ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.3.1
सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा हेतुमत् परमार्थवत्।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ६.३.१ ॥
ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದು ತರ್ಕಬದ್ಧವೂ ಪರಮಾರ್ಥಯುಕ್ತವೂ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನು ಹನುಮಂತನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
6.3.2
तपसा सेतुबन्धेन सागरोच्छोषणेन च।
सर्वथापि समर्थोऽस्मि सागरस्यास्य लङ्घने ॥ ६.३.२ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಸೇತು ಕಟ್ಟುವುದರಿಂದ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಬತ್ತಿಸುವುದರಿಂದ — ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಈ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಲು ನಾನು ಸಮರ್ಥನು.
6.3.3
कति दुर्गाणि दुर्गाया लङ्कायास्तद् ब्रवीष्व मे।
ज्ञातुमिच्छामि तत् सर्वं दर्शनादिव वानर ॥ ६.३.३ ॥
ಲಂಕೆಯ ಎಷ್ಟು ದುರ್ಗಗಳಿವೆ? ಓ ವಾನರನೇ, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು. ನೋಡಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
6.3.4
बलस्य परिमाणं च द्वारदुर्गक्रियामपि।
गुप्तिकर्म च लङ्काया रक्षसां सदनानि च ॥ ६.३.४ ॥
ಸೇನೆಯ ಗಾತ್ರ, ದ್ವಾರ ಕೋಟೆಗಳ ರಚನೆ, ಲಂಕೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಗಳು ಇವನ್ನೂ (ಹೇಳು).
6.3.5
यथासुखं यथावच्च लङ्कायामसि दृष्टवान्।
सर्वमाचक्ष्व तत्त्वेन सर्वथा कुशलो ह्यसि ॥ ६.३.५ ॥
ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸುಖವಾಗಿ, ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು. ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕುಶಲನು.
6.3.6
श्रुत्वा रामस्य वचनं हनूमान् मारुतात्मजः।
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो रामं पुनरथाब्रवीत् ॥ ६.३.६ ॥
ರಾಮನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು, ಮತ್ತೆ ರಾಮನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
6.3.7
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये दुर्गकर्म विधानतः।
गुप्ता पुरी यथा लङ्का रक्षिता च यथा बलैः ॥ ६.३.७ ॥
ಕೇಳಿ, ದುರ್ಗದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಲಂಕಾ ನಗರ ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ, ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು.
6.3.8
राक्षसाश्च यथा स्निग्धा रावणस्य च तेजसा।
परां समृद्धिं लङ्कायाः सागरस्य च भीमताम् ॥ ६.३.८ ॥
ರಾವಣನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರು ಅವನಿಗೆ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನುಗತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಲಂಕೆಯ ಪರಮ ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ಸಾಗರದ ಭೀಕರತೆಯೂ ಇವೆ.
6.3.9
विभागं च बलौघस्य निर्देशं वाहनस्य च।
एवमुक्त्वा कपिश्रेष्ठः कथयामास तत्त्वतः ॥ ६.३.९ ॥
ಸೇನಾ ಸಮೂಹದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನೂ — ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
6.3.10
हृष्टप्रमुदिता लङ्का मत्तद्विपसमाकुला।
महती रथसम्पूर्णा रक्षोगणनिषेविता ॥ ६.३.१० ॥
ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಲ್ಲಸಿತವಾದ ಲಂಕೆ, ಮದ್ದಾನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಮಹತ್ತರವಾಗಿ, ರಥಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ.
6.3.11
दृढबद्धकपाटानि महापरिघवन्ति च।
चत्वारि विपुलान्यस्या द्वाराणि सुमहान्ति च ॥ ६.३.११ ॥
ಇದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಶಾಲ ದ್ವಾರಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಕವಾಟಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ದೊಡ್ಡ ಅಗುಳಿಗಳುಳ್ಳವು, ಅವು ಅತಿ ದೊಡ್ಡವು.
6.3.12
तत्रेषूपलयन्त्राणि बलवन्ति महान्ति च।
आगतं प्रतिसैन्यं तैस्तत्र प्रतिनिवार्यते ॥ ६.३.१२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಬಲಿಷ್ಠ, ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಸೇನೆಯನ್ನು ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
6.3.13
द्वारेषु संस्कृता भीमाः कालायसमयाः शिताः।
शतशो रचिता वीरैः शतघ्न्यो रक्षसां गणैः ॥ ६.३.१३ ॥
ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಯಂಕರವಾದ, ಕಪ್ಪು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ, ಹರಿತವಾದ ನೂರಾರು ಶತಘ್ನಿಗಳನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ವೀರರ ಗಣಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದವು.
6.3.14
सौवर्णस्तु महांस्तस्याः प्राकारो दुष्प्रधर्षणः।
मणिविद्रुमवैदूर्यमुक्ताविरचितान्तरः ॥ ६.३.१४ ॥
ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಕಾರವಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ಭೇದಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅದರ ಒಳಭಾಗವು ಮಣಿ, ಹವಳ, ವೈಡೂರ್ಯ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
6.3.15
सर्वतश्च महाभीमाः शीततोया महाशुभाः।
अगाधा ग्राहवत्यश्च परिखा मीनसेविताः ॥ ६.३.१५ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾದ, ತಣ್ಣೀರಿನ, ಬಹು ಶುಭವಾದ, ಆಳವಾದ, ಮೊಸಳೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮೀನುಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಕಂದಕಗಳಿದ್ದವು.
6.3.16
द्वारेषु तासां चत्वारः संक्रमाः परमायताः।
यन्त्रैरुपेता बहुभिर्महद्भिर्गृहपङ्क्तिभिः ॥ ६.३.१६ ॥
ಅವುಗಳ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಸೇತುವೆಗಳಿದ್ದವು; ಅವು ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು.
6.3.17
त्रायन्ते संक्रमास्तत्र परसैन्यागते सति।
यन्त्रैस्तैरवकीर्यन्ते परिखासु समन्ततः ॥ ६.३.१७ ॥
ಶತ್ರು ಸೇನೆ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸೇತುವೆಗಳು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಆ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಂದಕಗಳಲ್ಲಿ (ಶತ್ರುಗಳು) ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.
6.3.18
एकस्त्वकम्प्यो बलवान् संक्रमः सुमहादृढः।
काञ्चनैर्बहुभिः स्तम्भैर्वेदिकाभिश्च शोभितः ॥ ६.३.१८ ॥
ಆದರೆ ಒಂದು ಸೇತುವೆ ಅಲುಗಾಡದ, ಬಲವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ದೃಢವಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು; ಅದು ಅನೇಕ ಚಿನ್ನದ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿತ್ತು.
6.3.19
स्वयं प्रकृतिमापन्नो युयुत्सू राम रावणः।
उत्थितश्चाप्रमत्तश्च बलानामनुदर्शने ॥ ६.३.१९ ॥
ಸ್ವಭಾವತಃ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವ ರಾವಣನು, ಓ ರಾಮ, ಎದ್ದು ನಿಂತು ಸೇನೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದಾನೆ.
6.3.20
लङ्का पुनर्निरालम्बा देवदुर्गा भयावहा।
नादेयं पार्वतं वान्यं कृत्रिमं च चतुर्विधम् ॥ ६.३.२० ॥
ಲಂಕೆ ಮತ್ತೆ ಆಧಾರರಹಿತವಾದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ದೇವದುರ್ಗದಂತಿದ್ದು ಭಯಂಕರವಾಗಿದೆ; ಅದರ ರಕ್ಷಣೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧ — ನದಿ, ಪರ್ವತ, ಇತರ, ಕೃತ್ರಿಮ.
6.3.21
स्थिता पारे समुद्रस्य दूरपारस्य राघव।
नौपथश्चापि नास्त्यत्र निरुद्देशश्च सर्वतः ॥ ६.३.२१ ॥
ಓ ರಾಘವ, ಅದು ಸಮುದ್ರದ ದೂರ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಿಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ.
6.3.22
शैलाग्रे रचिता दुर्गा सा पूर्देवपुरोपमा।
वाजिवारणसम्पूर्णा लङ्का परमदुर्जया ॥ ६.३.२२ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆ ದುರ್ಗ, ದೇವನಗರದಂತೆ, ಕುದುರೆ ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು — ಲಂಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಜೇಯವಾದುದು.
6.3.23
परिखाश्च शतघ्न्यश्च यन्त्राणि विविधानि च।
शोभयन्ति पुरीं लङ्कां रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.३.२३ ॥
ಕಂದಕಗಳು, ಶತಘ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಯಂತ್ರಗಳು — ದುರಾತ್ಮ ರಾವಣನ ಲಂಕಾ ನಗರವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿವೆ.
6.3.24
अयुतं रक्षसामत्र पूर्वद्वारं समाश्रितम्।
शूलहस्ता दुराधर्षाः सर्वे खड्गाग्रयोधिनः ॥ ६.३.२४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ದ್ವಾರವನ್ನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ರಾಕ್ಷಸರು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾರೆ — ಶೂಲ ಹಿಡಿದವರು, ಎದುರಿಸಲಾಗದವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಖಡ್ಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವ ಯೋಧರು.
6.3.25
नियुतं रक्षसामत्र दक्षिणद्वारमाश्रितम्।
चतुरङ्गेण सैन्येन योधास्तत्राप्यनुत्तमाः ॥ ६.३.२५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ನಿಯುತ (ಲಕ್ಷ) ಸೈನ್ಯ ಚತುರಂಗ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದೆ; ಅಲ್ಲಿನ ಯೋಧರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮರು.
6.3.26
प्रयुतं रक्षसामत्र पश्चिमद्वारमाश्रितम्।
चर्मखड्गधराः सर्वे तथा सर्वास्त्रकोविदाः ॥ ६.३.२६ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಪ್ರಯುತ (ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ) ನಿಂತಿದೆ; ಎಲ್ಲರೂ ಗುರಾಣಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದವರು, ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.
6.3.27
न्यर्बुदं रक्षसामत्र उत्तरद्वारमाश्रितम्।
रथिनश्चाश्ववाहाश्च कुलपुत्राः सुपूजिताः ॥ ६.३.२७ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ನ್ಯರ್ಬುದ (ನೂರು ಕೋಟಿ) ನಿಂತಿದೆ; ರಥಿಕರು, ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳು, ಉನ್ನತ ಕುಲಪುತ್ರರು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು.
6.3.28
शतशोऽथ सहस्राणि मध्यमं स्कन्धमाश्रिताः।
यातुधाना दुराधर्षाः साग्रकोटिश्च रक्षसाम् ॥ ६.३.२८ ॥
ನೂರು ನೂರಾಗಿ, ಸಾವಿರ ಸಾವಿರವಾಗಿ, ಮಧ್ಯದ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಅಜೇಯ ಯಾತುಧಾನರು, ರಾಕ್ಷಸರ ಒಂದು ಕೋಟಿಯೂ ಅವರೊಂದಿಗಿದೆ.
6.3.29
ते मया संक्रमा भग्नाः परिखाश्चावपूरिताः।
दग्धा च नगरी लङ्का प्राकाराश्चावसादिताः।
बलैकदेशः क्षपितो राक्षसानां महात्मनाम् ॥ ६.३.२९ ॥
ನನ್ನಿಂದ ಆ ಸೇತುಗಳು ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು, ಕಂದಕಗಳು ತುಂಬಲ್ಪಟ್ಟವು, ಲಂಕಾ ನಗರ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು, ಪ್ರಾಕಾರಗಳು ಕೆಡವಲ್ಪಟ್ಟವು; ಮಹಾತ್ಮರಾದ ರಾಕ್ಷಸರ ಸೇನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ನಾಶಗೊಂಡಿತು.
6.3.30
येन केन तु मार्गेण तराम वरुणालयम्।
हतेति नगरी लङ्का वानरैरुपधार्यताम् ॥ ६.३.३० ॥
ಯಾವುದಾದರೂ ದಾರಿಯಿಂದ ವರುಣನ ನೆಲೆಯಾದ ಸಾಗರವನ್ನು ನಾವು ದಾಟೋಣ; ಲಂಕಾ ನಗರ ನಾಶವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಾನರರು ತಿಳಿಯಲಿ.
6.3.31
अङ्गदो द्विविदो मैन्दो जाम्बवान् पनसो नलः।
नीलः सेनापतिश्चैव बलशेषेण किं तव ॥ ६.३.३१ ॥
ಅಂಗದ, ದ್ವಿವಿದ, ಮೈಂದ, ಜಾಂಬವಾನ, ಪನಸ, ನಳ, ಮತ್ತು ಸೇನಾಪತಿ ನೀಲ — ಇವರಿರುವಾಗ ಉಳಿದ ಸೇನೆಯಿಂದ ನಿನಗೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?
6.3.32
प्लवमाना हि गत्वा त्वां रावणस्य महापुरीम्।
सपर्वतवनां भित्त्वा सखातां च सतोरणाम्।
सप्राकारां सभवनामानयिष्यन्ति राघव ॥ ६.३.३२ ॥
ಓ ರಾಘವ, ಅವರು ಹಾರಿಹೋಗಿ ರಾವಣನ ಆ ಮಹಾನಗರವನ್ನು ಅದರ ಪರ್ವತ-ವನ, ಕಂದಕ, ತೋರಣ, ಪ್ರಾಕಾರ ಮತ್ತು ಭವನಗಳ ಸಹಿತ ಭೇದಿಸಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತರುವರು.
6.3.33
एवमाज्ञापय क्षिप्रं बलानां सर्वसंग्रहम्।
मुहूर्तेन तु युक्तेन प्रस्थानमभिरोचय ॥ ६.३.३३ ॥
ಹೀಗೆಯೇ ಸೇನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ; ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ.