รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.22.1
अथोवाच रघुश्रेष्ठः सागरं दारुणं वचः।
अद्य त्वां शोषयिष्यामि सपातालं महार्णव ॥ ६.२२.१ ॥
ลำดับนั้น ราฆวะผู้ประเสริฐที่สุดได้กล่าววาจาอันรุนแรงแก่มหาสมุทรว่า ดูก่อนมหาสมุทรผู้ยิ่งใหญ่ วันนี้เราจะทำให้ท่านแห้งเหือดไปพร้อมกับบาดาลเลย
6.22.2
शरनिर्दग्धतोयस्य परिशुष्कस्य सागर।
मया निहतसत्त्वस्य पांसुरुत्पद्यते महान् ॥ ६.२२.२ ॥
ดูก่อนมหาสมุทร น้ำของท่านจะถูกลูกศรของเราเผาไหม้และทำให้แห้งเหือด และเมื่อสัตว์ทั้งหลายในท่านถูกเราสังหาร ฝุ่นละอองอันใหญ่หลวงก็จะฟุ้งขึ้น
6.22.3
मत्कार्मुकविसृष्टेन शरवर्षेण सागर।
परं तीरं गमिष्यन्ति पद्भिरेव प्लवंगमाः ॥ ६.२२.३ ॥
ดูก่อนมหาสมุทร ด้วยฝนลูกศรที่ปล่อยจากคันธนูของเรา ลิงทั้งหลายจะข้ามไปยังฝั่งโน้นได้ด้วยเท้าเท่านั้น
6.22.4
विचिन्वन्नाभिजानासि पौरुषं नापि विक्रमम्।
दानवालय संतापं मत्तो नाम गमिष्यसि ॥ ६.२२.४ ॥
ดูก่อนที่อยู่แห่งทานพ ท่านไม่รู้จักความแกล้วกล้าและความองอาจของเรา ท่านจะต้องได้รับความทุกข์ทรมานจากเราเป็นแน่
6.22.5
ब्राह्मेणास्त्रेण संयोज्य ब्रह्मदण्डनिभं शरम्।
संयोज्य धनुषि श्रेष्ठे विचकर्ष महाबलः ॥ ६.२२.५ ॥
พระรามผู้ทรงพลังมหาศาลได้ประจุลูกศรอัสตรพรหมเข้ากับลูกศรที่เปรียบเหมือนไม้เท้าของพระพรหม แล้ววางลงบนคันธนูอันประเสริฐ และดึงสายธนูให้ตึง
6.22.6
तस्मिन् विकृष्टे सहसा राघवेण शरासने।
रोदसी सम्पफालेव पर्वताश्च चकम्पिरे ॥ ६.२२.६ ॥
เมื่อราฆวะดึงคันธนูนั้นโดยฉับพลัน ท้องฟ้าและแผ่นดินดูเหมือนจะแตกออกจากกัน และภูเขาทั้งหลายก็สั่นสะเทือน
6.22.7
तमश्च लोकमावव्रे दिशश्च न चकाशिरे।
प्रतिचुक्षुभिरे चाशु सरांसि सरितस्तथा ॥ ६.२२.७ ॥
ความมืดปกคลุมโลก ทิศทั้งหลายไม่ส่องแสง และทะเลสาบกับแม่น้ำทั้งหลายก็ปั่นป่วนขึ้นในทันที
6.22.8
तिर्यक् च सह नक्षत्रैः संगतौ चन्द्रभास्करौ।
भास्करांशुभिरादीप्तं तमसा च समावृतम् ॥ ६.२२.८ ॥
พระจันทร์และพระอาทิตย์เฉียงไปมาพร้อมกับดวงดาวทั้งหลายมาประชุมกัน แม้จะถูกรังสีของพระอาทิตย์ส่องสว่าง ก็ยังถูกความมืดปกคลุมไว้
6.22.9
प्रचकाशे तदाऽऽकाशमुल्काशतविदीपितम्।
अन्तरिक्षाच्च निर्घाता निर्जग्मुरतुलस्वनाः ॥ ६.२२.९ ॥
ครั้นนั้น ท้องฟ้าก็สว่างไสวด้วยดาวตกนับร้อย และจากอากาศก็มีเสียงฟ้าผ่าอันหาใดเปรียบมิได้ดังออกมา
6.22.10
वपुःप्रकर्षेण ववुर्दिव्यमारुतपङ्क्तयः।
बभञ्ज च तदा वृक्षाञ्जलदानुद्वहन्मुहुः ॥ ६.२२.१० ॥
กระแสลมทิพย์พัดมาอย่างเต็มกำลัง แล้วก็หักโค่นต้นไม้ทั้งหลาย และพัดพาเมฆขึ้นไปซ้ำแล้วซ้ำเล่า
6.22.11
आरुजंश्चैव शैलाग्रान् शिखराणि बभञ्ज च।
दिवि च स्म महामेघाः संहताः समहास्वनाः ॥ ६.२२.११ ॥
ลมนั้นพัดยอดเขาให้หักพังและทำลายยอดภูเขาต่าง ๆ เมฆใหญ่ทั้งหลายในท้องฟ้าก็รวมตัวกันคำรามกึกก้องอย่างยิ่ง
6.22.12
मुमुचुर्वैद्युतानग्नींस्ते महाशनयस्तदा।
यानि भूतानि दृश्यानि चुक्रुशुश्चाशनेः समम् ॥ ६.२२.१२ ॥
ครั้นนั้น สายฟ้าใหญ่เหล่านั้นก็ปล่อยไฟที่เกิดจากฟ้าแลบออกมา และสัตว์ทั้งหลายที่มองเห็นได้ก็ร้องขึ้นพร้อมกับเสียงฟ้าผ่า
6.22.13
अदृश्यानि च भूतानि मुमुचुर्भैरवस्वनम्।
शिश्यिरे चाभिभूतानि संत्रस्तान्युद्विजन्ति च ॥ ६.२२.१३ ॥
สัตว์ที่มองไม่เห็นก็ปล่อยเสียงคำรามน่าสะพรึงกลัว ถูกครอบงำแล้วก็นอนลง หวาดกลัวและสั่นสะท้าน
6.22.14
सम्प्रविव्यथिरे चापि न च पस्पन्दिरे भयात्।
सह भूतैः सतोयोर्मिः सनागः सहराक्षसः ॥ ६.२२.१४ ॥
สัตว์เหล่านั้นทุกข์ทรมานอย่างยิ่ง แต่ก็ไม่ขยับเขยื้อนเพราะความกลัว ทั้งสัตว์ทั้งหลาย คลื่นน้ำ งูทั้งหลาย และรากษสต่างก็เป็นเช่นนั้น
6.22.15
सहसाभूत् ततो वेगाद् भीमवेगो महोदधिः।
योजनं व्यतिचक्राम वेलामन्यत्र सम्प्लवात् ॥ ६.२२.१५ ॥
ครั้นนั้น มหาสมุทรผู้มีกำลังน่าสะพรึงกลัวก็พุ่งขึ้นมาอย่างรุนแรงโดยฉับพลัน และในคราวน้ำท่วมนั้น มันก็ล้นฝั่งไปหนึ่งโยชน์
6.22.16
तं तथा समतिक्रान्तं नातिचक्राम राघवः।
समुद्धतममित्रघ्नो रामो नदनदीपतिम् ॥ ६.२२.१६ ॥
แม้มหาสมุทรจะล้นฝั่งเช่นนั้น ราฆวะก็มิได้ล้นฝั่ง พระรามผู้ทำลายศัตรูทอดพระเนตรเจ้าแห่งแม่น้ำและลำธารที่กำลังพลุ่งพล่านด้วยความสำรวม
6.22.17
ततो मध्यात् समुद्रस्य सागरः स्वयमुत्थितः।
उदयाद्रिमहाशैलान्मेरोरिव दिवाकरः ॥ ६.२२.१७ ॥
ครั้นนั้น จากท่ามกลางมหาสมุทร พระเจ้าแห่งทะเลก็ผุดขึ้นเอง ดุจดวงอาทิตย์ขึ้นจากยอดเขาใหญ่ทางทิศตะวันออก หรือจากเขาพระสุเมรุ
6.22.18
पन्नगैः सह दीप्तास्यैः समुद्रः प्रत्यदृश्यत।
स्निग्धवैदूर्यसंकाशो जाम्बूनदविभूषणः ॥ ६.२२.१८ ॥
มหาสมุทรปรากฏพร้อมกับงูที่มีปากลุกโชน มีสีคล้ายหินไพฑูรย์อันเรียบมัน ประดับด้วยเครื่องทองคำ
6.22.19
रक्तमाल्याम्बरधरः पद्मपत्रनिभेक्षणः।
सर्वपुष्पमयीं दिव्यां शिरसा धारयन् स्रजम् ॥ ६.२२.१९ ॥
มหาสมุทรปรากฏโดยสวมมาลัยและอาภรณ์สีแดง มีพระเนตรดุจกลีบบัว สวมพวงมาลัยทิพย์ที่ทำด้วยดอกไม้ทุกชนิดบนศีรษะ
6.22.20
जातरूपमयैश्चैव तपनीयविभूषणैः।
आत्मजानां च रत्नानां भूषितो भूषणोत्तमैः ॥ ६.२२.२० ॥
ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทองคำและทองคำบริสุทธิ์ และประดับด้วยอัญมณีของบุตรของตน (คือแม่น้ำทั้งหลาย) พร้อมด้วยเครื่องประดับอันเลิศ
6.22.21
धातुभिर्मण्डितः शैलो विविधैर्हिमवानिव।
एकावलीमध्यगतं तरलं पाण्डरप्रभम् ॥ ६.२२.२१ ॥
มหาสมุทรสั่นไหวและเปล่งแสงซีดขาว ดุจภูเขาหิมวันต์ที่ประดับด้วยแร่ธาตุนานาชนิด อยู่กลางสร้อยคอสายเดียว
6.22.22
विपुलेनोरसा बिभ्रत्कौस्तुभस्य सहोदरम्।
आघूर्णिततरङ्गौघः कालिकानिलसंकुलः ॥ ६.२२.२२ ॥
มหาสมุทรทรงอกกว้างราวกับเป็นพี่น้องของอัญมณีเกาสตุภะ คลื่นหมุนวนซัดสาดและลมพายุดำมืดพัดกระหน่ำ
6.22.23
गङ्गासिन्धुप्रधानाभिरापगाभिः समावृतः।
उद्वर्तितमहाग्राहः सम्भ्रान्तोरगराक्षसः ॥ ६.२२.२३ ॥
มหาสมุทรยืนอยู่ ถูกแม่น้ำคงคาและสินธุเป็นต้นล้อมรอบ จระเข้ใหญ่ถูกคลื่นพัดขึ้นมา งูและรากษสก็ตกใจวุ่นวาย
6.22.24
देवतानां सुरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः।
सागरः समुपक्रम्य पूर्वमामन्त्र्य वीर्यवान् ॥ ६.२२.२४ ॥
พระผู้เป็นใหญ่คือมหาสมุทรผู้ทรงพลัง ได้เสด็จเข้ามาใกล้ในรูปงดงามต่าง ๆ ของเหล่าเทพ และได้ทักทายก่อน แล้วกล่าวกับพระราม
6.22.25
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं शरपाणिनम् ॥ ६.२२.२५ ॥
มหาสมุทรประนมมือกล่าวถ้อยคำนี้แก่พระราฆพ ผู้ถือลูกศรอยู่ในมือ
6.22.26
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च राघव।
स्वभावे सौम्य तिष्ठन्ति शाश्वतं मार्गमाश्रिताः ॥ ६.२२.२६ ॥
ดูก่อนพระราฆพ แผ่นดิน ลม อากาศ น้ำ และไฟ ดูก่อนผู้มีจิตอ่อนโยน ต่างดำรงอยู่ตามธรรมชาติของตน โดยดำเนินตามทางนิรันดร์
6.22.27
तत्स्वभावो ममाप्येष यदगाधोऽहमप्लवः।
विकारस्तु भवेद् गाध एतत् ते प्रवदाम्यहम् ॥ ६.२२.२७ ॥
การที่ข้าพเจ้าลึกหยั่งไม่ถึงและข้ามไม่ได้นั้นเป็นธรรมชาติของข้าพเจ้า แต่อาจมีการเปลี่ยนแปลง แล้วจะกลายเป็นที่ข้ามได้ นี่คือสิ่งที่ข้าพเจ้าบอกท่าน
6.22.28
न कामान्न च लोभाद् वा न भयात् पार्थिवात्मज।
ग्राहनक्राकुलजलं स्तम्भयेयं कथंचन ॥ ६.२२.२८ ॥
ดูก่อนโอรสของพระราชา ข้าพเจ้าจะไม่ยับยั้งน้ำที่เต็มไปด้วยจระเข้และปลาฉลามนี้ด้วยเหตุแห่งความปรารถนา ความโลภ หรือความกลัว ไม่ว่าด้วยวิธีใดเลย
6.22.29
विधास्ये येन गन्तासि विषहिष्येऽप्यहं तथा।
न ग्राहा विधमिष्यन्ति यावत्सेना तरिष्यति।
हरीणां तरणे राम करिष्यामि यथा स्थलम् ॥ ६.२२.२९ ॥
ข้าพเจ้าจะจัดการให้ท่านไปได้ และข้าพเจ้าจะอดทนต่อเรื่องนี้เช่นกัน จระเข้จะไม่ทำร้ายกองทัพขณะข้าม ดูก่อนพระราม ข้าพเจ้าจะทำให้เป็นพื้นดินให้เหล่าวานรข้ามไปได้
6.22.30
तमब्रवीत् तदा रामः शृणु मे वरुणालय।
अमोघोऽयं महाबाणः कस्मिन् देशे निपात्यताम् ॥ ६.२२.३० ॥
ครั้งนั้นพระรามตรัสกับมหาสมุทรว่า ดูก่อนผู้เป็นที่อาศัยของพระวรุณ จงฟังเราเถิด ลูกศรใหญ่นี้ไม่มีวันพลาด จะให้ปล่อยลงที่ใดดี
6.22.31
रामस्य वचनं श्रुत्वा तं च दृष्ट्वा महाशरम्।
महोदधिर्महातेजा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.२२.३१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระรามและเห็นลูกศรใหญ่นั้น มหาสมุทรผู้ยิ่งใหญ่และมีรัศมีอันรุ่งโรจน์ จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่พระราฆพ
6.22.32
उत्तरेणावकाशोऽस्ति कश्चित् पुण्यतरो मम।
द्रुमकुल्य इति ख्यातो लोके ख्यातो यथा भवान् ॥ ६.२२.३२ ॥
ทางเหนือของข้าพเจ้ามีที่แห่งหนึ่งซึ่งศักดิ์สิทธิ์กว่าที่อื่น เรียกว่าทรุมกุลยะ เป็นที่รู้จักในโลกเช่นเดียวกับท่าน
6.22.33
उग्रदर्शनकर्माणो बहवस्तत्र दस्यवः।
आभीरप्रमुखाः पापाः पिबन्ति सलिलं मम ॥ ६.२२.३३ ॥
ที่นั่นมีโจรจำนวนมากที่มีรูปร่างและการกระทำน่ากลัว นำโดยพวกอาภีระ คนบาปเหล่านี้ดื่มน้ำของข้าพเจ้า
6.22.34
तैर्न तत्स्पर्शनं पापं सहेयं पापकर्मभिः।
अमोघः क्रियतां राम अयं तत्र शरोत्तमः ॥ ६.२२.३४ ॥
การที่ข้าพเจ้าจะต้องรับการแตะต้องจากคนที่ทำบาปเหล่านั้นนั้น ข้าพเจ้าทนไม่ได้ ดูก่อนพระราม ขอจงทำให้ลูกศรอันประเสริฐนี้ไม่มีวันพลาดที่นั่นเถิด
6.22.35
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सागरस्य महात्मनः।
मुमोच तं शरं दीप्तं परं सागरदर्शनात् ॥ ६.२२.३५ ॥
เมื่อพระรามได้ฟังคำของมหาสมุทรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ พระองค์ก็ปล่อยลูกศรอันรุ่งโรจน์และสูงสุดนั้นทันที ขณะที่เห็นทะเล
6.22.36
तेन तन्मरुकान्तारं पृथिव्यां किल विश्रुतम्।
निपातितः शरो यत्र वज्राशनिसमप्रभः ॥ ६.२२.३६ ॥
ด้วยเหตุนั้นทะเลทรายมรุกานตาร์นั้นจึงเป็นที่รู้จักกันทั่วแผ่นดิน ณ ที่ซึ่งลูกศรที่มีรัศมีเหมือนสายฟ้าและอสนีบาตได้ถูกปล่อยให้ตก
6.22.37
ननाद च तदा तत्र वसुधा शल्यपीडिता।
तस्माद् व्रणमुखात् तोयमुत्पपात रसातलात् ॥ ६.२२.३७ ॥
แผ่นดินถูกลูกศรทิ่มแทงจึงร้องครวญคราง และน้ำได้พุ่งขึ้นจากบาดาลผ่านปากแผลนั้น
6.22.38
स बभूव तदा कूपो व्रण इत्येव विश्रुतः।
सततं चोत्थितं तोयं समुद्रस्येव दृश्यते ॥ ६.२२.३८ ॥
ที่นั่นจึงกลายเป็นบ่อน้ำที่รู้จักกันในนามว่า แผล น้ำที่ไหลขึ้นมาอย่างไม่หยุดหย่อนนั้นดูคล้ายกับมหาสมุทร
6.22.39
अवदारणशब्दश्च दारुणः समपद्यत।
तस्मात् तद् बाणपातेन अपः कुक्षिष्वशोषयत् ॥ ६.२२.३९ ॥
และเสียงฉีกขาดอันน่าสะพรึงกลัวก็บังเกิดขึ้น ด้วยการตกของลูกศรนั้น พระรามจึงทำให้น้ำในส่วนลึกของแผ่นดินแห้งไป
6.22.40
विख्यातं त्रिषु लोकेषु मरुकान्तारमेव च।
शोषयित्वा तु तं कुक्षिं रामो दशरथात्मजः ॥ ६.२२.४० ॥
ทะเลทรายที่โด่งดังในสามโลกนั้นจึงกลายเป็นทะเลทรายอย่างแท้จริง และพระรามโอรสของท้าวทศรถ เมื่อได้ทำให้โพรงนั้นแห้งแล้ว
6.22.41
वरं तस्मै ददौ विद्वान् मरवेऽमरविक्रमः ॥ ६.२२.४१ ॥
วิทวานผู้มีพละดุจเทพอมตะได้ประทานพรแก่ทะเลทรายนั้น
6.22.42
पशव्यश्चाल्परोगश्च फलमूलरसायुतः।
बहुस्नेहो बहुक्षीरः सुगन्धिर्विविधौषधिः ॥ ६.२२.४२ ॥
เป็นที่ดีแก่โค มีโรคน้อย อุดมด้วยผลไม้ รากไม้ และน้ำหวานจากพืช มีไขมันและน้ำนมมาก มีกลิ่นหอม และเต็มไปด้วยสมุนไพรหลายชนิด
6.22.43
एवमेतैश्च संयुक्तो बहुभिः संयुतो मरुः।
रामस्य वरदानाच्च शिवः पन्था बभूव ह ॥ ६.२२.४३ ॥
ทะเลทรายนั้นประกอบด้วยคุณสมบัติเหล่านี้และอีกมากมาย จึงกลายเป็นเส้นทางอันเป็นมงคลเพราะพรที่พระรามประทาน
6.22.44
तस्मिन् दग्धे तदा कुक्षौ समुद्रः सरितां पतिः।
राघवं सर्वशास्त्रज्ञमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.२२.४४ ॥
เมื่อดินแดนนั้นถูกเผาแล้ว มหาสมุทรผู้เป็นเจ้าแห่งแม่น้ำทั้งปวงจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระราฆวะผู้รู้ศาสตร์ทั้งปวง
6.22.45
अयं सौम्य नलो नाम तनयो विश्वकर्मणः।
पित्रा दत्तवरः श्रीमान् प्रीतिमान् विश्वकर्मणः ॥ ६.२२.४५ ॥
ดูก่อนผู้มีจิตอ่อนโยน นี่คือนละ โอรสของพระวิศวกรรม พระบิดาได้ประทานพรแก่เขา เขาเป็นผู้รุ่งเรืองและเป็นที่รักของพระวิศวกรรม
6.22.46
एष सेतुं महोत्साहः करोतु मयि वानरः।
तमहं धारयिष्यामि यथा ह्येष पिता तथा ॥ ६.२२.४६ ॥
ขอให้วานรผู้มีความเพียรยิ่งใหญ่ผู้นี้สร้างสะพานบนตัวข้า ข้าจะรองรับไว้เช่นเดียวกับที่พระบิดาของเขาเคยทำ
6.22.47
एवमुक्त्वोदधिर्नष्टः समुत्थाय नलस्ततः।
अब्रवीद् वानरश्रेष्ठो वाक्यं रामं महाबलम् ॥ ६.२२.४७ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว มหาสมุทรก็อันตรธานไป จากนั้นนละ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่วานร ลุกขึ้นแล้วกล่าวถ้อยคำนี้แก่พระรามผู้มีพลังมหาศาล
6.22.48
अहं सेतुं करिष्यामि विस्तीर्णे मकरालये।
पितुः सामर्थ्यमासाद्य तत्त्वमाह महोदधिः ॥ ६.२२.४८ ॥
ข้าจะสร้างสะพานข้ามที่อยู่ของสัตว์ทะเลอันกว้างใหญ่นี้ มหาสมุทรผู้ยิ่งใหญ่ได้กล่าวความจริงนี้หลังจากได้รับอำนาจจากพระบิดาของเขา
6.22.49
दण्ड एव वरो लोके पुरुषस्येति मे मतिः।
धिक् क्षमामकृतज्ञेषु सान्त्वं दानमथापि वा ॥ ६.२२.४९ ॥
ข้าเห็นว่าในโลกนี้ การลงโทษเป็นสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับมนุษย์ ความอดทนต่อผู้ไม่รู้คุณน่าอดสู แม้แต่การปลอบโยนหรือการให้ของขวัญก็ไร้ประโยชน์สำหรับคนเหล่านั้น
6.22.50
अयं हि सागरो भीमः सेतुकर्मदिदृक्षया।
ददौ दण्डभयाद् गाधं राघवाय महोदधिः ॥ ६.२२.५० ॥
มหาสมุทรอันน่าสะพรึงกลัวนี้ ปรารถนาจะเห็นการสร้างสะพาน และเกรงกลัวการลงโทษ จึงได้ให้พื้นที่มั่นคงแก่พระราฆวะ คือพระราม เพื่อข้ามไป มหาสมุทรผู้ยิ่งใหญ่ได้ทำเช่นนั้น
6.22.51
मम मातुर्वरो दत्तो मन्दरे विश्वकर्मणा।
मया तु सदृशः पुत्रस्तव देवि भविष्यति ॥ ६.२२.५१ ॥
บนภูเขามันทระ พระวิศวกรรมได้ประทานพรแก่มารดาของข้าว่า ขอให้เจ้ามีบุตรเทียบเท่าข้า ดูก่อนเทวี บุตรของท่านจะเป็นเช่นข้า
6.22.52
औरसस्तस्य पुत्रोऽहं सदृशो विश्वकर्मणा।
स्मारितोऽस्म्यहमेतेन तत्त्वमाह महोदधिः।
न चाप्यहमनुक्तो वः प्रब्रूयामात्मनो गुणान् ॥ ६.२२.५२ ॥
ข้าคือบุตรแท้ของพระวิศวกรรม มีความเสมอเหมือนท่าน มหาสมุทรผู้ยิ่งใหญ่ได้ระลึกถึงเรื่องนี้และกล่าวความจริง ข้าจะไม่กล่าวถึงคุณสมบัติของตนเองหากท่านไม่ได้ถาม
6.22.53
समर्थश्चाप्यहं सेतुं कर्तुं वै वरुणालये।
तस्मादद्यैव बध्नन्तु सेतुं वानरपुङ्गवाः ॥ ६.२२.५३ ॥
ข้าเองก็สามารถสร้างสะพานในที่อยู่ของพระวรุณ คือท้องทะเลได้ ดังนั้นขอให้วานรผู้ประเสริฐทั้งหลายผูกสะพานในวันนี้เลย
6.22.54
ततो विसृष्टा रामेण सर्वतो हरिपुङ्गवाः।
उत्पेततुर्महारण्यं हृष्टाः शतसहस्रशः ॥ ६.२२.५४ ॥
จากนั้น วานรผู้ประเสริฐทั้งหลายซึ่งพระรามส่งไปทุกทิศ ก็กระโดดขึ้นสู่ป่าใหญ่ด้วยความยินดีนับร้อยนับพัน
6.22.55
ते नगान् नगसंकाशाः शाखामृगगणर्षभाः।
बभञ्जुः पादपांस्तत्र प्रचकर्षुश्च सागरम् ॥ ६.२२.५५ ॥
วานรผู้เป็นจ่าฝูงในหมู่ฝูงวานรเหล่านั้น มีรูปร่างดุจภูเขา หักต้นไม้ที่นั่น แล้วลากไปยังมหาสมุทร
6.22.56
ते सालैश्चाश्वकर्णैश्च धवैर्वंशैश्च वानराः।
कुटजैरर्जुनैस्तालैस्तिलकैस्तिनिशैरपि ॥ ६.२२.५६ ॥
วานรเหล่านั้นใช้ต้นสาละ ต้นอัศวกรรณ ต้นธวะ และไม้ไผ่ ต้นกุฏชะ ต้นอรชุน ต้นตาล ต้นติลกะ และต้นติณิศะด้วย
6.22.57
बिल्वकैः सप्तपर्णैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः।
चूतैश्चाशोकवृक्षैश्च सागरं समपूरयन् ॥ ६.२२.५७ ॥
พวกมันใช้ต้นพิลวะ ต้นสัปตปรรณ ต้นกรรณิการ์ที่กำลังออกดอก ต้นมะม่วง และต้นอโศก เติมมหาสมุทรจนเต็ม
6.22.58
समूलांश्च विमूलांश्च पादपान् हरिसत्तमाः।
इन्द्रकेतूनिवोद्यम्य प्रजह्रुर्वानरास्तरून् ॥ ६.२२.५८ ॥
วานรผู้ประเสริฐยกต้นไม้ทั้งที่มีรากและที่ถอนรากแล้วขึ้น เหมือนธงของพระอินทร์ แล้วขนพาไป
6.22.59
तालान् दाडिमगुल्मांश्च नारिकेलविभीतकान्।
करीरान् बकुलान् निम्बान् समाजह्रुरितस्ततः ॥ ६.२२.५९ ॥
ต้นตาล พุ่มทับทิม ต้นมะพร้าว ต้นวิภีตกะ พุ่มกรีระ ต้นบกุละ และต้นสะเดา พวกมันเก็บมาจากที่นั่นที่นี่
6.22.60
हस्तिमात्रान् महाकायाः पाषाणांश्च महाबलाः।
पर्वतांश्च समुत्पाट्य यन्त्रैः परिवहन्ति च ॥ ६.२२.६० ॥
วานรร่างใหญ่และมีพลังมหาศาลถอนหินก้อนโตเท่าช้างและภูเขา แล้วขนไปด้วยเครื่องมือ
6.22.61
प्रक्षिप्यमाणैरचलैः सहसा जलमुद्धृतम्।
समुत्ससर्प चाकाशमवासर्पत् ततः पुनः ॥ ६.२२.६१ ॥
ภูเขาถูกโยนลงมาอย่างรวดเร็ว น้ำจึงพุ่งขึ้นไปจนถึงท้องฟ้า แล้วก็ตกกลับลงมาอีกครั้ง
6.22.62
समुद्रं क्षोभयामासुर्निपतन्तः समन्ततः।
सूत्राण्यन्ये प्रगृह्णन्ति ह्यायतं शतयोजनम् ॥ ६.२२.६२ ॥
เหล่าวานรที่ตกลงมาจากทุกทิศทางได้กวนมหาสมุทรให้ปั่นป่วน บางตนจับเชือกวัดระยะยาวหนึ่งร้อยโยชน์
6.22.63
नलश्चक्रे महासेतुं मध्ये नदनदीपतेः।
स तदा क्रियते सेतुर्वानरैर्घोरकर्मभिः ॥ ६.२२.६३ ॥
นลวางสะพานอันยิ่งใหญ่กลางมหาสมุทรผู้เป็นใหญ่แห่งแม่น้ำ และสะพานนั้นกำลังถูกสร้างโดยเหล่าวานรผู้มีการกระทำอันน่าสะพรึงกลัว
6.22.64
दण्डानन्ये प्रगृह्णन्ति विचिन्वन्ति तथापरे।
वानरैः शतशस्तत्र रामस्याज्ञापुरःसरैः ॥ ६.२२.६४ ॥
บางตนหยิบไม้วัดระยะขึ้นมา บางตนก็ค้นหามันเช่นกัน ที่นั่นมีวานรนับร้อยเดินหน้าไปตามคำสั่งของพระราม และทำเช่นนั้น
6.22.65
मेघाभैः पर्वताभैश्च तृणैः काष्ठैर्बबन्धिरे।
पुष्पिताग्रैश्च तरुभिः सेतुं बघ्नन्ति वानराः ॥ ६.२२.६५ ॥
วานรเหล่านั้นมีรูปร่างคล้ายเมฆและภูเขา ได้ผูกสะพานด้วยหญ้าและไม้ ผูกสะพานด้วยต้นไม้ที่ยอดออกดอกบานสะพรั่ง
6.22.66
पाषाणांश्च गिरिप्रख्यान् गिरीणां शिखराणि च।
दृश्यन्ते परिधावन्तो गृह्य दानवसंनिभाः ॥ ६.२२.६६ ॥
ก้อนหินที่ใหญ่เหมือนภูเขาและยอดเขาทั้งหลาย วานรฉวยแล้วแบกไว้ ปรากฏให้เห็นวิ่งพล่านไปมาคล้ายอสูร
6.22.67
शिलानां क्षिप्यमाणानां शैलानां तत्र पात्यताम्।
बभूव तुमुलः शब्दस्तदा तस्मिन् महोदधौ ॥ ६.२२.६७ ॥
เมื่อหินถูกขว้างลงมาและภูเขาถูกโค่นลงที่นั่น เสียงอึกทึกก็ดังขึ้นเหนือมหาสมุทรนั้น
6.22.68
कृतानि प्रथमेनाह्ना योजनानि चतुर्दश।
प्रहृष्टैर्गजसंकाशैस्त्वरमाणैः प्लवङ्गमैः ॥ ६.२२.६८ ॥
ในวันแรก เหล่าวานรที่ร่าเริงและรีบเร่ง มีร่างกายใหญ่โตดุจช้าง สร้างได้สิบสี่โยชน์
6.22.69
द्वितीयेन तथैवाह्ना योजनानि तु विंशतिः।
कृतानि प्लवगैस्तूर्णं भीमकायैर्महाबलैः ॥ ६.२२.६९ ॥
ในวันที่สองก็เช่นกัน เหล่าวานรที่มีร่างกายน่าสะพรึงและมีกำลังมหาศาล รีบสร้างได้ยี่สิบโยชน์
6.22.70
अह्ना तृतीयेन तथा योजनानि तु सागरे।
त्वरमाणैर्महाकायैरेकविंशतिरेव च ॥ ६.२२.७० ॥
ในวันที่สามก็เช่นกัน เหล่าวานรที่รีบเร่งและมีร่างกายใหญ่ สร้างได้ยี่สิบเอ็ดโยชน์ในมหาสมุทร
6.22.71
चतुर्थेन तथा चाह्ना द्वाविंशतिरथापि वा।
योजनानि महावेगैः कृतानि त्वरितैस्ततः ॥ ६.२२.७१ ॥
ในวันที่สี่ก็เช่นกัน เหล่าวานรที่ว่องไวและรีบเร่งด้วยความเร็วอันยิ่งใหญ่ สร้างได้ยี่สิบสองโยชน์
6.22.72
पञ्चमेन तथा चाह्ना प्लवगैः क्षिप्रकारिभिः।
योजनानि त्रयोविंशत् सुवेलमधिकृत्य वै ॥ ६.२२.७२ ॥
ในวันที่ห้าก็เช่นกัน เหล่าวานรที่ทำงานรวดเร็ว สร้างได้ยี่สิบสามโยชน์ มุ่งไปจนถึงสุเวลา
6.22.73
स वानरवरः श्रीमान् विश्वकर्मात्मजो बली।
बबन्ध सागरे सेतुं यथा चास्य पिता तथा ॥ ६.२२.७३ ॥
วานรผู้ประเสริฐ รุ่งโรจน์และทรงพลัง เป็นบุตรของพระวิศวกรรม ได้สร้างสะพานข้ามมหาสมุทร เช่นเดียวกับที่บิดาของเขาเคยทำ
6.22.74
स नलेन कृतः सेतुः सागरे मकरालये।
शुशुभे सुभगः श्रीमान् स्वातीपथ इवाम्बरे ॥ ६.२२.७४ ॥
สะพานที่นลสร้างขึ้นข้ามมหาสมุทร อันเป็นที่อยู่ของสัตว์ทะเลขนาดยักษ์ ส่องประกายงดงามและรุ่งโรจน์ เหมือนทางสวาติบนท้องฟ้า
6.22.75
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
आगम्य गगने तस्थुर्द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ॥ ६.२२.७५ ॥
จากนั้น เหล่าเทพพร้อมด้วยคนธรรพ์ สิทธะ และมหาฤๅษีทั้งหลาย ได้มาปรากฏบนท้องฟ้าและยืนอยู่ที่นั่น ด้วยปรารถนาจะเห็นความอัศจรรย์นั้น
6.22.76
दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम्।
ददृशुर्देवगन्धर्वा नलसेतुं सुदुष्करम् ॥ ६.२२.७६ ॥
เทพและคนธรรพ์ได้เห็นสะพานของนล กว้างสิบโยชน์และยาวหนึ่งร้อยโยชน์ ซึ่งยากยิ่งนักที่จะสร้างได้
6.22.77
आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
तमचिन्त्यमसह्यं च ह्यद्भुतं लोमहर्षणम् ॥ ६.२२.७७ ॥
เหล่าวานรที่กระโดดโลดเต้น ทะยานไปมา และคำรามก้อง ได้เห็นการกระทำอันไม่อาจคิดฝัน ไม่อาจทนได้ อัศจรรย์และทำให้ขนลุกชูชันนั้น
6.22.78
ददृशुः सर्वभूतानि सागरे सेतुबन्धनम्।
तानि कोटिसहस्राणि वानराणां महौजसाम् ॥ ६.२२.७८ ॥
สรรพสัตว์ทั้งปวงได้เห็นการสร้างสะพานข้ามมหาสมุทร และวานรผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่เหล่านั้นมีจำนวนนับพันโกฏิ
6.22.79
बध्नन्तः सागरे सेतुं जग्मुः पारं महोदधेः।
विशालः सुकृतः श्रीमान् सुभूमिः सुसमाहितः ॥ ६.२२.७९ ॥
ขณะสร้างสะพานข้ามมหาสมุทร พวกเขาก็ข้ามไปถึงฝั่งอีกด้านของมหาสมุทรอันยิ่งใหญ่ สะพานนั้นกว้างขวาง สร้างดี งดงาม ตั้งอยู่บนพื้นที่มั่นคง และต่อกันอย่างแน่นหนา
6.22.80
अशोभत महान् सेतुः सीमन्त इव सागरे।
ततः पारे समुद्रस्य गदापाणिर्विभीषणः ॥ ६.२२.८० ॥
สะพานอันยิ่งใหญ่นั้นส่องประกายอยู่บนมหาสมุทร เหมือนรอยแสกกลางศีรษะ แล้ววิภีษณะก็ยืนอยู่บนฝั่งอีกด้านของมหาสมุทร พร้อมกระบองในมือ
6.22.81
परेषामभिघातार्थमतिष्ठत् सचिवैः सह।
सुग्रीवस्तु ततः प्राह रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ६.२२.८१ ॥
เขายืนอยู่พร้อมกับเหล่าเสนาบดี เพื่อจู่โจมศัตรู จากนั้นสุครีพจึงกล่าวกับพระรามผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง
6.22.82
हनूमन्तं त्वमारोह अङ्गदं त्वथ लक्ष्मणः।
अयं हि विपुलो वीर सागरो मकरालयः ॥ ६.२२.८२ ॥
หนุมาน ท่านจงขึ้นไป อังคทก็เช่นกัน และพระลักษมณ์ด้วย โอ้วีรบุรุษ มหาสมุทรอันกว้างใหญ่นี้เป็นที่อยู่ของสัตว์ประหลาดทะเล
6.22.83
वैहायसौ युवामेतौ वानरौ धारयिष्यतः।
अग्रतस्तस्य सैन्यस्य श्रीमान् रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.२२.८३ ॥
ลิงสองตัวของเจ้าจะบินไปในอากาศและอุ้มพวกท่านทั้งสองไป ส่วนพระรามผู้รุ่งเรืองพร้อมด้วยพระลักษมณ์ เสด็จนำหน้ากองทัพนั้น
6.22.84
जगाम धन्वी धर्मात्मा सुग्रीवेण समन्वितः।
अन्ये मध्येन गच्छन्ति पार्श्वतोऽन्ये प्लवंगमाः ॥ ६.२२.८४ ॥
พระรามผู้ถือธนูและมีธรรมะในจิตใจ เสด็จไปพร้อมกับสุครีพ ลิงบางตัวเดินผ่านกลางกองทัพ บางตัวเดินไปตามข้าง
6.22.85
सलिलं प्रपतन्त्यन्ये मार्गमन्ये प्रपेदिरे।
केचिद् वैहायसगताः सुपर्णा इव पुप्लुवुः ॥ ६.२२.८५ ॥
ลิงบางตัวตกลงไปในน้ำ บางตัวเลือกหนทางอื่น และบางตัวกระโดดไปข้างหน้าเหมือนครุฑที่บินในท้องฟ้า
6.22.86
घोषेण महता घोषं सागरस्य समुच्छ्रितम्।
भीममन्तर्दधे भीमा तरन्ती हरिवाहिनी ॥ ६.२२.८६ ॥
ท่ามกลางเสียงคำรามอันยิ่งใหญ่นั้น เสียงกึกก้องอันน่ากลัวของมหาสมุทรที่ซัดสูงถูกกลบจนมิด ขณะที่กองทัพลิงอันน่าเกรงขามกำลังข้ามทะเลไป
6.22.87
वानराणां हि सा तीर्णा वाहिनी नलसेतुना।
तीरे निविविशे राज्ञो बहुमूलफलोदके ॥ ६.२२.८७ ॥
กองทัพลิงนั้นข้ามมาได้ด้วยสะพานของนล และตั้งค่ายพักอยู่บนฝั่งเพื่อพระราชา ซึ่งมีรากไม้ ผลไม้ และน้ำอุดมสมบูรณ์
6.22.88
तदद्भुतं राघवकर्म दुष्करं
समीक्ष्य देवाः सह सिद्धचारणैः।
उपेत्य रामं सहसा महर्षिभि-
स्तमभ्यषिञ्चन् सुशुभैर्जलैः पृथक् ॥ ६.२२.८८ ॥
เทวดา พร้อมด้วยสิทธะและจารณะ และเหล่ามหาฤๅษี เห็นการกระทำอันน่าอัศจรรย์และยากยิ่งของพระราฆวะนั้น จึงรีบมายังพระราม และถวายน้ำอภิเษกแด่พระองค์ โดยแต่ละองค์ใช้น้ำศักดิ์สิทธิ์อันเป็นมงคลยิ่งต่างชนิดกัน
6.22.89
जयस्व शत्रून् नरदेव मेदिनीं
ससागरां पालय शाश्वतीः समाः।
इतीव रामं नरदेवसत्कृतं
शुभैर्वचोभिर्विविधैरपूजयन् ॥ ६.२२.८९ ॥
โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ ขอพระองค์จงชนะศัตรู และปกครองแผ่นดินนี้พร้อมมหาสมุทรตลอดกาลนาน เทวดาจึงกล่าววาจามงคลหลายประการสรรเสริญพระรามผู้ที่กษัตริย์ทั้งหลายก็ให้เกียรติอยู่แล้ว