വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.32.1
सा सीता तच्छिरो दृष्ट्वा तच्च कार्मुकमुत्तमम्।
सुग्रीवप्रतिसंसर्गमाख्यातं च हनूमता ॥ ६.३२.१ ॥
സീത ആ തലയും ആ ഉത്തമമായ വില്ലും കണ്ടു; സുഗ്രീവനുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് ഹനുമാൻ പറഞ്ഞതും അവൾ ഓർത്തു.
6.32.2
नयने मुखवर्णं च भर्तुस्तत्सदृशं मुखम्।
केशान् केशान्तदेशं च तं च चूडामणिं शुभम् ॥ ६.३२.२ ॥
കണ്ണുകൾ, മുഖവർണ്ണം, ഭർത്താവിന്റെ മുഖത്തോടു സമാനമായ ആ മുഖം; മുടി, മുടിയുടെ അറ്റഭാഗം, ആ ശുഭമായ ചൂഡാമണി.
6.32.3
एतैः सर्वैरभिज्ञानैरभिज्ञाय सुदुःखिता।
विजगर्हेऽत्र कैकेयीं क्रोशन्ती कुररी यथा ॥ ६.३२.३ ॥
ഈ തിരിച്ചറിയൽ അടയാളങ്ങളെല്ലാം കണ്ട് അത്യന്തം ദുഃഖിതയായ സീത, കരയുന്ന കുരരി പക്ഷിയെപ്പോലെ കൈകേയിയെ നിന്ദിച്ചു.
6.32.4
सकामा भव कैकेयि हतोऽयं कुलनन्दनः।
कुलमुत्सादितं सर्वं त्वया कलहशीलया ॥ ६.३२.४ ॥
കൈകേയീ, നിന്റെ ആഗ്രഹം സഫലമായി! കുലാനന്ദനായ ഇവൻ വധിക്കപ്പെട്ടു; കലഹപ്രിയയായ നീ കുലത്തെ മുഴുവൻ വേരോടെ പിഴുതെറിഞ്ഞു.
6.32.5
आर्येण किं नु कैकेय्याः कृतं रामेण विप्रियम्।
यन्मया चीरवसनं दत्त्वा प्रव्राजितो वनम् ॥ ६.३२.५ ॥
ആര്യനായ രാമൻ കൈകേയിക്ക് എന്ത് അപ്രിയം ചെയ്തു, അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് വൽക്കലവസ്ത്രം തന്ന് വനത്തിലേക്ക് അയച്ചു?
6.32.6
एवमुक्त्वा तु वैदेही वेपमाना तपस्विनी।
जगाम जगतीं बाला छिन्ना तु कदली यथा ॥ ६.३२.६ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വിറയ്ക്കുന്ന തപസ്വിനിയായ വൈദേഹി സീത, വെട്ടിയിട്ട വാഴപോലെ ആ ബാല ഭൂമിയിൽ വീണു.
6.32.7
सा मुहूर्तात् समाश्वस्य परिलभ्याथ चेतनाम्।
तच्छिरः समुपास्थाय विललापायतेक्षणा ॥ ६.३२.७ ॥
ഒരു നിമിഷത്തിനുശേഷം ആശ്വാസം കൊണ്ട്, ബോധം വീണ്ടെടുത്ത്, അവിടുത്തെ ശിരസ്സ് എടുത്ത് വിശാലനേത്രയായ അവൾ വിലപിച്ചു.
6.32.8
हा हतास्मि महाबाहो वीरव्रतमनुव्रत।
इमां ते पश्चिमावस्थां गतास्मि विधवा कृता ॥ ६.३२.८ ॥
ഹാ, ഞാൻ നശിച്ചു! മഹാബാഹുവേ, വീരവ്രതം പാലിച്ചവനേ, അങ്ങയുടെ ഈ അന്ത്യാവസ്ഥയിൽ ഞാൻ എത്തി, വിധവയാക്കപ്പെട്ടു.
6.32.9
प्रथमं मरणं नार्या भर्तुर्वैगुण्यमुच्यते।
सुवृत्तः साधुवृत्तायाः संवृत्तस्त्वं ममाग्रतः ॥ ६.३२.९ ॥
സ്ത്രീക്ക് ആദ്യത്തെ മരണം ഭർത്താവിന്റെ ദുരവസ്ഥയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. സദ്വൃത്തയായ എന്റെ മുന്നിൽ, സദ്വൃത്താ, അങ്ങ് ഈ അവസ്ഥയിലായി.
6.32.10
महद् दुःखं प्रपन्नाया मग्नायाः शोकसागरे।
यो हि मामुद्यतस्त्रातुं सोऽपि त्वं विनिपातितः ॥ ६.३२.१० ॥
ശോകസാഗരത്തിൽ മുങ്ങി മഹാദുഃഖം പ്രാപിച്ച എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ അങ്ങും വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
6.32.11
सा श्वश्रूर्मम कौसल्या त्वया पुत्रेण राघव।
वत्सेनेव यथा धेनुर्विवत्सा वत्सला कृता ॥ ६.३२.११ ॥
രാഘവാ, എന്റെ അമ്മായിയമ്മ കൗസല്യയെ അങ്ങയാൽ, പുത്രനാൽ, കിടാവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ട സ്നേഹമുള്ള പശുവിനെപ്പോലെ ആക്കി.
6.32.12
उद्दिष्टं दीर्घमायुस्ते दैवज्ञैरपि राघव।
अनृतं वचनं तेषामल्पायुरसि राघव ॥ ६.३२.१२ ॥
രാഘവാ, ജ്യോത്സ്യന്മാർ അങ്ങയ്ക്ക് ദീർഘായുസ്സ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. അവരുടെ വാക്ക് അസത്യമായി; രാഘവാ, അങ്ങ് അല്പായുസ്സായി.
6.32.13
अथवा नश्यति प्रज्ञा प्राज्ञस्यापि सतस्तव।
पचत्येनं तथा कालो भूतानां प्रभवो ह्ययम् ॥ ६.३२.१३ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ജ്ഞാനിയായ നിന്റെ ബുദ്ധിയും നശിച്ചിരിക്കുന്നു. കാലമാണ് ഇതിനെ ഇങ്ങനെ പാകപ്പെടുത്തുന്നത്; ഇതാണ് ജീവജാലങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം.
6.32.14
अदृष्टं मृत्युमापन्नः कस्मात् त्वं नयशास्त्रवित्।
व्यसनानामुपायज्ञः कुशलो ह्यसि वर्जने ॥ ६.३२.१४ ॥
നീ നീതിശാസ്ത്രം അറിയുന്നവനും, ആപത്തുകൾക്കുള്ള ഉപായം അറിയുന്നവനും, അവ ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ നിപുണനുമാണ്. എന്നിട്ടും കാണാത്ത മരണത്തിൽ നീ എങ്ങനെ വീണു?
6.32.15
तथा त्वं सम्परिष्वज्य रौद्रयातिनृशंसया।
कालरात्र्या ममाच्छिद्य हृतः कमललोचन ॥ ६.३२.१५ ॥
അങ്ങനെ, ഭയങ്കരവും അതിക്രൂരവുമായ കാലരാത്രി നിന്നെ പുണർന്ന് എന്നിൽനിന്ന് പറിച്ചെടുത്തു, താമരക്കണ്ണാ!
6.32.16
इह शेषे महाबाहो मां विहाय तपस्विनीम्।
प्रियामिव यथा नारीं पृथिवीं पुरुषर्षभ ॥ ६.३२.१६ ॥
മഹാബാഹോ, തപസ്വിനിയായ എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച്, പ്രിയയായ ഒരു സ്ത്രീയെ വിട്ടുപോയവനെപ്പോലെ ഇവിടെ നീ ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്നു, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ!
6.32.17
अर्चितं सततं यत्नाद् गन्धमाल्यैर्मया तव।
इदं ते मत्प्रियं वीर धनुः काञ्चनभूषितम् ॥ ६.३२.१७ ॥
ഞാൻ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ ഗന്ധമാലകളാൽ നിന്നെ പൂജിച്ചു. വീരാ, സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ഈ വില്ല് എനിക്ക് പ്രിയമായതാണ്; ഇത് നിനക്കുള്ളതാണ്.
6.32.18
पित्रा दशरथेन त्वं श्वशुरेण ममानघ।
सर्वैश्च पितृभिः सार्धं नूनं स्वर्गे समागतः ॥ ६.३२.१८ ॥
നിർദോഷനേ, നിന്റെ പിതാവ് ദശരഥൻ, എന്റെ ശ്വശുരൻ, എല്ലാ പിതൃക്കളോടുമൊപ്പം നീ തീർച്ചയായും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
6.32.19
दिवि नक्षत्रभूतं च महत्कर्मकृतं तथा।
पुण्यं राजर्षिवंशं त्वमात्मनः समुपेक्षसे ॥ ६.३२.१९ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നക്ഷത്രമായി, മഹത്തായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത, പവിത്രമായ രാജർഷി വംശത്തെ നീ നിന്റെ തന്നെ കാര്യത്തിൽ അവഗണിക്കുന്നു.
6.32.20
किं मां न प्रेक्षसे राजन् किं वा न प्रतिभाषसे।
बालां बालेन सम्प्राप्तां भार्यां मां सहचारिणीम् ॥ ६.३२.२० ॥
ഹേ രാജാവേ! നീ എന്നെ എന്തുകൊണ്ട് നോക്കുന്നില്ല? എന്തുകൊണ്ട് എന്നോട് സംസാരിക്കുന്നില്ല? ചെറുപ്രായത്തിൽ വിവാഹം ചെയ്ത, സഹധർമ്മിണിയായ എന്നെ?
6.32.21
संश्रुतं गृह्णता पाणिं चरिष्यामीति यत् त्वया।
स्मर तन्नाम काकुत्स्थ नय मामपि दुःखिताम् ॥ ६.३२.२१ ॥
ഹേ കാകുത്സ്ഥാ! കൈ പിടിച്ചപ്പോൾ നീ നൽകിയ വാക്ക് ഓർക്കുക. ദുഃഖിതയായ എന്നെയും കൂടെ കൊണ്ടുപോകൂ.
6.32.22
कस्मान्मामपहाय त्वं गतो गतिमतां वर।
अस्माल्लोकादमुं लोकं त्यक्त्वा मामपि दुःखिताम् ॥ ६.३२.२२ ॥
ഹേ ഗതിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ! എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് നീ എന്തിന് പോയി? ഈ ലോകത്തുനിന്ന് ആ ലോകത്തേക്ക് പോകുമ്പോൾ ദുഃഖിതയായ എന്നെയും എന്തിന് ഉപേക്ഷിച്ചു?
6.32.23
कल्याणै रुचिरं गात्रं परिष्वक्तं मयैव तु।
क्रव्यादैस्तच्छरीरं ते नूनं विपरिकृष्यते ॥ ६.३२.२३ ॥
ഞാൻ ശുഭകരമായ കൈകളാൽ ആലിംഗനം ചെയ്ത നിന്റെ മനോഹരമായ ദേഹത്തെ മാംസഭോജികൾ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നുണ്ടാകും.
6.32.24
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्टवानाप्तदक्षिणैः।
अग्निहोत्रेण संस्कारं केन त्वं न तु लप्स्यसे ॥ ६.३२.२४ ॥
അഗ്നിഷ്ടോമം മുതലായ യജ്ഞങ്ങൾ മതിയായ ദക്ഷിണയോടെ ചെയ്ത നീ, അഗ്നിഹോത്രത്തോടെയുള്ള സംസ്കാരം ആരാൽ ലഭിക്കാതെ പോകും?
6.32.25
प्रव्रज्यामुपपन्नानां त्रयाणामेकमागतम्।
परिप्रेक्ष्यति कौसल्या लक्ष्मणं शोकलालसा ॥ ६.३२.२५ ॥
വനവാസത്തിന് പോയ മൂവരിൽ ഒരാൾ മാത്രം മടങ്ങിയെത്തിയതു കണ്ട്, ദുഃഖത്താൽ വ്യാകുലയായ കൗസല്യ ലക്ഷ്മണനെ അന്വേഷിക്കും.
6.32.26
स तस्याः परिपृच्छन्त्या वधं मित्रबलस्य ते।
तव चाख्यास्यते नूनं निशायां राक्षसैर्वधम् ॥ ६.३२.२६ ॥
അവൾ ചോദിക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ മിത്രസേനയുടെ നാശവും, രാത്രിയിൽ രാക്ഷസന്മാർ വരുത്തിയ നിന്റെ വധവും അവനോട് പറയപ്പെടും.
6.32.27
सा त्वां सुप्तं हतं ज्ञात्वा मां च रक्षोगृहं गताम्।
हृदयेनावदीर्णेन न भविष्यति राघव ॥ ६.३२.२७ ॥
ഹേ രാഘവ, നീ ഉറക്കത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്നും, ഞാൻ രാക്ഷസഗൃഹത്തിൽ പോയി എന്നും അറിഞ്ഞാൽ, പിളർന്ന ഹൃദയത്തോടെ അവൾ ജീവിക്കില്ല.
6.32.28
मम हेतोरनार्याया अनघः पार्थिवात्मजः।
रामः सागरमुत्तीर्य वीर्यवान् गोष्पदे हतः ॥ ६.३२.२८ ॥
ഞാൻ അനാര്യയായതിനാൽ, കുറ്റമറ്റ രാജകുമാരൻ വീരനായ രാമൻ സമുദ്രം കടന്നിട്ടും ഒരു പശുവിന്റെ കുളമ്പടിയിലെ വെള്ളത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
6.32.29
अहं दाशरथेनोढा मोहात् स्वकुलपांसनी।
आर्यपुत्रस्य रामस्य भार्या मृत्युरजायत ॥ ६.३२.२९ ॥
ദശരഥപുത്രൻ മോഹത്താൽ വിവാഹം ചെയ്തവളായ ഞാൻ സ്വകുലത്തിന് അപമാനമാണ്. ആര്യപുത്രനായ രാമന്റെ ഭാര്യയായ ഞാൻ മരണമായി മാറി.
6.32.30
नूनमन्यां मया जातिं वारितं दानमुत्तमम्।
याहमद्यैव शोचामि भार्या सर्वातिथेरिह ॥ ६.३२.३० ॥
തീർച്ചയായും ഞാൻ മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ ഉത്തമമായ ദാനം തടഞ്ഞിരിക്കണം; അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ന് ഇവിടെ സർവാതിഥിയുടെ ഭാര്യയായി ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നത്.
6.32.31
साधु घातय मां क्षिप्रं रामस्योपरि रावण।
समानय पतिं पत्न्या कुरु कल्याणमुत्तमम् ॥ ६.३२.३१ ॥
ശരി, രാവണാ! എന്നെ വേഗം രാമന്റെ മേൽ വധിക്കൂ. ഭർത്താവിനെ ഭാര്യയോടു ചേർക്കൂ, അത്യുത്തമമായ നന്മ ചെയ്യൂ.
6.32.32
शिरसा मे शिरश्चास्य कायं कायेन योजय।
रावणानुगमिष्यामि गतिं भर्तुर्महात्मनः ॥ ६.३२.३२ ॥
എന്റെ തല അവന്റെ തലയോടും എന്റെ ശരീരം അവന്റെ ശരീരത്തോടും ചേർക്കൂ. രാവണാ, മഹാത്മാവായ ഭർത്താവിന്റെ പാത ഞാൻ പിന്തുടരും.
6.32.33
इतीव दुःखसंतप्ता विललापायतेक्षणा।
भर्तुः शिरो धनुश्चैव ददर्श जनकात्मजा ॥ ६.३२.३३ ॥
ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്താൽ തപിച്ച, വിശാലനേത്രയായ ജനകപുത്രി സീത വിലപിച്ചു; ഭർത്താവിന്റെ തലയും വില്ലും അവൾ കണ്ടു.
6.32.34
एवं लालप्यमानायां सीतायां तत्र राक्षसः।
अभिचक्राम भर्तारमनीकस्थः कृताञ्जलिः ॥ ६.३२.३४ ॥
അവിടെ സീത ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുമ്പോൾ, സൈന്യത്തിൽ നിന്നിരുന്ന ആ രാക്ഷസൻ കൈകൂപ്പി തന്റെ നായകന്റെ അടുത്തേക്കു ചെന്നു.
6.32.35
विजयस्वार्यपुत्रेति सोऽभिवाद्य प्रसाद्य च।
न्यवेदयदनुप्राप्तं प्रहस्तं वाहिनीपतिम् ॥ ६.३२.३५ ॥
"ആര്യപുത്രാ, വിജയിക്കൂ" എന്നു വണങ്ങി പ്രസാദിപ്പിച്ച്, സേനാപതിയായ പ്രഹസ്തൻ എത്തിയ വിവരം അവൻ അറിയിച്ചു.
6.32.36
अमात्यैः सहितः सर्वैः प्रहस्तस्त्वामुपस्थितः।
तेन दर्शनकामेन अहं प्रस्थापितः प्रभो ॥ ६.३२.३६ ॥
"എല്ലാ മന്ത്രിമാരോടുമൊപ്പം പ്രഹസ്തൻ അങ്ങയുടെ അടുത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു. അങ്ങയെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അവനാണ് എന്നെ അയച്ചത്, പ്രഭോ."
6.32.37
नूनमस्ति महाराज राजभावात् क्षमान्वित।
किंचिदात्ययिकं कार्यं तेषां त्वं दर्शनं कुरु ॥ ६.३२.३७ ॥
മഹാരാജാവേ, രാജഭാവത്താൽ അങ്ങ് ക്ഷമയുള്ളവനാണ്; അവർക്ക് എന്തോ അടിയന്തര കാര്യമുണ്ട്, അങ്ങ് അവരെ കാണുക.
6.32.38
एतच्छ्रुत्वा दशग्रीवो राक्षसप्रतिवेदितम्।
अशोकवनिकां त्यक्त्वा मन्त्रिणां दर्शनं ययौ ॥ ६.३२.३८ ॥
രാക്ഷസന്മാർ അറിയിച്ചത് കേട്ട് ദശഗ്രീവൻ അശോകവനം വിട്ട് മന്ത്രിമാരെ കാണാൻ പോയി.
6.32.39
स तु सर्वं समर्थ्यैव मन्त्रिभिः कृत्यमात्मनः।
सभां प्रविश्य विदधे विदित्वा रामविक्रमम् ॥ ६.३२.३९ ॥
അവൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം തന്റെ കാര്യങ്ങളെല്ലാം ആലോചിച്ച്, രാമന്റെ വിക്രമം അറിഞ്ഞ്, സഭയിൽ പ്രവേശിച്ച് ക്രമീകരണങ്ങൾ ചെയ്തു.
6.32.40
अन्तर्धानं तु तच्छीर्षं तच्च कार्मुकमुत्तमम्।
जगाम रावणस्यैव निर्याणसमनन्तरम् ॥ ६.३२.४० ॥
രാവണൻ പുറപ്പെട്ട ഉടനെ ആ തലയും ആ ഉത്തമമായ വില്ലും അപ്രത്യക്ഷമായി.
6.32.41
राक्षसेन्द्रस्तु तैः सार्धं मन्त्रिभिर्भीमविक्रमैः।
समर्थयामास तदा रामकार्यविनिश्चयम् ॥ ६.३२.४१ ॥
അപ്പോൾ രാക്ഷസരാജാവ് ഭയങ്കര വിക്രമികളായ ആ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം രാമകാര്യത്തിന്റെ തീരുമാനം ആലോചിച്ചു.
6.32.42
अविदूरस्थितान् सर्वान् बलाध्यक्षान् हितैषिणः।
अब्रवीत् कालसदृशं रावणो राक्षसाधिपः ॥ ६.३२.४२ ॥
രാക്ഷസാധിപതിയായ രാവണൻ അടുത്ത് നിന്നിരുന്ന ഹിതൈഷികളായ സേനാധിപന്മാരോടെല്ലാം സമയോചിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
6.32.43
शीघ्रं भेरीनिनादेन स्फुटं कोणाहतेन मे।
समानयध्वं सैन्यानि वक्तव्यं च न कारणम् ॥ ६.३२.४३ ॥
ഭേരിയുടെ മുഴക്കത്താൽ, എന്റെ കൽപ്പനയാൽ, കോണിന്റെ അടിയാൽ വേഗം സൈന്യങ്ങളെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടുക; കാരണം പറയേണ്ടതില്ല.
6.32.44
ततस्तथेति प्रतिगृह्य तद्वच-
स्तदैव दूताः सहसा महद् बलम्।
समानयंश्चैव समागतं च
न्यवेदयन् भर्तरि युद्धकाङ्क्षिणि ॥ ६.३२.४४ ॥
'അങ്ങനെതന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞ് ആ വാക്കുകൾ സ്വീകരിച്ച്, ദൂതന്മാർ ഉടൻ മഹാസൈന്യത്തെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, കൂടിച്ചേർന്ന ശേഷം യുദ്ധമോഹിയായ പ്രഭുവിനെ അറിയിച്ചു.