ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.32.1
सा सीता तच्छिरो दृष्ट्वा तच्च कार्मुकमुत्तमम्।
सुग्रीवप्रतिसंसर्गमाख्यातं च हनूमता ॥ ६.३२.१ ॥
ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਹ ਸਿਰ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਜੋ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ।
6.32.2
नयने मुखवर्णं च भर्तुस्तत्सदृशं मुखम्।
केशान् केशान्तदेशं च तं च चूडामणिं शुभम् ॥ ६.३२.२ ॥
ਅੱਖਾਂ, ਮੂੰਹ ਦਾ ਰੰਗ, ਪਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਰਗਾ ਉਹ ਮੂੰਹ; ਵਾਲ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਚੂੜਾਮਣੀ।
6.32.3
एतैः सर्वैरभिज्ञानैरभिज्ञाय सुदुःखिता।
विजगर्हेऽत्र कैकेयीं क्रोशन्ती कुररी यथा ॥ ६.३२.३ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪਛਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀਤਾ ਨੇ, ਚੀਕਦੀ ਕੁਰਰੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।
6.32.4
सकामा भव कैकेयि हतोऽयं कुलनन्दनः।
कुलमुत्सादितं सर्वं त्वया कलहशीलया ॥ ६.३२.४ ॥
ਹੇ ਕੈਕੇਈ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ! ਕੁਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਇਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਝਗੜਾਲੂ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
6.32.5
आर्येण किं नु कैकेय्याः कृतं रामेण विप्रियम्।
यन्मया चीरवसनं दत्त्वा प्रव्राजितो वनम् ॥ ६.३२.५ ॥
ਆਰਿਆ ਰਾਮ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵਲਕਲ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਕੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?
6.32.6
एवमुक्त्वा तु वैदेही वेपमाना तपस्विनी।
जगाम जगतीं बाला छिन्ना तु कदली यथा ॥ ६.३२.६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਕੰਬਦੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਵੱਢੇ ਹੋਏ ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਉਸ ਬਾਲਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
6.32.7
सा मुहूर्तात् समाश्वस्य परिलभ्याथ चेतनाम्।
तच्छिरः समुपास्थाय विललापायतेक्षणा ॥ ६.३२.७ ॥
ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੰਭਲ ਕੇ, ਚੇਤਨਾ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੱਡੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
6.32.8
हा हतास्मि महाबाहो वीरव्रतमनुव्रत।
इमां ते पश्चिमावस्थां गतास्मि विधवा कृता ॥ ६.३२.८ ॥
ਹਾਏ, ਮੈਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ! ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵੀਰਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਅੰਤਿਮ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹੁੰਚੀ, ਵਿਧਵਾ ਬਣਾਈ ਗਈ।
6.32.9
प्रथमं मरणं नार्या भर्तुर्वैगुण्यमुच्यते।
सुवृत्तः साधुवृत्तायाः संवृत्तस्त्वं ममाग्रतः ॥ ६.३२.९ ॥
ਔਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਮੌਤ ਪਤੀ ਦੀ ਬਦਹਾਲੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਦਾਚਾਰੀ ਸਾਧਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਸਦਾਚਾਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋ।
6.32.10
महद् दुःखं प्रपन्नाया मग्नायाः शोकसागरे।
यो हि मामुद्यतस्त्रातुं सोऽपि त्वं विनिपातितः ॥ ६.३२.१० ॥
ਸੋਗ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਈ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
6.32.11
सा श्वश्रूर्मम कौसल्या त्वया पुत्रेण राघव।
वत्सेनेव यथा धेनुर्विवत्सा वत्सला कृता ॥ ६.३२.११ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ, ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਨ, ਵੱਛੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ ਪਿਆਰੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
6.32.12
उद्दिष्टं दीर्घमायुस्ते दैवज्ञैरपि राघव।
अनृतं वचनं तेषामल्पायुरसि राघव ॥ ६.३२.१२ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੱਸੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਝੂਠੇ ਨਿਕਲੇ; ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਨਿਕਲੇ।
6.32.13
अथवा नश्यति प्रज्ञा प्राज्ञस्यापि सतस्तव।
पचत्येनं तथा कालो भूतानां प्रभवो ह्ययम् ॥ ६.३२.१३ ॥
ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਲ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
6.32.14
अदृष्टं मृत्युमापन्नः कस्मात् त्वं नयशास्त्रवित्।
व्यसनानामुपायज्ञः कुशलो ह्यसि वर्जने ॥ ६.३२.१४ ॥
ਤੂੰ ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਹੈਂ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਉਪਾਅ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਅਣਦਿਸਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਕਿਵੇਂ ਪੈ ਗਿਆ?
6.32.15
तथा त्वं सम्परिष्वज्य रौद्रयातिनृशंसया।
कालरात्र्या ममाच्छिद्य हृतः कमललोचन ॥ ६.३२.१५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਤਿ ਬੇਰਹਿਮ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ, ਹੇ ਕਮਲਨੈਣ!
6.32.16
इह शेषे महाबाहो मां विहाय तपस्विनीम्।
प्रियामिव यथा नारीं पृथिवीं पुरुषर्षभ ॥ ६.३२.१६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤਪਸਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਆਰੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰ!
6.32.17
अर्चितं सततं यत्नाद् गन्धमाल्यैर्मया तव।
इदं ते मत्प्रियं वीर धनुः काञ्चनभूषितम् ॥ ६.३२.१७ ॥
ਮੈਂ ਸਦਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ।
6.32.18
पित्रा दशरथेन त्वं श्वशुरेण ममानघ।
सर्वैश्च पितृभिः सार्धं नूनं स्वर्गे समागतः ॥ ६.३२.१८ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈਂ।
6.32.19
दिवि नक्षत्रभूतं च महत्कर्मकृतं तथा।
पुण्यं राजर्षिवंशं त्वमात्मनः समुपेक्षसे ॥ ६.३२.१९ ॥
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਨਕਸ਼ਤਰ ਬਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
6.32.20
किं मां न प्रेक्षसे राजन् किं वा न प्रतिभाषसे।
बालां बालेन सम्प्राप्तां भार्यां मां सहचारिणीम् ॥ ६.३२.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ? ਕਿਉਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਹਚਾਰਿਣੀ ਮੈਨੂੰ?
6.32.21
संश्रुतं गृह्णता पाणिं चरिष्यामीति यत् त्वया।
स्मर तन्नाम काकुत्स्थ नय मामपि दुःखिताम् ॥ ६.३२.२१ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਹੱਥ ਫੜਦੇ ਸਮੇਂ ਤੂੰ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ। ਦੁਖੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲ।
6.32.22
कस्मान्मामपहाय त्वं गतो गतिमतां वर।
अस्माल्लोकादमुं लोकं त्यक्त्वा मामपि दुःखिताम् ॥ ६.३२.२२ ॥
ਹੇ ਗਤੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਗਿਆ? ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਦੁਖੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਗਿਆ?
6.32.23
कल्याणै रुचिरं गात्रं परिष्वक्तं मयैव तु।
क्रव्यादैस्तच्छरीरं ते नूनं विपरिकृष्यते ॥ ६.३२.२३ ॥
ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸ ਸੁੰਦਰ ਦੇਹ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁਣ ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘਸੀਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
6.32.24
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्टवानाप्तदक्षिणैः।
अग्निहोत्रेण संस्कारं केन त्वं न तु लप्स्यसे ॥ ६.३२.२४ ॥
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਯੱਗ, ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ, ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ?
6.32.25
प्रव्रज्यामुपपन्नानां त्रयाणामेकमागतम्।
परिप्रेक्ष्यति कौसल्या लक्ष्मणं शोकलालसा ॥ ६.३२.२५ ॥
ਬਨਵਾਸ ਗਏ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਕੌਸਲਿਆ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੱਭੇਗੀ।
6.32.26
स तस्याः परिपृच्छन्त्या वधं मित्रबलस्य ते।
तव चाख्यास्यते नूनं निशायां राक्षसैर्वधम् ॥ ६.३२.२६ ॥
ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਵੇਲੇ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰ-ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਧ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਹੱਥੋਂ ਤੇਰੇ ਵਧ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
6.32.27
सा त्वां सुप्तं हतं ज्ञात्वा मां च रक्षोगृहं गताम्।
हृदयेनावदीर्णेन न भविष्यति राघव ॥ ६.३२.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੈਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਘਰ ਗਈ ਹਾਂ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਫਟੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਉਹ ਜਿਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
6.32.28
मम हेतोरनार्याया अनघः पार्थिवात्मजः।
रामः सागरमुत्तीर्य वीर्यवान् गोष्पदे हतः ॥ ६.३२.२८ ॥
ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਅਨਾਰਿਆ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਗੋਪਦ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
6.32.29
अहं दाशरथेनोढा मोहात् स्वकुलपांसनी।
आर्यपुत्रस्य रामस्य भार्या मृत्युरजायत ॥ ६.३२.२९ ॥
ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੋਹ ਵੱਸ ਵਿਆਹੀ ਗਈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਹਾਂ। ਆਰਿਆਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਬਣ ਗਈ।
6.32.30
नूनमन्यां मया जातिं वारितं दानमुत्तमम्।
याहमद्यैव शोचामि भार्या सर्वातिथेरिह ॥ ६.३२.३० ॥
ਯਕੀਨਨ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਰੋਕਿਆ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਸਰਵਾਤਿਥੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ੋਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
6.32.31
साधु घातय मां क्षिप्रं रामस्योपरि रावण।
समानय पतिं पत्न्या कुरु कल्याणमुत्तमम् ॥ ६.३२.३१ ॥
ਠੀਕ ਹੈ, ਰਾਵਣ! ਮੈਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਦੇ। ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਭਲਾਈ ਕਰ।
6.32.32
शिरसा मे शिरश्चास्य कायं कायेन योजय।
रावणानुगमिष्यामि गतिं भर्तुर्महात्मनः ॥ ६.३२.३२ ॥
ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇ। ਰਾਵਣ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਚੱਲਾਂਗੀ।
6.32.33
इतीव दुःखसंतप्ता विललापायतेक्षणा।
भर्तुः शिरो धनुश्चैव ददर्श जनकात्मजा ॥ ६.३२.३३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਜਨਕ-ਧੀ ਸੀਤਾ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ; ਪਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਉਸਨੇ ਵੇਖੇ।
6.32.34
एवं लालप्यमानायां सीतायां तत्र राक्षसः।
अभिचक्राम भर्तारमनीकस्थः कृताञ्जलिः ॥ ६.३२.३४ ॥
ਉੱਥੇ ਸੀਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਗਿਆ।
6.32.35
विजयस्वार्यपुत्रेति सोऽभिवाद्य प्रसाद्य च।
न्यवेदयदनुप्राप्तं प्रहस्तं वाहिनीपतिम् ॥ ६.३२.३५ ॥
"ਆਰਿਆ-ਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤੋ" ਕਹਿ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸਨੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਪ੍ਰਹਸਤ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ।
6.32.36
अमात्यैः सहितः सर्वैः प्रहस्तस्त्वामुपस्थितः।
तेन दर्शनकामेन अहं प्रस्थापितः प्रभो ॥ ६.३२.३६ ॥
"ਸਾਰੇ ਅਮਾਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਹਸਤ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ।"
6.32.37
नूनमस्ति महाराज राजभावात् क्षमान्वित।
किंचिदात्ययिकं कार्यं तेषां त्वं दर्शनं कुरु ॥ ६.३२.३७ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਭਾਵ ਕਾਰਨ ਆਪ ਸਬਰ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।
6.32.38
एतच्छ्रुत्वा दशग्रीवो राक्षसप्रतिवेदितम्।
अशोकवनिकां त्यक्त्वा मन्त्रिणां दर्शनं ययौ ॥ ६.३२.३८ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ।
6.32.39
स तु सर्वं समर्थ्यैव मन्त्रिभिः कृत्यमात्मनः।
सभां प्रविश्य विदधे विदित्वा रामविक्रमम् ॥ ६.३२.३९ ॥
ਉਸਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ।
6.32.40
अन्तर्धानं तु तच्छीर्षं तच्च कार्मुकमुत्तमम्।
जगाम रावणस्यैव निर्याणसमनन्तरम् ॥ ६.३२.४० ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸਦਾ ਉਹ ਸਿਰ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ।
6.32.41
राक्षसेन्द्रस्तु तैः सार्धं मन्त्रिभिर्भीमविक्रमैः।
समर्थयामास तदा रामकार्यविनिश्चयम् ॥ ६.३२.४१ ॥
ਤਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਮ-ਕਾਰਜ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
6.32.42
अविदूरस्थितान् सर्वान् बलाध्यक्षान् हितैषिणः।
अब्रवीत् कालसदृशं रावणो राक्षसाधिपः ॥ ६.३२.४२ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਵਣ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਰੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.32.43
शीघ्रं भेरीनिनादेन स्फुटं कोणाहतेन मे।
समानयध्वं सैन्यानि वक्तव्यं च न कारणम् ॥ ६.३२.४३ ॥
ਭੇਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਕੋਣ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਫੌਜਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੋ; ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
6.32.44
ततस्तथेति प्रतिगृह्य तद्वच-
स्तदैव दूताः सहसा महद् बलम्।
समानयंश्चैव समागतं च
न्यवेदयन् भर्तरि युद्धकाङ्क्षिणि ॥ ६.३२.४४ ॥
'ਏਦਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਕੇ, ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਕੱਠੀ ਹੋਣ ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।