ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.2.1
तं तु शोकपरिद्यूनं रामं दशरथात्मजम्।
उवाच वचनं श्रीमान् सुग्रीवः शोकनाशनम् ॥ ६.२.१ ॥
ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ତେଜସ୍ୱୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଶୋକ ନାଶକ ଏ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.2.2
किं त्वया तप्यते वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा।
मैवं भूस्त्यज संतापं कृतघ्न इव सौहृदम् ॥ ६.२.२ ॥
ହେ ବୀର, ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ତୁମେ କାହିଁକି ସନ୍ତାପ କରୁଛ? ଏପରି ହୁଅ ନାହିଁ; କୃତଘ୍ନ ଯେପରି ମିତ୍ରତା ଛାଡ଼େ, ସେପରି ଏ ସନ୍ତାପ ଛାଡ଼।
6.2.3
संतापस्य च ते स्थानं नहि पश्यामि राघव।
प्रवृत्तावुपलब्धायां ज्ञाते च निलये रिपोः ॥ ६.२.३ ॥
ହେ ରାଘବ, ତୁମ ସନ୍ତାପର ସ୍ଥାନ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଶତ୍ରୁର କାର୍ଯ୍ୟ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଏବଂ ତାର ନିବାସ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଇଛି।
6.2.4
मतिमान् शास्त्रवित् प्राज्ञः पण्डितश्चासि राघव।
त्यजेमां प्राकृतां बुद्धिं कृतात्मेवार्थदूषिणीम् ॥ ६.२.४ ॥
ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ପଣ୍ଡିତ; ସଂଯମୀ ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟହାନିକର ବୁଦ୍ଧି ଛାଡ଼େ, ସେପରି ଏ ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧି ଛାଡ଼।
6.2.5
समुद्रं लङ्घयित्वा तु महानक्रसमाकुलम्।
लङ्कामारोहयिष्यामो हनिष्यामश्च ते रिपुम् ॥ ६.२.५ ॥
ବଡ଼ ବଡ଼ କୁମ୍ଭୀରରେ ଭରା ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ କରି ଆମେ ଲଙ୍କା ଉପରେ ଆରୋହଣ କରିବା ଏବଂ ତୁମ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରିବା।
6.2.6
निरुत्साहस्य दीनस्य शोकपर्याकुलात्मनः।
सर्वार्था व्यवसीदन्ति व्यसनं चाधिगच्छति ॥ ६.२.६ ॥
ଉତ୍ସାହହୀନ, ଦୀନ ଏବଂ ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ମନ ଥିବା ମଣିଷର ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଡୁବିଯାଏ, ଏବଂ ତା ଉପରେ ବିପଦ ମଧ୍ୟ ଆସିପଡ଼େ।
6.2.7
इमे शूराः समर्थाश्च सर्वतो हरियूथपाः।
त्वत्प्रियार्थं कृतोत्साहाः प्रवेष्टुमपि पावकम्।
एषां हर्षेण जानामि तर्कश्चापि दृढो मम ॥ ६.२.७ ॥
ଏମାନେ ଶୂର, ସବୁ ଦିଗରେ ସମର୍ଥ ବାନର-ଯୂଥପତି। ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସେମାନଙ୍କ ହର୍ଷରୁ ମୁଁ ଜାଣେ; ମୋର ଅନୁମାନ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼।
6.2.8
विक्रमेण समानेष्ये सीतां हत्वा यथा रिपुम्।
रावणं पापकर्माणं तथा त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ६.२.८ ॥
ପରାକ୍ରମରେ ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି; ପାପକର୍ମା ଶତ୍ରୁ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପରି ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
6.2.9
सेतुरत्र यथा बद्ध्येद् यथा पश्येम तां पुरीम्।
तस्य राक्षसराजस्य तथा त्वं कुरु राघव ॥ ६.२.९ ॥
ଏଠାରେ ସେତୁ ବାନ୍ଧାଯାଉ, ଯେପରି ଆମେ ସେହି ନଗରୀ ଦେଖିପାରିବା; ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜ ପାଇଁ ଆପଣ ସେପରି କରନ୍ତୁ, ହେ ରାଘବ।
6.2.10
दृष्ट्वा तां हि पुरीं लङ्कां त्रिकूटशिखरे स्थिताम्।
हतं च रावणं युद्धे दर्शनादवधारय ॥ ६.२.१० ॥
ତ୍ରିକୂଟ ଶିଖରରେ ଥିବା ସେହି ଲଙ୍କା ନଗରୀକୁ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ ନିହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଦର୍ଶନରୁ ହିଁ ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣନ୍ତୁ।
6.2.11
अबद्ध्वा सागरे सेतुं घोरे च वरुणालये।
लङ्कां न मर्दितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ६.२.११ ॥
ଭୟଙ୍କର ବରୁଣାଳୟ ସମୁଦ୍ରରେ ସେତୁ ନ ବାନ୍ଧି ଲଙ୍କାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସୁର-ଅସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
6.2.12
सेतुबन्धः समुद्रे च यावल्लङ्कासमीपतः।
सर्वं तीर्णं च मे सैन्यं जितमित्युपधारय।
इमे हि समरे वीरा हरयः कामरूपिणः ॥ ६.२.१२ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ ସେତୁ ବନ୍ଧାଯାଇଛି, ଲଙ୍କାର ନିକଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ସମସ୍ତ ସେନା ପାର ହୋଇ ଜୟଲାଭ କରିଛି ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରିପାରୁଥିବା ଏହି ବାନର ବୀରମାନେ।
6.2.13
