వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.3.1
सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा हेतुमत् परमार्थवत्।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ६.३.१ ॥
సుగ్రీవుని మాటను విని, అది హేతుబద్ధమూ పరమార్థయుక్తమూ అని అంగీకరించిన కాకుత్స్థుడు రాముడు అప్పుడు హనుమంతునితో మాట్లాడాడు.
6.3.2
तपसा सेतुबन्धेन सागरोच्छोषणेन च।
सर्वथापि समर्थोऽस्मि सागरस्यास्य लङ्घने ॥ ६.३.२ ॥
తపస్సుతో, సేతువు కట్టడంతో, సముద్రాన్ని ఎండింపజేయడంతో కూడా — ఏ విధంగానైనా ఈ సముద్రాన్ని దాటగలను.
6.3.3
कति दुर्गाणि दुर्गाया लङ्कायास्तद् ब्रवीष्व मे।
ज्ञातुमिच्छामि तत् सर्वं दर्शनादिव वानर ॥ ६.३.३ ॥
లంకలో ఎన్ని దుర్గాలున్నాయి? ఓ వానరా, అవన్నీ నాకు చెప్పు. చూసినట్లుగా అన్నీ తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను.
6.3.4
बलस्य परिमाणं च द्वारदुर्गक्रियामपि।
गुप्तिकर्म च लङ्काया रक्षसां सदनानि च ॥ ६.३.४ ॥
సైన్యపు పరిమాణం, ద్వారాల దుర్గ నిర్మాణం, లంక రక్షణ ఏర్పాట్లు, రాక్షసుల నివాసాలు కూడా (చెప్పు).
6.3.5
यथासुखं यथावच्च लङ्कायामसि दृष्टवान्।
सर्वमाचक्ष्व तत्त्वेन सर्वथा कुशलो ह्यसि ॥ ६.३.५ ॥
లంకలో నీవు సుఖంగా, యథాతథంగా చూసినదంతా సత్యంగా చెప్పు. నీవు అన్ని విధాలుగా నేర్పరివి.
6.3.6
श्रुत्वा रामस्य वचनं हनूमान् मारुतात्मजः।
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो रामं पुनरथाब्रवीत् ॥ ६.३.६ ॥
రాముని మాట విని, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, మాట్లాడే నేర్పరులలో శ్రేష్ఠుడు, మళ్ళీ రాముడితో మాట్లాడాడు.
6.3.7
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये दुर्गकर्म विधानतः।
गुप्ता पुरी यथा लङ्का रक्षिता च यथा बलैः ॥ ६.३.७ ॥
వినండి, దుర్గ రక్షణ విధానమంతా క్రమంగా చెబుతాను — లంక నగరం ఎలా సురక్షితంగా ఉందో, సైన్యాలచే ఎలా రక్షితమైందో.
6.3.8
राक्षसाश्च यथा स्निग्धा रावणस्य च तेजसा।
परां समृद्धिं लङ्कायाः सागरस्य च भीमताम् ॥ ६.३.८ ॥
రావణుని తేజస్సుచే రాక్షసులు అతనికి అనురాగంతో ఉన్నారు; లంక యొక్క మహా సమృద్ధి, సముద్రం యొక్క భీకరతా అక్కడ ఉన్నాయి.
6.3.9
विभागं च बलौघस्य निर्देशं वाहनस्य च।
एवमुक्त्वा कपिश्रेष्ठः कथयामास तत्त्वतः ॥ ६.३.९ ॥
సేనా సమూహ విభజనను, వాహనాల నియామకాన్ని కూడా — ఇలా చెప్పి, కపిశ్రేష్ఠుడు యథార్థంగా వివరించాడు.
6.3.10
हृष्टप्रमुदिता लङ्का मत्तद्विपसमाकुला।
महती रथसम्पूर्णा रक्षोगणनिषेविता ॥ ६.३.१० ॥
ఆనందోత్సాహాలతో నిండిన లంక, మదించిన ఏనుగులతో నిండి, మహత్తరమై, రథాలతో పరిపూర్ణమై, రాక్షసగణాలచే సేవించబడినది.
6.3.11
दृढबद्धकपाटानि महापरिघवन्ति च।
चत्वारि विपुलान्यस्या द्वाराणि सुमहान्ति च ॥ ६.३.११ ॥
దీనికి నాలుగు విశాలమైన ద్వారాలు ఉన్నాయి; వాటి కవాటాలు గట్టిగా బిగించబడ్డాయి, మహా అడ్డుగడ్డలు కలిగి ఉన్నాయి, అవి మహా విశాలమైనవి.
6.3.12
तत्रेषूपलयन्त्राणि बलवन्ति महान्ति च।
आगतं प्रतिसैन्यं तैस्तत्र प्रतिनिवार्यते ॥ ६.३.१२ ॥
అక్కడ బాణాలు, రాళ్లను విసిరే బలమైన, మహా యంత్రాలు ఉన్నాయి; అక్కడికి వచ్చే ప్రతిసైన్యం వాటితోనే అడ్డుకోబడుతుంది.
6.3.13
द्वारेषु संस्कृता भीमाः कालायसमयाः शिताः।
शतशो रचिता वीरैः शतघ्न्यो रक्षसां गणैः ॥ ६.३.१३ ॥
ద్వారాలపై అమర్చబడిన భయంకరమైన, నల్ల ఇనుముతో చేసిన, వాడిగల వందలాది శతఘ్నులు రాక్షస వీరులచే నిలపబడ్డాయి.
6.3.14
सौवर्णस्तु महांस्तस्याः प्राकारो दुष्प्रधर्षणः।
मणिविद्रुमवैदूर्यमुक्ताविरचितान्तरः ॥ ६.३.१४ ॥
ఆ నగరానికి బంగారపు గొప్ప ప్రాకారం ఉండెను; దానిని జయించుట కష్టము. దాని లోపలి భాగం మణులు, పగడాలు, వైడూర్యాలు, ముత్యాలతో పొదగబడి ఉండెను.
6.3.15
सर्वतश्च महाभीमाः शीततोया महाशुभाः।
अगाधा ग्राहवत्यश्च परिखा मीनसेविताः ॥ ६.३.१५ ॥
అంతటా అత్యంత భయంకరమైన, చల్లని నీరు గల, మిక్కిలి శుభకరమైన, అగాధమైన, మొసళ్ళతో నిండిన, చేపలు నివసించే కందకాలు ఉండెను.
6.3.16
द्वारेषु तासां चत्वारः संक्रमाः परमायताः।
यन्त्रैरुपेता बहुभिर्महद्भिर्गृहपङ्क्तिभिः ॥ ६.३.१६ ॥
వాటి ద్వారాల వద్ద నాలుగు అతిపొడవైన వంతెనలు ఉండెను; అవి అనేక పెద్ద యంత్రాలతో, గృహ పంక్తులతో కూడి ఉండెను.
6.3.17
त्रायन्ते संक्रमास्तत्र परसैन्यागते सति।
यन्त्रैस्तैरवकीर्यन्ते परिखासु समन्ततः ॥ ६.३.१७ ॥
శత్రుసైన్యం వచ్చినప్పుడు అక్కడి వంతెనలు రక్షింపబడెను; ఆ యంత్రాలచే నలుదిక్కులా కందకాలలోకి (శత్రువులు) పడవేయబడేవారు.
6.3.18
एकस्त्वकम्प्यो बलवान् संक्रमः सुमहादृढः।
काञ्चनैर्बहुभिः स्तम्भैर्वेदिकाभिश्च शोभितः ॥ ६.३.१८ ॥
అయితే ఒక వంతెన కదలనిదిగా, బలమైనదిగా, అత్యంత దృఢమైనదిగా ఉండెను; అది అనేక బంగారు స్తంభాలతో, వేదికలతో అలంకరింపబడెను.
6.3.19
स्वयं प्रकृतिमापन्नो युयुत्सू राम रावणः।
उत्थितश्चाप्रमत्तश्च बलानामनुदर्शने ॥ ६.३.१९ ॥
స్వయంగా తన స్వభావంతో యుద్ధాన్ని కోరుకునే రావణుడు, ఓ రామా, లేచి నిలిచి, సేనల పరిశీలనలో అప్రమత్తుడై ఉన్నాడు.
6.3.20
लङ्का पुनर्निरालम्बा देवदुर्गा भयावहा।
नादेयं पार्वतं वान्यं कृत्रिमं च चतुर्विधम् ॥ ६.३.२० ॥
లంక మళ్లీ ఆధారరహితమైనది, దేవదుర్గంలాంటిది, భయం కలిగించేది; దాని రక్షణ నాలుగు విధాలు — నది, పర్వతం, ఇతరమైనది, కృత్రిమమైనది.
6.3.21
स्थिता पारे समुद्रस्य दूरपारस्य राघव।
नौपथश्चापि नास्त्यत्र निरुद्देशश्च सर्वतः ॥ ६.३.२१ ॥
ఓ రాఘవా, అది సముద్రపు దూర తీరంలో ఉంది; ఇక్కడ నౌకా మార్గం కూడా లేదు, అన్ని వైపులా స్పష్టమైన దిశ కూడా లేదు.
6.3.22
शैलाग्रे रचिता दुर्गा सा पूर्देवपुरोपमा।
वाजिवारणसम्पूर्णा लङ्का परमदुर्जया ॥ ६.३.२२ ॥
పర్వత శిఖరంపై నిర్మించబడిన ఆ దుర్గం, దేవనగరంలా, గుర్రాలు ఏనుగులతో నిండినది — లంక అత్యంత జయింపరానిది.
6.3.23
परिखाश्च शतघ्न्यश्च यन्त्राणि विविधानि च।
शोभयन्ति पुरीं लङ्कां रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.३.२३ ॥
కందకాలు, శతఘ్నులు, వివిధ యంత్రాలు — దుష్టాత్ముడైన రావణుని లంకా నగరాన్ని అలంకరిస్తున్నాయి.
6.3.24
अयुतं रक्षसामत्र पूर्वद्वारं समाश्रितम्।
शूलहस्ता दुराधर्षाः सर्वे खड्गाग्रयोधिनः ॥ ६.३.२४ ॥
ఇక్కడ తూర్పు ద్వారం వద్ద పదివేల రాక్షసులు ఆశ్రయించి ఉన్నారు — శూలం చేతపట్టిన, ఎదుర్కోలేని, అందరూ ఖడ్గాగ్రంతో పోరాడే యోధులు.
6.3.25
नियुतं रक्षसामत्र दक्षिणद्वारमाश्रितम्।
चतुरङ्गेण सैन्येन योधास्तत्राप्यनुत्तमाः ॥ ६.३.२५ ॥
ఇక్కడ దక్షిణ ద్వారం వద్ద రాక్షసులలో నియుతం (లక్ష) మంది చతురంగ సేనతో నిలిచి ఉన్నారు; అక్కడి యోధులు కూడా అత్యుత్తములు.
6.3.26
प्रयुतं रक्षसामत्र पश्चिमद्वारमाश्रितम्।
चर्मखड्गधराः सर्वे तथा सर्वास्त्रकोविदाः ॥ ६.३.२६ ॥
ఇక్కడ పశ్చిమ ద్వారం వద్ద రాక్షసులలో ప్రయుతం (పది లక్షలు) నిలిచి ఉన్నారు; అందరూ డాలు, కత్తి ధరించినవారు, అన్ని ఆయుధాలలో నిపుణులు.
6.3.27
न्यर्बुदं रक्षसामत्र उत्तरद्वारमाश्रितम्।
रथिनश्चाश्ववाहाश्च कुलपुत्राः सुपूजिताः ॥ ६.३.२७ ॥
ఇక్కడ ఉత్తర ద్వారం వద్ద రాక్షసులలో న్యర్బుదం (వంద కోట్లు) నిలిచి ఉన్నారు; రథికులు, అశ్వారోహులు, ఉన్నత కులాల పుత్రులు, బాగా గౌరవింపబడినవారు.
6.3.28
शतशोऽथ सहस्राणि मध्यमं स्कन्धमाश्रिताः।
यातुधाना दुराधर्षाः साग्रकोटिश्च रक्षसाम् ॥ ६.३.२८ ॥
వందలు వందలుగా, వేలు వేలుగా, మధ్య వ్యూహంలో నిలిచి ఉన్నారు; వారు అజేయులైన యాతుధానులు, రాక్షసుల ఒక కోటి కూడా వారితో ఉన్నారు.
6.3.29
ते मया संक्रमा भग्नाः परिखाश्चावपूरिताः।
दग्धा च नगरी लङ्का प्राकाराश्चावसादिताः।
बलैकदेशः क्षपितो राक्षसानां महात्मनाम् ॥ ६.३.२९ ॥
నాచేత ఆ వంతెనలు విరిచివేయబడ్డాయి, కందకాలు పూడ్చబడ్డాయి, లంకా నగరం దహించబడింది, ప్రాకారాలు కూలదోయబడ్డాయి; మహాత్ముల రాక్షస సేనలో ఒక భాగం నాశనం చేయబడింది.
6.3.30
येन केन तु मार्गेण तराम वरुणालयम्।
हतेति नगरी लङ्का वानरैरुपधार्यताम् ॥ ६.३.३० ॥
ఏ మార్గం ద్వారానైనా వరుణాలయమైన సముద్రాన్ని దాటుదాం; లంకా నగరం నాశనమైందని వానరులు గ్రహించాలి.
6.3.31
अङ्गदो द्विविदो मैन्दो जाम्बवान् पनसो नलः।
नीलः सेनापतिश्चैव बलशेषेण किं तव ॥ ६.३.३१ ॥
అంగదుడు, ద్వివిదుడు, మైందుడు, జాంబవంతుడు, పనసుడు, నలుడు, సేనాపతి నీలుడు కూడా ఉండగా, నీకు మిగిలిన సేనతో ఏమి పని?
6.3.32
प्लवमाना हि गत्वा त्वां रावणस्य महापुरीम्।
सपर्वतवनां भित्त्वा सखातां च सतोरणाम्।
सप्राकारां सभवनामानयिष्यन्ति राघव ॥ ६.३.३२ ॥
ఓ రాఘవా, వారు దూకుతూ రావణుని ఆ మహానగరానికి వెళ్లి, దాని పర్వతాలు, వనాలు, కందకం, తోరణాలు, ప్రాకారాలు, భవనాలతో సహా దానిని బద్దలుకొట్టి మీ వద్దకు తీసుకువస్తారు.
6.3.33
एवमाज्ञापय क्षिप्रं बलानां सर्वसंग्रहम्।
मुहूर्तेन तु युक्तेन प्रस्थानमभिरोचय ॥ ६.३.३३ ॥
ఈ విధంగా సేనలన్నింటినీ వెంటనే సమీకరించమని ఆజ్ఞాపించండి; శుభ ముహూర్తంలో ప్రస్థానాన్ని నిర్ణయించండి.