक्तमिदं वचनमूचतुः ॥ ६.१९.३७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
6.19.38
किमर्थं नौ नरव्याघ्र न रोचिष्यति राघव।
विभीषणेन यत् तूक्तमस्मिन् काले सुखावहम् ॥ ६.१९.३८ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਾਘਵ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਜੋ ਸੁਖਦਾਈ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਭਾਵੇ?
6.19.39
अबद्ध्वा सागरे सेतुं घोरेऽस्मिन् वरुणालये।
लङ्का नासादितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.१९.३९ ॥
ਵਰੁਣ ਦੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਨਿਵਾਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਲੰਕਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।
6.19.40
विभीषणस्य शूरस्य यथार्थं क्रियतां वचः।
अलं कालात्ययं कृत्वा सागरोऽयं नियुज्यताम्।
यथा सैन्येन गच्छाम पुरीं रावणपालिताम् ॥ ६.१९.४० ॥
ਸੂਰਬੀਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾ ਸਕੀਏ।
6.19.41
एवमुक्तः कुशास्तीर्णे तीरे नदनदीपतेः।
संविवेश तदा रामो वेद्यामिव हुताशनः ॥ ६.१९.४१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਾਮ ਕੁਸ਼ਾ ਵਿਛੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠ ਗਏ; ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਹੁਤਾਸ਼ਨ (ਅਗਨੀ) ਵਾਂਗ ਉਹ ਸ਼ੋਭਣ ਲੱਗੇ।