รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.21.1
ततः सागरवेलायां दर्भानास्तीर्य राघवः।
अञ्जलिं प्राङ्मुखः कृत्वा प्रतिशिश्ये महोदधेः ॥ ६.२१.१ ॥
ครั้นนั้น พระราฆพะปูหญ้าทรรภลงบนชายฝั่งทะเล ประนมมือ หันหน้าไปทางทิศตะวันออก แล้วนอนลงโดยหันไปทางมหาสมุทร
6.21.2
बाहुं भुजङ्गभोगाभमुपधायारिसूदनः।
जातरूपमयैश्चैव भूषणैर्भूषितं पुरा ॥ ६.२१.२ ॥
ผู้ทำลายศัตรู ทรงหนุนพระพาหาอันใหญ่ซึ่งคล้ายขดของงู และเคยประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทองคำมาแต่ก่อน เป็นหมอน
6.21.3
मणिकाञ्चनकेयूरमुक्ताप्रवरभूषणैः।
भुजैः परमनारीणामभिमृष्टमनेकधा ॥ ६.२१.३ ॥
พระพาหาที่สตรีผู้ประเสริฐที่สุดได้สัมผัสมาหลายประการ สตรีเหล่านั้นสวมอัญมณี กำไลทองแขน และเครื่องประดับไข่มุกชั้นเลิศ
6.21.4
चन्दनागुरुभिश्चैव पुरस्तादभिसेवितम्।
बालसूर्यप्रकाशैश्च चन्दनैरुपशोभितम् ॥ ६.२१.४ ॥
เคยถูกอบด้วยจันทน์และกฤษณามาแต่ก่อน และประดับด้วยจันทน์ละเอียดที่ส่องแสงดุจแสงอาทิตย์ยามรุ่ง
6.21.5
शयने चोत्तमाङ्गेन सीतायाः शोभितं पुरा।
तक्षकस्येव सम्भोगं गङ्गाजलनिषेवितम् ॥ ६.२१.५ ॥
เคยเป็นที่งามด้วยการที่ศีรษะของสีดาพาดบนที่นอน ดุจขดของตักษกะ และเคยถูกประพรมด้วยน้ำแม่คงคา
6.21.6
संयुगे युगसंकाशं शत्रूणां शोकवर्धनम्।
सुहृदां नन्दनं दीर्घं सागरान्तव्यपाश्रयम् ॥ ६.२१.६ ॥
ในการรบ พระพาหานั้นเหมือนแอกไม้ ทำให้ศัตรูโศกเศร้ายิ่งขึ้น เป็นที่ยินดีของมิตรสหาย ยาว และทอดไปถึงขอบมหาสมุทร
6.21.7
अस्यता च पुनः सव्यं ज्याघातविहतत्वचम्।
दक्षिणो दक्षिणं बाहुं महापरिघसंनिभम् ॥ ६.२१.७ ॥
ยังยิงธนูด้วยมือซ้ายอีกครั้ง แล้วมือขวาซึ่งผิวถูกการดีดของสายธนูกระแทกจนฉีก ก็ทอดลงบนพระพาหาขวา ดุจลูกระเบิดเหล็กอันใหญ่
6.21.8
गोसहस्रप्रदातारं ह्युपधाय भुजं महत्।
अद्य मे तरणं वाथ मरणं सागरस्य वा ॥ ६.२१.८ ॥
ดุจผู้ได้ถวายโคนับพันตัว ข้าพเจ้าทอดพระพาหาอันใหญ่หนุนไว้ วันนี้จะเป็นการข้ามมหาสมุทรของข้าพเจ้า หรือการตายในมหาสมุทรก็ตาม
6.21.9
अधिशिष्ये च विधिवत् प्रयतो नियतो मुनिः ॥ ६.२१.९ ॥
ข้าพเจ้าจะนอนลงตามวิธีที่กำหนด สำรวมตน ข่มใจไว้ ดุจฤๅษี
6.21.10
तस्य रामस्य सुप्तस्य कुशास्तीर्णे महीतले।
नियमादप्रमत्तस्य निशास्तिस्रोऽभिजग्मतुः ॥ ६.२१.१० ॥
สำหรับพระรามผู้นอนหลับบนพื้นดินที่ปูด้วยหญ้าทรรภ และไม่ประมาทเพราะการปฏิบัติตามวัตร ราตรีสามคืนก็ผ่านไป
6.21.11
स त्रिरात्रोषितस्तत्र नयज्ञो धर्मवत्सलः।
उपासत तदा रामः सागरं सरितां पतिम् ॥ ६.२१.११ ॥
ครั้นพำนักอยู่ที่นั่นสามราตรี พระรามผู้รู้นโยบายและรักธรรม ก็ทรงบูชามหาสมุทร เจ้าแห่งแม่น้ำทั้งหลาย
6.21.12
न च दर्शयते रूपं मन्दो रामस्य सागरः।
प्रयतेनापि रामेण यथार्हमभिपूजितः ॥ ६.२१.१२ ॥
แม้พระรามจะทรงบูชาด้วยความเคารพตามที่สมควร มหาสมุทรผู้เชื่องช้าก็ไม่แสดงรูปของตนให้พระรามเห็น
6.21.13
समुद्रस्य ततः क्रुद्धो रामो रक्तान्तलोचनः।
समीपस्थमुवाचेदं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ॥ ६.२१.१३ ॥
ครั้นนั้น พระรามทรงกริ้วมหาสมุทร พระเนตรแดงที่หางตา จึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่พระลักษมณ์ผู้ยืนอยู่ใกล้ และมีลักษณะอันเป็นมงคล
6.21.14
अवलेपः समुद्रस्य न दर्शयति यः स्वयम्।
प्रशमश्च क्षमा चैव आर्जवं प्रियवादिता ॥ ६.२१.१४ ॥
มหาสมุทรไม่แสดงความหยิ่งผยองของตนเอง และไม่แสดงความสงบ ความอดทน ความซื่อตรง หรือวาจาอ่อนหวาน
6.21.15
असामर्थ्यफला ह्येते निर्गुणेषु सतां गुणाः।
आत्मप्रशंसिनं दुष्टं धृष्टं विपरिधावकम् ॥ ६.२१.१५ ॥
คุณเหล่านี้ของคนดี ย่อมให้ผลเพียงความอ่อนแอ เมื่อแสดงแก่ผู้ไร้คุณ คือแก่ผู้ที่สรรเสริญตนเอง ผู้ชั่วร้าย ผู้หยาบช้า และผู้วิ่งพล่านไปมา
6.21.16
सर्वत्रोत्सृष्टदण्डं च लोकः सत्कुरुते नरम्।
न साम्ना शक्यते कीर्तिर्न साम्ना शक्यते यशः ॥ ६.२१.१६ ॥
โลกย่อมให้เกียรติแก่ผู้ที่ถือไม้เท้าลงโทษอยู่ทุกหนทุกแห่ง เกียรติยศจะไม่อาจได้มาด้วยการประนีประนอม ชื่อเสียงจะไม่อาจได้มาด้วยการประนีประนอม
6.21.17
प्राप्तुं लक्ष्मण लोकेऽस्मिञ्जयो वा रणमूर्धनि।
अद्य मद्बाणनिर्भग्नैर्मकरैर्मकरालयम् ॥ ६.२१.१७ ॥
ข้าแต่พระลักษมณ์ ในโลกนี้ การได้ชัยชนะที่แนวหน้าของการรบเป็นสิ่งสำคัญ วันนี้ มหาสมุทรผู้เป็นที่อยู่ของสัตว์ทะเลจะได้เห็นมกรทั้งหลายถูกลูกศรของข้าพเจ้าทำลาย
6.21.18
निरुद्धतोयं सौमित्रे प्लवद्भिः पश्य सर्वतः।
भोगिनां पश्य भोगानि मया भिन्नानि लक्ष्मण ॥ ६.२१.१८ ॥
ข้าแต่พระสุมิตรานันทน์ จงดูมหาสมุทรซึ่งน้ำถูกปิดกั้นด้วยสัตว์ที่ลอยอยู่ทุกด้าน ข้าแต่พระลักษมณ์ จงดูขดของงูทั้งหลายที่ข้าพเจ้าได้แทงทะลุแล้ว
6.21.19
महाभोगानि मत्स्यानां करिणां च करानिह।
सशङ्खशुक्तिकाजालं समीनमकरं तथा ॥ ६.२१.१९ ॥
ที่นี่มีปลาและงวงของช้างทะเลจำนวนมหาศาล และมีตาข่ายของหอยสังข์และหอยมุก พร้อมทั้งปลาและมกรด้วย
6.21.20
अद्य युद्धेन महता समुद्रं परिशोषये।
क्षमया हि समायुक्तं मामयं मकरालयः ॥ ६.२१.२० ॥
วันนี้ ข้าพเจ้าจะทำให้มหาสมุทรแห้งด้วยการรบอันยิ่งใหญ่ มหาสมุทรซึ่งเป็นที่อยู่ของมกรนี้ เห็นว่าข้าพเจ้าเป็นผู้มีความอดทน จึงปฏิบัติต่อข้าพเจ้าเช่นนี้
6.21.21
असमर्थं विजानाति धिक् क्षमामीदृशे जने।
न दर्शयति साम्ना मे सागरो रूपमात्मनः ॥ ६.२१.२१ ॥
พระองค์ทรงเห็นข้าพเจ้าเป็นผู้ไร้กำลัง น่าอับอายนักที่ต้องอดทนต่อคนเช่นนี้ มหาสมุทรไม่ยอมแสดงรูปแท้จริงของตนแก่ข้าพเจ้าด้วยการปลอบประโลม
6.21.22
चापमानय सौमित्रे शरांश्चाशीविषोपमान्।
समुद्रं शोषयिष्यामि पद्भ्यां यान्तु प्लवंगमाः ॥ ६.२१.२२ ॥
โอ้สเมาตริ จงนำธนูและลูกศรที่ดุจงูพิษมาให้ข้า ข้าจะทำให้มหาสมุทรแห้งเหือด ให้พวกวานรที่กระโดดได้ไปด้วยเท้าเถิด
6.21.23
अद्याक्षोभ्यमपि क्रुद्धः क्षोभयिष्यामि सागरम्।
वेलासु कृतमर्यादं सहस्रोर्मिसमाकुलम् ॥ ६.२१.२३ ॥
วันนี้ ด้วยความโกรธ ข้าจะกวนแม้มหาสมุทรที่ไม่อาจหวั่นไหวได้ มหาสมุทรที่รักษาขอบเขตของตนไว้ที่ชายฝั่ง และเต็มไปด้วยคลื่นนับพัน
6.21.24
निर्मर्यादं करिष्यामि सायकैर्वरुणालयम्।
महार्णवं क्षोभयिष्ये महादानवसंकुलम् ॥ ६.२१.२४ ॥
ด้วยลูกศรของข้า ข้าจะทำให้ที่อยู่ของพระวรุณล่วงพ้นขอบเขต ข้าจะกวนมหาสมุทรอันยิ่งใหญ่นี้ที่เต็มไปด้วยอสูรผู้ทรงพลัง
6.21.25
एवमुक्त्वा धनुष्पाणिः क्रोधविस्फारितेक्षणः।
बभूव रामो दुर्धर्षो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ॥ ६.२१.२५ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว พระรามทรงถือธนูในพระหัตถ์ พระเนตรเบิกกว้างด้วยความโกรธ ทรงเป็นผู้ที่ใครต่อกรมิได้ ลุกโชนดุจไฟแห่งกัลปาวสาน
6.21.26
सम्पीड्य च धनुर्घोरं कम्पयित्वा शरैर्जगत्।
मुमोच विशिखानुग्रान् वज्रानिव शतक्रतुः ॥ ६.२१.२६ ॥
ทรงกดธนูอันน่ากลัวและทำให้โลกสั่นสะเทือนด้วยลูกศรของพระองค์ แล้วทรงปล่อยลูกศรอันดุดัน ดุจพระอินทร์ผู้ประกอบยัญหนึ่งร้อยครั้งปล่อยสายฟ้า
6.21.27
ते ज्वलन्तो महावेगास्तेजसा सायकोत्तमाः।
प्रविशन्ति समुद्रस्य जलं वित्रस्तपन्नगम् ॥ ६.२१.२७ ॥
ลูกศรอันเลิศเหล่านั้น ลุกโชนด้วยรัศมีและมีความเร็วยิ่ง พุ่งเข้าสู่น้ำของมหาสมุทร ซึ่งงูทั้งหลายต่างหวาดกลัว
6.21.28
तोयवेगः समुद्रस्य समीनमकरो महान्।
स बभूव महाघोरः समारुतरवस्तथा ॥ ६.२१.२८ ॥
กระแสน้ำของมหาสมุทรที่เต็มไปด้วยปลาและมกร กลายเป็นกระแสที่ใหญ่โตและน่ากลัวยิ่ง คำรามพร้อมเสียงลม
6.21.29
महोर्मिमालाविततः शङ्खशुक्तिसमावृतः।
सधूमः परिवृत्तोर्मिः सहसासीन्महोदधिः ॥ ६.२१.२९ ॥
มหาสมุทรอันยิ่งใหญ่นั้น ถูกคลื่นลูกใหญ่ดุจสร้อยมาลาคลุมไว้ ถูกปกคลุมด้วยสังข์และหอยมุก มีควันพวยพุ่ง คลื่นหมุนวน แล้วก็กลายเป็นเช่นนั้นในทันที
6.21.30
व्यथिताः पन्नगाश्चासन् दीप्तास्या दीप्तलोचनाः।
दानवाश्च महावीर्याः पातालतलवासिनः ॥ ६.२१.३० ॥
บรรดางูต่างเดือดร้อน ปากและดวงตาลุกโชน ทั้งทานพผู้มีพลังยิ่งที่อาศัยอยู่ก้นบาดาลก็เดือดร้อนเช่นกัน
6.21.31
ऊर्मयः सिन्धुराजस्य सनक्रमकरास्तथा।
विन्ध्यमन्दरसंकाशाः समुत्पेतुः सहस्रशः ॥ ६.२१.३१ ॥
คลื่นของราชาแห่งมหาสมุทร พร้อมจระเข้และมกรทั้งหลาย ดุจภูเขาวินธยะและมันทระ พุ่งขึ้นเป็นพันลูก
6.21.32
आघूर्णिततरङ्गौघः सम्भ्रान्तोरगराक्षसः।
उद्वर्तितमहाग्राहः सघोषो वरुणालयः ॥ ६.२१.३२ ॥
กระแสคลื่นหมุนวนปั่นป่วน งูและรากษสสับสนวุ่นวาย สัตว์น้ำขนาดใหญ่ถูกพลิกคว่ำ ที่อยู่ของพระวรุณคำรามก้องอยู่
6.21.33
ततस्तु तं राघवमुग्रवेगं
प्रकर्षमाणं धनुरप्रमेयम्।
सौमित्रिरुत्पत्य विनिःश्वसन्तं
मामेति चोक्त्वा धनुराललम्बे ॥ ६.२१.३३ ॥
ครั้งนั้น สเมาตริ หรือพระลักษมณ์ เห็นพระราฆวะกำลังดึงธนูอันหาประมาณมิได้ด้วยความเร็วอันรุนแรง ทรงถอนพระทัยหนัก จึงกระโดดขึ้น ตรัสว่า "ให้ข้าเถิด" แล้วคว้าธนูไว้
6.21.34
एतद्विनापि ह्युदधेस्तवाद्य
सम्पत्स्यते वीरतमस्य कार्यम्।
भवद्विधाः क्रोधवशं न यान्ति
दीर्घं भवान् पश्यतु साधुवृत्तम् ॥ ६.२१.३४ ॥
แม้ไม่มีมหาสมุทร กิจของท่านผู้กล้าหาญยิ่งจะสำเร็จในวันนี้ ผู้ที่เป็นเช่นท่านย่อมไม่ตกอยู่ในอำนาจของความโกรธ ขอให้ท่านแสดงความประพฤติอันดีงามไว้ให้ยาวนาน
6.21.35
अन्तर्हितैश्चापि तथान्तरिक्षे
ब्रह्मर्षिभिश्चैव सुरर्षिभिश्च।
शब्दः कृतः कष्टमिति ब्रुवद्भि-
र्मामेति चोक्त्वा महता स्वरेण ॥ ६.२१.३५ ॥
บรรดาพรหมฤๅษีและเทวฤๅษีที่ซ่อนตัวอยู่บนท้องฟ้า ต่างก็เปล่งเสียงดังด้วยเสียงอันยิ่งใหญ่ กล่าวว่า "โอ้ ช่างเป็นทุกข์ยากเหลือเกิน" และกล่าวว่า "ข้า ข้า"