વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.39.1
तां रात्रिमुषितास्तत्र सुवेले हरियूथपाः।
लङ्कायां ददृशुर्वीरा वनान्युपवनानि च ॥ ६.३९.१ ॥
તે રાત્રિ ત્યાં સુવેલ પર્વત પર રહીને વીર વાનર-યૂથપતિઓએ લંકાનાં વનો અને ઉપવનો જોયાં.
6.39.2
समसौम्यानि रम्याणि विशालान्यायतानि च।
दृष्टिरम्याणि ते दृष्ट्वा बभूवुर्जातविस्मयाः ॥ ६.३९.२ ॥
સમતળ, સૌમ્ય, રમણીય, વિશાળ અને વિસ્તૃત, નયનોને સુખદ એવાં તે જોઈને તેઓ વિસ્મિત થયા.
6.39.3
चम्पकाशोकबकुलशालतालसमाकुला।
तमालवनसंछन्ना नागमालासमावृता ॥ ६.३९.३ ॥
ચંપક, અશોક, બકુલ, શાલ અને તાડ વૃક્ષોથી ભરેલી, તમાલ વનોથી આચ્છાદિત, નાગમાળાઓથી ઘેરાયેલી (લંકા).
6.39.4
हिन्तालैरर्जुनैर्नीपैः सप्तपर्णैः सुपुष्पितैः।
तिलकैः कर्णिकारैश्च पाटलैश्च समन्ततः ॥ ६.३९.४ ॥
હિંતાલ, અર્જુન, નીપ, સપ્તપર્ણ, તિલક, કર્ણિકાર અને પાટલ વૃક્ષોથી, સારી રીતે ખીલેલા, ચારે બાજુ.
6.39.5
शुशुभे पुष्पिताग्रैश्च लतापरिगतैर्द्रुमैः।
लङ्का बहुविधैर्दिव्यैर्यथेन्द्रस्यामरावती ॥ ६.३९.५ ॥
ખીલેલા અગ્રભાગવાળાં અને લતાઓથી વીંટળાયેલાં અનેક પ્રકારનાં દિવ્ય વૃક્ષોથી લંકા ઇન્દ્રની અમરાવતી જેવી શોભી ઊઠી.
6.39.6
विचित्रकुसुमोपेतै रक्तकोमलपल्लवैः।
शाद्वलैश्च तथा नीलैश्चित्राभिर्वनराजिभिः ॥ ६.३९.६ ॥
વિચિત્ર ફૂલોથી યુક્ત, રાતા કોમળ પલ્લવોવાળી, લીલા ઘાસનાં મેદાનો અને નીલ વર્ણની વિચિત્ર વનરાજિઓથી (લંકા શોભી).
6.39.7
गन्धाढ्यान्यतिरम्याणि पुष्पाणि च फलानि च।
धारयन्त्यगमास्तत्र भूषणानीव मानवाः ॥ ६.३९.७ ॥
સુગંધિત અને અતિ સુંદર ફૂલો તથા ફળો ત્યાંનાં વૃક્ષો ધારણ કરી રહ્યાં હતાં, જાણે માણસો આભૂષણ પહેર્યાં હોય.
6.39.8
तच्चैत्ररथसंकाशं मनोज्ञं नन्दनोपमम्।
वनं सर्वर्तुकं रम्यं शुशुभे षट्पदायुतम् ॥ ६.३९.८ ॥
તે વન ચૈત્રરથ જેવું, મનોહર, નંદન જેવું, સર્વ ઋતુઓવાળું, રમણીય, ભમરાઓથી ભરેલું શોભતું હતું.
6.39.9
दात्यूहकोयष्टिबकैर्नृत्यमानैश्च बर्हिणैः।
रुतं परभृतानां च शुश्रुवे वननिर्झरे ॥ ६.३९.९ ॥
નાચતા મોરો સાથે દાત્યૂહ, કોક, યષ્ટિક પક્ષીઓનો અને કોયલોનો ટહુકો વનના ઝરણા પાસે સંભળાતો હતો.
6.39.10
नित्यमत्तविहंगानि भ्रमराचरितानि च।
कोकिलाकुलखण्डानि विहंगाभिरुतानि च ॥ ६.३९.१० ॥
સદા મસ્ત પક્ષીઓવાળાં, ભમરાઓ સેવતા, કોયલોથી ભરેલા ભાગો અને પક્ષીઓના અવાજથી ગૂંજતાં.
6.39.11
भृङ्गराजाधिगीतानि कुररस्वनितानि च।
कोणालकविघुष्टानि सारसाभिरुतानि च।
विविशुस्ते ततस्तानि वनान्युपवनानि च ॥ ६.३९.११ ॥
ભૃંગરાજ પક્ષીઓએ ગાયેલાં, કુરર પક્ષીઓના અવાજથી ગૂંજતાં, કોણાલકના અવાજથી ઘોષિત અને સારસના અવાજવાળાં તે વનો અને ઉપવનોમાં તેઓ પ્રવેશ્યા.
6.39.12
हृष्टाः प्रमुदिता वीरा हरयः कामरूपिणः।
तेषां प्रविशतां तत्र वानराणां महौजसाम् ॥ ६.३९.१२ ॥
હર્ષિત, પ્રમુદિત, વીર, ઇચ્છા મુજબ રૂપ ધારણ કરનારા વાનરો; ત્યાં પ્રવેશતા તે મહાતેજસ્વી વાનરોના.
6.39.13
पुष्पसंसर्गसुरभिर्ववौ घ्राणसुखोऽनिलः।
अन्ये तु हरिवीराणां यूथान्निष्क्रम्य यूथपाः।
सुग्रीवेणाभ्यनुज्ञाता लङ्कां जग्मुः पताकिनीम् ॥ ६.३९.१३ ॥
ફૂલોના સંપર્કથી સુગંધિત, નાકને સુખ આપનાર પવન વાયો. સુગ્રીવની અનુમતિ મેળવીને વાનર-વીરોના બીજા યૂથપતિઓ પોતપોતાના યૂથમાંથી નીકળી ધ્વજાઓથી શણગારેલી લંકા તરફ ગયા.
6.39.14
वित्रासयन्तो विहगान् ग्लापयन्तो मृगद्विपान्।
कम्पयन्तश्च तां लङ्कां नादैः स्वैर्नदतां वराः ॥ ६.३९.१४ ॥
પક્ષીઓને ડરાવતા, મૃગો અને હાથીઓને થકવતા, પોતાની જ ગર્જનાઓથી તે લંકાને ધ્રુજાવતા, ગર્જનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ વીરો આગળ વધ્યા.
6.39.15
कुर्वन्तस्ते महावेगा महीं चरणपीडिताम्।
रजश्च सहसैवोर्ध्वं जगाम चरणोत्थितम् ॥ ६.३९.१५ ॥
તે મહાવેગવાન વાનરો પગથી દબાયેલી પૃથ્વીને ધ્રુજાવતા ચાલ્યા; પગથી ઊઠેલી ધૂળ અચાનક ઉપર ચડી ગઈ.
6.39.16
ऋक्षाः सिंहाश्च महिषा वारणाश्च मृगाः खगाः।
तेन शब्देन वित्रस्ता जग्मुर्भीता दिशो दश ॥ ६.३९.१६ ॥
રીંછ, સિંહ, ભેંસો, હાથીઓ, મૃગો અને પક્ષીઓ તે અવાજથી ત્રસ્ત અને ભયભીત થઈ દસે દિશાઓ તરફ ભાગ્યા.
6.39.17
शिखरं तु त्रिकूटस्य प्रांशु चैकं दिविस्पृशम्।
समन्तात् पुष्पसंछन्नं महारजतसंनिभम् ॥ ६.३९.१७ ॥
ત્રિકૂટનું એક શિખર ઊંચું હતું, આકાશને સ્પર્શતું; ચારે બાજુ ફૂલોથી ઢંકાયેલું, મોટી ચાંદી જેવું ચમકતું.
6.39.18
शतयोजनविस्तीर्णं विमलं चारुदर्शनम्।
श्लक्ष्णं श्रीमन्महच्चैव दुष्प्रापं शकुनैरपि ॥ ६.३९.१८ ॥
સો યોજન વિસ્તરેલું, નિર્મળ, જોવામાં સુંદર, લીસું, શોભાયુક્ત અને વિશાળ એ શિખર પક્ષીઓ માટે પણ દુર્ગમ હતું.
6.39.19
मनसापि दुरारोहं किं पुनः कर्मणा जनैः।
निविष्टा तस्य शिखरे लङ्का रावणपालिता ॥ ६.३९.१९ ॥
મનથી પણ જ્યાં ચડવું મુશ્કેલ છે, કર્મથી મનુષ્યોની તો વાત જ શી? તેના શિખર પર રાવણથી રક્ષિત લંકા વસેલી છે.
6.39.20
दशयोजनविस्तीर्णा विंशद्योजनमायता।
सा पुरी गोपुरैरुच्चैः पाण्डुराम्बुदसंनिभैः।
काञ्चनेन च शालेन राजतेन च शोभते ॥ ६.३९.२० ॥
દસ યોજન પહોળું અને વીસ યોજન લાંબું એ નગર, સફેદ વાદળો સમાન ઊંચા ગોપુરો તથા સોના-ચાંદીના કિલ્લાઓથી શોભે છે.
6.39.21
प्रासादैश्च विमानैश्च लङ्का परमभूषिता।
घनैरिवातपापाये मध्यमं वैष्णवं पदम् ॥ ६.३९.२१ ॥
મહેલો અને વિમાનોથી અત્યંત શોભિત લંકા, તડકો ઓછો થયા પછીના વાદળોની જેમ, વિષ્ણુના મધ્ય પગલા જેવી લાગે છે.
6.39.22
यस्यां स्तम्भसहस्रेण प्रासादः समलंकृतः।
कैलासशिखराकारो दृश्यते खमिवोल्लिखन् ॥ ६.३९.२२ ॥
હજાર સ્તંભોથી શણગારેલો મહેલ કૈલાસ શિખરના આકારનો દેખાય છે, જાણે આકાશને સ્પર્શતો હોય.
6.39.23
चैत्यः स राक्षसेन्द्रस्य बभूव पुरभूषणम्।
शतेन रक्षसां नित्यं यः समग्रेण रक्ष्यते ॥ ६.३९.२३ ॥
તે રાક્ષસરાજનું ચૈત્ય નગરનું આભૂષણ હતું; આખી સેનાના સો રાક્ષસો તેની સદા રક્ષા કરે છે.
6.39.24
मनोज्ञां काञ्चनवतीं पर्वतैरुपशोभिताम्।
नानाधातुविचित्रैश्च उद्यानैरुपशोभिताम् ॥ ६.३९.२४ ॥
મનોહર, સોનાથી ભરપૂર, પર્વતોથી શોભતી, વિવિધ ધાતુઓથી રંગબેરંગી અને ઉદ્યાનોથી શોભિત (લંકા).
6.39.25
नानाविहगसंघुष्टां नानामृगनिषेविताम्।
नानाकुसुमसम्पन्नां नानाराक्षससेविताम् ॥ ६.३९.२५ ॥
અનેક પ્રકારનાં પક્ષીઓના કલરવથી ગુંજતી, અનેક પ્રકારનાં મૃગોથી સેવિત, અનેક પ્રકારનાં પુષ્પોથી સંપન્ન, અનેક પ્રકારના રાક્ષસોથી વસેલી તે નગરી.
6.39.26
तां समृद्धां समृद्धार्थां लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणाग्रजः।
रावणस्य पुरीं रामो ददर्श सह वानरैः ॥ ६.३९.२६ ॥
સમૃદ્ધ અને ધનસંપત્તિથી ભરેલી તે નગરીને, લક્ષ્મણના જ્યેષ્ઠ બંધુ તેજસ્વી રામે વાનરો સહિત જોઈ — રાવણની તે પુરીને.
6.39.27
तां महागृहसम्बाधां दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
नगरीं त्रिदिवप्रख्यां विस्मयं प्राप वीर्यवान् ॥ ६.३९.२७ ॥
મોટા મહેલોથી ભરેલી, સ્વર્ગ સમાન તે નગરીને જોઈને લક્ષ્મણના જ્યેષ્ઠ બંધુ પરાક્રમી રામ વિસ્મય પામ્યા.
6.39.28
तां रत्नपूर्णां बहुसंविधानां
प्रासादमालाभिरलंकृतां च।
पुरीं महायन्त्रकवाटमुख्यां
ददर्श रामो महता बलेन ॥ ६.३९.२८ ॥
રત્નોથી ભરેલી, અનેક રીતે સુવ્યવસ્થિત, મહેલોની હારમાળાથી શોભિત, અને મહાયંત્રો તથા દરવાજાઓથી શ્રેષ્ઠ તે પુરીને રામે મહાન સેના સાથે જોઈ.