Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.22.1
अथोवाच रघुश्रेष्ठः सागरं दारुणं वचः।
अद्य त्वां शोषयिष्यामि सपातालं महार्णव ॥ ६.२२.१ ॥
Entonces el mejor de los Raghu habló al océano con palabras duras: "¡Hoy te secaré, junto con Pātāla, oh gran océano!"
6.22.2
शरनिर्दग्धतोयस्य परिशुष्कस्य सागर।
मया निहतसत्त्वस्य पांसुरुत्पद्यते महान् ॥ ६.२२.२ ॥
"¡Oh océano! Tus aguas serán quemadas por mis flechas y secadas; cuando los seres en ti sean muertos por mí, surgirá un gran polvo."
6.22.3
मत्कार्मुकविसृष्टेन शरवर्षेण सागर।
परं तीरं गमिष्यन्ति पद्भिरेव प्लवंगमाः ॥ ६.२२.३ ॥
"¡Oh océano! Por una lluvia de flechas lanzadas desde mi arco, los monos irán a pie hasta la orilla opuesta."
6.22.4
विचिन्वन्नाभिजानासि पौरुषं नापि विक्रमम्।
दानवालय संतापं मत्तो नाम गमिष्यसि ॥ ६.२२.४ ॥
"¡Oh morada de los dānavas! No reconoces mi valor ni mi virilidad; por ello sufrirás tormento a causa de mí."
6.22.5
ब्राह्मेणास्त्रेण संयोज्य ब्रह्मदण्डनिभं शरम्।
संयोज्य धनुषि श्रेष्ठे विचकर्ष महाबलः ॥ ६.२२.५ ॥
El poderoso Rāma colocó en el excelente arco una flecha cargada con el arma brahmánica, semejante al bastón de Brahmā, y la tensó.
6.22.6
तस्मिन् विकृष्टे सहसा राघवेण शरासने।
रोदसी सम्पफालेव पर्वताश्च चकम्पिरे ॥ ६.२२.६ ॥
Cuando el Rāghava tensó de repente aquel arco, el cielo y la tierra parecieron partirse, y los montes temblaron.
6.22.7
तमश्च लोकमावव्रे दिशश्च न चकाशिरे।
प्रतिचुक्षुभिरे चाशु सरांसि सरितस्तथा ॥ ६.२२.७ ॥
Las tinieblas envolvieron el mundo; las direcciones no resplandecieron, y los lagos y los ríos también se agitaron de inmediato.
6.22.8
तिर्यक् च सह नक्षत्रैः संगतौ चन्द्रभास्करौ।
भास्करांशुभिरादीप्तं तमसा च समावृतम् ॥ ६.२२.८ ॥
La luna y el sol, en diagonal, se unieron con las estrellas; aunque iluminado por los rayos del sol, estaba cubierto por la oscuridad.
6.22.9
प्रचकाशे तदाऽऽकाशमुल्काशतविदीपितम्।
अन्तरिक्षाच्च निर्घाता निर्जग्मुरतुलस्वनाः ॥ ६.२२.९ ॥
Entonces el cielo, iluminado por cientos de meteoros, resplandeció, y del firmamento surgieron truenos de sonido incomparable.
6.22.10
वपुःप्रकर्षेण ववुर्दिव्यमारुतपङ्क्तयः।
बभञ्ज च तदा वृक्षाञ्जलदानुद्वहन्मुहुः ॥ ६.२२.१० ॥
Filas de vientos divinos soplaron con toda su fuerza; entonces quebraron los árboles y levantaron una y otra vez las nubes.
6.22.11
आरुजंश्चैव शैलाग्रान् शिखराणि बभञ्ज च।
दिवि च स्म महामेघाः संहताः समहास्वनाः ॥ ६.२२.११ ॥
Quebraron las cumbres de las montañas y destrozaron los picos; y en el cielo las grandes nubes se agruparon y rugieron con fuerza.
6.22.12
मुमुचुर्वैद्युतानग्नींस्ते महाशनयस्तदा।
यानि भूतानि दृश्यानि चुक्रुशुश्चाशनेः समम् ॥ ६.२२.१२ ॥
Entonces aquellos grandes rayos despidieron fuegos nacidos del relámpago, y las criaturas visibles gritaron junto con el trueno.
6.22.13
अदृश्यानि च भूतानि मुमुचुर्भैरवस्वनम्।
शिश्यिरे चाभिभूतानि संत्रस्तान्युद्विजन्ति च ॥ ६.२२.१३ ॥
Los seres invisibles lanzaron un rugido terrible; abrumados, se tendieron, aterrorizados y temblando.
6.22.14
सम्प्रविव्यथिरे चापि न च पस्पन्दिरे भयात्।
सह भूतैः सतोयोर्मिः सनागः सहराक्षसः ॥ ६.२२.१४ ॥
Quedaron profundamente agitados, pero no se movieron por miedo; junto con los seres, las olas, las serpientes y los rākṣasas.
6.22.15
सहसाभूत् ततो वेगाद् भीमवेगो महोदधिः।
योजनं व्यतिचक्राम वेलामन्यत्र सम्प्लवात् ॥ ६.२२.१५ ॥
Entonces, de repente, el gran océano, de fuerza terrible, se alzó con violencia, y en la crecida sobrepasó su orilla por un yojana.
6.22.16
तं तथा समतिक्रान्तं नातिचक्राम राघवः।
समुद्धतममित्रघ्नो रामो नदनदीपतिम् ॥ ६.२२.१६ ॥
Aunque el océano sobrepasó así, Rāghava no sobrepasó; Rāma, destructor de enemigos, contempló con dominio al señor de ríos y arroyos, agitado.
6.22.17
ततो मध्यात् समुद्रस्य सागरः स्वयमुत्थितः।
उदयाद्रिमहाशैलान्मेरोरिव दिवाकरः ॥ ६.२२.१७ ॥
Entonces, del centro del océano se alzó el propio dios del mar, como el sol surge de la gran montaña oriental Udayādri o del Meru.
6.22.18
पन्नगैः सह दीप्तास्यैः समुद्रः प्रत्यदृश्यत।
स्निग्धवैदूर्यसंकाशो जाम्बूनदविभूषणः ॥ ६.२२.१८ ॥
Con serpientes de bocas ardientes apareció el océano, semejante a lapislázuli pulido, adornado con joyas de oro.
6.22.19
रक्तमाल्याम्बरधरः पद्मपत्रनिभेक्षणः।
सर्वपुष्पमयीं दिव्यां शिरसा धारयन् स्रजम् ॥ ६.२२.१९ ॥
Vestido con guirnaldas y ropas rojas, de ojos semejantes a pétalos de loto, portando sobre la cabeza una guirnalda divina hecha de todas las flores, apareció el océano.
6.22.20
जातरूपमयैश्चैव तपनीयविभूषणैः।
आत्मजानां च रत्नानां भूषितो भूषणोत्तमैः ॥ ६.२२.२० ॥
Adornado con joyas de oro y de oro refinado, con las gemas de sus propios hijos (los ríos) y con los más finos ornamentos.
6.22.21
धातुभिर्मण्डितः शैलो विविधैर्हिमवानिव।
एकावलीमध्यगतं तरलं पाण्डरप्रभम् ॥ ६.२२.२१ ॥
Como el Himalaya adornado con diversos minerales, el océano brillaba, trémulo y de resplandor pálido, en el centro de un único collar.
6.22.22
विपुलेनोरसा बिभ्रत्कौस्तुभस्य सहोदरम्।
आघूर्णिततरङ्गौघः कालिकानिलसंकुलः ॥ ६.२२.२२ ॥
Llevando en su ancho pecho algo semejante a la gema Kaustubha, el océano se agitaba con una masa de olas que giraban y con el viento tormentoso y oscuro.
6.22.23
गङ्गासिन्धुप्रधानाभिरापगाभिः समावृतः।
उद्वर्तितमहाग्राहः सम्भ्रान्तोरगराक्षसः ॥ ६.२२.२३ ॥
Rodeado de ríos encabezados por el Ganges y el Sindhu, con grandes cocodrilos removidos y serpientes y demonios agitados, se alzaba el océano.
6.22.24
देवतानां सुरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः।
सागरः समुपक्रम्य पूर्वमामन्त्र्य वीर्यवान् ॥ ६.२२.२४ ॥
El poderoso señor, el océano, habiéndose acercado en diversas hermosas formas de los dioses y habiéndole hablado primero, se dirigió a Rāma.
6.22.25
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं शरपाणिनम् ॥ ६.२२.२५ ॥
Con las palmas juntas le dirigió estas palabras a Rāghava, que sostenía una flecha en la mano.
6.22.26
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च राघव।
स्वभावे सौम्य तिष्ठन्ति शाश्वतं मार्गमाश्रिताः ॥ ६.२२.२६ ॥
Oh Rāghava, la tierra, el aire, el espacio, las aguas y el fuego, oh gentil, permanecen en su propia naturaleza, habiendo tomado el camino eterno.
6.22.27
तत्स्वभावो ममाप्येष यदगाधोऽहमप्लवः।
विकारस्तु भवेद् गाध एतत् ते प्रवदाम्यहम् ॥ ६.२२.२७ ॥
Ser insondable e innavegable es mi naturaleza; pero puede producirse un cambio, y entonces seré vadeable — esto te digo.
6.22.28
न कामान्न च लोभाद् वा न भयात् पार्थिवात्मज।
ग्राहनक्राकुलजलं स्तम्भयेयं कथंचन ॥ ६.२२.२८ ॥
Oh príncipe, ni por deseo, ni por codicia, ni por temor detendría de ningún modo estas aguas llenas de cocodrilos y tiburones.
6.22.29
विधास्ये येन गन्तासि विषहिष्येऽप्यहं तथा।
न ग्राहा विधमिष्यन्ति यावत्सेना तरिष्यति।
हरीणां तरणे राम करिष्यामि यथा स्थलम् ॥ ६.२२.२९ ॥
Haré lo necesario para que puedas ir, y lo soportaré también; mientras el ejército cruce, los cocodrilos no lo molestarán. Oh Rāma, haré tierra firme para que los monos crucen.
6.22.30
तमब्रवीत् तदा रामः शृणु मे वरुणालय।
अमोघोऽयं महाबाणः कस्मिन् देशे निपात्यताम् ॥ ६.२२.३० ॥
Entonces Rāma le dijo: Escúchame, oh morada de Varuṇa. Esta es una gran flecha infalible; ¿en qué región debe ser disparada?
6.22.31
रामस्य वचनं श्रुत्वा तं च दृष्ट्वा महाशरम्।
महोदधिर्महातेजा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.२२.३१ ॥
Tras oír las palabras de Rāma y ver aquella gran flecha, el gran océano, de gran esplendor, habló a Rāghava estas palabras.
6.22.32
उत्तरेणावकाशोऽस्ति कश्चित् पुण्यतरो मम।
द्रुमकुल्य इति ख्यातो लोके ख्यातो यथा भवान् ॥ ६.२२.३२ ॥
Al norte de mí hay un lugar más sagrado, conocido como Drumakulya, así como usted es famoso en el mundo.
6.22.33
उग्रदर्शनकर्माणो बहवस्तत्र दस्यवः।
आभीरप्रमुखाः पापाः पिबन्ति सलिलं मम ॥ ६.२२.३३ ॥
Allí hay muchos bandidos de aspecto y obras terribles, encabezados por los Ābhīras; esos pecadores beben mi agua.
6.22.34
तैर्न तत्स्पर्शनं पापं सहेयं पापकर्मभिः।
अमोघः क्रियतां राम अयं तत्र शरोत्तमः ॥ ६.२२.३४ ॥
No puedo soportar el contacto de esos hombres de acciones pecaminosas. ¡Oh Rāma, que esta mejor de las flechas sea infalible allí!
6.22.35
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सागरस्य महात्मनः।
मुमोच तं शरं दीप्तं परं सागरदर्शनात् ॥ ६.२२.३५ ॥
Tras oír aquellas palabras del magnánimo océano, Rāma lanzó aquella flecha suprema y resplandeciente en cuanto vio el mar.
6.22.36
तेन तन्मरुकान्तारं पृथिव्यां किल विश्रुतम्।
निपातितः शरो यत्र वज्राशनिसमप्रभः ॥ ६.२२.३६ ॥
Por ello aquel desierto se hizo famoso en la tierra, donde cayó la flecha de brillo semejante al rayo y al trueno.
6.22.37
ननाद च तदा तत्र वसुधा शल्यपीडिता।
तस्माद् व्रणमुखात् तोयमुत्पपात रसातलात् ॥ ६.२२.३७ ॥
Entonces la tierra, herida por la flecha, gritó allí, y del mouth de aquella herida brotó agua desde el Rasātala.
6.22.38
स बभूव तदा कूपो व्रण इत्येव विश्रुतः।
सततं चोत्थितं तोयं समुद्रस्येव दृश्यते ॥ ६.२२.३८ ॥
Aquello se convirtió entonces en un pozo conocido justamente como 'la herida'; el agua que surge constantemente de él parece el océano.
6.22.39
अवदारणशब्दश्च दारुणः समपद्यत।
तस्मात् तद् बाणपातेन अपः कुक्षिष्वशोषयत् ॥ ६.२२.३९ ॥
Y por la caída de la flecha surgió un sonido terrible de desgarro; con ello secó las aguas de las entrañas de la tierra.
6.22.40
विख्यातं त्रिषु लोकेषु मरुकान्तारमेव च।
शोषयित्वा तु तं कुक्षिं रामो दशरथात्मजः ॥ ६.२२.४० ॥
Aquel célebre desierto de las tres mundos llegó a ser; y habiendo secado aquella hondonada, Rāma, hijo de Daśaratha...
6.22.41
वरं तस्मै ददौ विद्वान् मरवेऽमरविक्रमः ॥ ६.२२.४१ ॥
A aquel desierto el sabio de valor inmortal concedió una bendición.
6.22.42
पशव्यश्चाल्परोगश्च फलमूलरसायुतः।
बहुस्नेहो बहुक्षीरः सुगन्धिर्विविधौषधिः ॥ ६.२२.४२ ॥
Será bueno para el ganado, con pocas enfermedades, rico en frutos, raíces y jugos, abundante en grasa y leche, fragante y lleno de muchas clases de hierbas medicinales.
6.22.43
एवमेतैश्च संयुक्तो बहुभिः संयुतो मरुः।
रामस्य वरदानाच्च शिवः पन्था बभूव ह ॥ ६.२२.४३ ॥
Así, aquel desierto, dotado de estas y muchas otras cualidades, se convirtió en un camino venturoso por el don de Rāma.
6.22.44
तस्मिन् दग्धे तदा कुक्षौ समुद्रः सरितां पतिः।
राघवं सर्वशास्त्रज्ञमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.२२.४४ ॥
Cuando aquella región fue quemada, el océano, señor de los ríos, dijo estas palabras a Rāghava, conocedor de todas las ciencias.
6.22.45
अयं सौम्य नलो नाम तनयो विश्वकर्मणः।
पित्रा दत्तवरः श्रीमान् प्रीतिमान् विश्वकर्मणः ॥ ६.२२.४५ ॥
Oh gentil, este es Nala, hijo de Viśvakarman; su padre le concedió un don. Es glorioso y querido de Viśvakarman.
6.22.46
एष सेतुं महोत्साहः करोतु मयि वानरः।
तमहं धारयिष्यामि यथा ह्येष पिता तथा ॥ ६.२२.४६ ॥
Que este vānara de gran energía construya un puente sobre mí; lo sostendré como lo hizo su padre.
6.22.47
एवमुक्त्वोदधिर्नष्टः समुत्थाय नलस्ततः।
अब्रवीद् वानरश्रेष्ठो वाक्यं रामं महाबलम् ॥ ६.२२.४७ ॥
Dicho esto, el océano desapareció; entonces Nala, el mejor de los monos, se levantó y habló a Rāma, el poderoso.
6.22.48
अहं सेतुं करिष्यामि विस्तीर्णे मकरालये।
पितुः सामर्थ्यमासाद्य तत्त्वमाह महोदधिः ॥ ६.२२.४८ ॥
Yo construiré un puente sobre esta vasta morada de monstruos marinos. Habiendo obtenido el poder de su padre, el gran océano ha dicho esta verdad.
6.22.49
दण्ड एव वरो लोके पुरुषस्येति मे मतिः।
धिक् क्षमामकृतज्ञेषु सान्त्वं दानमथापि वा ॥ ६.२२.४९ ॥
En el mundo, el castigo es lo mejor para un hombre, tal es mi parecer. ¡Vergüenza para el perdón hacia los ingratos! Ni siquiera la conciliación o un don (les sirve).
6.22.50
अयं हि सागरो भीमः सेतुकर्मदिदृक्षया।
ददौ दण्डभयाद् गाधं राघवाय महोदधिः ॥ ६.२२.५० ॥
Este terrible océano, deseando ver la construcción del puente y temiendo el castigo, dio a Rāghava (Rāma) un vado firme: el gran océano.
6.22.51
मम मातुर्वरो दत्तो मन्दरे विश्वकर्मणा।
मया तु सदृशः पुत्रस्तव देवि भविष्यति ॥ ६.२२.५१ ॥
En el monte Mandara, Viśvakarman concedió un don a mi madre: «Tendrás un hijo igual a mí». Oh diosa, tu hijo será como yo.
6.22.52
औरसस्तस्य पुत्रोऽहं सदृशो विश्वकर्मणा।
स्मारितोऽस्म्यहमेतेन तत्त्वमाह महोदधिः।
न चाप्यहमनुक्तो वः प्रब्रूयामात्मनो गुणान् ॥ ६.२२.५२ ॥
Soy su hijo legítimo, igual a Viśvakarman. Recordado por ello, el gran océano dijo la verdad. Sin que me lo pidáis, no hablaría de mis propias cualidades.
6.22.53
समर्थश्चाप्यहं सेतुं कर्तुं वै वरुणालये।
तस्मादद्यैव बध्नन्तु सेतुं वानरपुङ्गवाः ॥ ६.२२.५३ ॥
Yo también soy capaz de construir un puente en la morada de Varuṇa, el mar. Por tanto, que los mejores de los monos tiendan el puente hoy mismo.
6.22.54
ततो विसृष्टा रामेण सर्वतो हरिपुङ्गवाः।
उत्पेततुर्महारण्यं हृष्टाः शतसहस्रशः ॥ ६.२२.५४ ॥
Entonces los mejores de los monos, enviados por Rāma en todas direcciones, saltaron alegres por centenares de miles hacia el gran bosque.
6.22.55
ते नगान् नगसंकाशाः शाखामृगगणर्षभाः।
बभञ्जुः पादपांस्तत्र प्रचकर्षुश्च सागरम् ॥ ६.२२.५५ ॥
Semejantes a montañas, aquellos toros entre las manadas de monos de las ramas quebraban allí los árboles y los arrastraban hacia el océano.
6.22.56
ते सालैश्चाश्वकर्णैश्च धवैर्वंशैश्च वानराः।
कुटजैरर्जुनैस्तालैस्तिलकैस्तिनिशैरपि ॥ ६.२२.५६ ॥
Aquellos monos usaron también árboles sāla, aśvakarṇa, dhava y bambú, y kuṭaja, arjuna, palmeras, tilaka y tiniśa.
6.22.57
बिल्वकैः सप्तपर्णैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः।
चूतैश्चाशोकवृक्षैश्च सागरं समपूरयन् ॥ ६.२२.५७ ॥
Con árboles bilva, saptaparṇa, karṇikāra en flor, mango y aśoka llenaron por completo el océano.
6.22.58
समूलांश्च विमूलांश्च पादपान् हरिसत्तमाः।
इन्द्रकेतूनिवोद्यम्य प्रजह्रुर्वानरास्तरून् ॥ ६.२२.५८ ॥
Los mejores de los monos alzaban árboles, unos con raíces y otros arrancados, como estandartes de Indra, y se los llevaban.
6.22.59
तालान् दाडिमगुल्मांश्च नारिकेलविभीतकान्।
करीरान् बकुलान् निम्बान् समाजह्रुरितस्ततः ॥ ६.२२.५९ ॥
Palmeras, arbustos de granada, cocoteros y vibhītaka, arbustos karīra, árboles bakula y neem los reunieron de aquí y de allá.
6.22.60
हस्तिमात्रान् महाकायाः पाषाणांश्च महाबलाः।
पर्वतांश्च समुत्पाट्य यन्त्रैः परिवहन्ति च ॥ ६.२२.६० ॥
Monos de gran cuerpo y gran fuerza arrancaban rocas del tamaño de elefantes y montañas, y las transportaban con máquinas.
6.22.61
प्रक्षिप्यमाणैरचलैः सहसा जलमुद्धृतम्।
समुत्ससर्प चाकाशमवासर्पत् ततः पुनः ॥ ६.२२.६१ ॥
Al ser arrojadas las montañas, el agua se alzó de repente; se elevó hacia el cielo y luego volvió a caer.
6.22.62
समुद्रं क्षोभयामासुर्निपतन्तः समन्ततः।
सूत्राण्यन्ये प्रगृह्णन्ति ह्यायतं शतयोजनम् ॥ ६.२२.६२ ॥
Cayendo por todas partes, agitaban el océano; otros tomaban cuerdas de medir de cien yojanas de longitud.
6.22.63
नलश्चक्रे महासेतुं मध्ये नदनदीपतेः।
स तदा क्रियते सेतुर्वानरैर्घोरकर्मभिः ॥ ६.२२.६३ ॥
Nala construyó un gran puente en medio del señor de los ríos; y el puente era entonces construido por los vānaras de hazañas terribles.
6.22.64
दण्डानन्ये प्रगृह्णन्ति विचिन्वन्ति तथापरे।
वानरैः शतशस्तत्र रामस्याज्ञापुरःसरैः ॥ ६.२२.६४ ॥
Unos tomaban varas de medir y otros las buscaban igualmente; allí cientos de vānaras, avanzando bajo el mando de Rāma, lo hacían.
6.22.65
मेघाभैः पर्वताभैश्च तृणैः काष्ठैर्बबन्धिरे।
पुष्पिताग्रैश्च तरुभिः सेतुं बघ्नन्ति वानराः ॥ ६.२२.६५ ॥
Semejantes a nubes y montañas, los vānaras lo ataban con hierba y madera; ataban el puente con árboles de copas floridas.
6.22.66
पाषाणांश्च गिरिप्रख्यान् गिरीणां शिखराणि च।
दृश्यन्ते परिधावन्तो गृह्य दानवसंनिभाः ॥ ६.२२.६६ ॥
Piedras como montañas y picos de montañas, asidos y llevados: se veían vānaras corriendo de un lado a otro, semejantes a demonios.
6.22.67
शिलानां क्षिप्यमाणानां शैलानां तत्र पात्यताम्।
बभूव तुमुलः शब्दस्तदा तस्मिन् महोदधौ ॥ ६.२२.६७ ॥
Mientras se arrojaban rocas y se derribaban montañas, un estruendo tumultuoso se alzó sobre aquel gran océano.
6.22.68
कृतानि प्रथमेनाह्ना योजनानि चतुर्दश।
प्रहृष्टैर्गजसंकाशैस्त्वरमाणैः प्लवङ्गमैः ॥ ६.२२.६८ ॥
El primer día, los monos, jubilosos, semejantes a elefantes y apresurados, completaron catorce yojanas.
6.22.69
द्वितीयेन तथैवाह्ना योजनानि तु विंशतिः।
कृतानि प्लवगैस्तूर्णं भीमकायैर्महाबलैः ॥ ६.२२.६९ ॥
El segundo día, de igual modo, los monos de cuerpos terribles y gran fuerza construyeron veloces veinte yojanas.
6.22.70
अह्ना तृतीयेन तथा योजनानि तु सागरे।
त्वरमाणैर्महाकायैरेकविंशतिरेव च ॥ ६.२२.७० ॥
El tercer día, de igual modo, los monos apresurados de grandes cuerpos construyeron veintiún yojanas en el mar.
6.22.71
चतुर्थेन तथा चाह्ना द्वाविंशतिरथापि वा।
योजनानि महावेगैः कृतानि त्वरितैस्ततः ॥ ६.२२.७१ ॥
El cuarto día, de igual modo, los monos de gran velocidad y apresurados construyeron veintidós yojanas.
6.22.72
पञ्चमेन तथा चाह्ना प्लवगैः क्षिप्रकारिभिः।
योजनानि त्रयोविंशत् सुवेलमधिकृत्य वै ॥ ६.२२.७२ ॥
El quinto día, de igual modo, los monos de acción rápida construyeron veintitrés yojanas, llegando hasta el monte Suvela.
6.22.73
स वानरवरः श्रीमान् विश्वकर्मात्मजो बली।
बबन्ध सागरे सेतुं यथा चास्य पिता तथा ॥ ६.२२.७३ ॥
Aquel glorioso y poderoso mejor de los monos, hijo de Viśvakarman, construyó un puente en el océano, tal como lo había hecho su padre.
6.22.74
स नलेन कृतः सेतुः सागरे मकरालये।
शुशुभे सुभगः श्रीमान् स्वातीपथ इवाम्बरे ॥ ६.२२.७४ ॥
Aquel puente construido por Nala en el océano, morada de los monstruos marinos, resplandecía hermoso y glorioso, como el sendero de Svāti en el cielo.
6.22.75
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
आगम्य गगने तस्थुर्द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ॥ ६.२२.७५ ॥
Entonces los dioses, junto con los Gandharvas, los Siddhas y los grandes sabios, llegaron al cielo y se quedaron allí, deseosos de contemplar aquella maravilla.
6.22.76
दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम्।
ददृशुर्देवगन्धर्वा नलसेतुं सुदुष्करम् ॥ ६.२२.७६ ॥
Los dioses y los Gandharvas vieron el puente de Nala, de diez yojanas de ancho y cien de largo, sumamente difícil de construir.
6.22.77
आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
तमचिन्त्यमसह्यं च ह्यद्भुतं लोमहर्षणम् ॥ ६.२२.७७ ॥
Los monos, saltando, brincando y rugiendo, contemplaron aquella hazaña impensable, insoportable, asombrosa y que eriza el cabello.
6.22.78
ददृशुः सर्वभूतानि सागरे सेतुबन्धनम्।
तानि कोटिसहस्राणि वानराणां महौजसाम् ॥ ६.२२.७८ ॥
Todos los seres vieron la construcción del puente en el océano; y aquellos monos de gran poder eran miles de millones.
6.22.79
बध्नन्तः सागरे सेतुं जग्मुः पारं महोदधेः।
विशालः सुकृतः श्रीमान् सुभूमिः सुसमाहितः ॥ ६.२२.७९ ॥
Construyendo el puente sobre el mar, cruzaron a la orilla lejana del gran océano. El puente era amplio, bien hecho, espléndido, de cimiento firme y bien unido.
6.22.80
अशोभत महान् सेतुः सीमन्त इव सागरे।
ततः पारे समुद्रस्य गदापाणिर्विभीषणः ॥ ६.२२.८० ॥
Aquel gran puente brillaba sobre el mar como la raya de un peinado. Luego, en la orilla lejana del océano, Vibhīṣaṇa se alzaba con una maza en la mano.
6.22.81
परेषामभिघातार्थमतिष्ठत् सचिवैः सह।
सुग्रीवस्तु ततः प्राह रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ६.२२.८१ ॥
Se mantuvo de pie con sus ministros, dispuesto a atacar a los enemigos. Entonces Sugrīva habló a Rāma, de verdadero valor.
6.22.82
हनूमन्तं त्वमारोह अङ्गदं त्वथ लक्ष्मणः।
अयं हि विपुलो वीर सागरो मकरालयः ॥ ६.२२.८२ ॥
Hanumān, sube tú, y también Aṅgada y Lakṣmaṇa. Oh héroe, este vasto océano es morada de makaras.
6.22.83
वैहायसौ युवामेतौ वानरौ धारयिष्यतः।
अग्रतस्तस्य सैन्यस्य श्रीमान् रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.२२.८३ ॥
Ustedes dos, monos voladores, los llevarán. Delante de aquel ejército marchaba el glorioso Rāma con Lakṣmaṇa.
6.22.84
जगाम धन्वी धर्मात्मा सुग्रीवेण समन्वितः।
अन्ये मध्येन गच्छन्ति पार्श्वतोऽन्ये प्लवंगमाः ॥ ६.२२.८४ ॥
El arquero Rāma, de alma justa, avanzó acompañado de Sugrīva. Unos monos avanzan por el centro, otros por los costados.
6.22.85
सलिलं प्रपतन्त्यन्ये मार्गमन्ये प्रपेदिरे।
केचिद् वैहायसगताः सुपर्णा इव पुप्लुवुः ॥ ६.२२.८५ ॥
Algunos caían al agua, otros tomaban otro camino, y algunos avanzaban de un salto como los garudas que vuelan por el cielo.
6.22.86
घोषेण महता घोषं सागरस्य समुच्छ्रितम्।
भीममन्तर्दधे भीमा तरन्ती हरिवाहिनी ॥ ६.२२.८६ ॥
Con aquel gran estruendo, el terrible rugido del océano encrespado quedó ahogado, mientras el temible ejército de monos cruzaba.
6.22.87
वानराणां हि सा तीर्णा वाहिनी नलसेतुना।
तीरे निविविशे राज्ञो बहुमूलफलोदके ॥ ६.२२.८७ ॥
Aquel ejército de monos, habiendo cruzado por el puente de Nala, acampó en la orilla para el rey, rica en raíces, frutos y agua.
6.22.88
तदद्भुतं राघवकर्म दुष्करं
समीक्ष्य देवाः सह सिद्धचारणैः।
उपेत्य रामं सहसा महर्षिभि-
स्तमभ्यषिञ्चन् सुशुभैर्जलैः पृथक् ॥ ६.२२.८८ ॥
Al contemplar aquel hecho admirable y difícil del Rāghava, los dioses junto con los siddhas, los cāraṇas y los grandes sabios se acercaron de repente a Rāma y lo ungieron con aguas distintas y muy auspiciosas.
6.22.89
जयस्व शत्रून् नरदेव मेदिनीं
ससागरां पालय शाश्वतीः समाः।
इतीव रामं नरदेवसत्कृतं
शुभैर्वचोभिर्विविधैरपूजयन् ॥ ६.२२.८९ ॥
"¡Oh señor de los hombres, vence a tus enemigos y protege esta tierra con sus océanos durante años sin fin!" Así, con muchas palabras auspiciosas, los dioses honraron a Rāma, que era honrado por los reyes.