ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.3.1
सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा हेतुमत् परमार्थवत्।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ६.३.१ ॥
ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଯାହା ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଓ ପରମାର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.3.2
तपसा सेतुबन्धेन सागरोच्छोषणेन च।
सर्वथापि समर्थोऽस्मि सागरस्यास्य लङ्घने ॥ ६.३.२ ॥
ତପସ୍ୟାରେ, ସେତୁ ବାନ୍ଧି, ସମୁଦ୍ର ଶୁଖାଇ ମଧ୍ୟ — ସର୍ବପ୍ରକାରେ ମୁଁ ଏହି ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
6.3.3
कति दुर्गाणि दुर्गाया लङ्कायास्तद् ब्रवीष्व मे।
ज्ञातुमिच्छामि तत् सर्वं दर्शनादिव वानर ॥ ६.३.३ ॥
ଲଙ୍କାର କେତୋଟି ଦୁର୍ଗ ଅଛି? ହେ ବାନର, ତାହା ସବୁ ମୋତେ କୁହ। ଦେଖିଥିବା ପରି ସବୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।
6.3.4
बलस्य परिमाणं च द्वारदुर्गक्रियामपि।
गुप्तिकर्म च लङ्काया रक्षसां सदनानि च ॥ ६.३.४ ॥
ସେନାର ପରିମାଣ, ଦ୍ୱାର-ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ, ଲଙ୍କାର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଗୃହ ମଧ୍ୟ (କୁହ)।
6.3.5
यथासुखं यथावच्च लङ्कायामसि दृष्टवान्।
सर्वमाचक्ष्व तत्त्वेन सर्वथा कुशलो ह्यसि ॥ ६.३.५ ॥
ଲଙ୍କାରେ ତୁମେ ସୁଖରେ ଓ ଯଥାବତ୍ ଯାହା ଦେଖିଛ, ତାହା ସବୁ ସତ୍ୟରେ କୁହ; କାରଣ ତୁମେ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଦକ୍ଷ।
6.3.6
श्रुत्वा रामस्य वचनं हनूमान् मारुतात्मजः।
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठो रामं पुनरथाब्रवीत् ॥ ६.३.६ ॥
ରାମଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ବାକ୍ୟବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.3.7
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये दुर्गकर्म विधानतः।
गुप्ता पुरी यथा लङ्का रक्षिता च यथा बलैः ॥ ६.३.७ ॥
ଶୁଣନ୍ତୁ, ଦୁର୍ଗର ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଧିପୂର୍ବକ କହୁଛି — ଲଙ୍କା ନଗରୀ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସେନାଦ୍ୱାରା କିପରି ରକ୍ଷିତ।
6.3.8
राक्षसाश्च यथा स्निग्धा रावणस्य च तेजसा।
परां समृद्धिं लङ्कायाः सागरस्य च भीमताम् ॥ ६.३.८ ॥
ରାବଣଙ୍କ ତେଜରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ଅନୁଗତ; ଲଙ୍କାର ପରମ ସମୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସାଗରର ଭୟଙ୍କରତା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।
6.3.9
विभागं च बलौघस्य निर्देशं वाहनस्य च।
एवमुक्त्वा कपिश्रेष्ठः कथयामास तत्त्वतः ॥ ६.३.९ ॥
ସେନାସମୂହର ବିଭାଗ ଏବଂ ବାହନଗୁଡ଼ିକର ବିନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ — ଏପରି କହି କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
6.3.10
हृष्टप्रमुदिता लङ्का मत्तद्विपसमाकुला।
महती रथसम्पूर्णा रक्षोगणनिषेविता ॥ ६.३.१० ॥
ହର୍ଷିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଲଙ୍କା, ମତ୍ତ ହାତୀମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ରଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ରାକ୍ଷସଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।
6.3.11
दृढबद्धकपाटानि महापरिघवन्ति च।
चत्वारि विपुलान्यस्या द्वाराणि सुमहान्ति च ॥ ६.३.११ ॥
ଏହାର ଚାରୋଟି ବିଶାଳ ଦ୍ୱାର ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକର କବାଟ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଦ, ବଡ଼ ଅର୍ଗଳଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅତି ବୃହତ।
6.3.12
तत्रेषूपलयन्त्राणि बलवन्ति महान्ति च।
आगतं प्रतिसैन्यं तैस्तत्र प्रतिनिवार्यते ॥ ६.३.१२ ॥
ସେଠାରେ ବାଣ ଓ ପଥର ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ବଳବାନ ଓ ବୃହତ ଯନ୍ତ୍ର ଅଛି; ସେଠାକୁ ଆସୁଥିବା ପ୍ରତିସେନାକୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରତିରୋଧ କରାଯାଏ।
6.3.13
द्वारेषु संस्कृता भीमाः कालायसमयाः शिताः।
शतशो रचिता वीरैः शतघ्न्यो रक्षसां गणैः ॥ ६.३.१३ ॥
ଦ୍ୱାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଭୟଙ୍କର, କଳା ଲୁହାରେ ନିର୍ମିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶହ ଶହ ଶତଘ୍ନୀ ରାକ୍ଷସ ବୀରମାନଙ୍କ ଦଳ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
6.3.14
सौवर्णस्तु महांस्तस्याः प्राकारो दुष्प्रधर्षणः।
मणिविद्रुमवैदूर्यमुक्ताविरचितान्तरः ॥ ६.३.१४ ॥
ସେହି ନଗରର ସୁନାର ବିଶାଳ ପ୍ରାକାର ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଭେଦ କରିବା କଠିନ; ତାହାର ଭିତର ମଣି, ପ୍ରବାଳ, ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଖଚିତ ଥିଲା।
6.3.15
सर्वतश्च महाभीमाः शीततोया महाशुभाः।
अगाधा ग्राहवत्यश्च परिखा मीनसेविताः ॥ ६.३.१५ ॥
ଚାରିପଟେ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଶୀତଳ ଜଳଯୁକ୍ତ, ଅତି ଶୁଭ, ଅଗାଧ, କୁମ୍ଭୀରପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାଛମାନଙ୍କ ବାସ ଥିବା ପରିଖା ଥିଲା।
6.3.16
द्वारेषु तासां चत्वारः संक्रमाः परमायताः।
यन्त्रैरुपेता बहुभिर्महद्भिर्गृहपङ्क्तिभिः ॥ ६.३.१६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ ଚାରିଟି ଅତି ଲମ୍ବା ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ସେତୁ ଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଗୃହଶ୍ରେଣୀରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
6.3.17
त्रायन्ते संक्रमास्तत्र परसैन्यागते सति।
यन्त्रैस्तैरवकीर्यन्ते परिखासु समन्ततः ॥ ६.३.१७ ॥
ଶତ୍ରୁସେନା ଆସିଲେ ସେଠାକାର ସେତୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁଥିଲା; ସେହି ଯନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ପରିଖାରେ (ଶତ୍ରୁମାନେ) ଢାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲେ।
6.3.18
एकस्त्वकम्प्यो बलवान् संक्रमः सुमहादृढः।
काञ्चनैर्बहुभिः स्तम्भैर्वेदिकाभिश्च शोभितः ॥ ६.३.१८ ॥
କିନ୍ତୁ ଏକ ସେତୁ ଅଚଳ, ବଳବାନ ଓ ଅତି ଦୃଢ଼ ଥିଲା; ତାହା ଅନେକ ସୁନାର ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ବେଦିରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
6.3.19
स्वयं प्रकृतिमापन्नो युयुत्सू राम रावणः।
उत्थितश्चाप्रमत्तश्च बलानामनुदर्शने ॥ ६.३.१९ ॥
ସ୍ୱଭାବରୁ ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛୁ ରାବଣ, ହେ ରାମ, ଉଠି ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସେନା ପରିଦର୍ଶନରେ ସତର୍କ ଅଛନ୍ତି।
6.3.20
लङ्का पुनर्निरालम्बा देवदुर्गा भयावहा।
नादेयं पार्वतं वान्यं कृत्रिमं च चतुर्विधम् ॥ ६.३.२० ॥
ଲଙ୍କା ପୁଣି ନିରାଧାର, ଦେବଦୁର୍ଗ ପରି ଓ ଭୟାବହ; ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଚାରି ପ୍ରକାରର — ନଦୀ, ପର୍ବତ, ଅନ୍ୟ ଏବଂ କୃତ୍ରିମ।
6.3.21
स्थिता पारे समुद्रस्य दूरपारस्य राघव।
नौपथश्चापि नास्त्यत्र निरुद्देशश्च सर्वतः ॥ ६.३.२१ ॥
ହେ ରାଘବ, ତାହା ସମୁଦ୍ରର ଦୂର ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଏଠାରେ ଜଳପଥ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦିଗ୍ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
6.3.22
शैलाग्रे रचिता दुर्गा सा पूर्देवपुरोपमा।
वाजिवारणसम्पूर्णा लङ्का परमदुर्जया ॥ ६.३.२२ ॥
ପର୍ବତଶିଖରରେ ନିର୍ମିତ ସେ ଦୁର୍ଗ, ଦେବନଗର ପରି, ଅଶ୍ୱ ଓ ହାତୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ — ଲଙ୍କା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଜେୟ।
6.3.23
परिखाश्च शतघ्न्यश्च यन्त्राणि विविधानि च।
शोभयन्ति पुरीं लङ्कां रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.३.२३ ॥
ଖାଇ, ଶତଘ୍ନୀ ଏବଂ ବିବିଧ ଯନ୍ତ୍ର — ଦୁରାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କ ଲଙ୍କାପୁରୀର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି।
6.3.24
अयुतं रक्षसामत्र पूर्वद्वारं समाश्रितम्।
शूलहस्ता दुराधर्षाः सर्वे खड्गाग्रयोधिनः ॥ ६.३.२४ ॥
ଏଠାରେ ପୂର୍ବଦ୍ୱାରରେ ଦଶ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି — ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ, ଅଜେୟ, ସମସ୍ତେ ଖଡ୍ଗାଗ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧା।
6.3.25
नियुतं रक्षसामत्र दक्षिणद्वारमाश्रितम्।
चतुरङ्गेण सैन्येन योधास्तत्राप्यनुत्तमाः ॥ ६.३.२५ ॥
ଏଠାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନିୟୁତ (ଏକ ଲକ୍ଷ) ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସହିତ ଅବସ୍ଥିତ; ସେଠାରେ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଉତ୍ତମ।
6.3.26
प्रयुतं रक्षसामत्र पश्चिमद्वारमाश्रितम्।
चर्मखड्गधराः सर्वे तथा सर्वास्त्रकोविदाः ॥ ६.३.२६ ॥
ଏଠାରେ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ପ୍ରଯୁତ (ଦଶ ଲକ୍ଷ) ଅବସ୍ଥିତ; ସମସ୍ତେ ଢାଲ ଓ ଖଡ଼୍ଗଧାରୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ।
6.3.27
न्यर्बुदं रक्षसामत्र उत्तरद्वारमाश्रितम्।
रथिनश्चाश्ववाहाश्च कुलपुत्राः सुपूजिताः ॥ ६.३.२७ ॥
ଏଠାରେ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନ୍ୟର୍ବୁଦ (ଶହେ କୋଟି) ଅବସ୍ଥିତ; ରଥୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ଉଚ୍ଚକୁଳର ପୁତ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭଲଭାବେ ସମ୍ମାନିତ।
6.3.28
शतशोऽथ सहस्राणि मध्यमं स्कन्धमाश्रिताः।
यातुधाना दुराधर्षाः साग्रकोटिश्च रक्षसाम् ॥ ६.३.२८ ॥
ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାରରେ, ମଧ୍ୟ ବାହିନୀରେ ସ୍ଥିତ; ସେମାନେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଯାତୁଧାନ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଏକ କୋଟି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଛି।
6.3.29
ते मया संक्रमा भग्नाः परिखाश्चावपूरिताः।
दग्धा च नगरी लङ्का प्राकाराश्चावसादिताः।
बलैकदेशः क्षपितो राक्षसानां महात्मनाम् ॥ ६.३.२९ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସେତୁଗୁଡ଼ିକ ଭଙ୍ଗା ଗଲା, ଖାଲଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରାଗଲା, ଲଙ୍କା ନଗରୀ ଦଗ୍ଧ ହେଲା, ପ୍ରାକାରଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିସାତ ହେଲା; ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସେନାର ଏକ ଅଂଶ ବିନଷ୍ଟ ହେଲା।
6.3.30
येन केन तु मार्गेण तराम वरुणालयम्।
हतेति नगरी लङ्का वानरैरुपधार्यताम् ॥ ६.३.३० ॥
ଯେକୌଣସି ପଥରେ ଆମେ ବରୁଣାଳୟ (ସମୁଦ୍ର) ପାର ହେବା; ଲଙ୍କା ନଗରୀ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏହା ବାନରମାନେ ଜାଣନ୍ତୁ।
6.3.31
अङ्गदो द्विविदो मैन्दो जाम्बवान् पनसो नलः।
नीलः सेनापतिश्चैव बलशेषेण किं तव ॥ ६.३.३१ ॥
ଅଙ୍ଗଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ମୈନ୍ଦ, ଜାମ୍ବବାନ, ପନସ, ନଳ ଏବଂ ସେନାପତି ନୀଳ ଥିବାବେଳେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସେନାରେ ତୁମର କ'ଣ ପ୍ରୟୋଜନ?
6.3.32
प्लवमाना हि गत्वा त्वां रावणस्य महापुरीम्।
सपर्वतवनां भित्त्वा सखातां च सतोरणाम्।
सप्राकारां सभवनामानयिष्यन्ति राघव ॥ ६.३.३२ ॥
ହେ ରାଘବ, ସେମାନେ ଡେଇଁ ରାବଣଙ୍କ ସେହି ମହାନଗରୀକୁ ଯାଇ ତାହାର ପର୍ବତ, ବନ, ଖାଇ, ତୋରଣ, ପ୍ରାକାର ଓ ଭବନ ସହିତ ଭାଙ୍ଗି ତୁମ ନିକଟକୁ ଆଣିବେ।
6.3.33
एवमाज्ञापय क्षिप्रं बलानां सर्वसंग्रहम्।
मुहूर्तेन तु युक्तेन प्रस्थानमभिरोचय ॥ ६.३.३३ ॥
ଏହିପରି ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଶୀଘ୍ର ଏକତ୍ର କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ; ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ।