Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.34

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.34.1

अथ तां जातसंतापां तेन वाक्येन मोहिताम्।
सरमा ह्लादयामास महीं दग्धामिवाम्भसा ॥ ६.३४.१ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਅਤੇ ਸੰਤਾਪ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਰਮਾ ਨੇ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸੜੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

6.34.2

ततस्तस्या हितं सख्याश्चिकीर्षन्ती सखी वचः।
उवाच काले कालज्ञा स्मितपूर्वाभिभाषिणी ॥ ६.३४.२ ॥

ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸਮਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਸਰਮਾ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਸਹੀ ਵੇਲੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।

6.34.3

उत्सहेयमहं गत्वा त्वद्वाक्यमसितेक्षणे।
निवेद्य कुशलं रामे प्रतिच्छन्ना निवर्तितुम् ॥ ६.३४.३ ॥

ਹੇ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਖ਼ੈਰੀਅਤ ਦੱਸ ਕੇ, ਲੁਕ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।

6.34.4

नहि मे क्रममाणाया निरालम्बे विहायसि।
समर्थो गतिमन्वेतुं पवनो गरुडोऽपि वा ॥ ६.३४.४ ॥

ਬਿਨਾਂ ਸਹਾਰੇ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਫੜ ਸਕਦੀ, ਗਰੁੜ ਵੀ ਨਹੀਂ।

6.34.5

एवं ब्रुवाणां तां सीता सरमामिदमब्रवीत्।
मधुरं श्लक्ष्णया वाचा पूर्वशोकाभिपन्नया ॥ ६.३४.५ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੀ ਸਰਮਾ ਨੂੰ, ਪਹਿਲੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ।

6.34.6

समर्था गगनं गन्तुमपि च त्वं रसातलम्।
अवगच्छाद्य कर्तव्यं कर्तव्यं ते मदन्तरे ॥ ६.३४.६ ॥

ਤੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਸਮਝ ਲੈ।

6.34.7

मत्प्रियं यदि कर्तव्यं यदि बुद्धिः स्थिरा तव।
ज्ञातुमिच्छामि तं गत्वा किं करोतीति रावणः ॥ ६.३४.७ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਰਾਵਣ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।

6.34.8

स हि मायाबलः क्रूरो रावणः शत्रुरावणः।
मां मोहयति दुष्टात्मा पीतमात्रेव वारुणी ॥ ६.३४.८ ॥

ਮਾਇਆ ਦੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਉਹ ਕਰੂਰ ਰਾਵਣ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

6.34.9

तर्जापयति मां नित्यं भर्त्सापयति चासकृत्।
राक्षसीभिः सुघोराभिर्यो मां रक्षति नित्यशः ॥ ६.३४.९ ॥

ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਝਿੜਕਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ।

6.34.10

उद्विग्ना शङ्किता चास्मि न स्वस्थं च मनो मम।
तद्भयाच्चाहमुद्विग्ना अशोकवनिकां गता ॥ ६.३४.१० ॥

ਮੈਂ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਿਤ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੈਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।

6.34.11

यदि नाम कथा तस्य निश्चितं वापि यद्भवेत्।
निवेदयेथाः सर्वं तद् वरो मे स्यादनुग्रहः ॥ ६.३४.११ ॥

ਜੇ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਕੁਝ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੀਂ; ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਰ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇਗੀ।

6.34.12

साप्येवं ब्रुवतीं सीतां सरमा मृदुभाषिणी।
उवाच वदनं तस्याः स्पृशन्ती बाष्पविक्लवम् ॥ ६.३४.१२ ॥

ਤਦ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਿਆਂ।

6.34.13

एष ते यद्यभिप्रायस्तस्माद् गच्छामि जानकि।
गृह्य शत्रोरभिप्रायमुपावर्तामि मैथिलि ॥ ६.३४.१३ ॥

ਜਾਨਕੀ, ਜੇ ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਥਿਲੀ, ਵੈਰੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗੀ।

6.34.14

एवमुक्त्वा ततो गत्वा समीपं तस्य रक्षसः।
शुश्राव कथितं तस्य रावणस्य समन्त्रिणः ॥ ६.३४.१४ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੋਲ ਗਈ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਦਾ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਸੁਣਿਆ।

6.34.15

सा श्रुत्वा निश्चयं तस्य निश्चयज्ञा दुरात्मनः।
पुनरेवागमत् क्षिप्रमशोकवनिकां शुभाम् ॥ ६.३४.१५ ॥

ਉਸ ਦੁਰਾਤਮੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਸਰਮਾ ਜਲਦੀ ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।

6.34.16

सा प्रविष्टा ततस्तत्र ददर्श जनकात्मजाम्।
प्रतीक्षमाणां स्वामेव भ्रष्टपद्मामिव श्रियम् ॥ ६.३४.१६ ॥

ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਹੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਉਹ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਗੀ ਸੀ।

6.34.17

तां तु सीता पुनः प्राप्तां सरमां प्रियभाषिणीम्।
परिष्वज्य च सुस्निग्धं ददौ च स्वयमासनम् ॥ ६.३४.१७ ॥

ਮੁੜ ਆਈ ਮਿੱਠਬੋਲੀ ਸਰਮਾ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲ਼ੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਣ ਦਿੱਤਾ।

6.34.18

इहासीना सुखं सर्वमाख्याहि मम तत्त्वतः।
क्रूरस्य निश्चयं तस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.३४.१८ ॥

ਏਥੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਦੁਰਾਤਮੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀ ਹੈ, ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।

6.34.19

एवमुक्ता तु सरमा सीतया वेपमानया।
कथितं सर्वमाचष्ट रावणस्य समन्त्रिणः ॥ ६.३४.१९ ॥

ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਸਰਮਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।

6.34.20

जनन्या राक्षसेन्द्रो वै त्वन्मोक्षार्थं बृहद्वचः।
अतिस्निग्धेन वैदेहि मन्त्रिवृद्धेन चोदितः ॥ ६.३४.२० ॥

ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੇਰੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕਿਹਾ।

6.34.21

दीयतामभिसत्कृत्य मनुजेन्द्राय मैथिली।
निदर्शनं ते पर्याप्तं जनस्थाने यदद्भुतम् ॥ ६.३४.२१ ॥

ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਹੋਈ ਉਹੀ ਤੇਰੇ ਸਬੂਤ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

6.34.22

लङ्घनं च समुद्रस्य दर्शनं च हनूमतः।
वधं च रक्षसां युद्धे कः कुर्यान्मानुषो युधि ॥ ६.३४.२२ ॥

ਸਮੁੰਦਰ ਲੰਘਣਾ, ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਧ — ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੌਣ ਮਨੁੱਖ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?

6.34.23

एवं स मन्त्रवृद्धैश्च मात्रा च बहुबोधितः।
न त्वामुत्सहते मोक्तुमर्थमर्थपरो यथा ॥ ६.३४.२३ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾਇਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੀਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਨ ਦਾ ਲਾਲਚੀ ਧਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।

6.34.24

नोत्सहत्यमृतो मोक्तुं युद्धे त्वामिति मैथिलि।
सामात्यस्य नृशंसस्य निश्चयो ह्येष वर्तते ॥ ६.३४.२४ ॥

ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਉਹ ਅਮਰ (ਨਾ ਮਰਨ ਵਾਲਾ) ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਹੀਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਕ੍ਰੂਰ ਦਾ ਇਹੀ ਇਰਾਦਾ ਹੈ।

6.34.25

तदेषा सुस्थिरा बुद्धिर्मृत्युलोभादुपस्थिता।
भयान्न शक्तस्त्वां मोक्तुमनिरस्तः स संयुगे ॥ ६.३४.२५ ॥

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਬਹੁਤ ਦ੍ਰਿੜ ਹੈ, ਮੌਤ ਦੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੈ।

6.34.26

राक्षसानां च सर्वेषामात्मनश्च वधेन हि।
निहत्य रावणं संख्ये सर्वथा निशितैः शरैः।
प्रतिनेष्यति रामस्त्वामयोध्यामसितेक्षणे ॥ ६.३४.२६ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਕਾਲੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਮ ਤੈਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।

6.34.27

एतस्मिन्नन्तरे शब्दो भेरीशङ्खसमाकुलः।
श्रुतो वै सर्वसैन्यानां कम्पयन् धरणीतलम् ॥ ६.३४.२७ ॥

ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਭੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਰਹੀ ਸੀ।

6.34.28

श्रुत्वा तु तं वानरसैन्यनादं
लङ्कागता राक्षसराजभृत्याः।
हतौजसो दैन्यपरीतचेष्टाः
श्रेयो न पश्यन्ति नृपस्य दोषात् ॥ ६.३४.२८ ॥

ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੀ ਉਸ ਗਰਜ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਦੇ ਸੇਵਕ ਤੇਜ-ਹੀਣ ਅਤੇ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਪਾਉਂਦੇ।