ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.31.1
ततस्तमक्षोभ्यबलं लङ्कायां नृपतेश्चराः।
सुवेले राघवं शैले निविष्टं प्रत्यवेदयन् ॥ ६.३१.१ ॥
ਫਿਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ, ਅਡੋਲ ਸੈਨਾ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸੁਵੇਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਡੇਰਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ।
6.31.2
चाराणां रावणः श्रुत्वा प्राप्तं रामं महाबलम्।
जातोद्वेगोऽभवत् किंचित् सचिवानिदमब्रवीत् ॥ ६.३१.२ ॥
ਜਾਸੂਸਾਂ ਤੋਂ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਦੇ ਆ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਕੁਝ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
6.31.3
मन्त्रिणः शीघ्रमायान्तु सर्वे वै सुसमाहिताः।
अयं नो मन्त्रकालो हि सम्प्राप्त इति राक्षसाः ॥ ६.३१.३ ॥
ਮੰਤਰੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਓ; ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸੋ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
6.31.4
तस्य तच्छासनं श्रुत्वा मन्त्रिणोऽभ्यागमन् द्रुतम्।
ततः स मन्त्रयामास राक्षसैः सचिवैः सह ॥ ६.३१.४ ॥
ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਮੰਤਰੀ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤਰਣਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
6.31.5
मन्त्रयित्वा तु दुर्धर्षः क्षमं यत् तदनन्तरम्।
विसर्जयित्वा सचिवान् प्रविवेश स्वमालयम् ॥ ६.३१.५ ॥
ਦੁਰਧਰਖ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਜੋ ਠੀਕ ਸੀ ਉਹ ਤੈਅ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ।
6.31.6
ततो राक्षसमादाय विद्युज्जिह्वं महाबलम्।
मायाविनं महामायं प्राविशद् यत्र मैथिली ॥ ६.३१.६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਦਿਯੁਜਿਹ੍ਵ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਉਹ ਮਹਾਮਾਇਆਵੀ ਜਿੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਸੀ ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
6.31.7
विद्युज्जिह्वं च मायाज्ञमब्रवीद् राक्षसाधिपः।
मोहयिष्यावहे सीतां मायया जनकात्मजाम् ॥ ६.३१.७ ॥
ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਦਯੁੱਜਿਹ੍ਵ ਨੂੰ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਾਂਗੇ।
6.31.8
शिरो मायामयं गृह्य राघवस्य निशाचर।
मां त्वं समुपतिष्ठस्व महच्च सशरं धनुः ॥ ६.३१.८ ॥
ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਰਾਘਵ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾ।
6.31.9
एवमुक्तस्तथेत्याह विद्युज्जिह्वो निशाचरः।
दर्शयामास तां मायां सुप्रयुक्तां स रावणे ॥ ६.३१.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਵਿਦਯੁੱਜਿਹ੍ਵ ਨੇ "ਠੀਕ ਹੈ" ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਚੀ ਹੋਈ ਮਾਇਆ ਵਿਖਾਈ।
6.31.10
तस्य तुष्टोऽभवद् राजा प्रददौ च विभूषणम्।
अशोकवनिकायां च सीतादर्शनलालसः ॥ ६.३१.१० ॥
ਉਸ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗਹਿਣਾ ਦਿੱਤਾ; ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾ ਵਿੱਚ...
6.31.11
नैर्ऋतानामधिपतिः संविवेश महाबलः।
ततो दीनामदैन्यार्हां ददर्श धनदानुजः ॥ ६.३१.११ ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਮਹਾਬਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ; ਤਦ ਧਨਦ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਦੀਨ ਪਰ ਦੈਨਯ ਦੀ ਅਯੋਗ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
6.31.12
अधोमुखीं शोकपरामुपविष्टां महीतले।
भर्तारं समनुध्यान्तीमशोकवनिकां गताम् ॥ ६.३१.१२ ॥
ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕੀਤੀ, ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦੀ, ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾ ਵਿੱਚ ਗਈ (ਸੀਤਾ ਨੂੰ)।
6.31.13
उपास्यमानां घोराभी राक्षसीभिरदूरतः।
उपसृत्य ततः सीतां प्रहर्षं नाम कीर्तयन् ॥ ६.३१.१३ ॥
ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਕੋਲ ਦੂਰੋਂ ਜਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਰਸ਼ ਨਾਮ ਦੇ (ਰਾਕਸ਼ਸ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ।
6.31.14
इदं च वचनं धृष्टमुवाच जनकात्मजाम्।
सान्त्व्यमाना मया भद्रे यमाश्रित्य विमन्यसे ॥ ६.३१.१४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਢੀਠ ਬਚਨ ਕਹੇ: "ਹੇ ਭਦਰੇ! ਮੇਰੇ ਸਮਝਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ..."
6.31.15
खरहन्ता स ते भर्ता राघवः समरे हतः।
छिन्नं ते सर्वथा मूलं दर्पश्च निहतो मया ॥ ६.३१.१५ ॥
"ਖਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਘਵ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਆਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟੀ ਗਈ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਹੰਕਾਰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"
6.31.16
व्यसनेनात्मनः सीते मम भार्या भविष्यसि।
विसृजैतां मतिं मूढे किं मृतेन करिष्यसि ॥ ६.३१.१६ ॥
"ਹੇ ਸੀਤਾ! ਆਪਣੀ ਬਿਪਤਾ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਂਗੀ। ਹੇ ਮੂਰਖ! ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਛੱਡ ਦੇ; ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗੀ?"
6.31.17
भवस्व भद्रे भार्याणां सर्वासामीश्वरी मम।
अल्पपुण्ये निवृत्तार्थे मूढे पण्डितमानिनि।
शृणु भर्तृवधं सीते घोरं वृत्रवधं यथा ॥ ६.३१.१७ ॥
"ਹੇ ਭਦਰੇ! ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਤੂੰ ਸਵਾਮਣੀ ਬਣ। ਹੇ ਥੋੜੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ, ਮੁੱਕੇ ਮਕਸਦ ਵਾਲੀ, ਮੂਰਖ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਡਤ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ! ਹੇ ਸੀਤਾ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਵਧ ਸੁਣ।"
6.31.18
समायातः समुद्रान्तं हन्तुं मां किल राघवः।
वानरेन्द्रप्रणीतेन बलेन महता वृतः ॥ ६.३१.१८ ॥
"ਰਾਘਵ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਕੰਢੇ ਤੱਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ; ਵਾਨਰਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।"
6.31.19
संनिविष्टः समुद्रस्य पीड्य तीरमथोत्तरम्।
बलेन महता रामो व्रजत्यस्तं दिवाकरे ॥ ६.३१.१९ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਲਾਏ ਹੋਏ ਰਾਮ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ...
6.31.20
अथाध्वनि परिश्रान्तमर्धरात्रे स्थितं बलम्।
सुखसुप्तं समासाद्य चरितं प्रथमं चरैः ॥ ६.३१.२० ॥
ਫਿਰ, ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ...
6.31.21
तत्प्रहस्तप्रणीतेन बलेन महता मम।
बलमस्य हतं रात्रौ यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥ ६.३१.२१ ॥
ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੇ, ਲਛਮਣ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜਿੱਥੇ ਸਨ ਉੱਥੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸੈਨਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ...
6.31.22
पट्टिशान् परिघांश्चक्रानृष्टीन् दण्डान् महायुधान्।
बाणजालानि शूलानि भास्वरान् कूटमुद्गरान् ॥ ६.३१.२२ ॥
ਪੱਟਿਸ਼, ਪਰਿਘ, ਚੱਕਰ, ਰਿਸ਼ਟੀ, ਦੰਡ, ਮਹਾਯੁਧ, ਬਾਣਜਾਲ, ਸ਼ੂਲ, ਚਮਕਦੇ ਕੂਟ-ਮੁਦਗਰ...
6.31.23
यष्टीश्च तोमरान् प्रासांश्चक्राणि मुसलानि च।
उद्यम्योद्यम्य रक्षोभिर्वानरेषु निपातिताः ॥ ६.३१.२३ ॥
ਯਸ਼ਟੀਆਂ, ਤੋਮਰ, ਪ੍ਰਾਸ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਮੂਸਲ ਵੀ — ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ...
6.31.24
अथ सुप्तस्य रामस्य प्रहस्तेन प्रमाथिना।
असक्तं कृतहस्तेन शिरश्छिन्नं महासिना ॥ ६.३१.२४ ॥
ਫਿਰ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਰ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ...
6.31.25
विभीषणः समुत्पत्य निगृहीतो यदृच्छया।
दिशः प्रव्राजितः सैन्यैर्लक्ष्मणः प्लवगैः सह ॥ ६.३१.२५ ॥
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਗਿਆ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਦੇੜਿਆ ਗਿਆ।
6.31.26
सुग्रीवो ग्रीवया सीते भग्नया प्लवगाधिपः।
निरस्तहनुकः सीते हनूमान् राक्षसैर्हतः ॥ ६.३१.२६ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ! ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਗਰਦਨ ਟੁੱਟ ਗਈ; ਹੇ ਸੀਤਾ! ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਜਬਾੜਾ ਤੋੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.31.27
जाम्बवानथ जानुभ्यामुत्पतन् निहतो युधि।
पट्टिशैर्बहुभिश्छिन्नो निकृत्तः पादपो यथा ॥ ६.३१.२७ ॥
ਜਾਮਬਵਾਨ ਗੋਡਿਆਂ ਭਰ ਛਾਲ ਮਾਰਦਿਆਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਅਨੇਕ ਪੱਟਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਕੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.31.28
मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ तौ वानरवरर्षभौ।
निःश्वसन्तौ रुदन्तौ च रुधिरेण परिप्लुतौ ॥ ६.३१.२८ ॥
ਮੈਂਦ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਵਿਦ — ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ — ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ, ਰੋਂਦੇ, ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
6.31.29
असिना व्यायतौ छिन्नौ मध्ये ह्यरिनिषूदनौ।
अनुश्वसिति मेदिन्यां पनसः पनसो यथा ॥ ६.३१.२९ ॥
ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਪਏ ਸਨ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਪਨਸ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
6.31.30
नाराचैर्बहुभिश्छिन्नः शेते दर्यां दरीमुखः।
कुमुदस्तु महातेजा निष्कूजन् सायकैर्हतः ॥ ६.३१.३० ॥
ਅਨੇਕ ਨਾਰਾਚਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਦਰੀਮੁਖ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕੁਮੁਦ ਬਿਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਕਰਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
6.31.31
अङ्गदो बहुभिश्छिन्नः शरैरासाद्य राक्षसैः।
परितो रुधिरोद्गारी क्षितौ निपतितोऽङ्गदः ॥ ६.३१.३१ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੇ ਘੇਰ ਕੇ ਅਨੇਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅੰਗਦ ਲਹੂ ਉਗਲਦਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.31.32
हरयो मथिता नागै रथजालैस्तथापरे।
शयाना मृदितास्तत्र वायुवेगैरिवाम्बुदाः ॥ ६.३१.३२ ॥
ਬਾਂਦਰ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਹੇਠ ਕੁਚਲੇ ਗਏ; ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਲਿਤਾੜੇ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ, ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਖਿੰਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ।
6.31.33
प्रसृताश्च परे त्रस्ता हन्यमाना जघन्यतः।
अनुद्रुतास्तु रक्षोभिः सिंहैरिव महाद्विपाः ॥ ६.३१.३३ ॥
ਹੋਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਭੱਜ ਗਏ, ਪਿੱਛੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ; ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਦੇੜੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ।
6.31.34
सागरे पतिताः केचित् केचिद् गगनमाश्रिताः।
ऋक्षा वृक्षानुपारूढा वानरीं वृत्तिमाश्रिताः ॥ ६.३१.३४ ॥
ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਗਏ; ਰਿੱਛ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਅਪਣਾ ਕੇ।
6.31.35
सागरस्य च तीरेषु शैलेषु च वनेषु च।
पिङ्गलास्ते विरूपाक्षै राक्षसैर्बहवो हताः ॥ ६.३१.३५ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ, ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਿੰਗਲ ਬਾਂਦਰ ਵਿਰੂਪਾਖ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਬਹੁਤ ਮਾਰੇ ਗਏ।
6.31.36
एवं तव हतो भर्ता ससैन्यो मम सेनया।
क्षतजार्द्रं रजोध्वस्तमिदं चास्याहृतं शिरः ॥ ६.३१.३६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਤੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਿਬੜਿਆ ਉਸਦਾ ਇਹ ਸਿਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ।
6.31.37
ततः परमदुर्धर्षो रावणो राक्षसेश्वरः।
सीतायामुपशृण्वन्त्यां राक्षसीमिदमब्रवीत् ॥ ६.३१.३७ ॥
ਤਦ ਅਤਿ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਸੀਤਾ ਸੁਣਦੀ ਹੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
6.31.38
राक्षसं क्रूरकर्माणं विद्युज्जिह्वं समानय।
येन तद्राघवशिरः संग्रामात् स्वयमाहृतम् ॥ ६.३१.३८ ॥
"ਰਾਘਵ ਦਾ ਉਹ ਸਿਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਖ਼ੁਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਰੂਰ ਕਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਦਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵ ਨੂੰ ਲਿਆਓ।"
6.31.39
विद्युज्जिह्वस्तदा गृह्य शिरस्तत्सशरासनम्।
प्रणामं शिरसा कृत्वा रावणस्याग्रतः स्थितः ॥ ६.३१.३९ ॥
ਤਦ ਵਿਦਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵ ਉਹ ਸਿਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.31.40
तमब्रवीत् ततो राजा रावणो राक्षसं स्थितम्।
विद्युज्जिह्वं महाजिह्वं समीपपरिवर्तिनम् ॥ ६.३१.४० ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਮਹਾਜਿਹ੍ਵ ਵਿਦਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.31.41
अग्रतः कुरु सीतायाः शीघ्रं दाशरथेः शिरः।
अवस्थां पश्चिमां भर्तुः कृपणा साधु पश्यतु ॥ ६.३१.४१ ॥
"ਛੇਤੀ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਿਰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੁਖਿਆਰੀ ਪਤੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਹਾਲਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲਵੇ।"
6.31.42
एवमुक्तं तु तद् रक्षः शिरस्तत् प्रियदर्शनम्।
उपनिक्षिप्य सीतायाः क्षिप्रमन्तरधीयत ॥ ६.३१.४२ ॥
ਇਹ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸਿਰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਕੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
6.31.43
रावणश्चापि चिक्षेप भास्वरं कार्मुकं महत्।
त्रिषु लोकेषु विख्यातं रामस्यैतदिति ब्रुवन् ॥ ६.३१.४३ ॥
ਰਾਵਣ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ।"
6.31.44
इदं तत् तव रामस्य कार्मुकं ज्यासमावृतम्।
इह प्रहस्तेनानीतं तं हत्वा निशि मानुषम् ॥ ६.३१.४४ ॥
ਇਹ ਤੇਰੇ ਰਾਮ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਤਾਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਹਸਤ ਇਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਸੀ।
6.31.45
स विद्युज्जिह्वेन सहैव तच्छिरो
धनुश्च भूमौ विनिकीर्यमाणः।
विदेहराजस्य सुतां यशस्विनीं
ततोऽब्रवीत् तां भव मे वशानुगा ॥ ६.३१.४५ ॥
ਉਹ ਵਿਦਯੁਜਜਿਹਵ ਨਾਲ ਉਸ ਸਿਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖਿਲਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਦੇਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਯਸ਼ਸਵੀ ਧੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ।"