ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.22.1
अथोवाच रघुश्रेष्ठः सागरं दारुणं वचः।
अद्य त्वां शोषयिष्यामि सपातालं महार्णव ॥ ६.२२.१ ॥
ତାପରେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୁଦ୍ରକୁ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ — "ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ପାତାଳ ସହିତ ଶୁଖାଇ ଦେବି, ହେ ମହାର୍ଣବ!"
6.22.2
शरनिर्दग्धतोयस्य परिशुष्कस्य सागर।
मया निहतसत्त्वस्य पांसुरुत्पद्यते महान् ॥ ६.२२.२ ॥
"ହେ ସାଗର! ମୋ ବାଣରେ ଜଳ ଜଳି ଶୁଖିଯିବ; ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିହତ ହେଲେ ମହା ଧୂଳି ଉଠିବ।"
6.22.3
मत्कार्मुकविसृष्टेन शरवर्षेण सागर।
परं तीरं गमिष्यन्ति पद्भिरेव प्लवंगमाः ॥ ६.२२.३ ॥
"ହେ ସାଗର! ମୋ ଧନୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣବର୍ଷଣରେ ବାନରମାନେ ପାଦରେ ଚାଲି ଅପର କୂଳକୁ ଯିବେ।"
6.22.4
विचिन्वन्नाभिजानासि पौरुषं नापि विक्रमम्।
दानवालय संतापं मत्तो नाम गमिष्यसि ॥ ६.२२.४ ॥
"ହେ ଦାନବାଳୟ! ମୋ ପୌରୁଷ ଓ ବିକ୍ରମ ତୁମେ ଜାଣୁନାହଁ; ତେଣୁ ମୋଠାରୁ ତୁମେ ସନ୍ତାପ ପାଇବ।"
6.22.5
ब्राह्मेणास्त्रेण संयोज्य ब्रह्मदण्डनिभं शरम्।
संयोज्य धनुषि श्रेष्ठे विचकर्ष महाबलः ॥ ६.२२.५ ॥
ମହାବଳ ରାମ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ବ୍ରାହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ବାଣ ଯୋଡି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁରେ ଟାଣିଲେ।
6.22.6
तस्मिन् विकृष्टे सहसा राघवेण शरासने।
रोदसी सम्पफालेव पर्वताश्च चकम्पिरे ॥ ६.२२.६ ॥
ରାଘବ ଧନୁ ସହସା ଟାଣିବାରୁ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ଯେନ ଫାଟି ଗଲା; ପର୍ବତମାନେ କମ୍ପିଗଲେ।
6.22.7
तमश्च लोकमावव्रे दिशश्च न चकाशिरे।
प्रतिचुक्षुभिरे चाशु सरांसि सरितस्तथा ॥ ६.२२.७ ॥
ଅନ୍ଧକାର ଜଗତକୁ ଘେରି ନେଲା; ଦିଗସବୁ ଆଲୋକିତ ହେଲେ ନାହିଁ; ସରୋବର ଓ ନଦୀସବୁ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ।
6.22.8
तिर्यक् च सह नक्षत्रैः संगतौ चन्द्रभास्करौ।
भास्करांशुभिरादीप्तं तमसा च समावृतम् ॥ ६.२२.८ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ସହ ତେରଚା ଭାବେ ମିଶିଗଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଥିଲା।
6.22.9
प्रचकाशे तदाऽऽकाशमुल्काशतविदीपितम्।
अन्तरिक्षाच्च निर्घाता निर्जग्मुरतुलस्वनाः ॥ ६.२२.९ ॥
ସେତେବେଳେ ଶହ ଶହ ଉଲ୍କାରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ଆକାଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା; ଅନ୍ତରିକ୍ଷରୁ ଅତୁଳନୀୟ ଶବ୍ଦର ବଜ୍ରପାତ ବାହାରିଲା।
6.22.10
वपुःप्रकर्षेण ववुर्दिव्यमारुतपङ्क्तयः।
बभञ्ज च तदा वृक्षाञ्जलदानुद्वहन्मुहुः ॥ ६.२२.१० ॥
ଦିବ୍ୟ ପବନର ଧାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳରେ ବହିଲା; ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ମେଘସବୁକୁ ବାରମ୍ବାର ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ।
6.22.11
आरुजंश्चैव शैलाग्रान् शिखराणि बभञ्ज च।
दिवि च स्म महामेघाः संहताः समहास्वनाः ॥ ६.२२.११ ॥
ସେମାନେ ପର୍ବତ ଶିଖର ଭାଙ୍ଗିଲେ ଏବଂ ଚୂଡ଼ାସବୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ; ଆକାଶରେ ମହାମେଘସବୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମହାଗର୍ଜନ କଲେ।
6.22.12
मुमुचुर्वैद्युतानग्नींस्ते महाशनयस्तदा।
यानि भूतानि दृश्यानि चुक्रुशुश्चाशनेः समम् ॥ ६.२२.१२ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ମହାବଜ୍ର ବିଜୁଳିରୁ ଜନ୍ମିତ ଅଗ୍ନି ବର୍ଷାଇଲେ; ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ବଜ୍ରପାତ ସହିତ ଚିତ୍କାର କଲେ।
6.22.13
अदृश्यानि च भूतानि मुमुचुर्भैरवस्वनम्।
शिश्यिरे चाभिभूतानि संत्रस्तान्युद्विजन्ति च ॥ ६.२२.१३ ॥
ଅଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ; ସେମାନେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ପଡ଼ି ଭୟରେ କମ୍ପିଲେ।
6.22.14
सम्प्रविव्यथिरे चापि न च पस्पन्दिरे भयात्।
सह भूतैः सतोयोर्मिः सनागः सहराक्षसः ॥ ६.२२.१४ ॥
ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ, ତଥାପି ଭୟରେ ଗତି କଲେ ନାହିଁ; ପ୍ରାଣୀ, ଢେଉ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ।
6.22.15
सहसाभूत् ततो वेगाद् भीमवेगो महोदधिः।
योजनं व्यतिचक्राम वेलामन्यत्र सम्प्लवात् ॥ ६.२२.१५ ॥
ତା'ପରେ ହଠାତ୍ ଭୟଙ୍କର ବେଗରେ ମହାସାଗର ଉଠିଲା; ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ସେ ନିଜ କୂଳକୁ ଏକ ଯୋଜନ ଅତିକ୍ରମ କଲା।
6.22.16
तं तथा समतिक्रान्तं नातिचक्राम राघवः।
समुद्धतममित्रघ्नो रामो नदनदीपतिम् ॥ ६.२२.१६ ॥
ସେ ଏହିପରି ସୀମା ଲଙ୍ଘନ କଲେ ମଧ୍ୟ ରାଘବ ସୀମା ଲଙ୍ଘନ କଲେ ନାହିଁ; ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ ଉଛୁଳା ନଦୀ-ନଦୀଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ସେ ସାଗରକୁ (ସଂଯମରେ ଦେଖିଲେ)।
6.22.17
ततो मध्यात् समुद्रस्य सागरः स्वयमुत्थितः।
उदयाद्रिमहाशैलान्मेरोरिव दिवाकरः ॥ ६.२२.१७ ॥
ତା'ପରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ସାଗରଦେବ ନିଜେ ଉଠିଲେ; ଉଦୟାଚଳ ମହାପର୍ବତ ବା ମେରୁରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେବା ପରି।
6.22.18
पन्नगैः सह दीप्तास्यैः समुद्रः प्रत्यदृश्यत।
स्निग्धवैदूर्यसंकाशो जाम्बूनदविभूषणः ॥ ६.२२.१८ ॥
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖର ନାଗମାନଙ୍କ ସହିତ ସମୁଦ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲା; ସୁଗମ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ।
6.22.19
रक्तमाल्याम्बरधरः पद्मपत्रनिभेक्षणः।
सर्वपुष्पमयीं दिव्यां शिरसा धारयन् स्रजम् ॥ ६.२२.१९ ॥
ଲାଲ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ, ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ (ସାଗର), ସମସ୍ତ ଫୁଲରେ ଗୁନ୍ଥା ଦିବ୍ୟ ମାଳା ମସ୍ତକେ ଧାରଣ କରି।
6.22.20
जातरूपमयैश्चैव तपनीयविभूषणैः।
आत्मजानां च रत्नानां भूषितो भूषणोत्तमैः ॥ ६.२२.२० ॥
ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ, ତପ୍ତ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର, ନିଜ ସନ୍ତାନ (ନଦୀ) ଙ୍କ ରତ୍ନ ଓ ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ (ସାଗର)।
6.22.21
धातुभिर्मण्डितः शैलो विविधैर्हिमवानिव।
एकावलीमध्यगतं तरलं पाण्डरप्रभम् ॥ ६.२२.२१ ॥
ବିବିଧ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ ହିମାଳୟ ପରି (ସାଗର), ଏକାବଳୀ ହାରର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା, ଚଞ୍ଚଳ, ଧଳା ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ।
6.22.22
विपुलेनोरसा बिभ्रत्कौस्तुभस्य सहोदरम्।
आघूर्णिततरङ्गौघः कालिकानिलसंकुलः ॥ ६.२२.२२ ॥
ବିଶାଳ ବକ୍ଷରେ କୌସ୍ତୁଭ ମଣିର ସହୋଦର ପରି (ଅଳଙ୍କାର) ଧାରଣ କରି, ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ତରଙ୍ଗରାଶି ଓ କଳା ଝଡ଼ ପବନରେ ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ (ସାଗର)।
6.22.23
गङ्गासिन्धुप्रधानाभिरापगाभिः समावृतः।
उद्वर्तितमहाग्राहः सम्भ्रान्तोरगराक्षसः ॥ ६.२२.२३ ॥
ଗଙ୍ଗା, ସିନ୍ଧୁ ଭଳି ପ୍ରଧାନ ନଦୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ କୁମ୍ଭୀର ଉଠୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସର୍ପ ଓ ରାକ୍ଷସ ବିଚଳିତ (ସାଗର)।
6.22.24
देवतानां सुरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः।
सागरः समुपक्रम्य पूर्वमामन्त्र्य वीर्यवान् ॥ ६.२२.२४ ॥
ଦେବତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଓ ବିବିଧ ରୂପ ସହିତ ଈଶ୍ବର ପରାକ୍ରମୀ ସାଗର ପ୍ରଥମେ ନିକଟକୁ ଆସି ସମ୍ବୋଧନ କରି (ରାମଙ୍କୁ କହିଲା)।
6.22.25
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं शरपाणिनम् ॥ ६.२२.२५ ॥
ହାତରେ ଶର ଧରିଥିବା ରାଘବଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ହାତରେ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.22.26
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च राघव।
स्वभावे सौम्य तिष्ठन्ति शाश्वतं मार्गमाश्रिताः ॥ ६.२२.२६ ॥
ହେ ରାଘବ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ ଓ ତେଜ — ହେ ସୌମ୍ୟ, ଏମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଶାଶ୍ୱତ ପଥ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହନ୍ତି।
6.22.27
तत्स्वभावो ममाप्येष यदगाधोऽहमप्लवः।
विकारस्तु भवेद् गाध एतत् ते प्रवदाम्यहम् ॥ ६.२२.२७ ॥
ଅଗାଧ ଓ ଦୁସ୍ତର ହେବା ମୋର ସ୍ୱଭାବ; କିନ୍ତୁ ଯଦି କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ ତେବେ ମୁଁ ପାର ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇପାରେ — ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
6.22.28
न कामान्न च लोभाद् वा न भयात् पार्थिवात्मज।
ग्राहनक्राकुलजलं स्तम्भयेयं कथंचन ॥ ६.२२.२८ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, କାମନାରୁ, ଲୋଭରୁ ବା ଭୟରୁ ନୁହେଁ — କୁମ୍ଭୀର ଓ ହାଙ୍ଗରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଜଳକୁ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ରୋକିବି ନାହିଁ।
6.22.29
विधास्ये येन गन्तासि विषहिष्येऽप्यहं तथा।
न ग्राहा विधमिष्यन्ति यावत्सेना तरिष्यति।
हरीणां तरणे राम करिष्यामि यथा स्थलम् ॥ ६.२२.२९ ॥
ଯେପରି ତୁମେ ଯାଇ ପାରିବ ସେ ଉପାୟ ମୁଁ କରିବି, ସେ କଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ସହିବି; ସେନା ପାର ହେବା ଯାଏଁ କୁମ୍ଭୀରମାନେ ପୀଡ଼ା ଦେବେ ନାହିଁ। ହେ ରାମ, ବାନରମାନେ ପାର ହେବା ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ଥଳ କରିବି।
6.22.30
तमब्रवीत् तदा रामः शृणु मे वरुणालय।
अमोघोऽयं महाबाणः कस्मिन् देशे निपात्यताम् ॥ ६.२२.३० ॥
ସେତେବେଳେ ରାମ ତାକୁ କହିଲେ — ହେ ବରୁଣାଳୟ, ଶୁଣ। ଏହା ଅମୋଘ ମହାବାଣ; କେଉଁ ଦେଶରେ ଏହା ନିକ୍ଷେପ କରାଯିବ?
6.22.31
रामस्य वचनं श्रुत्वा तं च दृष्ट्वा महाशरम्।
महोदधिर्महातेजा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.२२.३१ ॥
ରାମଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଓ ସେ ମହାଶର ଦେଖି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମହୋଦଧି ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.22.32
उत्तरेणावकाशोऽस्ति कश्चित् पुण्यतरो मम।
द्रुमकुल्य इति ख्यातो लोके ख्यातो यथा भवान् ॥ ६.२२.३२ ॥
ମୋ ଉତ୍ତରେ ଅତି ପବିତ୍ର ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ତାହା ଦ୍ରୁମକୁଲ୍ୟ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ, ଯେପରି ଆପଣ ଜଗତରେ ଖ୍ୟାତ।
6.22.33
उग्रदर्शनकर्माणो बहवस्तत्र दस्यवः।
आभीरप्रमुखाः पापाः पिबन्ति सलिलं मम ॥ ६.२२.३३ ॥
ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଓ କର୍ମବିଶିଷ୍ଟ ଅନେକ ଦସ୍ୟୁ ଅଛନ୍ତି; ଆଭୀରପ୍ରମୁଖ ସେ ପାପୀମାନେ ମୋର ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି।
6.22.34
तैर्न तत्स्पर्शनं पापं सहेयं पापकर्मभिः।
अमोघः क्रियतां राम अयं तत्र शरोत्तमः ॥ ६.२२.३४ ॥
ସେ ପାପକର୍ମୀମାନଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ମୁଁ ସହିପାରିବି ନାହିଁ। ହେ ରାମ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରକୁ ସେଠାରେ ଅମୋଘ କରାଯାଉ।
6.22.35
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सागरस्य महात्मनः।
मुमोच तं शरं दीप्तं परं सागरदर्शनात् ॥ ६.२२.३५ ॥
ସେ ମହାତ୍ମା ସାଗରଙ୍କ ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସାଗରକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ, ରାମ ସେହି ଦୀପ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.22.36
तेन तन्मरुकान्तारं पृथिव्यां किल विश्रुतम्।
निपातितः शरो यत्र वज्राशनिसमप्रभः ॥ ६.२२.३६ ॥
ସେଥିପାଇଁ ସେ ମରୁଭୂମି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା; ଯେଉଁଠାରେ ବଜ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ସମ ଦୀପ୍ତିର ଶର ପଡ଼ିଥିଲା।
6.22.37
ननाद च तदा तत्र वसुधा शल्यपीडिता।
तस्माद् व्रणमुखात् तोयमुत्पपात रसातलात् ॥ ६.२२.३७ ॥
ସେତେବେଳେ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ପୃଥିବୀ ସେଠାରେ ଚିତ୍କାର କଲା; ସେହି କ୍ଷତମୁଖରୁ ରସାତଳରୁ ଜଳ ଉଛୁଳି ଉଠିଲା।
6.22.38
स बभूव तदा कूपो व्रण इत्येव विश्रुतः।
सततं चोत्थितं तोयं समुद्रस्येव दृश्यते ॥ ६.२२.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ତାହା 'ବ୍ରଣ' ନାମରେ ହିଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୂଅ ହେଲା; ତା'ଠାରୁ ନିରନ୍ତର ଉଠୁଥିବା ଜଳ ସମୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଏ।
6.22.39
अवदारणशब्दश्च दारुणः समपद्यत।
तस्मात् तद् बाणपातेन अपः कुक्षिष्वशोषयत् ॥ ६.२२.३९ ॥
ବାଣ ପଡ଼ିବାରୁ ପୃଥିବୀ ଚିରିବାର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ତାହାରି ଦ୍ୱାରା ସେ ତାହାର କୁକ୍ଷିସ୍ଥିତ ଜଳ ଶୁଖାଇ ଦେଲା।
6.22.40
विख्यातं त्रिषु लोकेषु मरुकान्तारमेव च।
शोषयित्वा तु तं कुक्षिं रामो दशरथात्मजः ॥ ६.२२.४० ॥
ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ମରୁ-କାନ୍ତାର ହିଁ ହେଲା; ସେହି କୁକ୍ଷିକୁ ଶୁଖାଇ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ...
6.22.41
वरं तस्मै ददौ विद्वान् मरवेऽमरविक्रमः ॥ ६.२२.४१ ॥
ବିଦ୍ୱାନ ଓ ଅମର ପରାକ୍ରମୀ ସେ ସେହି ମରୁଭୂମିକୁ ବର ଦେଲେ।
6.22.42
पशव्यश्चाल्परोगश्च फलमूलरसायुतः।
बहुस्नेहो बहुक्षीरः सुगन्धिर्विविधौषधिः ॥ ६.२२.४२ ॥
ତାହା ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିତକର, ଅଳ୍ପ ରୋଗଯୁକ୍ତ, ଫଳ-ମୂଳ-ରସଯୁକ୍ତ, ଅଧିକ ସ୍ନେହ (ଘୃତ/ସାର) ଓ ଅଧିକ କ୍ଷୀରଯୁକ୍ତ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ବିବିଧ ଔଷଧିଯୁକ୍ତ ହେବ।
6.22.43
एवमेतैश्च संयुक्तो बहुभिः संयुतो मरुः।
रामस्य वरदानाच्च शिवः पन्था बभूव ह ॥ ६.२२.४३ ॥
ଏହିପରି ଏସବୁ ଓ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ମରୁଭୂମି, ରାମଙ୍କ ବରଦାନ ଯୋଗୁଁ ଶୁଭ ପଥ ହୋଇଗଲା।
6.22.44
तस्मिन् दग्धे तदा कुक्षौ समुद्रः सरितां पतिः।
राघवं सर्वशास्त्रज्ञमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.२२.४४ ॥
ସେହି ଅଂଶ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ନଦୀମାନଙ୍କ ପତି ସମୁଦ୍ର ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ରାଘବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.22.45
अयं सौम्य नलो नाम तनयो विश्वकर्मणः।
पित्रा दत्तवरः श्रीमान् प्रीतिमान् विश्वकर्मणः ॥ ६.२२.४५ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ! ଏ ନଳ ନାମକ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର। ପିତା ଏହାକୁ ବର ଦେଇଥିଲେ; ଏ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
6.22.46
एष सेतुं महोत्साहः करोतु मयि वानरः।
तमहं धारयिष्यामि यथा ह्येष पिता तथा ॥ ६.२२.४६ ॥
ଏ ମହୋତ୍ସାହୀ ବାନର ମୋ ଉପରେ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ; ତାଙ୍କ ପିତା ଯେପରି ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ସେପରି ଧାରଣ କରିବି।
6.22.47
एवमुक्त्वोदधिर्नष्टः समुत्थाय नलस्ततः।
अब्रवीद् वानरश्रेष्ठो वाक्यं रामं महाबलम् ॥ ६.२२.४७ ॥
ଏପରି କହି ସମୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ତା'ପରେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଳ ଉଠି ମହାବଳୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.22.48
अहं सेतुं करिष्यामि विस्तीर्णे मकरालये।
पितुः सामर्थ्यमासाद्य तत्त्वमाह महोदधिः ॥ ६.२२.४८ ॥
ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ମକରାଳୟ (ସମୁଦ୍ର) ଉପରେ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରିବି। ପିତାଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ପାଇ ମହୋଦଧି ଏହି ସତ୍ୟ କହିଲେ।
6.22.49
दण्ड एव वरो लोके पुरुषस्येति मे मतिः।
धिक् क्षमामकृतज्ञेषु सान्त्वं दानमथापि वा ॥ ६.२२.४९ ॥
ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ମୋ ମତ। କୃତଘ୍ନମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ଷମାକୁ ଧିକ୍; ସାନ୍ତ୍ୱନା ବା ଦାନ ମଧ୍ୟ (ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟର୍ଥ)।
6.22.50
अयं हि सागरो भीमः सेतुकर्मदिदृक्षया।
ददौ दण्डभयाद् गाधं राघवाय महोदधिः ॥ ६.२२.५० ॥
ଏହି ଭୟଙ୍କର ସାଗର ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଓ ଦଣ୍ଡଭୟରେ ରାଘବ (ରାମ)ଙ୍କୁ ସ୍ଥଳପଥ ଦେଲା — ସେହି ମହାସାଗର।
6.22.51
मम मातुर्वरो दत्तो मन्दरे विश्वकर्मणा।
मया तु सदृशः पुत्रस्तव देवि भविष्यति ॥ ६.२२.५१ ॥
ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମୋ ମାତାଙ୍କୁ ବର ଦେଇଥିଲେ; "ମୋ ପରି ପୁତ୍ର ତୁମର ହେବ" ବୋଲି। ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ପୁତ୍ର (ମୋ ପରି) ହେବ।
6.22.52
औरसस्तस्य पुत्रोऽहं सदृशो विश्वकर्मणा।
स्मारितोऽस्म्यहमेतेन तत्त्वमाह महोदधिः।
न चाप्यहमनुक्तो वः प्रब्रूयामात्मनो गुणान् ॥ ६.२२.५२ ॥
ମୁଁ ତାଙ୍କ ଔରସ ପୁତ୍ର, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ସମାନ। ଏଥିରେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି — ଏହି ସତ୍ୟ ମହାସାଗର କହିଲା। ତୁମେ ନ ପଚାରିଲେ ମୁଁ ମୋ ଗୁଣ କହିବି ନାହିଁ।
6.22.53
समर्थश्चाप्यहं सेतुं कर्तुं वै वरुणालये।
तस्मादद्यैव बध्नन्तु सेतुं वानरपुङ्गवाः ॥ ६.२२.५३ ॥
ବରୁଣାଳୟରେ (ସମୁଦ୍ରରେ) ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ। ତେଣୁ ଆଜି ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ସେତୁ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ।
6.22.54
ततो विसृष्टा रामेण सर्वतो हरिपुङ्गवाः।
उत्पेततुर्महारण्यं हृष्टाः शतसहस्रशः ॥ ६.२२.५४ ॥
ତା ପରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଦିଗକୁ ପଠାଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାରେ ମହାବନ ଆଡ଼କୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ।
6.22.55
ते नगान् नगसंकाशाः शाखामृगगणर्षभाः।
बभञ्जुः पादपांस्तत्र प्रचकर्षुश्च सागरम् ॥ ६.२२.५५ ॥
ପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ ସେହି ବାନରଯୂଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ସେଠାକାର ବୃକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗି ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ।
6.22.56
ते सालैश्चाश्वकर्णैश्च धवैर्वंशैश्च वानराः।
कुटजैरर्जुनैस्तालैस्तिलकैस्तिनिशैरपि ॥ ६.२२.५६ ॥
ସେହି ବାନରମାନେ ସାଲ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଧବ, ବାଉଁଶ, କୁଟଜ, ଅର୍ଜୁନ, ତାଳ, ତିଲକ ଓ ତିନିଶ ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ (ସାଗର ପୂରଣ କଲେ).
6.22.57
बिल्वकैः सप्तपर्णैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः।
चूतैश्चाशोकवृक्षैश्च सागरं समपूरयन् ॥ ६.२२.५७ ॥
ବେଲ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ ଓ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷରେ ସେମାନେ ସାଗରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂରଣ କଲେ।
6.22.58
समूलांश्च विमूलांश्च पादपान् हरिसत्तमाः।
इन्द्रकेतूनिवोद्यम्य प्रजह्रुर्वानरास्तरून् ॥ ६.२२.५८ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ମୂଳ ସହିତ ଓ ମୂଳରୁ ଉପଡ଼ା ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ଟେକି ନେଇ ଗଲେ।
6.22.59
तालान् दाडिमगुल्मांश्च नारिकेलविभीतकान्।
करीरान् बकुलान् निम्बान् समाजह्रुरितस्ततः ॥ ६.२२.५९ ॥
ତାଳ, ଡାଳିମ୍ବ ଝୋପ, ନଡ଼ିଆ, ବହଡ଼ା, କରୀର, ବକୁଳ ଓ ନିମ୍ବ ବୃକ୍ଷ ଇତସ୍ତତଃ ସଂଗ୍ରହ କଲେ।
6.22.60
हस्तिमात्रान् महाकायाः पाषाणांश्च महाबलाः।
पर्वतांश्च समुत्पाट्य यन्त्रैः परिवहन्ति च ॥ ६.२२.६० ॥
ମହାକାୟ ଓ ମହାବଳୀ ବାନରମାନେ ହାତୀ ପରି ବଡ଼ ପଥର ଓ ପର୍ବତ ଉପାଡ଼ି ଯନ୍ତ୍ରରେ ବହି ନେଲେ।
6.22.61
प्रक्षिप्यमाणैरचलैः सहसा जलमुद्धृतम्।
समुत्ससर्प चाकाशमवासर्पत् ततः पुनः ॥ ६.२२.६१ ॥
ପର୍ବତ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେବାରୁ ହଠାତ୍ ଜଳ ଉଠି ଆକାଶ ଆଡ଼କୁ ଗଲା ଓ ପୁଣି ତଳକୁ ଖସି ଆସିଲା।
6.22.62
समुद्रं क्षोभयामासुर्निपतन्तः समन्ततः।
सूत्राण्यन्ये प्रगृह्णन्ति ह्यायतं शतयोजनम् ॥ ६.२२.६२ ॥
ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ସେମାନେ ଚାରିପାଶରୁ ସମୁଦ୍ରକୁ ମନ୍ଥନ କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ଶହେ ଯୋଜନ ଲମ୍ବ ମାପିବା ସୂତା ଧରିଲେ।
6.22.63
नलश्चक्रे महासेतुं मध्ये नदनदीपतेः।
स तदा क्रियते सेतुर्वानरैर्घोरकर्मभिः ॥ ६.२२.६३ ॥
ନଳ ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ମହାସେତୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ସେତୁ ଭୟଙ୍କର କର୍ମକାରୀ ବାନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା।
6.22.64
दण्डानन्ये प्रगृह्णन्ति विचिन्वन्ति तथापरे।
वानरैः शतशस्तत्र रामस्याज्ञापुरःसरैः ॥ ६.२२.६४ ॥
କେହି ମାପଦଣ୍ଡ ଧରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜୁଥିଲେ; ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଆଗରେ ରଖି ଶହଶହ ବାନର ସେପରି କରୁଥିଲେ।
6.22.65
मेघाभैः पर्वताभैश्च तृणैः काष्ठैर्बबन्धिरे।
पुष्पिताग्रैश्च तरुभिः सेतुं बघ्नन्ति वानराः ॥ ६.२२.६५ ॥
ମେଘ ଓ ପର୍ବତ ପରି ବାନରମାନେ ତୃଣ ଓ କାଠରେ ବାନ୍ଧିଲେ; ଫୁଲିଥିବା ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ବୃକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସେତୁ ବାନ୍ଧୁଥିଲେ।
6.22.66
पाषाणांश्च गिरिप्रख्यान् गिरीणां शिखराणि च।
दृश्यन्ते परिधावन्तो गृह्य दानवसंनिभाः ॥ ६.२२.६६ ॥
ପର୍ବତ ପରି ପଥର ଓ ପର୍ବତଶିଖର ଉଠାଇ ଦାନବ ପରି ବାନରମାନେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଗଲା।
6.22.67
शिलानां क्षिप्यमाणानां शैलानां तत्र पात्यताम्।
बभूव तुमुलः शब्दस्तदा तस्मिन् महोदधौ ॥ ६.२२.६७ ॥
ସେଠାରେ ପଥର ଫିଙ୍ଗାଯାଉଥିଲା ଓ ପର୍ବତ ପକାଯାଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେଇ ମହାସାଗରରେ ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।
6.22.68
कृतानि प्रथमेनाह्ना योजनानि चतुर्दश।
प्रहृष्टैर्गजसंकाशैस्त्वरमाणैः प्लवङ्गमैः ॥ ६.२२.६८ ॥
ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ହର୍ଷିତ, ହାତୀ ପରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ବାନରମାନେ ଚଉଦ ଯୋଜନ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
6.22.69
द्वितीयेन तथैवाह्ना योजनानि तु विंशतिः।
कृतानि प्लवगैस्तूर्णं भीमकायैर्महाबलैः ॥ ६.२२.६९ ॥
ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ଭୟଙ୍କର ଶରୀର ଓ ମହାବଳୀ ବାନରମାନେ ଶୀଘ୍ର କୋଡ଼ିଏ ଯୋଜନ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
6.22.70
अह्ना तृतीयेन तथा योजनानि तु सागरे।
त्वरमाणैर्महाकायैरेकविंशतिरेव च ॥ ६.२२.७० ॥
ତୃତୀୟ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ମହାକାୟ ବାନରମାନେ ସାଗରରେ ଏକୁଶ ଯୋଜନ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
6.22.71
चतुर्थेन तथा चाह्ना द्वाविंशतिरथापि वा।
योजनानि महावेगैः कृतानि त्वरितैस्ततः ॥ ६.२२.७१ ॥
ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ମହାବେଗୀ ଓ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ବାନରମାନେ ବାଇଶ ଯୋଜନ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
6.22.72
पञ्चमेन तथा चाह्ना प्लवगैः क्षिप्रकारिभिः।
योजनानि त्रयोविंशत् सुवेलमधिकृत्य वै ॥ ६.२२.७२ ॥
ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ଶୀଘ୍ରକର୍ମା ବାନରମାନେ ସୁବେଳ ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତେଇଶ ଯୋଜନ ନିର୍ମାଣ କଲେ।
6.22.73
स वानरवरः श्रीमान् विश्वकर्मात्मजो बली।
बबन्ध सागरे सेतुं यथा चास्य पिता तथा ॥ ६.२२.७३ ॥
ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବଳବାନ୍ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମୁଦ୍ରରେ ସେତୁ ବାନ୍ଧିଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କ ପିତା ବାନ୍ଧିଥିଲେ।
6.22.74
स नलेन कृतः सेतुः सागरे मकरालये।
शुशुभे सुभगः श्रीमान् स्वातीपथ इवाम्बरे ॥ ६.२२.७४ ॥
ମକରମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ସମୁଦ୍ରରେ ନଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସେହି ସେତୁ ଆକାଶରେ ସ୍ୱାତୀପଥ ପରି ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୋଭାମୟ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
6.22.75
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
आगम्य गगने तस्थुर्द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ॥ ६.२२.७५ ॥
ତା'ପରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମ ଋଷିମାନେ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଆକାଶରେ ଆସି ଠିଆ ହେଲେ।
6.22.76
दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम्।
ददृशुर्देवगन्धर्वा नलसेतुं सुदुष्करम् ॥ ६.२२.७६ ॥
ଦଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଶହେ ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ, ଅତି ଦୁଷ୍କର ନଳସେତୁ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦେଖିଲେ।
6.22.77
आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
तमचिन्त्यमसह्यं च ह्यद्भुतं लोमहर्षणम् ॥ ६.२२.७७ ॥
ଡେଇଁ, ଲମ୍ଫ ଦେଇ ଓ ଗର୍ଜନ କରି ବାନରମାନେ ସେହି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅସହ୍ୟ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
6.22.78
ददृशुः सर्वभूतानि सागरे सेतुबन्धनम्।
तानि कोटिसहस्राणि वानराणां महौजसाम् ॥ ६.२२.७८ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସମୁଦ୍ରରେ ସେତୁବନ୍ଧନ ଦେଖିଲେ। ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବାନରମାନେ ସହସ୍ର କୋଟି ଥିଲେ।
6.22.79
बध्नन्तः सागरे सेतुं जग्मुः पारं महोदधेः।
विशालः सुकृतः श्रीमान् सुभूमिः सुसमाहितः ॥ ६.२२.७९ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ ସେତୁ ବାନ୍ଧି ସେମାନେ ମହାସାଗରର ପାରିକୁ ଗଲେ। ସେହି ସେତୁ ବିଶାଳ, ସୁନିର୍ମିତ, ଶୋଭାମୟ, ଦୃଢ଼ ଭିତ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ସୁସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲା।
6.22.80
अशोभत महान् सेतुः सीमन्त इव सागरे।
ततः पारे समुद्रस्य गदापाणिर्विभीषणः ॥ ६.२२.८० ॥
ସମୁଦ୍ରରେ ସେହି ମହାନ ସେତୁ ସୀମନ୍ତ (ମୁଣ୍ଡର ସିଁଥି) ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା। ତା'ପରେ ସମୁଦ୍ରର ପାରିରେ ହାତରେ ଗଦା ଧରି ବିଭୀଷଣ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
6.22.81
परेषामभिघातार्थमतिष्ठत् सचिवैः सह।
सुग्रीवस्तु ततः प्राह रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ६.२२.८१ ॥
ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିବା ପାଇଁ ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ। ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.22.82
हनूमन्तं त्वमारोह अङ्गदं त्वथ लक्ष्मणः।
अयं हि विपुलो वीर सागरो मकरालयः ॥ ६.२२.८२ ॥
ହନୁମାନ, ତୁମେ ଚଢ; ଅଙ୍ଗଦ ମଧ୍ୟ ଚଢନ୍ତୁ; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଚଢନ୍ତୁ। ହେ ବୀର, ମକରମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଏହି ସାଗର ଅତି ବିଶାଳ।
6.22.83
वैहायसौ युवामेतौ वानरौ धारयिष्यतः।
अग्रतस्तस्य सैन्यस्य श्रीमान् रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.२२.८३ ॥
ଏହି ଦୁଇ ବାନର, ତୁମେ ଦୁଇ ଆକାଶଚାରୀ ହୋଇ (ସେମାନଙ୍କୁ) ବହନ କରିବ। ସେହି ସେନାର ଆଗରେ ଶ୍ରୀମାନ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ।
6.22.84
जगाम धन्वी धर्मात्मा सुग्रीवेण समन्वितः।
अन्ये मध्येन गच्छन्ति पार्श्वतोऽन्ये प्लवंगमाः ॥ ६.२२.८४ ॥
ଧନୁର୍ଧର ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ଗଲେ। କେତେକ ବାନର ମଝିରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ଆଉ କେତେକ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ଯାଉଛନ୍ତି।
6.22.85
सलिलं प्रपतन्त्यन्ये मार्गमन्ये प्रपेदिरे।
केचिद् वैहायसगताः सुपर्णा इव पुप्लुवुः ॥ ६.२२.८५ ॥
କେତେକ ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟ ପଥ ଧରିଲେ, ଏବଂ କେତେକ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ପରି ଡେଇଁ ଡେଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
6.22.86
घोषेण महता घोषं सागरस्य समुच्छ्रितम्।
भीममन्तर्दधे भीमा तरन्ती हरिवाहिनी ॥ ६.२२.८६ ॥
ସେହି ମହା କୋଳାହଳରେ ସମୁଦ୍ରର ଉଚ୍ଛ୍ୱସିତ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଢାଙ୍କି ଗଲା; ଭୀଷଣ ବାନର ସେନା ପାର ହେଉଥିଲା।
6.22.87
वानराणां हि सा तीर्णा वाहिनी नलसेतुना।
तीरे निविविशे राज्ञो बहुमूलफलोदके ॥ ६.२२.८७ ॥
ବାନର ସେନା ନଳର ସେତୁ ଦେଇ ପାର ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ କନ୍ଦ, ଫଳ ଓ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଳରେ ଛାଉଣି ପକାଇଲା।
6.22.88
तदद्भुतं राघवकर्म दुष्करं
समीक्ष्य देवाः सह सिद्धचारणैः।
उपेत्य रामं सहसा महर्षिभि-
स्तमभ्यषिञ्चन् सुशुभैर्जलैः पृथक् ॥ ६.२२.८८ ॥
ରାଘବଙ୍କ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣଙ୍କ ସହିତ, ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ, ହଠାତ୍ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ପୃଥକ ପୃଥକ ଅତି ଶୁଭ ଜଳରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।
6.22.89
जयस्व शत्रून् नरदेव मेदिनीं
ससागरां पालय शाश्वतीः समाः।
इतीव रामं नरदेवसत्कृतं
शुभैर्वचोभिर्विविधैरपूजयन् ॥ ६.२२.८९ ॥
"ହେ ନରଦେବ! ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜୟ କର; ସାଗର ସହିତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାଶ୍ୱତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କର।" ଏହିପରି ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ବହୁବିଧ ଶୁଭ ବଚନରେ ପୂଜା କଲେ।