વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.2.1
तं तु शोकपरिद्यूनं रामं दशरथात्मजम्।
उवाच वचनं श्रीमान् सुग्रीवः शोकनाशनम् ॥ ६.२.१ ॥
શોકથી ક્ષીણ થયેલા દશરથપુત્ર રામને તેજસ્વી સુગ્રીવે શોક દૂર કરનારાં આ વચનો કહ્યાં.
6.2.2
किं त्वया तप्यते वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा।
मैवं भूस्त्यज संतापं कृतघ्न इव सौहृदम् ॥ ६.२.२ ॥
હે વીર, સામાન્ય માણસની જેમ તું કેમ સંતાપ કરે છે? એવો ન થા; કૃતઘ્ની જેમ મૈત્રી છોડે તેમ આ સંતાપ છોડી દે.
6.2.3
संतापस्य च ते स्थानं नहि पश्यामि राघव।
प्रवृत्तावुपलब्धायां ज्ञाते च निलये रिपोः ॥ ६.२.३ ॥
હે રાઘવ, તારા સંતાપને સ્થાન હોય એવું મને દેખાતું નથી; શત્રુની પ્રવૃત્તિ જાણી લેવાઈ છે અને તેનું નિવાસસ્થાન પણ જાણી લેવાયું છે.
6.2.4
मतिमान् शास्त्रवित् प्राज्ञः पण्डितश्चासि राघव।
त्यजेमां प्राकृतां बुद्धिं कृतात्मेवार्थदूषिणीम् ॥ ६.२.४ ॥
હે રાઘવ, તું બુદ્ધિમાન, શાસ્ત્રજ્ઞ, પ્રાજ્ઞ અને પંડિત છે; સંયમી પુરુષ કાર્યને હાનિ પહોંચાડનારી બુદ્ધિ છોડે તેમ આ સામાન્ય બુદ્ધિ છોડી દે.
6.2.5
समुद्रं लङ्घयित्वा तु महानक्रसमाकुलम्।
लङ्कामारोहयिष्यामो हनिष्यामश्च ते रिपुम् ॥ ६.२.५ ॥
મોટા મગરમચ્છોથી ભરેલો સમુદ્ર ઓળંગીને આપણે લંકા પર ચઢાઈ કરીશું અને તારા શત્રુનો વધ કરીશું.
6.2.6
निरुत्साहस्य दीनस्य शोकपर्याकुलात्मनः।
सर्वार्था व्यवसीदन्ति व्यसनं चाधिगच्छति ॥ ६.२.६ ॥
ઉત્સાહહીન, દીન અને શોકથી વ્યાકુળ મનવાળા માણસનાં સર્વ કાર્યો ડૂબી જાય છે, અને તેના પર આપત્તિ આવી પડે છે.
6.2.7
इमे शूराः समर्थाश्च सर्वतो हरियूथपाः।
त्वत्प्रियार्थं कृतोत्साहाः प्रवेष्टुमपि पावकम्।
एषां हर्षेण जानामि तर्कश्चापि दृढो मम ॥ ६.२.७ ॥
આ વીરો છે, ચારે બાજુ સમર્થ વાનર-યૂથપતિઓ છે. તમારા પ્રિય માટે ઉત્સાહથી તેઓ અગ્નિમાં પણ પ્રવેશવા તૈયાર છે. તેમના હર્ષથી હું જાણું છું; અને મારો તર્ક પણ દૃઢ છે.
6.2.8
विक्रमेण समानेष्ये सीतां हत्वा यथा रिपुम्।
रावणं पापकर्माणं तथा त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ६.२.८ ॥
પરાક્રમથી હું સીતાને પાછી લાવીશ; પાપકર્મી શત્રુ રાવણને હણીને જેમ, તેમ તમારે પણ કરવું જોઈએ.
6.2.9
सेतुरत्र यथा बद्ध्येद् यथा पश्येम तां पुरीम्।
तस्य राक्षसराजस्य तथा त्वं कुरु राघव ॥ ६.२.९ ॥
અહીં સેતુ બંધાય, જેથી આપણે તે નગરી જોઈ શકીએ; તે રાક્ષસરાજ માટે તમે તેમ કરો, હે રાઘવ.
6.2.10
दृष्ट्वा तां हि पुरीं लङ्कां त्रिकूटशिखरे स्थिताम्।
हतं च रावणं युद्धे दर्शनादवधारय ॥ ६.२.१० ॥
ત્રિકૂટ શિખર પર આવેલી તે લંકા નગરી જોઈને, અને યુદ્ધમાં રાવણ હણાયો છે એ દર્શનથી જ નિશ્ચિત કરો.
6.2.11
अबद्ध्वा सागरे सेतुं घोरे च वरुणालये।
लङ्कां न मर्दितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.२.११ ॥
ભયંકર વરુણાલય સમુદ્રમાં સેતુ બાંધ્યા વિના લંકાને કચડવી શક્ય નથી; ઇન્દ્ર સહિત સુર-અસુરોથી પણ શક્ય નથી.
6.2.12
सेतुबन्धः समुद्रे च यावल्लङ्कासमीपतः।
सर्वं तीर्णं च मे सैन्यं जितमित्युपधारय।
इमे हि समरे वीरा हरयः कामरूपिणः ॥ ६.२.१२ ॥
સમુદ્રમાં સેતુ બંધાયો, લંકાની નજીક સુધી મારી બધી સેના પાર ઊતરીને જીતી ગઈ છે એમ જાણો. યુદ્ધમાં ઇચ્છા મુજબ રૂપ ધરનારા આ વાનર વીરો છે.
6.2.13
तदलं विक्लवां बुद्धिं राजन् सर्वार्थनाशिनीम्।
पुरुषस्य हि लोकेऽस्मिन् शोकः शौर्यापकर्षणः ॥ ६.२.१३ ॥
તેથી હે રાજન, સર્વ હેતુઓનો નાશ કરનારી આ વિકળ બુદ્ધિ બસ કરો. આ જગતમાં માણસનું શૌર્ય ઘટાડનાર શોક જ છે.
6.2.14
यत् तु कार्यं मनुष्येण शौटीर्यमवलम्ब्यताम्।
तदलंकरणायैव कर्तुर्भवति सत्वरम् ॥ ६.२.१४ ॥
માણસે કરવાના કાર્ય માટે શૌર્યનો જ આધાર લેવો જોઈએ. તે જ કર્તાનું આભૂષણ બનીને ઝડપથી ફળ આપે છે.
6.2.15
अस्मिन् काले महाप्राज्ञ सत्त्वमातिष्ठ तेजसा।
शूराणां हि मनुष्याणां त्वद्विधानां महात्मनाम्।
विनष्टे वा प्रणष्टे वा शोकः सर्वार्थनाशनः ॥ ६.२.१५ ॥
આ સમયે, હે મહાપ્રાજ્ઞ, તેજ સાથે ધૈર્યમાં સ્થિર રહો. તમારા જેવા શૂર અને મહાત્મા માણસો માટે, કંઈ ખોવાય કે નષ્ટ થાય તો પણ શોક જ સર્વ હેતુઓનો નાશ કરે છે.
6.2.16
तत्त्वं बुद्धिमतां श्रेष्ठः सर्वशास्त्रार्थकोविदः।
मद्विधैः सचिवैः सार्धमरिं जेतुं समर्हसि ॥ ६.२.१६ ॥
તમે બુદ્ધિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ છો; સર્વ શાસ્ત્રોના અર્થના જાણકાર છો. મારા જેવા મંત્રીઓ સાથે મળીને શત્રુ પર વિજય મેળવવા તમે યોગ્ય છો.
6.2.17
नहि पश्याम्यहं कंचित् त्रिषु लोकेषु राघव।
गृहीतधनुषो यस्ते तिष्ठेदभिमुखो रणे ॥ ६.२.१७ ॥
હે રાઘવ, ત્રણેય લોકમાં ધનુષ્ય ઉપાડીને રણમાં તમારી સામે ઊભો રહી શકે એવો કોઈ હું જોતો નથી.
6.2.18
वानरेषु समासक्तं न ते कार्यं विपत्स्यते।
अचिराद् द्रक्ष्यसे सीतां तीर्त्वा सागरमक्षयम् ॥ ६.२.१८ ॥
વાનરોમાં આસક્ત તમારું કાર્ય નિષ્ફળ નહીં જાય. અક્ષય સાગર પાર કરીને તમે ટૂંક સમયમાં સીતાને જોશો.
6.2.19
तदलं शोकमालम्ब्य क्रोधमालम्ब भूपते।
निश्चेष्टाः क्षत्रिया मन्दाः सर्वे चण्डस्य बिभ्यति ॥ ६.२.१९ ॥
હે રાજા, હવે શોકનો આશરો બસ; ક્રોધનો આશરો લો. નિશ્ચેષ્ટ અને મંદબુદ્ધિ ક્ષત્રિયો સૌ એ ઉગ્રથી ડરે છે.
6.2.20
लङ्घनार्थं च घोरस्य समुद्रस्य नदीपतेः।
सहास्माभिरिहोपेतः सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय ॥ ६.२.२० ॥
નદીઓના સ્વામી એવા ભયંકર સમુદ્રને ઓળંગવા વિશે, હે સૂક્ષ્મબુદ્ધિ, અમારી સાથે અહીં આવીને વિચાર કરો.
6.2.21
लङ्घिते तत्र तैः सैन्यैर्जितमित्येव निश्चिनु।
सर्वं तीर्णं च मे सैन्यं जितमित्यवधार्यताम् ॥ ६.२.२१ ॥
ત્યાં તેમની સેનાઓએ સમુદ્ર ઓળંગ્યો તો વિજય થયો જ એમ નિશ્ચિત જાણો. મારું આખું સૈન્ય પાર ઊતર્યું છે, જીત થઈ ગઈ એમ માનો.
6.2.22
इमे हि हरयः शूराः समरे कामरूपिणः।
तानरीन् विधमिष्यन्ति शिलापादपवृष्टिभिः ॥ ६.२.२२ ॥
આ વાનરો શૂરવીર છે, યુદ્ધમાં ઇચ્છા મુજબ રૂપ ધારણ કરી શકે છે. પથ્થરો અને વૃક્ષોની વૃષ્ટિથી તેઓ શત્રુઓનો નાશ કરશે.
6.2.23
कथंचित् परिपश्यामि लङ्घितं वरुणालयम्।
हतमित्येव तं मन्ये युद्धे शत्रुनिबर्हण ॥ ६.२.२३ ॥
વરુણનું નિવાસસ્થાન એવો સમુદ્ર કોઈ રીતે ઓળંગાયેલો હું જોઉં, તો યુદ્ધમાં તેને મરેલો જ માનીશ, હે શત્રુસંહારક.
6.2.24
किमुक्त्वा बहुधा चापि सर्वथा विजयी भवान्।
निमित्तानि च पश्यामि मनो मे सम्प्रहृष्यति ॥ ६.२.२४ ॥
ઘણી રીતે કહેવાથી શું લાભ? આપ સર્વ રીતે વિજયી થશો. શુભ શુકનો દેખાય છે; મારું મન અત્યંત હર્ષિત થાય છે.