तदलं विक्लवां बुद्धिं राजन् सर्वार्थनाशिनीम्।
पुरुषस्य हि लोकेऽस्मिन् शोकः शौर्यापकर्षणः ॥ ६.२.१३ ॥
ଅତଏବ ହେ ରାଜନ, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାଶକାରୀ ଏହି ବିକଳ ବୁଦ୍ଧି ଛାଡ଼ନ୍ତୁ। ଏ ଜଗତରେ ମାନବର ଶୌର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷୀଣ କରେ ଶୋକ।
6.2.14
यत् तु कार्यं मनुष्येण शौटीर्यमवलम्ब्यताम्।
तदलंकरणायैव कर्तुर्भवति सत्वरम् ॥ ६.२.१४ ॥
ମନୁଷ୍ୟର କରଣୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୌର୍ଯ୍ୟକୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ। ତାହା କର୍ତ୍ତାର ଭୂଷଣ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଫଳ ଦିଏ।
6.2.15
अस्मिन् काले महाप्राज्ञ सत्त्वमातिष्ठ तेजसा।
शूराणां हि मनुष्याणां त्वद्विधानां महात्मनाम्।
विनष्टे वा प्रणष्टे वा शोकः सर्वार्थनाशनः ॥ ६.२.१५ ॥
ଏହି ସମୟରେ, ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ତେଜ ସହିତ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ରୁହନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ପରି ଶୂର ଓ ମହାତ୍ମା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ, କିଛି ହଜିଗଲେ ବା ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶୋକ ହିଁ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାଶ କରେ।
6.2.16
तत्त्वं बुद्धिमतां श्रेष्ठः सर्वशास्त्रार्थकोविदः।
मद्विधैः सचिवैः सार्धमरिं जेतुं समर्हसि ॥ ६.२.१६ ॥
ଆପଣ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥ ଜାଣିଥିବା। ମୋ ପରି ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଶତ୍ରୁକୁ ଜିତିବାକୁ ଆପଣ ସମର୍ଥ।
6.2.17
नहि पश्याम्यहं कंचित् त्रिषु लोकेषु राघव।
गृहीतधनुषो यस्ते तिष्ठेदभिमुखो रणे ॥ ६.२.१७ ॥
ହେ ରାଘବ, ତିନି ଲୋକରେ ଧନୁ ଧରି ରଣରେ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇପାରିବା ପରି କାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ।
6.2.18
वानरेषु समासक्तं न ते कार्यं विपत्स्यते।
अचिराद् द्रक्ष्यसे सीतां तीर्त्वा सागरमक्षयम् ॥ ६.२.१८ ॥
ବାନରମାନଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହେବ ନାହିଁ। ଅକ୍ଷୟ ସାଗର ପାର ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଆପଣ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବେ।
6.2.19
तदलं शोकमालम्ब्य क्रोधमालम्ब भूपते।
निश्चेष्टाः क्षत्रिया मन्दाः सर्वे चण्डस्य बिभ्यति ॥ ६.२.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏବେ ଶୋକକୁ ଆଶ୍ରୟ ନ କରି କ୍ରୋଧକୁ ଆଶ୍ରୟ କର। ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ ଓ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେହି ଉଗ୍ରକୁ ଭୟ କରନ୍ତି।
6.2.20
लङ्घनार्थं च घोरस्य समुद्रस्य नदीपतेः।
सहास्माभिरिहोपेतः सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय ॥ ६.२.२० ॥
ନଦୀପତି ସେହି ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ ବିଷୟରେ, ହେ ସୂକ୍ଷ୍ମବୁଦ୍ଧି, ଆମ ସହ ଏଠାକୁ ଆସି ବିଚାର କର।
6.2.21
लङ्घिते तत्र तैः सैन्यैर्जितमित्येव निश्चिनु।
सर्वं तीर्णं च मे सैन्यं जितमित्यवधार्यताम् ॥ ६.२.२१ ॥
ସେଠାରେ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ କଲେ ବିଜୟ ହୋଇଛି ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣ। ମୋର ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ପାରି ହୋଇଛି, ବିଜୟ ଲାଭ ହୋଇଛି ବୋଲି ସ୍ଥିର କର।
6.2.22
इमे हि हरयः शूराः समरे कामरूपिणः।
तानरीन् विधमिष्यन्ति शिलापादपवृष्टिभिः ॥ ६.२.२२ ॥
ଏହି ବାନରମାନେ ଶୂର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି। ପଥର ଓ ଗଛର ବର୍ଷାରେ ସେମାନେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବେ।
6.2.23
कथंचित् परिपश्यामि लङ्घितं वरुणालयम्।
हतमित्येव तं मन्ये युद्धे शत्रुनिबर्हण ॥ ६.२.२३ ॥
ବରୁଣଙ୍କ ଆଳୟ ସମୁଦ୍ରକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଲଙ୍ଘିତ ହୋଇଥିବା ମୁଁ ଦେଖେ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ମୃତ ବୋଲି ଭାବିବି, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ।
6.2.24
किमुक्त्वा बहुधा चापि सर्वथा विजयी भवान्।
निमित्तानि च पश्यामि मनो मे सम्प्रहृष्यति ॥ ६.२.२४ ॥
ବହୁ ପ୍ରକାରେ କହିବାରେ କ'ଣ ଲାଭ? ଆପଣ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ବିଜୟୀ ହେବେ। ଶୁଭ ଶକୁନ ଦେଖୁଛି; ମୋ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଉଛି।