વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.25.1
सबले सागरं तीर्णे रामे दशरथात्मजे।
अमात्यौ रावणः श्रीमानब्रवीच्छुकसारणौ ॥ ६.२५.१ ॥
દશરથપુત્ર રામ સેના સહિત સાગર પાર કરી ગયા ત્યારે, શ્રીમાન રાવણે શુક અને સારણ નામના બે અમાત્યોને કહ્યું.
6.25.2
समग्रं सागरं तीर्णं दुस्तरं वानरं बलम्।
अभूतपूर्वं रामेण सागरे सेतुबन्धनम् ॥ ६.२५.२ ॥
દુસ્તર એવી સમગ્ર વાનરસેના સાગર પાર કરી ગઈ; રામે સાગર પર પહેલાં ક્યારેય ન થયો હોય એવો સેતુ બાંધ્યો.
6.25.3
सागरे सेतुबन्धं तं न श्रद्दध्यां कथंचन।
अवश्यं चापि संख्येयं तन्मया वानरं बलम् ॥ ६.२५.३ ॥
સાગર પર તે સેતુ-બાંધકામ હું કોઈ રીતે માનતો નથી; પણ વાનરસેનાની ગણતરી મારે અવશ્ય કરવી જોઈએ.
6.25.4
भवन्तौ वानरं सैन्यं प्रविश्यानुपलक्षितौ।
परिमाणं च वीर्यं च ये च मुख्याः प्लवंगमाः ॥ ६.२५.४ ॥
તમે બંને વાનરસેનામાં અજાણ્યા રહીને પ્રવેશ કરો અને તેનું પ્રમાણ, બળ તથા મુખ્ય વાનરોને જાણી લો.
6.25.5
मन्त्रिणो ये च रामस्य सुग्रीवस्य च सम्मताः।
ये पूर्वमभिवर्तन्ते ये च शूराः प्लवंगमाः ॥ ६.२५.५ ॥
રામ અને સુગ્રીવના જે માન્ય મંત્રીઓ છે, જે આગળ આવે છે, અને જે શૂર વાનરો છે, તેમને પણ જાણી લો.
6.25.6
स च सेतुर्यथा बद्धः सागरे सलिलार्णवे।
निवेशं च यथा तेषां वानराणां महात्मनाम् ॥ ६.२५.६ ॥
તે સેતુ જલસાગરમાં કેવી રીતે બંધાયો છે, અને તે મહાત્મા વાનરોનો પડાવ કેવો છે, તે પણ જુઓ.
6.25.7
रामस्य व्यवसायं च वीर्यं प्रहरणानि च।
लक्ष्मणस्य च वीरस्य तत्त्वतो ज्ञातुमर्हथः ॥ ६.२५.७ ॥
રામનો સંકલ્પ, તેમનું પરાક્રમ અને શસ્ત્રો, તથા વીર લક્ષ્મણનાં પણ, એ તમે બંનેએ યથાર્થ રીતે જાણવું જોઈએ.
6.25.8
कश्च सेनापतिस्तेषां वानराणां महात्मनाम्।
तच्च ज्ञात्वा यथातत्त्वं शीघ्रमागन्तुमर्हथः ॥ ६.२५.८ ॥
તે મહાત્મા વાનરોનો સેનાપતિ કોણ છે, એ પણ યથાર્થ રીતે જાણીને તમે તરત પાછા આવવું જોઈએ.
6.25.9
हरिरूपधरौ वीरौ प्रविष्टौ वानरं बलम् ॥ ६.२५.९ ॥
વાનરનું રૂપ ધારણ કરેલા એ બંને વીરો વાનરસેનામાં પ્રવેશ્યા.
6.25.10
ततस्तद् वानरं सैन्यमचिन्त्यं लोमहर्षणम्।
संख्यातुं नाध्यगच्छेतां तदा तौ शुकसारणौ ॥ ६.२५.१० ॥
ત્યારે એ અચિંત્ય અને રોમાંચકારી વાનરસેનાને શુક અને સારણ ગણી શક્યા નહીં.
6.25.11
तत् स्थितं पर्वताग्रेषु निर्झरेषु गुहासु च।
समुद्रस्य च तीरेषु वनेषूपवनेषु च।
तरमाणं च तीर्णं च तर्तुकामं च सर्वशः ॥ ६.२५.११ ॥
એ સેના પર્વતશિખરો પર, ઝરણાંઓ પાસે, ગુફાઓમાં, સમુદ્રકિનારે, વનોમાં અને ઉપવનોમાં સ્થિત હતી; પાર કરતા, પાર કરી ગયેલા અને પાર કરવા ઇચ્છતા સર્વત્ર હતા.
6.25.12
निविष्टं निविशच्चैव भीमनादं महाबलम्।
तद्बलार्णवमक्षोभ्यं ददृशाते निशाचरौ ॥ ६.२५.१२ ॥
એ બંને નિશાચરોએ સ્થિત, સ્થિર થતા, ભયંકર ગર્જના કરતા, મહાબળવાન અને અક્ષોભ્ય એવા તે બળસાગરને જોયો.
6.25.13
तौ ददर्श महातेजाः प्रतिच्छन्नौ विभीषणः।
आचचक्षे स रामाय गृहीत्वा शुकसारणौ ॥ ६.२५.१३ ॥
મહાતેજસ્વી વિભીષણે છુપાયેલા તે બંનેને જોયા. શુક અને સારણને પકડીને તેમણે રામને કહ્યું.
6.25.14
तस्यैतौ राक्षसेन्द्रस्य मन्त्रिणौ शुकसारणौ।
लङ्कायाः समनुप्राप्तौ चारौ परपुरंजय ॥ ६.२५.१४ ॥
આ બંને તે રાક્ષસરાજના મંત્રીઓ શુક અને સારણ છે. લંકાથી આવેલા ગુપ્તચરો છે, હે શત્રુનગરવિજેતા.
6.25.15
तौ दृष्ट्वा व्यथितौ रामं निराशौ जीविते तथा।
कृताञ्जलिपुटौ भीतौ वचनं चेदमूचतुः ॥ ६.२५.१५ ॥
રામને જોઈને તે બંને વ્યથિત થયા. જીવનની આશા ગુમાવી બેઠેલા ભયભીત તેમણે હાથ જોડીને આ વચન કહ્યા.
6.25.16
आवामिहागतौ सौम्य रावणप्रहितावुभौ।
परिज्ञातुं बलं सर्वं तदिदं रघुनन्दन ॥ ६.२५.१६ ॥
અમે બંને અહીં આવ્યા છીએ, હે સૌમ્ય. રાવણે મોકલેલા છીએ. હે રઘુનંદન, આ આખા સૈન્યનું બળ જાણવા માટે.
6.25.17
तयोस्तद् वचनं श्रुत्वा रामो दशरथात्मजः।
अब्रवीत् प्रहसन् वाक्यं सर्वभूतहिते रतः ॥ ६.२५.१७ ॥
તે બંનેના વચન સાંભળીને સર્વ ભૂતોના હિતમાં રત દશરથપુત્ર રામે હસતાં હસતાં આ વચન કહ્યું.
6.25.18
यदि दृष्टं बलं सर्वं वयं वा सुसमाहिताः।
यथोक्तं वा कृतं कार्यं छन्दतः प्रतिगम्यताम् ॥ ६.२५.१८ ॥
જો તમે અમારું આખું સૈન્ય જોઈ લીધું હોય, અથવા અમે સુસમાહિત થઈને કહ્યા પ્રમાણે કાર્ય કર્યું હોય, તો ઈચ્છા મુજબ પાછા જાઓ.
6.25.19
अथ किंचिददृष्टं वा भूयस्तद् द्रष्टुमर्हथः।
विभीषणो वा कात्स्र्न्येन पुनः संदर्शयिष्यति ॥ ६.२५.१९ ॥
જો કંઈ ન જોવાયું હોય, તો તમે બંને તેને ફરી જોવા યોગ્ય છો; અથવા વિભીષણ પોતે બધું સંપૂર્ણ રીતે ફરી બતાવશે.
6.25.20
न चेदं ग्रहणं प्राप्य भेतव्यं जीवितं प्रति।
न्यस्तशस्त्रौ गृहीतौ च न दूतौ वधमर्हथः ॥ ६.२५.२० ॥
જો આ પકડાવું હોય, તો તમારા જીવન માટે ડરવું ન જોઈએ; શસ્ત્રો મૂકીને પકડાયેલા દૂતો વધ માટે યોગ્ય નથી.
6.25.21
प्रच्छन्नौ च विमुञ्चेमौ चारौ रात्रिंचरावुभौ।
शत्रुपक्षस्य सततं विभीषण विकर्षिणौ ॥ ६.२५.२१ ॥
છુપાઈને ફરતા આ બે જાસૂસોને, રાત્રે વિચરતા આ બંનેને છોડી દે, હે વિભીષણ; તેઓ શત્રુપક્ષને સતત ખેંચી જનારા છે.
6.25.22
प्रविश्य महतीं लङ्कां भवद्भ्यां धनदानुजः।
वक्तव्यो रक्षसां राजा यथोक्तं वचनं मम ॥ ६.२५.२२ ॥
મહાન લંકામાં પ્રવેશીને તમે બંનેએ ધનદ (કુબેર)ના નાના ભાઈ, રાક્ષસોના રાજાને મારું કહેલું વચન કહેવું જોઈએ.
6.25.23
यद् बलं त्वं समाश्रित्य सीतां मे हृतवानसि।
तद् दर्शय यथाकामं ससैन्यश्च सबान्धवः ॥ ६.२५.२३ ॥
જે બળના આધારે તેં મારી સીતાનું હરણ કર્યું છે, તે બળ તારી ઇચ્છા પ્રમાણે, તારા સૈન્ય અને સગાંઓ સાથે બતાવ.
6.25.24
श्वः काल्ये नगरीं लङ्कां सप्राकारां सतोरणाम्।
रक्षसां च बलं पश्य शरैर्विध्वंसितं मया ॥ ६.२५.२४ ॥
આવતીકાલ સવારે કિલ્લા અને તોરણો સહિતની લંકા નગરી તથા રાક્ષસોનું સૈન્ય મારા બાણોથી નાશ પામેલું તું જોઈશ.
6.25.25
क्रोधं भीममहं मोक्ष्ये ससैन्ये त्वयि रावण।
श्वः काल्ये वज्रवान् वज्रं दानवेष्विव वासवः ॥ ६.२५.२५ ॥
હે રાવણ! વજ્રધારી ઇન્દ્ર દાનવો પર વજ્ર છોડે તેમ, આવતીકાલે સવારે સૈન્ય સહિત તારા પર હું મારો ભયંકર ક્રોધ છોડીશ.
6.25.26
जयेति प्रतिनन्द्यैनं राघवं धर्मवत्सलम् ॥ ६.२५.२६ ॥
'જય હો!' કહીને ધર્મપ્રિય રાઘવનું તેમણે પ્રતિ-અભિનંદન કર્યું.
6.25.27
आगम्य नगरीं लङ्कामब्रूतां राक्षसाधिपम्।
विभीषणगृहीतौ तु वधार्थं राक्षसेश्वर ॥ ६.२५.२७ ॥
લંકા નગરીમાં આવીને તે બંનેએ રાક્ષસાધિપતિને કહ્યું: 'હે રાક્ષસેશ્વર! વિભીષણે અમને પકડ્યા હતા અને વધ માટે લઈ જવાતા હતા.'
6.25.28
दृष्ट्वा धर्मात्मना मुक्तौ रामेणामिततेजसा।
एकस्थानगता यत्र चत्वारः पुरुषर्षभाः ॥ ६.२५.२८ ॥
ધર્માત્મા અને અમિતતેજસ્વી રામે તેમને જોઈને મુક્ત કર્યા. ત્યાં એક સ્થાને ચાર પુરુષોત્તમો એકત્ર થયા.
6.25.29
लोकपालसमाः शूराः कृतास्त्रा दृढविक्रमाः।
रामो दाशरथिः श्रीमाल्ँलक्ष्मणश्च विभीषणः ॥ ६.२५.२९ ॥
લોકપાલો સમાન શૂરવીરો, અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ, દૃઢ પરાક્રમી—દશરથપુત્ર શ્રીમાન રામ, લક્ષ્મણ અને વિભીષણ.
6.25.30
सुग्रीवश्च महातेजा महेन्द्रसमविक्रमः।
एते शक्ताः पुरीं लङ्कां सप्राकारां सतोरणाम् ॥ ६.२५.३० ॥
મહાતેજસ્વી સુગ્રીવ, જેમનો પરાક્રમ મહેન્દ્ર સમાન છે—આ બધા પ્રાકાર અને તોરણવાળી લંકા નગરીને (નષ્ટ કરવા) સમર્થ છે.
6.25.31
उत्पाट्य संक्रामयितुं सर्वे तिष्ठन्तु वानराः।
यादृशं तद्धि रामस्य रूपं प्रहरणानि च ॥ ६.२५.३१ ॥
બધા વાનરો ઉખાડીને પાર લઈ જવા તૈયાર રહે, જેવું રામનું રૂપ અને શસ્ત્રો છે તેવું જ.
6.25.32
वधिष्यति पुरीं लङ्कामेकस्तिष्ठन्तु ते त्रयः।
रामलक्ष्मणगुप्ता सा सुग्रीवेण च वाहिनी।
बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः ॥ ६.२५.३२ ॥
એક જ લંકા નગરીનો વિનાશ કરશે; તે ત્રણે ઊભા રહે. રામ-લક્ષ્મણથી રક્ષિત, સુગ્રીવ સહિતની તે સેના સર્વ સુર-અસુરોથી પણ અજેય બની.
6.25.33
प्रहृष्टयोधा ध्वजिनी महात्मनां
वनौकसां सम्प्रति योद्धुमिच्छताम्।
अलं विरोधेन शमो विधीयतां
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.२५.३३ ॥
મહાત્મા વનવાસીઓની, હર્ષિત યોદ્ધાઓવાળી સેના હવે યુદ્ધ ઇચ્છે છે. વૈર પૂરતું; શાંતિ સ્થાપિત થાય, મૈથિલીને દાશરથિને સોંપવામાં આવે.