వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.37.1
नरवानरराजानौ स तु वायुसुतः कपिः।
जाम्बवानृक्षराजश्च राक्षसश्च विभीषणः ॥ ६.३७.१ ॥
నరులు, వానరుల రాజులు, ఆ వాయుపుత్రుడైన కపి, ఋక్షరాజు జాంబవంతుడు, రాక్షసుడు విభీషణుడు—
6.37.2
अङ्गदो वालिपुत्रश्च सौमित्रिः शरभः कपिः।
सुषेणः सहदायादो मैन्दो द्विविद एव च ॥ ६.३७.२ ॥
వాలిపుత్రుడైన అంగదుడు, సౌమిత్రి, కపి శరభుడు, తన బంధువులతో సుషేణుడు, మైందుడు, ద్వివిదుడు కూడా—
6.37.3
गजो गवाक्षः कुमुदो नलोऽथ पनसस्तथा।
अमित्रविषयं प्राप्ताः समवेताः समर्थयन् ॥ ६.३७.३ ॥
గజుడు, గవాక్షుడు, కుముదుడు, నలుడు, పనసుడు కూడా శత్రుదేశాన్ని చేరి సమావేశమై చర్చించారు—
6.37.4
इयं सा लक्ष्यते लङ्का पुरी रावणपालिता।
सासुरोरगगन्धर्वैरमरैरपि दुर्जया ॥ ६.३७.४ ॥
రావణుడు రక్షిస్తున్న, అసురులు, ఉరగులు, గంధర్వులు, దేవతలకు కూడా జయించరాని ఆ లంకా నగరం ఇదిగో కనిపిస్తోంది.
6.37.5
कार्यसिद्धिं पुरस्कृत्य मन्त्रयध्वं विनिर्णये।
नित्यं संनिहितो यत्र रावणो राक्षसाधिपः ॥ ६.३७.५ ॥
కార్యసిద్ధిని ముందుంచుకుని, రాక్షసాధిపతి రావణుడు ఎల్లప్పుడూ ఉండే చోట నిర్ణయం కోసం ఆలోచించండి.
6.37.6
अथ तेषु ब्रुवाणेषु रावणावरजोऽब्रवीत्।
वाक्यमग्राम्यपदवत् पुष्कलार्थं विभीषणः ॥ ६.३७.६ ॥
వారు మాట్లాడుతుండగా, రావణుని తమ్ముడు విభీషణుడు సంస్కారయుతమైన, అర్థగర్భితమైన మాటలు పలికాడు.
6.37.7
अनलः पनसश्चैव सम्पातिः प्रमतिस्तथा।
गत्वा लङ्कां ममामात्याः पुरीं पुनरिहागताः ॥ ६.३७.७ ॥
అనలుడు, పనసుడు, సంపాతి, ప్రమతి అనే నా మంత్రులు లంకా నగరానికి వెళ్ళి మళ్ళీ ఇక్కడికి తిరిగి వచ్చారు.
6.37.8
भूत्वा शकुनयः सर्वे प्रविष्टाश्च रिपोर्बलम्।
विधानं विहितं यच्च तद् दृष्ट्वा समुपस्थिताः ॥ ६.३७.८ ॥
వారందరూ పక్షుల రూపం ధరించి శత్రు సైన్యంలో ప్రవేశించి, అక్కడ చేసిన వ్యూహ రచనను చూసి తిరిగి వచ్చారు.
6.37.9
संविधानं यथाहुस्ते रावणस्य दुरात्मनः।
राम तद् ब्रुवतः सर्वं याथातथ्येन मे शृणु ॥ ६.३७.९ ॥
రామా, దుర్మార్గుడైన రావణుని వ్యూహ రచనను వారు ఎలా చెప్పారో, అది అంతా నేను యథార్థంగా చెబుతున్నాను; నా నుండి వినండి.
6.37.10
पूर्वं प्रहस्तः सबलो द्वारमासाद्य तिष्ठति।
दक्षिणं च महावीर्यौ महापार्श्वमहोदरौ ॥ ६.३७.१० ॥
తూర్పు ద్వారం వద్ద సైన్యంతో ప్రహస్తుడు చేరి నిలిచి ఉన్నాడు; దక్షిణ ద్వారం వద్ద మహాపార్శ్వుడు, మహోదరుడు అనే మహాపరాక్రమశాలురు ఉన్నారు.
6.37.11
इन्द्रजित् पश्चिमं द्वारं राक्षसैर्बहुभिर्वृतः।
पट्टिशासिधनुष्मद्भिः शूलमुद्गरपाणिभिः ॥ ६.३७.११ ॥
పశ్చిమ ద్వారం వద్ద ఇంద్రజిత్తు అనేక రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు; వారి చేతుల్లో పట్టిశాలు, కత్తులు, విల్లులు, శూలాలు, గదలు ఉన్నాయి.
6.37.12
नानाप्रहरणैः शूरैरावृतो रावणात्मजः।
राक्षसानां सहस्रैस्तु बहुभिः शस्त्रपाणिभिः ॥ ६.३७.१२ ॥
రావణుని కుమారుడు అనేక ఆయుధాలు ధరించిన శూరులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు; వేలాది రాక్షసులు చేతుల్లో ఆయుధాలు పట్టి ఉన్నారు.
6.37.13
युक्तः परमसंविग्नो राक्षसैः सह मन्त्रवित्।
उत्तरं नगरद्वारं रावणः स्वयमास्थितः ॥ ६.३७.१३ ॥
మంత్రములు తెలిసిన రావణుడు, అత్యంత కలవరపడి, రాక్షసులతో కూడి స్వయంగా నగరపు ఉత్తర ద్వారం వద్ద నిలిచాడు.
6.37.14
विरूपाक्षस्तु महता शूलखड्गधनुष्मता।
बलेन राक्षसैः सार्धं मध्यमं गुल्ममाश्रितः ॥ ६.३७.१४ ॥
విరూపాక్షుడు శూలం, ఖడ్గం, ధనుస్సు ధరించిన గొప్ప సైన్యంతో, రాక్షసులతో కలసి మధ్య దళంలో నిలిచాడు.
6.37.15
एतानेवं विधान् गुल्माँल्लङ्कायां समुदीक्ष्य ते।
मामका मन्त्रिणः सर्वे शीघ्रं पुनरिहागताः ॥ ६.३७.१५ ॥
లంకలో ఇలాంటి దళాలను బాగా చూసి, నా మంత్రులందరూ త్వరగా తిరిగి ఇక్కడికి వచ్చారు.
6.37.16
गजानां दशसाहस्रं रथानामयुतं तथा।
हयानामयुते द्वे च साग्रकोटिश्च रक्षसाम् ॥ ६.३७.१६ ॥
ఏనుగులు పదివేలు, రథాలు పదివేలు, గుర్రాలు ఇరవైవేలు, రాక్షసులు ఒక కోటికి పైగా.
6.37.17
विक्रान्ता बलवन्तश्च संयुगेष्वाततायिनः।
इष्टा राक्षसराजस्य नित्यमेते निशाचराः ॥ ६.३७.१७ ॥
యుద్ధాలలో పరాక్రమవంతులు, బలవంతులు, ఆతతాయులైన ఈ రాత్రిచరులు ఎప్పుడూ రాక్షసరాజుకు ప్రియులు.
6.37.18
एकैकस्यात्र युद्धार्थे राक्षसस्य विशाम्पते।
परीवारः सहस्राणां सहस्रमुपतिष्ठते ॥ ६.३७.१८ ॥
ఓ ప్రజాపాలకుడా, ఇక్కడ యుద్ధం కోసం ప్రతి రాక్షసునికి వేల మంది పరివారం ఉపస్థితమవుతుంది.
6.37.19
एतां प्रवृत्तिं लङ्कायां मन्त्रिप्रोक्तां विभीषणः।
एवमुक्त्वा महाबाहू राक्षसांस्तानदर्शयत् ॥ ६.३७.१९ ॥
లంకలో మంత్రులు చెప్పిన ఈ వార్తను విభీషణుడు ఇలా చెప్పి, ఆ మహాబాహువు ఆ రాక్షసులకు (సేనను) చూపించాడు.
6.37.20
लङ्कायां सचिवैः सर्वं रामाय प्रत्यवेदयत्।
रामं कमलपत्राक्षमिदमुत्तरमब्रवीत् ॥ ६.३७.२० ॥
లంకలో మంత్రుల ద్వారా ఉన్నదంతా రాముడికి తెలియజేశాడు; అప్పుడు కమలపత్రాక్షుడైన రాముడితో ఇలా సమాధానంగా అన్నాడు.
6.37.21
रावणावरजः श्रीमान् रामप्रियचिकीर्षया।
कुबेरं तु यदा राम रावणः प्रतियुद्ध्यति ॥ ६.३७.२१ ॥
రావణుని తమ్ముడు, శ్రీమంతుడు (విభీషణుడు), రాముడికి ప్రియం చేయాలనే కోరికతో (చెప్పాడు): ఓ రామా, రావణుడు కుబేరునితో యుద్ధం చేసినప్పుడు...
6.37.22
षष्टिः शतसहस्राणि तदा निर्यान्ति राक्षसाः।
पराक्रमेण वीर्येण तेजसा सत्त्वगौरवात्।
सदृशा ह्यत्र दर्पेण रावणस्य दुरात्मनः ॥ ६.३७.२२ ॥
అప్పుడు అరవై లక్షల రాక్షసులు బయలుదేరుతారు; పరాక్రమం, వీర్యం, తేజస్సు, సత్త్వ గౌరవంతో, దుష్టాత్ముడైన రావణుని గర్వంతో వారు అతనితో సమానులు.
6.37.23
अत्र मन्युर्न कर्तव्यः कोपये त्वां न भीषये।
समर्थो ह्यसि वीर्येण सुराणामपि निग्रहे ॥ ६.३७.२३ ॥
ఇక్కడ కోపం చేయరాదు; నేను నిన్ను రెచ్చగొట్టడం లేదా భయపెట్టడం కాదు. నీ వీర్యంతో దేవతలను కూడా అణచగల సమర్థుడవు.
6.37.24
तद्भवांश्चतुरङ्गेण बलेन महता वृतम्।
व्यूह्येदं वानरानीकं निर्मथिष्यसि रावणम् ॥ ६.३७.२४ ॥
కాబట్టి మీరు చతురంగ బలంతో కూడిన మహా సేనతో, ఈ వానర సేనను వ్యూహంగా నిలిపి రావణుని నాశనం చేస్తారు.
6.37.25
रावणावरजे वाक्यमेवं ब्रुवति राघवः।
शत्रूणां प्रतिघातार्थमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.३७.२५ ॥
రావణుని తమ్ముడితో రాఘవుడు ఇలా చెబుతున్నప్పుడు, శత్రువులను ఎదుర్కొనే ఉద్దేశంతో ఈ మాటలు పలికాడు.
6.37.26
पूर्वद्वारं तु लङ्काया नीलो वानरपुङ्गवः।
प्रहस्तं प्रतियोद्धा स्याद् वानरैर्बहुभिर्वृतः ॥ ६.३७.२६ ॥
లంక తూర్పు ద్వారం వద్ద, శ్రేష్ఠ వానరుడైన నీలుడు, అనేక వానరులతో చుట్టుముట్టబడి ప్రహస్తునికి ప్రతియోధుడు అవుతాడు.
6.37.27
अङ्गदो वालिपुत्रस्तु बलेन महता वृतः।
दक्षिणे बाधतां द्वारे महापार्श्वमहोदरौ ॥ ६.३७.२७ ॥
వాలి కుమారుడు అంగదుడు, మహా సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి, దక్షిణ ద్వారం వద్ద దాడి చేయుగాక; మహాపార్శ్వుడు, మహోదరుడు కూడా అక్కడ ఉండాలి.
6.37.28
हनूमान् पश्चिमद्वारं निष्पीड्य पवनात्मजः।
प्रविशत्वप्रमेयात्मा बहुभिः कपिभिर्वृतः ॥ ६.३७.२८ ॥
వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, అప్రమేయ స్వరూపుడు, అనేక వానరులతో చుట్టుముట్టబడి, పశ్చిమ ద్వారాన్ని అణచి లోపల ప్రవేశించుగాక.
6.37.29
दैत्यदानवसङ्घानामृषीणां च महात्मनाम्।
विप्रकारप्रियः क्षुद्रो वरदानबलान्वितः ॥ ६.३७.२९ ॥
దైత్య దానవ సమూహాలకు, మహాత్ముడైన ఋషులకు హాని చేయడంలో సంతోషించేవాడు, నీచుడు, వరదానబలంతో కూడినవాడు.
6.37.30
परिक्रमति यः सर्वान् लोकान् संतापयन् प्रजाः।
तस्याहं राक्षसेन्द्रस्य स्वयमेव वधे धृतः ॥ ६.३७.३० ॥
అన్ని లోకాలలో తిరుగుతూ ప్రజలను బాధించే ఆ రాక్షసరాజును వధించడానికి నేనే స్వయంగా దృఢ సంకల్పం చేసుకున్నాను.
6.37.31
उत्तरं नगरद्वारमहं सौमित्रिणा सह।
निपीड्याभिप्रवेक्ष्यामि सबलो यत्र रावणः ॥ ६.३७.३१ ॥
నేను సౌమిత్రితో కలిసి ఉత్తర నగరద్వారాన్ని అణచివేసి, సైన్యంతో ఉన్న రావణుడు ఉన్నచోటికి ప్రవేశిస్తాను.
6.37.32
वानरेन्द्रश्च बलवानृक्षराजश्च वीर्यवान्।
राक्षसेन्द्रानुजश्चैव गुल्मे भवतु मध्यमे ॥ ६.३७.३२ ॥
వానర రాజు బలవంతుడు, ఋక్షరాజు వీర్యవంతుడు, రాక్షసరాజు తమ్ముడు కూడా మధ్య దళంలో ఉండనివ్వండి.
6.37.33
न चैव मानुषं रूपं कार्यं हरिभिराहवे।
एषा भवतु नः संज्ञा युद्धेऽस्मिन् वानरे बले ॥ ६.३७.३३ ॥
యుద్ధంలో వానరులు మానవ రూపం ధరించకూడదు; ఈ వానర సైన్యంలో ఇదే మన సంకేతం కావాలి.
6.37.34
वानरा एव नश्चिह्नं स्वजनेऽस्मिन् भविष्यति।
वयं तु मानुषेणैव सप्त योत्स्यामहे परान् ॥ ६.३७.३४ ॥
మన వారిలో వానరులే మన గుర్తుగా ఉంటారు; మనం మానవ రూపంతోనే శత్రువులతో పోరాడతాం.
6.37.35
अहमेव सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन महौजसा।
आत्मना पञ्चमश्चायं सखा मम विभीषणः ॥ ६.३७.३५ ॥
నేను మహాతేజస్వి అయిన తమ్ముడు లక్ష్మణునితో కలిసి ఉంటాను; నా మిత్రుడు విభీషణుడు ఐదవవాడు.
6.37.36
स रामः कृत्यसिद्ध्यर्थमेवमुक्त्वा विभीषणम्।
सुवेलारोहणे बुद्धिं चकार मतिमान् प्रभुः।
रमणीयतरं दृष्ट्वा सुवेलस्य गिरेस्तटम् ॥ ६.३७.३६ ॥
బుద్ధిమంతుడైన ప్రభువు రాముడు, కార్యసిద్ధికోసం విభీషణునితో ఇలా చెప్పి, సువేల పర్వతం ఎక్కాలని నిశ్చయించాడు; సువేల పర్వతపు అత్యంత రమణీయమైన వాలును చూసి.
6.37.37
ततस्तु रामो महता बलेन
प्रच्छाद्य सर्वां पृथिवीं महात्मा।
प्रहृष्टरूपोऽभिजगाम लङ्कां
कृत्वा मतिं सोऽरिवधे महात्मा ॥ ६.३७.३७ ॥
అప్పుడు మహాత్ముడు రాముడు గొప్ప సేనతో భూమినంతటినీ కప్పివేసి, సంతోషమైన రూపంతో, శత్రువధకు నిశ్చయించుకుని లంక వైపు ముందుకు సాగాడు.