વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.34.1
अथ तां जातसंतापां तेन वाक्येन मोहिताम्।
सरमा ह्लादयामास महीं दग्धामिवाम्भसा ॥ ६.३४.१ ॥
ત્યારે એ વચનથી મોહિત અને સંતાપથી ભરેલી સીતાને સરમાએ શાંત કરી, જેમ પાણી બળેલી ભૂમિને ઠંડી કરે છે.
6.34.2
ततस्तस्या हितं सख्याश्चिकीर्षन्ती सखी वचः।
उवाच काले कालज्ञा स्मितपूर्वाभिभाषिणी ॥ ६.३४.२ ॥
પછી સખીનું હિત ઇચ્છતી, સમય જાણનારી સરમાએ હસીને યોગ્ય સમયે આ વચન કહ્યું.
6.34.3
उत्सहेयमहं गत्वा त्वद्वाक्यमसितेक्षणे।
निवेद्य कुशलं रामे प्रतिच्छन्ना निवर्तितुम् ॥ ६.३४.३ ॥
હે કાજળ જેવી આંખોવાળી, હું તારો સંદેશો લઈ જઈ, રામને તારી કુશળતા જણાવી, છુપાઈને પાછી ફરી શકું.
6.34.4
नहि मे क्रममाणाया निरालम्बे विहायसि।
समर्थो गतिमन्वेतुं पवनो गरुडोऽपि वा ॥ ६.३४.४ ॥
આધાર વિનાના આકાશમાં ચાલતી મારી ગતિને પવન પણ અનુસરી શકે નહીં, ગરુડ પણ નહીં.
6.34.5
एवं ब्रुवाणां तां सीता सरमामिदमब्रवीत्।
मधुरं श्लक्ष्णया वाचा पूर्वशोकाभिपन्नया ॥ ६.३४.५ ॥
એ રીતે બોલતી સરમાને, પહેલાંના શોકથી ઘેરાયેલી સીતાએ મધુર અને કોમળ વાણીમાં આ કહ્યું.
6.34.6
समर्था गगनं गन्तुमपि च त्वं रसातलम्।
अवगच्छाद्य कर्तव्यं कर्तव्यं ते मदन्तरे ॥ ६.३४.६ ॥
તું આકાશમાં અને પાતાળમાં પણ જવા સમર્થ છે. હવે મારા સંબંધમાં તારું કર્તવ્ય શું છે તે જાણી લે.
6.34.7
मत्प्रियं यदि कर्तव्यं यदि बुद्धिः स्थिरा तव।
ज्ञातुमिच्छामि तं गत्वा किं करोतीति रावणः ॥ ६.३४.७ ॥
જો તું મારું પ્રિય કરવા ઇચ્છતી હોય અને તારો નિશ્ચય દૃઢ હોય, તો ત્યાં જઈને રાવણ શું કરે છે તે જાણવા હું ઇચ્છું છું.
6.34.8
स हि मायाबलः क्रूरो रावणः शत्रुरावणः।
मां मोहयति दुष्टात्मा पीतमात्रेव वारुणी ॥ ६.३४.८ ॥
માયાબળ ધરાવતો એ ક્રૂર રાવણ, શત્રુઓને રડાવનાર દુષ્ટાત્મા, દારૂ પીધેલાની જેમ મને મોહિત કરે છે.
6.34.9
तर्जापयति मां नित्यं भर्त्सापयति चासकृत्।
राक्षसीभिः सुघोराभिर्यो मां रक्षति नित्यशः ॥ ६.३४.९ ॥
તે મને હંમેશાં ધમકાવે છે અને વારંવાર નિંદા કરે છે; મારી રક્ષા કરે છે અતિ ભયંકર રાક્ષસીઓ.
6.34.10
उद्विग्ना शङ्किता चास्मि न स्वस्थं च मनो मम।
तद्भयाच्चाहमुद्विग्ना अशोकवनिकां गता ॥ ६.३४.१० ॥
હું વ્યાકુળ અને શંકિત છું, મારું મન પણ સ્વસ્થ નથી; તેના ભયથી જ વ્યાકુળ થઈને હું અશોકવનમાં ગઈ હતી.
6.34.11
यदि नाम कथा तस्य निश्चितं वापि यद्भवेत्।
निवेदयेथाः सर्वं तद् वरो मे स्यादनुग्रहः ॥ ६.३४.११ ॥
જો તેની કોઈ વાત કે નિશ્ચિત કંઈ હોય, તો બધું મને જણાવજે; એ જ મારા માટે વરદાન અને કૃપા થશે.
6.34.12
साप्येवं ब्रुवतीं सीतां सरमा मृदुभाषिणी।
उवाच वदनं तस्याः स्पृशन्ती बाष्पविक्लवम् ॥ ६.३४.१२ ॥
ત્યારે મૃદુભાષી સરમાએ પણ આ રીતે બોલતી સીતાને કહ્યું; આંસુથી ભરાયેલા તેના મુખને સ્પર્શ કરતાં.
6.34.13
एष ते यद्यभिप्रायस्तस्माद् गच्छामि जानकि।
गृह्य शत्रोरभिप्रायमुपावर्तामि मैथिलि ॥ ६.३४.१३ ॥
જાનકી, જો આ જ તારો અભિપ્રાય હોય તો હું જાઉં છું. મૈથિલી, શત્રુનો અભિપ્રાય જાણીને હું પાછી આવીશ.
6.34.14
एवमुक्त्वा ततो गत्वा समीपं तस्य रक्षसः।
शुश्राव कथितं तस्य रावणस्य समन्त्रिणः ॥ ६.३४.१४ ॥
આ રીતે કહીને તે તે રાક્ષસ પાસે ગઈ અને મંત્રીઓ સાથેના રાવણે કહેલું તેણે સાંભળ્યું.
6.34.15
सा श्रुत्वा निश्चयं तस्य निश्चयज्ञा दुरात्मनः।
पुनरेवागमत् क्षिप्रमशोकवनिकां शुभाम् ॥ ६.३४.१५ ॥
તે દુરાત્માનો નિશ્ચય સાંભળીને, નિશ્ચયોને સમજનારી તે સરમા ઝડપથી ફરી શુભ અશોકવાટિકામાં આવી.
6.34.16
सा प्रविष्टा ततस्तत्र ददर्श जनकात्मजाम्।
प्रतीक्षमाणां स्वामेव भ्रष्टपद्मामिव श्रियम् ॥ ६.३४.१६ ॥
ત્યાં પ્રવેશીને તેણે જનકપુત્રીને જોઈ; પોતાના પતિની જ પ્રતીક્ષા કરતી તે, પડી ગયેલા કમળવાળી લક્ષ્મી જેવી હતી.
6.34.17
तां तु सीता पुनः प्राप्तां सरमां प्रियभाषिणीम्।
परिष्वज्य च सुस्निग्धं ददौ च स्वयमासनम् ॥ ६.३४.१७ ॥
ફરી આવેલી પ્રિયભાષિણી સરમાને સીતાએ અત્યંત સ્નેહથી આલિંગન આપ્યું અને પોતે તેને આસન આપ્યું.
6.34.18
इहासीना सुखं सर्वमाख्याहि मम तत्त्वतः।
क्रूरस्य निश्चयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.३४.१८ ॥
અહીં આરામથી બેસીને, તે ક્રૂર અને દુરાત્મા રાવણનો નિશ્ચય શો છે તે સાચે જ મને બધું કહે.
6.34.19
एवमुक्ता तु सरमा सीतया वेपमानया।
कथितं सर्वमाचष्ट रावणस्य समन्त्रिणः ॥ ६.३४.१९ ॥
સીતાએ આમ કહ્યું ત્યારે ધ્રૂજતી સરમાએ રાવણ અને તેના મંત્રીઓએ કહેલું બધું કહ્યું.
6.34.20
जनन्या राक्षसेन्द्रो वै त्वन्मोक्षार्थं बृहद्वचः।
अतिस्निग्धेन वैदेहि मन्त्रिवृद्धेन चोदितः ॥ ६.३४.२० ॥
હે વૈદેહી, તારી મુક્તિ માટે માતા અને વૃદ્ધ મંત્રીએ અતિ સ્નેહથી રાક્ષસરાજને ઘણું સમજાવ્યું.
6.34.21
दीयतामभिसत्कृत्य मनुजेन्द्राय मैथिली।
निदर्शनं ते पर्याप्तं जनस्थाने यदद्भुतम् ॥ ६.३४.२१ ॥
હે મૈથિલી, મનુજેન્દ્ર (રામ)ને આદરપૂર્વક તને પાછી સોંપવી જોઈએ; જનસ્થાનમાં બનેલી અદ્ભુત ઘટના જ તારા પુરાવા માટે પૂરતી છે.
6.34.22
लङ्घनं च समुद्रस्य दर्शनं च हनूमतः।
वधं च रक्षसां युद्धे कः कुर्यान्मानुषो युधि ॥ ६.३४.२२ ॥
સમુદ્ર ઓળંગવો, હનુમાનનું દર્શન અને યુદ્ધમાં રાક્ષસોનો વધ — યુદ્ધમાં આવું કોણ માણસ કરી શકે?
6.34.23
एवं स मन्त्रवृद्धैश्च मात्रा च बहुबोधितः।
न त्वामुत्सहते मोक्तुमर्थमर्थपरो यथा ॥ ६.३४.२३ ॥
આ રીતે મંત્રીઓ અને માતાએ ઘણું સમજાવ્યું છતાં, ધનલોભી જેમ ધન છોડી શકતો નથી, તેમ તે તને છોડવાનું સાહસ કરતો નથી.
6.34.24
नोत्सहत्यमृतो मोक्तुं युद्धे त्वामिति मैथिलि।
सामात्यस्य नृशंसस्य निश्चयो ह्येष वर्तते ॥ ६.३४.२४ ॥
હે મૈથિલી, તે અમૃત (મૃત્યુ ન પામે એવો) રાક્ષસ યુદ્ધમાં તને છોડવાનું સાહસ કરતો નથી; મંત્રીઓ સહિત તે ક્રૂરનો નિશ્ચય આ જ છે.
6.34.25
तदेषा सुस्थिरा बुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता।
भयान्न शक्तस्त्वां मोक्तुमनिरस्तः स संयुगे ॥ ६.३४.२५ ॥
તેથી આ નિશ્ચય અત્યંત દૃઢ છે, મૃત્યુના લોભથી ઉદ્ભવેલો છે. યુદ્ધમાં અજેય હોવા છતાં ભયને કારણે તે તને છોડવા સમર્થ નથી.
6.34.26
राक्षसानां च सर्वेषामात्मनश्च वधेन हि।
निहत्य रावणं संख्ये सर्वथा निशितैः शरैः।
प्रतिनेष्यति रामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणे ॥ ६.३४.२६ ॥
રાક્ષસો બધાનો અને પોતાના લોકોનો વધ કરીને, યુદ્ધમાં તીક્ષ્ણ બાણોથી રાવણને સંપૂર્ણપણે હણીને, હે કાજળ-નયની, રામ તને અયોધ્યા પાછી લઈ જશે.
6.34.27
एतस्मिन्नन्तरे शब्दो भेरीशङ्खसमाकुलः।
श्रुतो वै सर्वसैन्यानां कम्पयन् धरणीतलम् ॥ ६.३४.२७ ॥
એ દરમિયાન ભેરી અને શંખના અવાજથી ભરેલો ધ્વનિ સંભળાયો; તે સર્વ સેનાઓમાંથી આવીને ધરણીતલને કંપાવતો હતો.
6.34.28
श्रुत्वा तु तं वानरसैन्यनादं
लङ्कागता राक्षसराजभृत्याः।
हतौजसो दैन्यपरीतचेष्टाः
श्रेयो न पश्यन्ति नृपस्य दोषात् ॥ ६.३४.२८ ॥
વાનર સેનાના તે ગર્જનાને સાંભળીને લંકામાં રહેલા રાક્ષસરાજના સેવકો તેજ ગુમાવી, દીનતાથી ઘેરાયેલા, રાજાના દોષને કારણે કલ્યાણ જોઈ શકતા નથી.