ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.22.1
अथोवाच रघुश्रेष्ठः सागरं दारुणं वचः।
अद्य त्वां शोषयिष्यामि सपातालं महार्णव ॥ ६.२२.१ ॥
ਫਿਰ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਆਖੇ — "ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਸਮੇਤ ਸੁਕਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਰਣਵ!"
6.22.2
शरनिर्दग्धतोयस्य परिशुष्कस्य सागर।
मया निहतसत्त्वस्य पांसुरुत्पद्यते महान् ॥ ६.२२.२ ॥
"ਹੇ ਸਾਗਰ! ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਸੜ ਕੇ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜੀਵ ਮਰਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਧੂੜ ਉੱਡੇਗੀ।"
6.22.3
मत्कार्मुकविसृष्टेन शरवर्षेण सागर।
परं तीरं गमिष्यन्ति पद्भिरेव प्लवंगमाः ॥ ६.२२.३ ॥
"ਹੇ ਸਾਗਰ! ਮੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਵਾਨਰ ਪੈਦਲ ਹੀ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਜਾਣਗੇ।"
6.22.4
विचिन्वन्नाभिजानासि पौरुषं नापि विक्रमम्।
दानवालय संतापं मत्तो नाम गमिष्यसि ॥ ६.२२.४ ॥
"ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਵਾਸ! ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੌਰਖ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਪਾਵੇਂਗਾ।"
6.22.5
ब्राह्मेणास्त्रेण संयोज्य ब्रह्मदण्डनिभं शरम्।
संयोज्य धनुषि श्रेष्ठे विचकर्ष महाबलः ॥ ६.२२.५ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਦੰਡ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਾਸਤਰ ਨਾਲ ਬਾਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਖਿੱਚਿਆ।
6.22.6
तस्मिन् विकृष्टे सहसा राघवेण शरासने।
रोदसी सम्पफालेव पर्वताश्च चकम्पिरे ॥ ६.२२.६ ॥
ਰਾਘਵ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਚਾਨਕ ਖਿੱਚਿਆ ਤਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਜਿਵੇਂ ਪਾਟ ਗਏ; ਪਰਬਤ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
6.22.7
तमश्च लोकमावव्रे दिशश्च न चकाशिरे।
प्रतिचुक्षुभिरे चाशु सरांसि सरितस्तथा ॥ ६.२२.७ ॥
ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਢਕ ਲਿਆ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕੀਆਂ ਨਹੀਂ; ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ।
6.22.8
तिर्यक् च सह नक्षत्रैः संगतौ चन्द्रभास्करौ।
भास्करांशुभिरादीप्तं तमसा च समावृतम् ॥ ६.२२.८ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤਿਰਛੇ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲ ਗਏ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਇਹ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.22.9
प्रचकाशे तदाऽऽकाशमुल्काशतविदीपितम्।
अन्तरिक्षाच्च निर्घाता निर्जग्मुरतुलस्वनाः ॥ ६.२२.९ ॥
ਉਦੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਉਲਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਅਸਮਾਨ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ।
6.22.10
वपुःप्रकर्षेण ववुर्दिव्यमारुतपङ्क्तयः।
बभञ्ज च तदा वृक्षाञ्जलदानुद्वहन्मुहुः ॥ ६.२२.१० ॥
ਦਿਵ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਗੀਆਂ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੁੱਖ ਤੋੜੇ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ।
6.22.11
आरुजंश्चैव शैलाग्रान् शिखराणि बभञ्ज च।
दिवि च स्म महामेघाः संहताः समहास्वनाः ॥ ६.२२.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋੜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਖਰਾਂ ਭੰਨ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਜੁੜ ਕੇ ਭਾਰੀ ਗਰਜਣ ਲੱਗੇ।
6.22.12
मुमुचुर्वैद्युतानग्नींस्ते महाशनयस्तदा।
यानि भूतानि दृश्यानि चुक्रुशुश्चाशनेः समम् ॥ ६.२२.१२ ॥
ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਛੱਡੀਆਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਸਨ, ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੀਕ ਉੱਠੇ।
6.22.13
अदृश्यानि च भूतानि मुमुचुर्भैरवस्वनम्।
शिश्यिरे चाभिभूतानि संत्रस्तान्युद्विजन्ति च ॥ ६.२२.१३ ॥
ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ।
6.22.14
सम्प्रविव्यथिरे चापि न च पस्पन्दिरे भयात्।
सह भूतैः सतोयोर्मिः सनागः सहराक्षसः ॥ ६.२२.१४ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਏ, ਪਰ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹਿੱਲੇ ਨਹੀਂ; ਜੀਵਾਂ, ਲਹਿਰਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ।
6.22.15
सहसाभूत् ततो वेगाद् भीमवेगो महोदधिः।
योजनं व्यतिचक्राम वेलामन्यत्र सम्प्लवात् ॥ ६.२२.१५ ॥
ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਨਾਲ ਮਹਾਸਾਗਰ ਉੱਠਿਆ; ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।
6.22.16
तं तथा समतिक्रान्तं नातिचक्राम राघवः।
समुद्धतममित्रघ्नो रामो नदनदीपतिम् ॥ ६.२२.१६ ॥
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਦ ਟੱਪਿਆ ਤਾਂ ਵੀ ਰਾਘਵ ਨੇ ਹੱਦ ਨਾ ਟੱਪੀ; ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਛਲਦੇ ਨਦੀਆਂ-ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ (ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ)।
6.22.17
ततो मध्यात् समुद्रस्य सागरः स्वयमुत्थितः।
उदयाद्रिमहाशैलान्मेरोरिव दिवाकरः ॥ ६.२२.१७ ॥
ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਸਾਗਰ-ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਉਦਯਾਚਲ ਮਹਾਪਰਬਤ ਜਾਂ ਮੇਰੂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਗਣ ਵਾਂਗ।
6.22.18
पन्नगैः सह दीप्तास्यैः समुद्रः प्रत्यदृश्यत।
स्निग्धवैदूर्यसंकाशो जाम्बूनदविभूषणः ॥ ६.२२.१८ ॥
ਚਮਕਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ; ਚਿਕਨੇ ਵੈਦੂਰਯ ਵਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
6.22.19
रक्तमाल्याम्बरधरः पद्मपत्रनिभेक्षणः।
सर्वपुष्पमयीं दिव्यां शिरसा धारयन् स्रजम् ॥ ६.२२.१९ ॥
ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ (ਸਮੁੰਦਰ), ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
6.22.20
जातरूपमयैश्चैव तपनीयविभूषणैः।
आत्मजानां च रत्नानां भूषितो भूषणोत्तमैः ॥ ६.२२.२० ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ, ਤਪਾਏ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ (ਨਦੀਆਂ) ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ (ਸਮੁੰਦਰ)।
6.22.21
धातुभिर्मण्डितः शैलो विविधैर्हिमवानिव।
एकावलीमध्यगतं तरलं पाण्डरप्रभम् ॥ ६.२२.२१ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਾਂਗ (ਸਮੁੰਦਰ), ਇੱਕ ਹੀ ਹਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ, ਚੰਚਲ, ਫਿੱਕੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ।
6.22.22
विपुलेनोरसा बिभ्रत्कौस्तुभस्य सहोदरम्।
आघूर्णिततरङ्गौघः कालिकानिलसंकुलः ॥ ६.२२.२२ ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਦੇ ਭਰਾ ਵਰਗਾ (ਗਹਿਣਾ) ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ, ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਹਨੇਰੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿੱਲਦਾ ਹੋਇਆ (ਸਮੁੰਦਰ)।
6.22.23
गङ्गासिन्धुप्रधानाभिरापगाभिः समावृतः।
उद्वर्तितमहाग्राहः सम्भ्रान्तोरगराक्षसः ॥ ६.२२.२३ ॥
ਗੰਗਾ, ਸਿੰਧ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ ਉੱਛਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵਿਆਕੁਲ ਹਨ (ਸਮੁੰਦਰ)।
6.22.24
देवतानां सुरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः।
सागरः समुपक्रम्य पूर्वमामन्त्र्य वीर्यवान् ॥ ६.२२.२४ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਈਸ਼ਵਰ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ (ਰਾਮ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ)।
6.22.25
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं राघवं शरपाणिनम् ॥ ६.२२.२५ ॥
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਫੜੀ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.22.26
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च राघव।
स्वभावे सौम्य तिष्ठन्ति शाश्वतं मार्गमाश्रिताः ॥ ६.२२.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਜਲ ਅਤੇ ਤੇਜ — ਹੇ ਸੌਮਯ, ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਮਾਰਗ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
6.22.27
तत्स्वभावो ममाप्येष यदगाधोऽहमप्लवः।
विकारस्तु भवेद् गाध एतत् ते प्रवदाम्यहम् ॥ ६.२२.२७ ॥
ਅਗਾਧ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਹੋਣਾ ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਅ ਹੈ; ਪਰ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਾਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ — ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
6.22.28
न कामान्न च लोभाद् वा न भयात् पार्थिवात्मज।
ग्राहनक्राकुलजलं स्तम्भयेयं कथंचन ॥ ६.२२.२८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ, ਲੋਭ ਨਾਲ ਜਾਂ ਡਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ — ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।
6.22.29
विधास्ये येन गन्तासि विषहिष्येऽप्यहं तथा।
न ग्राहा विधमिष्यन्ति यावत्सेना तरिष्यति।
हरीणां तरणे राम करिष्यामि यथा स्थलम् ॥ ६.२२.२९ ॥
ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਾ ਸਕੇਂ, ਉਹ ਉਪਾਅ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਸਹਾਂਗਾ; ਜਦ ਤੱਕ ਸੈਨਾ ਪਾਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਮਗਰਮੱਛ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਹੇ ਰਾਮ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ ਮੈਂ ਜ਼ਮੀਨ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
6.22.30
तमब्रवीत् तदा रामः शृणु मे वरुणालय।
अमोघोऽयं महाबाणः कस्मिन् देशे निपात्यताम् ॥ ६.२२.३० ॥
ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਵਰੁਣਾਲਯ, ਸੁਣ। ਇਹ ਅਮੋਘ ਮਹਾਬਾਣ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ?
6.22.31
रामस्य वचनं श्रुत्वा तं च दृष्ट्वा महाशरम्।
महोदधिर्महातेजा राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥ ६.२२.३१ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਬਾਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹੋਦਧੀ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.22.32
उत्तरेणावकाशोऽस्ति कश्चित् पुण्यतरो मम।
द्रुमकुल्य इति ख्यातो लोके ख्यातो यथा भवान् ॥ ६.२२.३२ ॥
ਮੇਰੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਦ੍ਰੁਮਕੁਲ੍ਯ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ।
6.22.33
उग्रदर्शनकर्माणो बहवस्तत्र दस्यवः।
आभीरप्रमुखाः पापाः पिबन्ति सलिलं मम ॥ ६.२२.३३ ॥
ਉੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡਾਕੂ ਹਨ; ਆਭੀਰਾਂ ਮੁਖੀ ਉਹ ਪਾਪੀ ਮੇਰਾ ਜਲ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
6.22.34
तैर्न तत्स्पर्शनं पापं सहेयं पापकर्मभिः।
अमोघः क्रियतां राम अयं तत्र शरोत्तमः ॥ ६.२२.३४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪਕਰਮੀਆਂ ਦਾ ਛੋਹ ਮੈਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਣ ਉੱਥੇ ਅਮੋਘ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
6.22.35
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सागरस्य महात्मनः।
मुमोच तं शरं दीप्तं परं सागरदर्शनात् ॥ ६.२२.३५ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਦੀਪਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
6.22.36
तेन तन्मरुकान्तारं पृथिव्यां किल विश्रुतम्।
निपातितः शरो यत्र वज्राशनिसमप्रभः ॥ ६.२२.३६ ॥
ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਾਰੂਥਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਬਾਣ ਡਿੱਗਾ ਸੀ।
6.22.37
ननाद च तदा तत्र वसुधा शल्यपीडिता।
तस्माद् व्रणमुखात् तोयमुत्पपात रसातलात् ॥ ६.२२.३७ ॥
ਤਦ ਬਾਣ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਧਰਤੀ ਉੱਥੇ ਚੀਕ ਉੱਠੀ; ਉਸ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਫੁੱਟ ਕੇ ਉੱਪਰ ਆਇਆ।
6.22.38
स बभूव तदा कूपो व्रण इत्येव विश्रुतः।
सततं चोत्थितं तोयं समुद्रस्येव दृश्यते ॥ ६.२२.३८ ॥
ਤਦ ਉਹ 'ਵ੍ਰਣ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੂਹ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਠਦਾ ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
6.22.39
अवदारणशब्दश्च दारुणः समपद्यत।
तस्मात् तद् बाणपातेन अपः कुक्षिष्वशोषयत् ॥ ६.२२.३९ ॥
ਬਾਣ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਪਾੜਨ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਕੁੱਖਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ।
6.22.40
विख्यातं त्रिषु लोकेषु मरुकान्तारमेव च।
शोषयित्वा तु तं कुक्षिं रामो दशरथात्मजः ॥ ६.२२.४० ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਰੁ-ਕਾਂਤਾਰ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਕੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ...
6.22.41
वरं तस्मै ददौ विद्वान् मरवेऽमरविक्रमः ॥ ६.२२.४१ ॥
ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਉਸਨੇ ਉਸ ਮਾਰੂਥਲ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
6.22.42
पशव्यश्चाल्परोगश्च फलमूलरसायुतः।
बहुस्नेहो बहुक्षीरः सुगन्धिर्विविधौषधिः ॥ ६.२२.४२ ॥
ਇਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਘੱਟ ਰੋਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਫਲਾਂ-ਜੜ੍ਹਾਂ-ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬਹੁਤ ਸਨੇਹ (ਘਿਓ/ਸਾਰ) ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਵਿਵਿਧ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
6.22.43
एवमेतैश्च संयुक्तो बहुभिः संयुतो मरुः।
रामस्य वरदानाच्च शिवः पन्था बभूव ह ॥ ६.२२.४३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਮਾਰੂਥਲ, ਰਾਮ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਭ ਰਾਹ ਬਣ ਗਿਆ।
6.22.44
तस्मिन् दग्धे तदा कुक्षौ समुद्रः सरितां पतिः।
राघवं सर्वशास्त्रज्ञमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.२२.४४ ॥
ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਸੜ ਜਾਣ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਸਰਬਸ਼ਾਸਤਰਜ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.22.45
अयं सौम्य नलो नाम तनयो विश्वकर्मणः।
पित्रा दत्तवरः श्रीमान् प्रीतिमान् विश्वकर्मणः ॥ ६.२२.४५ ॥
ਹੇ ਸੌਮਯ! ਇਹ ਨਲ ਨਾਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਹ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
6.22.46
एष सेतुं महोत्साहः करोतु मयि वानरः।
तमहं धारयिष्यामि यथा ह्येष पिता तथा ॥ ६.२२.४६ ॥
ਇਹ ਮਹਾਉਤਸਾਹੀ ਵਾਨਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਧਾਰਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਉਂਝ ਹੀ ਧਾਰਾਂਗਾ।
6.22.47
एवमुक्त्वोदधिर्नष्टः समुत्थाय नलस्ततः।
अब्रवीद् वानरश्रेष्ठो वाक्यं रामं महाबलम् ॥ ६.२२.४७ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਲ ਉੱਠ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
6.22.48
अहं सेतुं करिष्यामि विस्तीर्णे मकरालये।
पितुः सामर्थ्यमासाद्य तत्त्वमाह महोदधिः ॥ ६.२२.४८ ॥
ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਕਰਾਲਯ (ਸਮੁੰਦਰ) ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਹੋਦਧੀ ਨੇ ਇਹ ਸੱਚ ਕਿਹਾ।
6.22.49
दण्ड एव वरो लोके पुरुषस्येति मे मतिः।
धिक् क्षमामकृतज्ञेषु सान्त्वं दानमथापि वा ॥ ६.२२.४९ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਦੰਡ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤਘਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਖਿਮਾ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ; ਸਾਂਤਵਨਾ ਜਾਂ ਦਾਨ ਵੀ (ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਹਨ)।
6.22.50
अयं हि सागरो भीमः सेतुकर्मदिदृक्षया।
ददौ दण्डभयाद् गाधं राघवाय महोदधिः ॥ ६.२२.५० ॥
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸਾਗਰ ਨੇ ਸੇਤੂ ਬਣਦਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੰਡ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਥਲ ਮਾਰਗ ਦਿੱਤਾ — ਉਸ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੇ।
6.22.51
मम मातुर्वरो दत्तो मन्दरे विश्वकर्मणा।
मया तु सदृशः पुत्रस्तव देवि भविष्यति ॥ ६.२२.५१ ॥
ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; "ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਤੈਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ" ਕਹਿ ਕੇ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ (ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ) ਹੋਵੇਗਾ।
6.22.52
औरसस्तस्य पुत्रोऽहं सदृशो विश्वकर्मणा।
स्मारितोऽस्म्यहमेतेन तत्त्वमाह महोदधिः।
न चाप्यहमनुक्तो वः प्रब्रूयामात्मनो गुणान् ॥ ६.२२.५२ ॥
ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਰਗਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ — ਇਹ ਸੱਚ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
6.22.53
समर्थश्चाप्यहं सेतुं कर्तुं वै वरुणालये।
तस्मादद्यैव बध्नन्तु सेतुं वानरपुङ्गवाः ॥ ६.२२.५३ ॥
ਵਰੁਣਾਲਯ (ਸਮੁੰਦਰ) ਵਿੱਚ ਸੇਤੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮੇਰੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਸੇਤੂ ਬੰਨ੍ਹਣ।
6.22.54
ततो विसृष्टा रामेण सर्वतो हरिपुङ्गवाः।
उत्पेततुर्महारण्यं हृष्टाः शतसहस्रशः ॥ ६.२२.५४ ॥
ਤਦ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਪਾਸੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਗਏ।
6.22.55
ते नगान् नगसंकाशाः शाखामृगगणर्षभाः।
बभञ्जुः पादपांस्तत्र प्रचकर्षुश्च सागरम् ॥ ६.२२.५५ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਹ ਵਾਨਰ ਯੂਥਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋੜ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
6.22.56
ते सालैश्चाश्वकर्णैश्च धवैर्वंशैश्च वानराः।
कुटजैरर्जुनैस्तालैस्तिलकैस्तिनिशैरपि ॥ ६.२२.५६ ॥
ਉਹ ਵਾਨਰ ਸਾਲ, ਅਸ਼ਵਕਰਣ, ਧਵ, ਬਾਂਸ, ਕੁਟਜ, ਅਰਜੁਨ, ਤਾੜ, ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਤਿਨਿਸ਼ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ (ਸਮੁੰਦਰ ਭਰਨ ਲੱਗੇ).
6.22.57
बिल्वकैः सप्तपर्णैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः।
चूतैश्चाशोकवृक्षैश्च सागरं समपूरयन् ॥ ६.२२.५७ ॥
ਬੇਲ, ਸਪਤਪਰਣ, ਖਿੜੇ ਕਰਣਿਕਾਰ, ਅੰਬ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
6.22.58
समूलांश्च विमूलांश्च पादपान् हरिसत्तमाः।
इन्द्रकेतूनिवोद्यम्य प्रजह्रुर्वानरास्तरून् ॥ ६.२२.५८ ॥
ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹੋਂ ਉਖੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਗਏ।
6.22.59
तालान् दाडिमगुल्मांश्च नारिकेलविभीतकान्।
करीरान् बकुलान् निम्बान् समाजह्रुरितस्ततः ॥ ६.२२.५९ ॥
ਤਾੜ, ਅਨਾਰ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ, ਨਾਰੀਅਲ, ਬਹੇੜਾ, ਕਰੀਰ, ਬਕੁਲ ਅਤੇ ਨਿੰਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।
6.22.60
हस्तिमात्रान् महाकायाः पाषाणांश्च महाबलाः।
पर्वतांश्च समुत्पाट्य यन्त्रैः परिवहन्ति च ॥ ६.२२.६० ॥
ਮਹਾਕਾਇ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਹਾਥੀ ਜਿੱਡੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਪੁੱਟ ਕੇ ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਢੋਏ।
6.22.61
प्रक्षिप्यमाणैरचलैः सहसा जलमुद्धृतम्।
समुत्ससर्प चाकाशमवासर्पत् ततः पुनः ॥ ६.२२.६१ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਪਾਣੀ ਉੱਛਲ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.22.62
समुद्रं क्षोभयामासुर्निपतन्तः समन्ततः।
सूत्राण्यन्ये प्रगृह्णन्ति ह्यायतं शतयोजनम् ॥ ६.२२.६२ ॥
ਡਿਗਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਮਾਪ ਦੀ ਡੋਰੀ ਫੜੀ।
6.22.63
नलश्चक्रे महासेतुं मध्ये नदनदीपतेः।
स तदा क्रियते सेतुर्वानरैर्घोरकर्मभिः ॥ ६.२२.६३ ॥
ਨਲ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪੁਲ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.22.64
दण्डानन्ये प्रगृह्णन्ति विचिन्वन्ति तथापरे।
वानरैः शतशस्तत्र रामस्याज्ञापुरःसरैः ॥ ६.२२.६४ ॥
ਕੋਈ ਮਾਪ ਦੇ ਡੰਡੇ ਚੁੱਕਦਾ, ਹੋਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ; ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਨਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
6.22.65
मेघाभैः पर्वताभैश्च तृणैः काष्ठैर्बबन्धिरे।
पुष्पिताग्रैश्च तरुभिः सेतुं बघ्नन्ति वानराः ॥ ६.२२.६५ ॥
ਬੱਦਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਘਾਹ ਅਤੇ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ; ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ।
6.22.66
पाषाणांश्च गिरिप्रख्यान् गिरीणां शिखराणि च।
दृश्यन्ते परिधावन्तो गृह्य दानवसंनिभाः ॥ ६.२२.६६ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰ ਦੌੜਦੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
6.22.67
शिलानां क्षिप्यमाणानां शैलानां तत्र पात्यताम्।
बभूव तुमुलः शब्दस्तदा तस्मिन् महोदधौ ॥ ६.२२.६७ ॥
ਉੱਥੇ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਰਬਤ ਢਾਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਉਸ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
6.22.68
कृतानि प्रथमेनाह्ना योजनानि चतुर्दश।
प्रहृष्टैर्गजसंकाशैस्त्वरमाणैः प्लवङ्गमैः ॥ ६.२२.६८ ॥
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਯੋਜਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ।
6.22.69
द्वितीयेन तथैवाह्ना योजनानि तु विंशतिः।
कृतानि प्लवगैस्तूर्णं भीमकायैर्महाबलैः ॥ ६.२२.६९ ॥
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ।
6.22.70
अह्ना तृतीयेन तथा योजनानि तु सागरे।
त्वरमाणैर्महाकायैरेकविंशतिरेव च ॥ ६.२२.७० ॥
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੀ ਯੋਜਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ।
6.22.71
चतुर्थेन तथा चाह्ना द्वाविंशतिरथापि वा।
योजनानि महावेगैः कृतानि त्वरितैस्ततः ॥ ६.२२.७१ ॥
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਵੇਗ ਅਤੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਬਾਈ ਯੋਜਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ।
6.22.72
पञ्चमेन तथा चाह्ना प्लवगैः क्षिप्रकारिभिः।
योजनानि त्रयोविंशत् सुवेलमधिकृत्य वै ॥ ६.२२.७२ ॥
ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਛੇਤੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸੁਵੇਲ ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਤੇਈ ਯੋਜਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ।
6.22.73
स वानरवरः श्रीमान् विश्वकर्मात्मजो बली।
बबन्ध सागरे सेतुं यथा चास्य पिता तथा ॥ ६.२२.७३ ॥
ਉਸ ਸ਼ ੍ਰੀਮਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ।
6.22.74
स नलेन कृतः सेतुः सागरे मकरालये।
शुशुभे सुभगः श्रीमान् स्वातीपथ इवाम्बरे ॥ ६.२२.७४ ॥
ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਉਹ ਪੁਲ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਤੀ-ਪਥ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾਯੁਕਤ ਚਮਕਿਆ।
6.22.75
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
आगम्य गगने तस्थुर्द्रष्टुकामास्तदद्भुतम् ॥ ६.२२.७५ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
6.22.76
दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम्।
ददृशुर्देवगन्धर्वा नलसेतुं सुदुष्करम् ॥ ६.२२.७६ ॥
ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ, ਅਤਿ ਔਖਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਨਲ-ਸੇਤੂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
6.22.77
आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
तमचिन्त्यमसह्यं च ह्यद्भुतं लोमहर्षणम् ॥ ६.२२.७७ ॥
ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਉਛਲਦੇ ਅਤੇ ਗਰਜਦੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਅਚਿੰਤਨੀਯ, ਅਸਹਿ, ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕਾਰੀ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
6.22.78
ददृशुः सर्वभूतानि सागरे सेतुबन्धनम्।
तानि कोटिसहस्राणि वानराणां महौजसाम् ॥ ६.२२.७८ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸ਼ੀ ਵਾਨਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਸਨ।
6.22.79
बध्नन्तः सागरे सेतुं जग्मुः पारं महोदधेः।
विशालः सुकृतः श्रीमान् सुभूमिः सुसमाहितः ॥ ६.२२.७९ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਪਾਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਪੁਲ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਬਣਿਆ, ਸ਼ੋਭਾਯੁਕਤ, ਪੱਕੀ ਨੀਂਹ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.22.80
अशोभत महान् सेतुः सीमन्त इव सागरे।
ततः पारे समुद्रस्य गदापाणिर्विभीषणः ॥ ६.२२.८० ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਲ ਮਾਂਗ (ਸਿੰਦੂਰ ਦੀ ਲਕੀਰ) ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ। ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
6.22.81
परेषामभिघातार्थमतिष्ठत् सचिवैः सह।
सुग्रीवस्तु ततः प्राह रामं सत्यपराक्रमम् ॥ ६.२२.८१ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.22.82
हनूमन्तं त्वमारोह अङ्गदं त्वथ लक्ष्मणः।
अयं हि विपुलो वीर सागरो मकरालयः ॥ ६.२२.८२ ॥
ਹਨੂਮਾਨ, ਤੂੰ ਚੜ੍ਹ; ਅੰਗਦ ਵੀ ਚੜ੍ਹੇ; ਲਛਮਣ ਵੀ ਚੜ੍ਹੇ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ।
6.22.83
वैहायसौ युवामेतौ वानरौ धारयिष्यतः।
अग्रतस्तस्य सैन्यस्य श्रीमान् रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.२२.८३ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਨਰ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਕੇ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ) ਚੁੱਕੋਗੇ। ਉਸ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਮ ਲਛਮਣ ਨਾਲ।
6.22.84
जगाम धन्वी धर्मात्मा सुग्रीवेण समन्वितः।
अन्ये मध्येन गच्छन्ति पार्श्वतोऽन्ये प्लवंगमाः ॥ ६.२२.८४ ॥
ਧਨੁਖਧਾਰੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
6.22.85
सलिलं प्रपतन्त्यन्ये मार्गमन्ये प्रपेदिरे।
केचिद् वैहायसगताः सुपर्णा इव पुप्लुवुः ॥ ६.२२.८५ ॥
ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਾਹ ਫੜ ਗਏ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਗਰੁੜਾਂ ਵਾਂਗ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.22.86
घोषेण महता घोषं सागरस्य समुच्छ्रितम्।
भीममन्तर्दधे भीमा तरन्ती हरिवाहिनी ॥ ६.२२.८६ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣਾ ਦੱਬ ਗਈ; ਭਿਆਨਕ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਪਾਰ ਲੰਘ ਰਹੀ ਸੀ।
6.22.87
वानराणां हि सा तीर्णा वाहिनी नलसेतुना।
तीरे निविविशे राज्ञो बहुमूलफलोदके ॥ ६.२२.८७ ॥
ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਨਲ ਦੇ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਲਈ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਿਨਾਰੇ ਉੱਤੇ ਡੇਰਾ ਲਾ ਬੈਠੀ।
6.22.88
तदद्भुतं राघवकर्म दुष्करं
समीक्ष्य देवाः सह सिद्धचारणैः।
उपेत्य रामं सहसा महर्षिभि-
स्तमभ्यषिञ्चन् सुशुभैर्जलैः पृथक् ॥ ६.२२.८८ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਔਖੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਚਾਨਕ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
6.22.89
जयस्व शत्रून् नरदेव मेदिनीं
ससागरां पालय शाश्वतीः समाः।
इतीव रामं नरदेवसत्कृतं
शुभैर्वचोभिर्विविधैरपूजयन् ॥ ६.२२.८९ ॥
"ਹੇ ਨਰਦੇਵ! ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੋ; ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਦਾ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਗਏ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ।