ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.25.1
सबले सागरं तीर्णे रामे दशरथात्मजे।
अमात्यौ रावणः श्रीमानब्रवीच्छुकसारणौ ॥ ६.२५.१ ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਜਦੋਂ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਨਾਮਕ ਦੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.25.2
समग्रं सागरं तीर्णं दुस्तरं वानरं बलम्।
अभूतपूर्वं रामेण सागरे सेतुबन्धनम् ॥ ६.२५.२ ॥
ਦੁਸਤਰ ਸਾਰੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ; ਰਾਮ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਇਆ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ।
6.25.3
सागरे सेतुबन्धं तं न श्रद्दध्यां कथंचन।
अवश्यं चापि संख्येयं तन्मया वानरं बलम् ॥ ६.२५.३ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਪੁਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਪਰ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।
6.25.4
भवन्तौ वानरं सैन्यं प्रविश्यानुपलक्षितौ।
परिमाणं च वीर्यं च ये च मुख्याः प्लवंगमाः ॥ ६.२५.४ ॥
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਪਛਾਣੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਬਲ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਓ।
6.25.5
मन्त्रिणो ये च रामस्य सुग्रीवस्य च सम्मताः।
ये पूर्वमभिवर्तन्ते ये च शूराः प्लवंगमाः ॥ ६.२५.५ ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਜੋ ਮੰਤਰੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੂਰਮੇ ਵਾਨਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਲਓ।
6.25.6
स च सेतुर्यथा बद्धः सागरे सलिलार्णवे।
निवेशं च यथा तेषां वानराणां महात्मनाम् ॥ ६.२५.६ ॥
ਉਹ ਪੁਲ ਜਲ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ।
6.25.7
रामस्य व्यवसायं च वीर्यं प्रहरणानि च।
लक्ष्मणस्य च वीरस्य तत्त्वतो ज्ञातुमर्हथः ॥ ६.२५.७ ॥
ਰਾਮ ਦਾ ਇਰਾਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ, ਅਤੇ ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੀ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਜਾਣੋ।
6.25.8
कश्च सेनापतिस्तेषां वानराणां महात्मनाम्।
तच्च ज्ञात्वा यथातत्त्वं शीघ्रमागन्तुमर्हथः ॥ ६.२५.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਜਾਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਛੇਤੀ ਵਾਪਸ ਆਓ।
6.25.9
हरिरूपधरौ वीरौ प्रविष्टौ वानरं बलम् ॥ ६.२५.९ ॥
ਬਾਂਦਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।
6.25.10
ततस्तद् वानरं सैन्यमचिन्त्यं लोमहर्षणम्।
संख्यातुं नाध्यगच्छेतां तदा तौ शुकसारणौ ॥ ६.२५.१० ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਅਚਿੰਤ ਅਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਗਿਣ ਨਾ ਸਕੇ।
6.25.11
तत् स्थितं पर्वताग्रेषु निर्झरेषु गुहासु च।
समुद्रस्य च तीरेषु वनेषूपवनेषु च।
तरमाणं च तीर्णं च तर्तुकामं च सर्वशः ॥ ६.२५.११ ॥
ਉਹ ਸੈਨਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਝਰਨਿਆਂ ਕੋਲ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਬਣਾਂ ਅਤੇ ਉਪਬਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਪਾਰ ਹੁੰਦੇ, ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਪਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਨ।
6.25.12
निविष्टं निविशच्चैव भीमनादं महाबलम्।
तद्बलार्णवमक्षोभ्यं ददृशाते निशाचरौ ॥ ६.२५.१२ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਟਿਕਦੇ ਹੋਏ, ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਦੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਉਸ ਬਲ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
6.25.13
तौ ददर्श महातेजाः प्रतिच्छन्नौ विभीषणः।
आचचक्षे स रामाय गृहीत्वा शुकसारणौ ॥ ६.२५.१३ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
6.25.14
तस्यैतौ राक्षसेन्द्रस्य मन्त्रिणौ शुकसारणौ।
लङ्कायाः समनुप्राप्तौ चारौ परपुरंजय ॥ ६.२५.१४ ॥
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੁਕ ਅਤੇ ਸਾਰਣ ਹਨ। ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਆਏ ਜਾਸੂਸ ਹਨ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਗਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ।
6.25.15
तौ दृष्ट्वा व्यथितौ रामं निराशौ जीविते तथा।
कृताञ्जलिपुटौ भीतौ वचनं चेदमूचतुः ॥ ६.२५.१५ ॥
ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ। ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.25.16
आवामिहागतौ सौम्य रावणप्रहितावुभौ।
परिज्ञातुं बलं सर्वं तदिदं रघुनन्दन ॥ ६.२५.१६ ॥
ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੌਮਿਆ। ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਇਸ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਬਲ ਜਾਣਨ ਲਈ।
6.25.17
तयोस्तद् वचनं श्रुत्वा रामो दशरथात्मजः।
अब्रवीत् प्रहसन् वाक्यं सर्वभूतहिते रतः ॥ ६.२५.१७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸਨ, ਹੱਸਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.25.18
यदि दृष्टं बलं सर्वं वयं वा सुसमाहिताः।
यथोक्तं वा कृतं कार्यं छन्दतः प्रतिगम्यताम् ॥ ६.२५.१८ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਲਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।
6.25.19
अथ किंचिददृष्टं वा भूयस्तद् द्रष्टुमर्हथः।
विभीषणो वा कात्स्र्न्येन पुनः संदर्शयिष्यति ॥ ६.२५.१९ ॥
ਜੇ ਕੁਝ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ; ਜਾਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਖੁਦ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰ ਵਿਖਾਵੇਗਾ।
6.25.20
न चेदं ग्रहणं प्राप्य भेतव्यं जीवितं प्रति।
न्यस्तशस्त्रौ गृहीतौ च न दूतौ वधमर्हथः ॥ ६.२५.२० ॥
ਜੇ ਇਹ ਫੜੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਲਈ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ ਫੜੇ ਗਏ ਦੂਤ ਮੌਤ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ।
6.25.21
प्रच्छन्नौ च विमुञ्चेमौ चारौ रात्रिंचरावुभौ।
शत्रुपक्षस्य सततं विभीषण विकर्षिणौ ॥ ६.२५.२१ ॥
ਛੁਪ ਕੇ ਫਿਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ; ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪੱਖ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
6.25.22
प्रविश्य महतीं लङ्कां भवद्भ्यां धनदानुजः।
वक्तव्यो रक्षसां राजा यथोक्तं वचनं मम ॥ ६.२५.२२ ॥
ਮਹਾਨ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਸੁਣਾਉਣੇ ਹਨ।
6.25.23
यद् बलं त्वं समाश्रित्य सीतां मे हृतवानसि।
तद् दर्शय यथाकामं ससैन्यश्च सबान्धवः ॥ ६.२५.२३ ॥
ਜਿਸ ਬਲ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਰਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਬਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਖਾ।
6.25.24
श्वः काल्ये नगरीं लङ्कां सप्राकारां सतोरणाम्।
रक्षसां च बलं पश्य शरैर्विध्वंसितं मया ॥ ६.२५.२४ ॥
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਤੋਰਨਾਂ ਵਾਲੀ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਵੇਖੇਂਗਾ।
6.25.25
क्रोधं भीममहं मोक्ष्ये ससैन्ये त्वयि रावण।
श्वः काल्ये वज्रवान् वज्रं दानवेष्विव वासवः ॥ ६.२५.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ! ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਦਾਨਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡਾਂਗਾ।
6.25.26
जयेति प्रतिनन्द्यैनं राघवं धर्मवत्सलम् ॥ ६.२५.२६ ॥
'ਜਯ ਹੋਵੇ!' ਆਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਧਰਮ-ਪਿਆਰੇ ਰਾਘਵ ਦਾ ਜਵਾਬੀ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
6.25.27
आगम्य नगरीं लङ्कामब्रूतां राक्षसाधिपम्।
विभीषणगृहीतौ तु वधार्थं राक्षसेश्वर ॥ ६.२५.२७ ॥
ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਆ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੇਸ਼ਵਰ! ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਧ ਲਈ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।'
6.25.28
दृष्ट्वा धर्मात्मना मुक्तौ रामेणामिततेजसा।
एकस्थानगता यत्र चत्वारः पुरुषर्षभाः ॥ ६.२५.२८ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
6.25.29
लोकपालसमाः शूराः कृतास्त्रा दृढविक्रमाः।
रामो दाशरथिः श्रीमाल्ँलक्ष्मणश्च विभीषणः ॥ ६.२५.२९ ॥
ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸੂਰਮੇ, ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਪੱਕੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ: ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ।
6.25.30
सुग्रीवश्च महातेजा महेन्द्रसमविक्रमः।
एते शक्ताः पुरीं लङ्कां सप्राकारां सतोरणाम् ॥ ६.२५.३० ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੁਗਰੀਵ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਮਹਿੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਂ ਤੇ ਤੋਰਣਾਂ ਵਾਲੀ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ (ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ) ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
6.25.31
उत्पाट्य संक्रामयितुं सर्वे तिष्ठन्तु वानराः।
यादृशं तद्धि रामस्य रूपं प्रहरणानि च ॥ ६.२५.३१ ॥
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਪੁੱਟ ਕੇ ਪਾਰ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਹਨ।
6.25.32
वधिष्यति पुरीं लङ्कामेकस्तिष्ठन्तु ते त्रयः।
रामलक्ष्मणगुप्ता सा सुग्रीवेण च वाहिनी।
बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः ॥ ६.२५.३२ ॥
ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ। ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਹਿਤ ਉਹ ਸੈਨਾ ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਹੋ ਗਈ।
6.25.33
प्रहृष्टयोधा ध्वजिनी महात्मनां
वनौकसां सम्प्रति योद्धुमिच्छताम्।
अलं विरोधेन शमो विधीयतां
प्रदीयतां दाशरथाय मैथिली ॥ ६.२५.३३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਬਨਵਾਸੀਆਂ ਦੀ, ਖੁਸ਼ ਯੋਧਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇ।