Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.39

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.39.1

तां रात्रिमुषितास्तत्र सुवेले हरियूथपाः।
लङ्कायां ददृशुर्वीरा वनान्युपवनानि च ॥ ६.३९.१ ॥

ସେହି ରାତ୍ରି ସେଠାରେ ସୁବେଳ ପର୍ବତରେ ରହିଥିବା ବୀର ବାନର-ଯୂଥପତିମାନେ ଲଙ୍କାର ବନ ଓ ଉପବନ ଦେଖିଲେ।

6.39.2

समसौम्यानि रम्याणि विशालान्यायतानि च।
दृष्टिरम्याणि ते दृष्ट्वा बभूवुर्जातविस्मयाः ॥ ६.३९.२ ॥

ସମତଳ, ସୌମ୍ୟ, ରମଣୀୟ, ବିଶାଳ ଓ ବିସ୍ତୃତ, ନୟନସୁଖଦ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ସେମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

6.39.3

चम्पकाशोकबकुलशालतालसमाकुला।
तमालवनसंछन्ना नागमालासमावृता ॥ ६.३९.३ ॥

ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ବକୁଳ, ଶାଳ ଓ ତାଳ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତମାଳ ବନରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ନାଗମାଳାରେ ଘେରା (ଲଙ୍କା)।

6.39.4

हिन्तालैरर्जुनैर्नीपैः सप्तपर्णैः सुपुष्पितैः।
तिलकैः कर्णिकारैश्च पाटलैश्च समन्ततः ॥ ६.३९.४ ॥

ହିନ୍ତାଳ, ଅର୍ଜୁନ, ନୀପ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ତିଳକ, କର୍ଣ୍ଣିକାର ଓ ପାଟଳ ବୃକ୍ଷରେ, ଭଲ ଭାବେ ପୁଷ୍ପିତ, ସର୍ବତ୍ର।

6.39.5

शुशुभे पुष्पिताग्रैश्च लतापरिगतैर्द्रुमैः।
लङ्का बहुविधैर्दिव्यैर्यथेन्द्रस्यामरावती ॥ ६.३९.५ ॥

ପୁଷ୍ପିତ ଅଗ୍ରଭାଗ ଓ ଲତାରେ ବେଷ୍ଟିତ ନାନାବିଧ ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷରେ ଲଙ୍କା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ପରି ଶୋଭିତ ହେଲା।

6.39.6

विचित्रकुसुमोपेतै रक्तकोमलपल्लवैः।
शाद्वलैश्च तथा नीलैश्चित्राभिर्वनराजिभिः ॥ ६.३९.६ ॥

ବିଚିତ୍ର ପୁଷ୍ପଯୁକ୍ତ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ କୋମଳ ପଲ୍ଲବଯୁକ୍ତ, ସବୁଜ ଘାସ ମଇଦାନ ଓ ନୀଳ ବିଚିତ୍ର ବନପଙ୍କ୍ତିରେ (ଲଙ୍କା ଶୋଭିତ ହେଲା)।

6.39.7

गन्धाढ्यान्यतिरम्याणि पुष्पाणि च फलानि च।
धारयन्त्यगमास्तत्र भूषणानीव मानवाः ॥ ६.३९.७ ॥

ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଫୁଲ ଓ ଫଳ ସେଠାକାର ଗଛମାନେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ମଣିଷମାନେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।

6.39.8

तच्चैत्ररथसंकाशं मनोज्ञं नन्दनोपमम्।
वनं सर्वर्तुकं रम्यं शुशुभे षट्पदायुतम् ॥ ६.३९.८ ॥

ସେହି ବନ ଚୈତ୍ରରଥ ସଦୃଶ, ମନୋରମ, ନନ୍ଦନ ପରି, ସର୍ବ ଋତୁଯୁକ୍ତ, ରମଣୀୟ, ଭ୍ରମରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।

6.39.9

दात्यूहकोयष्टिबकैर्नृत्यमानैश्च बर्हिणैः।
रुतं परभृतानां च शुश्रुवे वननिर्झरे ॥ ६.३९.९ ॥

ନାଚୁଥିବା ମୟୂରମାନଙ୍କ ସହ ଦାତ୍ୟୂହ, କୋକ, ଯଷ୍ଟିକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଓ କୋଇଲିର ଡାକ ବନ ଝରଣା ନିକଟରେ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।

6.39.10

नित्यमत्तविहंगानि भ्रमराचरितानि च।
कोकिलाकुलखण्डानि विहंगाभिरुतानि च ॥ ६.३९.१० ॥

ସଦା ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ, ଭ୍ରମରମାନଙ୍କ ବିଚରଣ ସ୍ଥାନ, କୋଇଲିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପକ୍ଷୀ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ବନ।

6.39.11

भृङ्गराजाधिगीतानि कुररस्वनितानि च।
कोणालकविघुष्टानि सारसाभिरुतानि च।
विविशुस्ते ततस्तानि वनान्युपवनानि च ॥ ६.३९.११ ॥

ଭୃଙ୍ଗରାଜ ପକ୍ଷୀମାନେ ଗାଇଥିବା, କୁରର ସ୍ୱରରେ ଧ୍ୱନିତ, କୋଣାଳକ ଶବ୍ଦରେ ଘୋଷିତ, ସାରସ ଶବ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବନ ଓ ଉପବନରେ ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

6.39.12

हृष्टाः प्रमुदिता वीरा हरयः कामरूपिणः।
तेषां प्रविशतां तत्र वानराणां महौजसाम् ॥ ६.३९.१२ ॥

ହର୍ଷିତ, ପ୍ରମୁଦିତ, ବୀର, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରୀ ବାନରମାନେ; ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବାନରମାନଙ୍କର।

6.39.13

पुष्पसंसर्गसुरभिर्ववौ घ्राणसुखोऽनिलः।
अन्ये तु हरिवीराणां यूथान्निष्क्रम्य यूथपाः।
सुग्रीवेणाभ्यनुज्ञाता लङ्कां जग्मुः पताकिनीम् ॥ ६.३९.१३ ॥

ଫୁଲର ସଂସର୍ଗରେ ସୁଗନ୍ଧିତ, ନାକକୁ ସୁଖଦ ପବନ ବହିଲା। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ବାନରବୀରମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଯୂଥପତିମାନେ ନିଜ ନିଜ ଦଳରୁ ବାହାରି ପତାକାଶୋଭିତ ଲଙ୍କା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

6.39.14

वित्रासयन्तो विहगान् ग्लापयन्तो मृगद्विपान्।
कम्पयन्तश्च तां लङ्कां नादैः स्वैर्नदतां वराः ॥ ६.३९.१४ ॥

ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ମୃଗ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତ କରି, ନିଜ ଗର୍ଜନରେ ସେ ଲଙ୍କାକୁ କମ୍ପାଇ, ଗର୍ଜନକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀରମାନେ ଆଗେଇ ଗଲେ।

6.39.15

कुर्वन्तस्ते महावेगा महीं चरणपीडिताम्।
रजश्च सहसैवोर्ध्वं जगाम चरणोत्थितम् ॥ ६.३९.१५ ॥

ସେହି ମହାବେଗୀ ବାନରମାନେ ପାଦରେ ଦଳିତ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପାଇ ଚାଲିଲେ; ପାଦରୁ ଉଠିଥିବା ଧୂଳି ହଠାତ୍ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଗଲା।

6.39.16

ऋक्षाः सिंहाश्च महिषा वारणाश्च मृगाः खगाः।
तेन शब्देन वित्रस्ता जग्मुर्भीता दिशो दश ॥ ६.३९.१६ ॥

ଭାଲୁ, ସିଂହ, ମଇଁଷି, ହାତୀ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ସେ ଶବ୍ଦରେ ତ୍ରସ୍ତ ଓ ଭୀତ ହୋଇ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।

6.39.17

शिखरं तु त्रिकूटस्य प्रांशु चैकं दिविस्पृशम्।
समन्तात् पुष्पसंछन्नं महारजतसंनिभम् ॥ ६.३९.१७ ॥

ତ୍ରିକୂଟର ଏକ ଶିଖର ଉଚ୍ଚ ଥିଲା, ଆକାଶ ଛୁଉଁଥିଲା; ଚାରିପଟେ ଫୁଲରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ବଡ଼ ରୂପା ପରି ଚମକୁଥିଲା।

6.39.18

शतयोजनविस्तीर्णं विमलं चारुदर्शनम्।
श्लक्ष्णं श्रीमन्महच्चैव दुष्प्रापं शकुनैरपि ॥ ६.३९.१८ ॥

ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ, ନିର୍ମଳ, ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ଚିକ୍କଣ, ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଓ ବିଶାଳ ସେହି ଶିଖର ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ଥିଲା।

6.39.19

मनसापि दुरारोहं किं पुनः कर्मणा जनैः।
निविष्टा तस्य शिखरे लङ्का रावणपालिता ॥ ६.३९.१९ ॥

ମନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠାରେ ଆରୋହଣ କଷ୍ଟକର, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କଥା କ'ଣ? ତାହାର ଶିଖରରେ ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଲଙ୍କା ଅବସ୍ଥିତ।

6.39.20

दशयोजनविस्तीर्णा विंशद्योजनमायता।
सा पुरी गोपुरैरुच्चैः पाण्डुराम्बुदसंनिभैः।
काञ्चनेन च शालेन राजतेन च शोभते ॥ ६.३९.२० ॥

ଦଶ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ବିଂଶତି ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ ସେ ନଗରୀ, ଧଳା ମେଘ ସଦୃଶ ଉଚ୍ଚ ଗୋପୁର ଓ ସୁନା-ରୂପା ପ୍ରାଚୀରରେ ଶୋଭିତ।

6.39.21

प्रासादैश्च विमानैश्च लङ्का परमभूषिता।
घनैरिवातपापाये मध्यमं वैष्णवं पदम् ॥ ६.३९.२१ ॥

ପ୍ରାସାଦ ଓ ବିମାନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଳଙ୍କୃତ ଲଙ୍କା, ରୌଦ୍ର ଅବସାନରେ ମେଘ ପରି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟ ପଦ ସଦୃଶ ଦିଶେ।

6.39.22

यस्यां स्तम्भसहस्रेण प्रासादः समलंकृतः।
कैलासशिखराकारो दृश्यते खमिवोल्लिखन् ॥ ६.३९.२२ ॥

ସହସ୍ର ସ୍ତମ୍ଭରେ ଅଳଙ୍କୃତ ପ୍ରାସାଦ କୈଳାସ ଶିଖର ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଏ; ଯେପରି ଆକାଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଛି।

6.39.23

चैत्यः स राक्षसेन्द्रस्य बभूव पुरभूषणम्।
शतेन रक्षसां नित्यं यः समग्रेण रक्ष्यते ॥ ६.३९.२३ ॥

ସେହି ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଚୈତ୍ୟ ନଗରର ଭୂଷଣ ଥିଲା; ସମଗ୍ର ସେନାର ଶହେ ରାକ୍ଷସ ସର୍ବଦା ତାହାର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

6.39.24

मनोज्ञां काञ्चनवतीं पर्वतैरुपशोभिताम्।
नानाधातुविचित्रैश्च उद्यानैरुपशोभिताम् ॥ ६.३९.२४ ॥

ମନୋହର, ସୁନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପର୍ବତରେ ଶୋଭିତ, ବିବିଧ ଧାତୁରେ ବିଚିତ୍ର ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭିତ (ଲଙ୍କା)।

6.39.25

नानाविहगसंघुष्टां नानामृगनिषेविताम्।
नानाकुसुमसम्पन्नां नानाराक्षससेविताम् ॥ ६.३९.२५ ॥

ବହୁ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀଙ୍କ କୋଳାହଳରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ବହୁ ପ୍ରକାର ମୃଗଙ୍କ ସେବିତ, ବହୁ ପ୍ରକାର ପୁଷ୍ପରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ବହୁ ପ୍ରକାର ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ସେହି ନଗରୀ।

6.39.26

तां समृद्धां समृद्धार्थां लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मणाग्रजः।
रावणस्य पुरीं रामो ददर्श सह वानरैः ॥ ६.३९.२६ ॥

ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଧନସଂପଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ନଗରୀକୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିଲେ — ରାବଣଙ୍କ ସେହି ପୁରୀକୁ।

6.39.27

तां महागृहसम्बाधां दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः।
नगरीं त्रिदिवप्रख्यां विस्मयं प्राप वीर्यवान् ॥ ६.३९.२७ ॥

ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରାସାଦରେ ଠାସି ହୋଇଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗ ସଦୃଶ ସେହି ନଗରୀକୁ ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ରାମ ବିସ୍ମୟ ପାଇଲେ।

6.39.28

तां रत्नपूर्णां बहुसंविधानां
प्रासादमालाभिरलंकृतां च।
पुरीं महायन्त्रकवाटमुख्यां
ददर्श रामो महता बलेन ॥ ६.३९.२८ ॥

ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବହୁ ପ୍ରକାରରେ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ, ପ୍ରାସାଦ ପଙ୍କ୍ତିରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏବଂ ମହାଯନ୍ତ୍ର ଓ କବାଟରେ ପ୍ରଧାନ ସେହି ପୁରୀକୁ ରାମ ମହତୀ ସେନା ସହିତ ଦେଖିଲେ।