ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.39.1
तां रात्रिमुषितास्तत्र सुवेले हरियूथपाः।
लङ्कायां ददृशुर्वीरा वनान्युपवनानि च ॥ ६.३९.१ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਸੁਵੇਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰੇ ਵੀਰ ਵਾਨਰ-ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਬਨ ਅਤੇ ਉਪਬਨ ਵੇਖੇ।
6.39.2
समसौम्यानि रम्याणि विशालान्यायतानि च।
दृष्टिरम्याणि ते दृष्ट्वा बभूवुर्जातविस्मयाः ॥ ६.३९.२ ॥
ਸਮਤਲ, ਸੁਹਾਵਣੇ, ਰਮਣੀਕ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
6.39.3
चम्पकाशोकबकुलशालतालसमाकुला।
तमालवनसंछन्ना नागमालासमावृता ॥ ६.३९.३ ॥
ਚੰਪਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਬਕੁਲ, ਸਾਲ ਅਤੇ ਤਾੜ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਤਮਾਲ ਬਨਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ, ਨਾਗਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ (ਲੰਕਾ)।
6.39.4
हिन्तालैरर्जुनैर्नीपैः सप्तपर्णैः सुपुष्पितैः।
तिलकैः कर्णिकारैश्च पाटलैश्च समन्ततः ॥ ६.३९.४ ॥
ਹਿੰਤਾਲ, ਅਰਜੁਨ, ਨੀਪ, ਸਪਤਪਰਣ, ਤਿਲਕ, ਕਰਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪਾਟਲ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ, ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ।
6.39.5
शुशुभे पुष्पिताग्रैश्च लतापरिगतैर्द्रुमैः।
लङ्का बहुविधैर्दिव्यैर्यथेन्द्रस्यामरावती ॥ ६.३९.५ ॥
ਫੁੱਲਾਂ ਭਰੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਵ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਦੀ ਸੀ।
6.39.6
विचित्रकुसुमोपेतै रक्तकोमलपल्लवैः।
शाद्वलैश्च तथा नीलैश्चित्राभिर्वनराजिभिः ॥ ६.३९.६ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਲਾਲ ਕੋਮਲ ਕੂੰਬਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਰੇ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲੀਆਂ ਵਿਚਿੱਤਰ ਬਨ-ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ (ਲੰਕਾ ਸ਼ੋਭਦੀ ਸੀ)।
6.39.7
गन्धाढ्यान्यतिरम्याणि पुष्पाणि च फलानि च।
धारयन्त्यगमास्तत्र भूषणानीव मानवाः ॥ ६.३९.७ ॥
ਸੁਗੰਧ ਭਰੇ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ।
6.39.8
तच्चैत्ररथसंकाशं मनोज्ञं नन्दनोपमम्।
वनं सर्वर्तुकं रम्यं शुशुभे षट्पदायुतम् ॥ ६.३९.८ ॥
ਉਹ ਬਣ ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਵਰਗਾ, ਮਨੋਹਰ, ਨੰਦਨ ਵਰਗਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਮਣੀਕ, ਭੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸ਼ੋਭ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.39.9
दात्यूहकोयष्टिबकैर्नृत्यमानैश्च बर्हिणैः।
रुतं परभृतानां च शुश्रुवे वननिर्झरे ॥ ६.३९.९ ॥
ਨੱਚਦੇ ਮੋਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦਾਤਯੂਹ, ਕੋਕ, ਯਸ਼ਟਿਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਕੂਕ ਬਣ ਦੇ ਝਰਨੇ ਕੋਲ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।
6.39.10
नित्यमत्तविहंगानि भ्रमराचरितानि च।
कोकिलाकुलखण्डानि विहंगाभिरुतानि च ॥ ६.३९.१० ॥
ਸਦਾ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਭੌਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਚਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਕੋਇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਖੰਡ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ।
6.39.11
भृङ्गराजाधिगीतानि कुररस्वनितानि च।
कोणालकविघुष्टानि सारसाभिरुतानि च।
विविशुस्ते ततस्तानि वनान्युपवनानि च ॥ ६.३९.११ ॥
ਭ੍ਰਿੰਗਰਾਜ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਗਾਏ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਰਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਕੋਣਾਲਕ ਦੀ ਕੂਕ ਨਾਲ, ਸਾਰਸਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਉਹਨਾਂ ਬਣਾਂ ਅਤੇ ਉਪਬਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
6.39.12
हृष्टाः प्रमुदिता वीरा हरयः कामरूपिणः।
तेषां प्रविशतां तत्र वानराणां महौजसाम् ॥ ६.३९.१२ ॥
ਹਰਸ਼ਿਤ, ਪ੍ਰਸੰਨ, ਵੀਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ; ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ।
6.39.13
पुष्पसंसर्गसुरभिर्ववौ घ्राणसुखोऽनिलः।
अन्ये तु हरिवीराणां यूथान्निष्क्रम्य यूथपाः।
सुग्रीवेणाभ्यनुज्ञाता लङ्कां जग्मुः पताकिनीम् ॥ ६.३९.१३ ॥
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਛੋਹ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਨੱਕ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਗੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਵਾਨਰ-ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਯੂਥਪਤੀ ਆਪਣੇ ਯੂਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
6.39.14
वित्रासयन्तो विहगान् ग्लापयन्तो मृगद्विपान्।
कम्पयन्तश्च तां लङ्कां नादैः स्वैर्नदतां वराः ॥ ६.३९.१४ ॥
ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ, ਮਿਰਗਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਥਕਾਉਂਦੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ, ਗਰਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.39.15
कुर्वन्तस्ते महावेगा महीं चरणपीडिताम्।
रजश्च सहसैवोर्ध्वं जगाम चरणोत्थितम् ॥ ६.३९.१५ ॥
ਉਹ ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਨਰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਦਬਾਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਗਏ; ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਠੀ ਧੂੜ ਅਚਾਨਕ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ।
6.39.16
ऋक्षाः सिंहाश्च महिषा वारणाश्च मृगाः खगाः।
तेन शब्देन वित्रस्ता जग्मुर्भीता दिशो दश ॥ ६.३९.१६ ॥
ਰਿੱਛ, ਸ਼ੇਰ, ਮੱਝਾਂ, ਹਾਥੀ, ਮਿਰਗ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
6.39.17
शिखरं तु त्रिकूटस्य प्रांशु चैकं दिविस्पृशम्।
समन्तात् पुष्पसंछन्नं महारजतसंनिभम् ॥ ६.३९.१७ ॥
ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਦੀ ਇੱਕ ਚੋਟੀ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਅਸਮਾਨ ਛੂੰਹਦੀ; ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੀ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ।
6.39.18
शतयोजनविस्तीर्णं विमलं चारुदर्शनम्।
श्लक्ष्णं श्रीमन्महच्चैव दुष्प्रापं शकुनैरपि ॥ ६.३९.१८ ॥
ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ, ਨਿਰਮਲ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ, ਚਿਕਨੀ, ਸ਼ੋਭਾਯੁਕਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਉਹ ਚੋਟੀ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਗਮ ਸੀ।
6.39.19
मनसापि दुरारोहं किं पुनः कर्मणा जनैः।
निविष्टा तस्य शिखरे लङ्का रावणपालिता ॥ ६.३९.१९ ॥
ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਲੰਕਾ ਵਸੀ ਹੋਈ ਹੈ।
6.39.20
दशयोजनविस्तीर्णा विंशद्योजनमायता।
सा पुरी गोपुरैरुच्चैः पाण्डुराम्बुदसंनिभैः।
काञ्चनेन च शालेन राजतेन च शोभते ॥ ६.३९.२० ॥
ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਉਹ ਨਗਰੀ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਉੱਚੇ ਗੋਪੁਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ।
6.39.21
प्रासादैश्च विमानैश्च लङ्का परमभूषिता।
घनैरिवातपापाये मध्यमं वैष्णवं पदम् ॥ ६.३९.२१ ॥
ਮਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿਅੰਤ ਸਜੀ ਹੋਈ ਲੰਕਾ, ਧੁੱਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਪੈਰ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
6.39.22
यस्यां स्तम्भसहस्रेण प्रासादः समलंकृतः।
कैलासशिखराकारो दृश्यते खमिवोल्लिखन् ॥ ६.३९.२२ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਮਹਿਲ ਕੈਲਾਸ਼ ਸ਼ਿਖਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
6.39.23
चैत्यः स राक्षसेन्द्रस्य बभूव पुरभूषणम्।
शतेन रक्षसां नित्यं यः समग्रेण रक्ष्यते ॥ ६.३९.२३ ॥
ਉਹ ਰਾਖ਼ਸ਼ਰਾਜ ਦਾ ਚੈਤਯ ਨਗਰ ਦਾ ਗਹਿਣਾ ਸੀ; ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੌ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਉਸਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
6.39.24
मनोज्ञां काञ्चनवतीं पर्वतैरुपशोभिताम्।
नानाधातुविचित्रैश्च उद्यानैरुपशोभिताम् ॥ ६.३९.२४ ॥
ਮਨੋਹਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਅਤੇ ਬਾਗ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ (ਲੰਕਾ)।
6.39.25
नानाविहगसंघुष्टां नानामृगनिषेविताम्।
नानाकुसुमसम्पन्नां नानाराक्षससेविताम् ॥ ६.३९.२५ ॥
ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਚਹਿਕ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮਿਰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ, ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸੀ ਹੋਈ ਉਹ ਨਗਰੀ।
6.39.26
तां समृद्धां समृद्धार्थां लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणाग्रजः।
रावणस्य पुरीं रामो ददर्श सह वानरैः ॥ ६.३९.२६ ॥
ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਖਿਆ — ਰਾਵਣ ਦੀ ਉਸ ਪੁਰੀ ਨੂੰ।
6.39.27
तां महागृहसम्बाधां दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
नगरीं त्रिदिवप्रख्यां विस्मयं प्राप वीर्यवान् ॥ ६.३९.२७ ॥
ਵੱਡੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਸਵਰਗ ਵਰਗੀ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
6.39.28
तां रत्नपूर्णां बहुसंविधानां
प्रासादमालाभिरलंकृतां च।
पुरीं महायन्त्रकवाटमुख्यां
ददर्श रामो महता बलेन ॥ ६.३९.२८ ॥
ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੁਚੱਜੀ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਯੰਤਰਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਸ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।