Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.31.1
ततस्तमक्षोभ्यबलं लङ्कायां नृपतेश्चराः।
सुवेले राघवं शैले निविष्टं प्रत्यवेदयन् ॥ ६.३१.१ ॥
Entonces los espías del rey en Laṅkā informaron que Rāghava, cuyo ejército no puede ser sacudido, había acampado en el monte Suvela.
6.31.2
चाराणां रावणः श्रुत्वा प्राप्तं रामं महाबलम्।
जातोद्वेगोऽभवत् किंचित् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ ६.३१.२ ॥
Al escuchar de los espías que el poderoso Rāma había llegado, Rāvaṇa se inquietó un tanto y dijo estas palabras a sus ministros.
6.31.3
मन्त्रिणः शीघ्रमायान्तु सर्वे वै सुसमाहिताः।
अयं नो मन्त्रकालो हि सम्प्राप्त इति राक्षसाः ॥ ६.३१.३ ॥
Que todos mis ministros vengan aquí pronto y con toda atención; pues este, oh rākṣasas, es el momento de nuestro consejo.
6.31.4
तस्य तच्छासनं श्रुत्वा मन्त्रिणोऽभ्यागमन् द्रुतम्।
ततः स मन्त्रयामास राक्षसैः सचिवैः सह ॥ ६.३१.४ ॥
Al escuchar su orden, los ministros acudieron rápidamente; entonces deliberó con los rākṣasas y sus consejeros.
6.31.5
मन्त्रयित्वा तु दुर्धर्षः क्षमं यत् तदनन्तरम्।
विसर्जयित्वा सचिवान् प्रविवेश स्वमालयम् ॥ ६.३१.५ ॥
Tras deliberar, el invencible resolvió lo que convenía; luego, despidiendo a sus consejeros, entró en su propio palacio.
6.31.6
ततो राक्षसमादाय विद्युज्जिह्वं महाबलम्।
मायाविनं महामायं प्राविशद् यत्र मैथिली ॥ ६.३१.६ ॥
Entonces, llevando consigo al poderoso rākṣasa Vidyujjihva, aquel gran maestro de la ilusión entró donde estaba Maithilī (Sītā).
6.31.7
विद्युज्जिह्वं च मायाज्ञमब्रवीद् राक्षसाधिपः।
मोहयिष्यावहे सीतां मायया जनकात्मजाम् ॥ ६.३१.७ ॥
Entonces el señor de los rākṣasas dijo a Vidyujjihva, experto en ilusiones: "Nosotros dos confundiremos a Sītā, hija de Janaka, mediante la ilusión."
6.31.8
शिरो मायामयं गृह्य राघवस्य निशाचर।
मां त्वं समुपतिष्ठस्व महच्च सशरं धनुः ॥ ६.३१.८ ॥
"Oh errante nocturno, toma la cabeza de Rāghava hecha de ilusión y su gran arco con sus flechas, y preséntate ante mí."
6.31.9
एवमुक्तस्तथेत्याह विद्युज्जिह्वो निशाचरः।
दर्शयामास तां मायां सुप्रयुक्तां स रावणे ॥ ६.३१.९ ॥
Así interpelado, el errante nocturno Vidyujjihva dijo: "Sea así", y mostró a Rāvaṇa aquella ilusión bien preparada.
6.31.10
तस्य तुष्टोऽभवद् राजा प्रददौ च विभूषणम्।
अशोकवनिकायां च सीतादर्शनलालसः ॥ ६.३१.१० ॥
Complacido con él, el rey le dio un adorno; y, ansioso por ver a Sītā, se dirigió al bosque de Aśoka.
6.31.11
नैर्ऋतानामधिपतिः संविवेश महाबलः।
ततो दीनामदैन्यार्हां ददर्श धनदानुजः ॥ ६.३१.११ ॥
Entró el poderoso señor de los nairṛtas; y entonces el hermano menor de Dhanada (Kubera) la vio, desdichada pero no digna de desdicha.
6.31.12
अधोमुखीं शोकपरामुपविष्टां महीतले।
भर्तारं समनुध्यान्तीमशोकवनिकां गताम् ॥ ६.३१.१२ ॥
Estaba sentada en el suelo con el rostro abatido, absorta en el dolor, meditando en su esposo, habiendo ido al bosque de Aśoka.
6.31.13
उपास्यमानां घोराभी राक्षसीभिरदूरतः।
उपसृत्य ततः सीतां प्रहर्षं नाम कीर्तयन् ॥ ६.३१.१३ ॥
Acercándose desde cierta distancia a Sītā, que era atendida por terribles rākṣasīs, el llamado Praharṣa le habló por su nombre.
6.31.14
इदं च वचनं धृष्टमुवाच जनकात्मजाम्।
सान्त्व्यमाना मया भद्रे यमाश्रित्य विमन्यसे ॥ ६.३१.१४ ॥
Y dijo estas palabras insolentes a Sītā, hija de Janaka: "¡Oh, bienaventurada! Aunque te he consolado, ¿en quién confías para despreciarme?"
6.31.15
खरहन्ता स ते भर्ता राघवः समरे हतः।
छिन्नं ते सर्वथा मूलं दर्पश्च निहतो मया ॥ ६.३१.१५ ॥
"Rāghava, el matador de Khara, tu esposo, ha sido muerto en batalla. La raíz de tu esperanza está completamente cortada, y tu orgullo ha sido aplastado por mí."
6.31.16
व्यसनेनात्मनः सीते मम भार्या भविष्यसि।
विसृजैतां मतिं मूढे किं मृतेन करिष्यसि ॥ ६.३१.१६ ॥
"Sītā, por tu propia desgracia serás mi esposa. Necia, abandona esta resolución; ¿qué harás con el muerto?"
6.31.17
भवस्व भद्रे भार्याणां सर्वासामीश्वरी मम।
अल्पपुण्ये निवृत्तार्थे मूढे पण्डितमानिनि।
शृणु भर्तृवधं सीते घोरं वृत्रवधं यथा ॥ ६.३१.१७ ॥
"Oh, bienaventurada, sé la soberana de todas mis esposas. ¡Tú, de escaso mérito, de fin frustrado, necia que te crees sabia! Escucha, Sītā, la terrible muerte de tu esposo, como la muerte de Vṛtra."
6.31.18
समायातः समुद्रान्तं हन्तुं मां किल राघवः।
वानरेन्द्रप्रणीतेन बलेन महता वृतः ॥ ६.३१.१८ ॥
"Rāghava ha llegado hasta la orilla del océano para matarme, rodeado de un gran ejército conducido por el señor de los monos."
6.31.19
संनिविष्टः समुद्रस्य पीड्य तीरमथोत्तरम्।
बलेन महता रामो व्रजत्यस्तं दिवाकरे ॥ ६.३१.१९ ॥
Rāma, acampado en la orilla norte tras presionar la costa del océano con un gran ejército, cuando el sol se ponía...
6.31.20
अथाध्वनि परिश्रान्तमर्धरात्रे स्थितं बलम्।
सुखसुप्तं समासाद्य चरितं प्रथमं चरैः ॥ ६.३१.२० ॥
Entonces, el ejército, agotado por el camino y durmiendo profundamente a medianoche, fue primero abordado y observado por los espías...
6.31.21
तत्प्रहस्तप्रणीतेन बलेन महता मम।
बलमस्य हतं रात्रौ यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.३१.२१ ॥
Por mi gran ejército, dirigido por Prahasta, su ejército fue aniquilado de noche, allí donde Rāma estaba con Lakṣmaṇa...
6.31.22
पट्टिशान् परिघांश्चक्रानृष्टीन् दण्डान् महायुधान्।
बाणजालानि शूलानि भास्वरान् कूटमुद्गरान् ॥ ६.३१.२२ ॥
Paṭṭiśas, barras de hierro, discos, lanzas, mazas, grandes armas, redes de flechas, tridentes y relucientes mazas de hierro...
6.31.23
यष्टीश्च तोमरान् प्रासांश्चक्राणि मुसलानि च।
उद्यम्योद्यम्य रक्षोभिर्वानरेषु निपातिताः ॥ ६.३१.२३ ॥
Varas, jabalinas, lanzas, discos y mazos también — alzados una y otra vez por los rākṣasas, fueron arrojados sobre los monos...
6.31.24
अथ सुप्तस्य रामस्य प्रहस्तेन प्रमाथिना।
असक्तं कृतहस्तेन शिरश्छिन्नं महासिना ॥ ६.३१.२४ ॥
Entonces, la cabeza de Rāma, mientras dormía, fue cortada limpiamente por el violento Prahasta, diestro de manos, con una gran espada...
6.31.25
विभीषणः समुत्पत्य निगृहीतो यदृच्छया।
दिशः प्रव्राजितः सैन्यैर्लक्ष्मणः प्लवगैः सह ॥ ६.३१.२५ ॥
Vibhīṣaṇa saltó y fue apresado por azar; Lakṣmaṇa, junto con los monos, fue expulsado en todas direcciones por las tropas.
6.31.26
सुग्रीवो ग्रीवया सीते भग्नया प्लवगाधिपः।
निरस्तहनुकः सीते हनूमान् राक्षसैर्हतः ॥ ६.३१.२६ ॥
¡Oh Sītā! El señor de los monos Sugrīva tuvo el cuello roto; ¡Oh Sītā! Hanumān tuvo la mandíbula destrozada y fue abatido por los rākṣasas.
6.31.27
जाम्बवानथ जानुभ्यामुत्पतन् निहतो युधि।
पट्टिशैर्बहुभिश्छिन्नो निकृत्तः पादपो यथा ॥ ६.३१.२७ ॥
Jāmbavān, saltando sobre sus rodillas, fue abatido en la batalla; cortado por muchos pattiśas, cayó como un árbol talado.
6.31.28
मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ तौ वानरवरर्षभौ।
निःश्वसन्तौ रुदन्तौ च रुधिरेण परिप्लुतौ ॥ ६.३१.२८ ॥
Mainda y Dvivida, esos dos mejores de los monos, respirando con fuerza y llorando, estaban empapados de sangre.
6.31.29
असिना व्यायतौ छिन्नौ मध्ये ह्यरिनिषूदनौ।
अनुश्वसिति मेदिन्यां पनसः पनसो यथा ॥ ६.३१.२९ ॥
Ambos matadores de enemigos, cortados por la mitad con una espada, yacían extendidos, respirando en la tierra como árboles de jaca derribados.
6.31.30
नाराचैर्बहुभिश्छिन्नः शेते दर्यां दरीमुखः।
कुमुदस्तु महातेजा निष्कूजन् सायकैर्हतः ॥ ६.३१.३० ॥
Daramukha, traspasado por muchas flechas de hierro, yace en la cueva; y Kumuda de gran esplendor, gimiendo sin hacer ruido, fue abatido por flechas.
6.31.31
अङ्गदो बहुभिश्छिन्नः शरैरासाद्य राक्षसैः।
परितो रुधिरोद्गारी क्षितौ निपतितोऽङ्गदः ॥ ६.३१.३१ ॥
Aṅgada, herido por muchas flechas tras ser atacado por los rākṣasas por todas partes, cayó al suelo vomitando sangre.
6.31.32
हरयो मथिता नागै रथजालैस्तथापरे।
शयाना मृदितास्तत्र वायुवेगैरिवाम्बुदाः ॥ ६.३१.३२ ॥
Los monos fueron aplastados por elefantes y redes de carros, y otros yacían pisoteados allí, como nubes dispersadas por la fuerza del viento.
6.31.33
प्रसृताश्च परे त्रस्ता हन्यमाना जघन्यतः।
अनुद्रुतास्तु रक्षोभिः सिंहैरिव महाद्विपाः ॥ ६.३१.३३ ॥
Otros, aterrados, huyeron, heridos por detrás; perseguidos por los rākṣasas, como grandes elefantes acosados por leones.
6.31.34
सागरे पतिताः केचित् केचिद् गगनमाश्रिताः।
ऋक्षा वृक्षानुपारूढा वानरीं वृत्तिमाश्रिताः ॥ ६.३१.३४ ॥
Algunos cayeron al océano, otros buscaron refugio en el cielo; los osos treparon a los árboles, adoptando la manera de los monos.
6.31.35
सागरस्य च तीरेषु शैलेषु च वनेषु च।
पिङ्गलास्ते विरूपाक्षै राक्षसैर्बहवो हताः ॥ ६.३१.३५ ॥
En las orillas del océano, en las montañas y en los bosques, muchos de aquellos monos rojizos fueron muertos por los rākṣasas de ojos horribles.
6.31.36
एवं तव हतो भर्ता ससैन्यो मम सेनया।
क्षतजार्द्रं रजोध्वस्तमिदं चास्याहृतं शिरः ॥ ६.३१.३६ ॥
Así, tu señor, con su ejército, ha sido muerto por mi ejército; y esta cabeza suya, empapada de sangre y cubierta de polvo, ha sido traída aquí.
6.31.37
ततः परमदुर्धर्षो रावणो राक्षसेश्वरः।
सीतायामुपशृण्वन्त्यां राक्षसीमिदमब्रवीत् ॥ ६.३१.३७ ॥
Entonces Rāvaṇa, el invencible señor de los rākṣasas, dijo estas palabras a las rākṣasī mientras Sītā escuchaba.
6.31.38
राक्षसं क्रूरकर्माणं विद्युज्जिह्वं समानय।
येन तद्राघवशिरः संग्रामात् स्वयमाहृतम् ॥ ६.३१.३८ ॥
"Traed al cruel rākṣasa Vidyujjihva, por quien aquella cabeza de Rāghava fue traída del propio combate."
6.31.39
विद्युज्जिह्वस्तदा गृह्य शिरस्तत्सशरासनम्।
प्रणामं शिरसा कृत्वा रावणस्याग्रतः स्थितः ॥ ६.३१.३९ ॥
Entonces Vidyujjihva, tomando aquella cabeza junto con el arco, inclinó la cabeza en reverencia y se detuvo ante Rāvaṇa.
6.31.40
तमब्रवीत् ततो राजा रावणो राक्षसं स्थितम्।
विद्युज्जिह्वं महाजिह्वं समीपपरिवर्तिनम् ॥ ६.३१.४० ॥
Entonces el rey Rāvaṇa habló al rākṣasa Vidyujjihva, de gran lengua, que estaba cerca.
6.31.41
अग्रतः कुरु सीतायाः शीघ्रं दाशरथेः शिरः।
अवस्थां पश्चिमां भर्तुः कृपणा साधु पश्यतु ॥ ६.३१.४१ ॥
"Pon de inmediato la cabeza del hijo de Daśaratha delante de Sītā, para que la desdichada vea bien la última condición de su esposo."
6.31.42
एवमुक्तं तु तद् रक्षः शिरस्तत् प्रियदर्शनम्।
उपनिक्षिप्य सीतायाः क्षिप्रमन्तरधीयत ॥ ६.३१.४२ ॥
Así dicho, aquel rākṣasa colocó la cabeza, de hermoso aspecto, cerca de Sītā y al instante desapareció.
6.31.43
रावणश्चापि चिक्षेप भास्वरं कार्मुकं महत्।
त्रिषु लोकेषु विख्यातं रामस्यैतदिति ब्रुवन् ॥ ६.३१.४३ ॥
Rāvaṇa arrojó también aquel gran arco resplandeciente, famoso en los tres mundos, diciendo: "Este es de Rāma."
6.31.44
इदं तत् तव रामस्य कार्मुकं ज्यासमावृतम्।
इह प्रहस्तेनानीतं तं हत्वा निशि मानुषम् ॥ ६.३१.४४ ॥
Este es el arco de tu Rāma, cubierto con su cuerda. Prahasta lo trajo aquí tras matar a aquel hombre durante la noche.
6.31.45
स विद्युज्जिह्वेन सहैव तच्छिरो
धनुश्च भूमौ विनिकीर्यमाणः।
विदेहराजस्य सुतां यशस्विनीं
ततोऽब्रवीत् तां भव मे वशानुगा ॥ ६.३१.४५ ॥
Junto con Vidyujjihva, esparciendo aquella cabeza y el arco por el suelo, habló entonces a la gloriosa hija del rey de Videha: "Sé obediente a mí."