ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.21.1
ततः सागरवेलायां दर्भानास्तीर्य राघवः।
अञ्जलिं प्राङ्मुखः कृत्वा प्रतिशिश्ये महोदधेः ॥ ६.२१.१ ॥
ಆಗ ರಾಘವನು ಸಾಗರ ತೀರದಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಗಳನ್ನು ಹಾಸಿ, ಅಂಜಲಿಬದ್ಧನಾಗಿ, ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖನಾಗಿ, ಮಹಾಸಾಗರದ ಕಡೆಗೆ ಮಲಗಿದನು.
6.21.2
बाहुं भुजङ्गभोगाभमुपधायारिसूदनः।
जातरूपमयैश्चैव भूषणैर्भूषितं पुरा ॥ ६.२१.२ ॥
ಶತ್ರುಸೂದನನು ಸರ್ಪದ ಸುರುಳಿಯಂತಿದ್ದ ತನ್ನ ಬಾಹುವನ್ನು ದಿಂಬಾಗಿ ಇರಿಸಿದನು; ಅದು ಮೊದಲು ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
6.21.3
मणिकाञ्चनकेयूरमुक्ताप्रवरभूषणैः।
भुजैः परमनारीणामभिमृष्टमनेकधा ॥ ६.२१.३ ॥
ಮಣಿ, ಚಿನ್ನದ ತೋಳ್ಬಳೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಉತ್ತಮ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ.
6.21.4
चन्दनागुरुभिश्चैव पुरस्तादभिसेवितम्।
बालसूर्यप्रकाशैश्च चन्दनैरुपशोभितम् ॥ ६.२१.४ ॥
ಚಂದನ ಮತ್ತು ಅಗರುಗಳಿಂದ ಮೊದಲೇ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಉದಯಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶದಂತಿದ್ದ ಗಂಧದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿತ್ತು.
6.21.5
शयने चोत्तमाङ्गेन सीतायाः शोभितं पुरा।
तक्षकस्येव सम्भोगं गङ्गाजलनिषेवितम् ॥ ६.२१.५ ॥
ಹಿಂದೆ ಸೀತೆಯ ತಲೆಯ ಆಸರೆಯಿಂದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸಿದ್ದ; ತಕ್ಷಕನ ಸುರುಳಿಯಂತೆ, ಗಂಗಾಜಲದಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ.
6.21.6
संयुगे युगसंकाशं शत्रूणां शोकवर्धनम्।
सुहृदां नन्दनं दीर्घं सागरान्तव्यपाश्रयम् ॥ ६.२१.६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೊಗದಂತಿದ್ದು, ಶತ್ರುಗಳ ಶೋಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವ, ದೀರ್ಘವಾದ, ಸಾಗರದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ.
6.21.7
अस्यता च पुनः सव्यं ज्याघातविहतत्वचम्।
दक्षिणो दक्षिणं बाहुं महापरिघसंनिभम् ॥ ६.२१.७ ॥
ಎಡಗೈಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಚರ್ಮ ಹರಿದ ಬಲಗೈ, ಮಹಾ ಪರಿಘದಂತಿದ್ದ ಬಲ ಭುಜವನ್ನು ...
6.21.8
गोसहस्रप्रदातारं ह्युपधाय भुजं महत्।
अद्य मे तरणं वाथ मरणं सागरस्य वा ॥ ६.२१.८ ॥
ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದವನಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಭುಜವನ್ನು ದಿಂಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಇಂದು ನನಗೆ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುವುದೋ ಅಥವಾ ಸಾಗರದಲ್ಲೇ ಮರಣವೋ.
6.21.9
अधिशिष्ये च विधिवत् प्रयतो नियतो मुनिः ॥ ६.२१.९ ॥
ನಾನು ವಿಧಿಯಂತೆ, ಸಂಯಮದಿಂದ, ನಿಯಮಿತನಾದ ಮುನಿಯಂತೆ ಮಲಗುತ್ತೇನೆ.
6.21.10
तस्य रामस्य सुप्तस्य कुशास्तीर्णे महीतले।
नियमादप्रमत्तस्य निशास्तिस्रोऽभिजग्मतुः ॥ ६.२१.१० ॥
ಕುಶ ಹುಲ್ಲು ಹಾಸಿದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ರಾಮನಿಗೆ, ನಿಯಮದಿಂದ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದವನಿಗೆ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಕಳೆದವು.
6.21.11
स त्रिरात्रोषितस्तत्र नयज्ञो धर्मवत्सलः।
उपासत तदा रामः सागरं सरितां पतिम् ॥ ६.२१.११ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ನೆಲೆಸಿದ ನೀತಿಜ್ಞ, ಧರ್ಮಪ್ರಿಯ ರಾಮನು ಆಗ ನದಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಸಾಗರವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.
6.21.12
न च दर्शयते रूपं मन्दो रामस्य सागरः।
प्रयतेनापि रामेण यथार्हमभिपूजितः ॥ ६.२१.१२ ॥
ರಾಮನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೂ, ಮಂದನಾದ ಸಾಗರ ರಾಮನಿಗೆ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ.
6.21.13
समुद्रस्य ततः क्रुद्धो रामो रक्तान्तलोचनः।
समीपस्थमुवाचेदं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ॥ ६.२१.१३ ॥
ಆಗ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಮನು, ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣಂಚುಗಳಿಂದ, ಹತ್ತಿರ ನಿಂತಿದ್ದ ಶುಭಲಕ್ಷಣನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.21.14
अवलेपः समुद्रस्य न दर्शयति यः स्वयम्।
प्रशमश्च क्षमा चैव आर्जवं प्रियवादिता ॥ ६.२१.१४ ॥
ಸಮುದ್ರವು ತನ್ನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತಾನೇ ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಶಾಂತಿ, ಕ್ಷಮೆ, ಸರಳತೆ, ಮೃದು ಮಾತು ಕೂಡ (ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ).
6.21.15
असामर्थ्यफला ह्येते निर्गुणेषु सतां गुणाः।
आत्मप्रशंसिनं दुष्टं धृष्टं विपरिधावकम् ॥ ६.२१.१५ ॥
ಸಜ್ಜನರ ಈ ಗುಣಗಳು ಗುಣರಹಿತರ ಮೇಲೆ ಬಳಸಿದರೆ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನೇ ಫಲವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸಕ, ದುಷ್ಟ, ಧೃಷ್ಟ, ಅಲೆದಾಡುವವನ ಮೇಲೆ (ಇವು ನಿಷ್ಫಲ).
6.21.16
सर्वत्रोत्सृष्टदण्डं च लोकः सत्कुरुते नरम्।
न साम्ना शक्यते कीर्तिर्न साम्ना शक्यते यशः ॥ ६.२१.१६ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವವನನ್ನೇ ಲೋಕ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮದಿಂದ ಕೀರ್ತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಾಮದಿಂದ ಯಶಸ್ಸೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
6.21.17
प्राप्तुं लक्ष्मण लोकेऽस्मिञ्जयो वा रणमूर्धनि।
अद्य मद्बाणनिर्भग्नैर्मकरैर्मकरालयम् ॥ ६.२१.१७ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಣರಂಗದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಜಯ ಪಡೆಯುವುದೇ (ಶ್ರೇಷ್ಠ). ಇಂದು ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುರಿದ ಮಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಕರಾಲಯ (ಸಮುದ್ರ).
6.21.18
निरुद्धतोयं सौमित्रे प्लवद्भिः पश्य सर्वतः।
भोगिनां पश्य भोगानि मया भिन्नानि लक्ष्मण ॥ ६.२१.१८ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ (ಸಮುದ್ರವನ್ನು) ನೋಡು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ನನ್ನಿಂದ ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸರ್ಪಗಳ ದೇಹಗಳನ್ನು ನೋಡು.
6.21.19
महाभोगानि मत्स्यानां करिणां च करानिह।
सशङ्खशुक्तिकाजालं समीनमकरं तथा ॥ ६.२१.१९ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಂತಹ ಜಲಜೀವಿಗಳ ಸೊಂಡಿಲುಗಳ ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತಿದೆ; ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಗಳ ಜಾಲವಿದೆ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಮಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದೆ.
6.21.20
अद्य युद्धेन महता समुद्रं परिशोषये।
क्षमया हि समायुक्तं मामयं मकरालयः ॥ ६.२१.२० ॥
ಇಂದು ಮಹಾ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಈ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕ್ಷಮೆಯುಳ್ಳವನೆಂದು ಈ ಮಕರಾಲಯ ನನ್ನನ್ನು ಭಾವಿಸಿದೆ.
6.21.21
असमर्थं विजानाति धिक् क्षमामीदृशे जने।
न दर्शयति साम्ना मे सागरो रूपमात्मनः ॥ ६.२१.२१ ॥
ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಅಶಕ್ತನೆಂದು ತಿಳಿದಿದೆ; ಇಂತಹವನ ಮೇಲಿನ ಕ್ಷಮೆಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಸಾಮದಿಂದ ಸಾಗರವು ನನಗೆ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
6.21.22
चापमानय सौमित्रे शरांश्चाशीविषोपमान्।
समुद्रं शोषयिष्यामि पद्भ्यां यान्तु प्लवंगमाः ॥ ६.२१.२२ ॥
ಓ ಸೌಮಿತ್ರಿ, ಬಿಲ್ಲನ್ನೂ ಹಾವುಗಳಂತಹ ಬಾಣಗಳನ್ನೂ ತಂದುಕೊಡು. ಸಾಗರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತೇನೆ; ವಾನರರು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಹೋಗಲಿ.
6.21.23
अद्याक्षोभ्यमपि क्रुद्धः क्षोभयिष्यामि सागरम्।
वेलासु कृतमर्यादं सहस्रोर्मिसमाकुलम् ॥ ६.२१.२३ ॥
ಇಂದು ಕೋಪದಿಂದ ಕದಲಿಸಲಾಗದ, ತೀರದಲ್ಲಿ ಮರ್ಯಾದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ, ಸಾವಿರ ಅಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಾಗರವನ್ನೂ ಕಲಕುತ್ತೇನೆ.
6.21.24
निर्मर्यादं करिष्यामि सायकैर्वरुणालयम्।
महार्णवं क्षोभयिष्ये महादानवसंकुलम् ॥ ६.२१.२४ ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ವರುಣನ ನೆಲೆಯಾದ ಆ ಸಾಗರವನ್ನು ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮಹಾ ದಾನವರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾರ್ಣವವನ್ನು ಕಲಕುತ್ತೇನೆ.
6.21.25
एवमुक्त्वा धनुष्पाणिः क्रोधविस्फारितेक्षणः।
बभूव रामो दुर्धर्षो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ६.२१.२५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ರಾಮನು ಯುಗಾಂತಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಾ ದುರ್ಧರ್ಷನಾದನು.
6.21.26
सम्पीड्य च धनुर्घोरं कम्पयित्वा शरैर्जगत्।
मुमोच विशिखानुग्रान् वज्रानिव शतक्रतुः ॥ ६.२१.२६ ॥
ಭಯಂಕರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಡುಗಿಸಿ, ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ ಉಗ್ರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
6.21.27
ते ज्वलन्तो महावेगास्तेजसा सायकोत्तमाः।
प्रविशन्ति समुद्रस्य जलं वित्रस्तपन्नगम् ॥ ६.२१.२७ ॥
ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಆ ಉತ್ತಮ ಬಾಣಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು ಭಯಗೊಂಡ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.
6.21.28
तोयवेगः समुद्रस्य समीनमकरो महान्।
स बभूव महाघोरः समारुतरवस्तथा ॥ ६.२१.२८ ॥
ಮೀನು ಮತ್ತು ಮಕರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಮುದ್ರದ ಜಲವೇಗ ಮಹಾ ಭಯಂಕರವಾಗಿ, ಗಾಳಿಯ ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಉಬ್ಬರಿಸಿತು.
6.21.29
महोर्मिमालाविततः शङ्खशुक्तिसमावृतः।
सधूमः परिवृत्तोर्मिः सहसासीन्महोदधिः ॥ ६.२१.२९ ॥
ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಗಳ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಹರಡಿ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ, ತಿರುಗುವ ಅಲೆಗಳ ಆ ಮಹಾಸಾಗರ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಯಿತು.
6.21.30
व्यथिताः पन्नगाश्चासन् दीप्तास्या दीप्तलोचनाः।
दानवाश्च महावीर्याः पातालतलवासिनः ॥ ६.२१.३० ॥
ಸರ್ಪಗಳು ವ್ಯಥೆಗೊಂಡವು; ಅವುಗಳ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು ಉರಿದವು. ಪಾತಾಳತಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ದಾನವರೂ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡರು.
6.21.31
ऊर्मयः सिन्धुराजस्य सनक्रमकरास्तथा।
विन्ध्यमन्दरसंकाशाः समुत्पेतुः सहस्रशः ॥ ६.२१.३१ ॥
ಸಮುದ್ರರಾಜನ ತೆರೆಗಳು, ಮೊಸಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಕರಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ, ಸಾವಿರಾರಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದವು.
6.21.32
आघूर्णिततरङ्गौघः सम्भ्रान्तोरगराक्षसः।
उद्वर्तितमहाग्राहः सघोषो वरुणालयः ॥ ६.२१.३२ ॥
ತೆರೆಗಳ ರಾಶಿ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಕಳವಳಗೊಂಡರು, ಮಹಾ ಮೊಸಳೆಗಳು ಉರುಳಿದವು; ಘೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರುಣಾಲಯ.
6.21.33
ततस्तु तं राघवमुग्रवेगं
प्रकर्षमाणं धनुरप्रमेयम्।
सौमित्रिरुत्पत्य विनिःश्वसन्तं
मामेति चोक्त्वा धनुराललम्बे ॥ ६.२१.३३ ॥
ಆಗ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ), ಉಗ್ರ ವೇಗದಿಂದ ಅಪ್ರಮೇಯ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಘವನನ್ನು ಕಂಡು, 'ನನಗೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮೇಲೆದ್ದು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
6.21.34
एतद्विनापि ह्युदधेस्तवाद्य
सम्पत्स्यते वीरतमस्य कार्यम्।
भवद्विधाः क्रोधवशं न यान्ति
दीर्घं भवान् पश्यतु साधुवृत्तम् ॥ ६.२१.३४ ॥
ಸಮುದ್ರವಿಲ್ಲದೆಯೂ, ವೀರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದು. ನಿಮ್ಮಂತಹವರು ಕೋಪದ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಾಧು ನಡತೆಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ.
6.21.35
अन्तर्हितैश्चापि तथान्तरिक्षे
ब्रह्मर्षिभिश्चैव सुरर्षिभिश्च।
शब्दः कृतः कष्टमिति ब्रुवद्भि-
र्मामेति चोक्त्वा महता स्वरेण ॥ ६.२१.३५ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳೂ 'ಕಷ್ಟ!' ಎನ್ನುತ್ತ, 'ನನಗೆ' ಎಂದು ಮಹಾ ಸ್ವರದಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿದರು.