Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

6.4.1

श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं यथावदनुपूर्वशः।
ततोऽब्रवीन्महातेजा रामः सत्यपराक्रमः ॥ ६.४.१ ॥

ഹനുമാന്റെ വാക്കുകൾ യഥാവിധി, ക്രമമായി കേട്ട ശേഷം, മഹാതേജസ്വിയും സത്യപരാക്രമിയുമായ രാമൻ പറഞ്ഞു.

6.4.2

यन्निवेदयसे लङ्कां पुरीं भीमस्य रक्षसः।
क्षिप्रमेनां वधिष्यामि सत्यमेतद् ब्रवीमि ते ॥ ६.४.२ ॥

ഭീകരനായ രാക്ഷസന്റെ നഗരമായ ലങ്കയെ നീ വിവരിക്കുന്നു; അതിനെ ഞാൻ വേഗം നശിപ്പിക്കും; ഇത് നിന്നോട് സത്യമായി ഞാൻ പറയുന്നു.

6.4.3

अस्मिन् मुहूर्ते सुग्रीव प्रयाणमभिरोचय।
युक्तो मुहूर्ते विजये प्राप्तो मध्यं दिवाकरः ॥ ६.४.३ ॥

സുഗ്രീവാ! ഈ മുഹൂർത്തത്തിൽ തന്നെ യാത്ര അംഗീകരിക്കുക; വിജയത്തിന്റെ ഈ ശുഭമുഹൂർത്തത്തിൽ സൂര്യൻ മധ്യാകാശത്തെത്തി.

6.4.4

सीतां हृत्वा तु तद् यातु क्वासौ यास्यति जीवितः।
सीता श्रुत्वाभियानं मे आशामेष्यति जीविते।
जीवितान्तेऽमृतं स्पृष्ट्वा पीत्वामृतमिवातुरः ॥ ६.४.४ ॥

സീതയെ അപഹരിച്ച് അവൻ എവിടെ പോയാലും ജീവനോടെ എവിടെ നിൽക്കും? എന്റെ ആക്രമണം കേട്ട് സീത ജീവിതപ്രതീക്ഷ വീണ്ടെടുക്കും; മരണാസന്നനായ രോഗി അമൃതം തൊട്ടു കുടിച്ചു ജീവൻ നേടുന്നതുപോലെ.

6.4.5

उत्तराफाल्गुनी ह्यद्य श्वस्तु हस्तेन योक्ष्यते।
अभिप्रयाम सुग्रीव सर्वानीकसमावृताः ॥ ६.४.५ ॥

ഇന്ന് ഉത്തരഫല്‍ഗുനി; നാളെ അത് ഹസ്ത നക്ഷത്രവുമായി ചേരും; സുഗ്രീവാ! സർവ്വസേനയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നമുക്ക് പുറപ്പെടാം.

6.4.6

निमित्तानि च पश्यामि यानि प्रादुर्भवन्ति वै।
निहत्य रावणं सीतामानयिष्यामि जानकीम् ॥ ६.४.६ ॥

പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ശകുനങ്ങളും ഞാൻ കാണുന്നു; രാവണനെ വധിച്ച് ജാനകി സീതയെ ഞാൻ തിരികെ കൊണ്ടുവരും.

6.4.7

उपरिष्टाद्धि नयनं स्फुरमाणमिमं मम।
विजयं समनुप्राप्तं शंसतीव मनोरथम् ॥ ६.४.७ ॥

തീർച്ചയായും എന്റെ ഈ വലംകണ്ണ് മുകളിലേക്ക് തുടിക്കുന്നു; എന്റെ ആഗ്രഹത്തിന്റെ വിജയം ലഭിച്ചതായി അത് സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയുണ്ട്.

6.4.8

ततो वानरराजेन लक्ष्मणेन सुपूजितः।
उवाच रामो धर्मात्मा पुनरप्यर्थकोविदः ॥ ६.४.८ ॥

അപ്പോൾ വാനരരാജാവിനാലും ലക്ഷ്മണനാലും നന്നായി ആദരിക്കപ്പെട്ട ധർമ്മാത്മാവും കാര്യകുശലനുമായ രാമൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.

6.4.9

अग्रे यातु बलस्यास्य नीलो मार्गमवेक्षितुम्।
वृतः शतसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् ॥ ६.४.९ ॥

ഈ സേനയ്ക്ക് മുന്നിൽ നീലൻ പോയി വഴി പരിശോധിക്കട്ടെ; ചടുലരായ ഒരു ലക്ഷം വാനരന്മാർ അവനെ വളഞ്ഞിരിക്കട്ടെ.

6.4.10

फलमूलवता नील शीतकाननवारिणा।
पथा मधुमता चाशु सेनां सेनापते नय ॥ ६.४.१० ॥

നീലാ, സേനാപതേ, പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും തണുത്ത കാടുകളും ജലവുമുള്ള മധുരമായ വഴിയിലൂടെ വേഗം സേനയെ നയിക്കുക.

6.4.11

दूषयेयुर्दुरात्मानः पथि मूलफलोदकम्।
राक्षसाः पथि रक्षेथास्तेभ्यस्त्वं नित्यमुद्यतः ॥ ६.४.११ ॥

ദുഷ്ടന്മാരായ രാക്ഷസന്മാർ വഴിയിലെ കിഴങ്ങും പഴങ്ങളും വെള്ളവും മലിനമാക്കിയേക്കാം; നീ എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ അവരിൽനിന്ന് വഴി കാക്കണം.

6.4.12

निम्नेषु वनदुर्गेषु वनेषु च वनौकसः।
अभिप्लुत्याभिपश्येयुः परेषां निहितं बलम् ॥ ६.४.१२ ॥

താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും കാട്ടുകോട്ടകളിലും കാടുകളിലും വനവാസികളായ വാനരന്മാർ ചാടിച്ചെന്ന് ശത്രുക്കളുടെ ഒളിച്ചുവെച്ച സേനയെ കാണട്ടെ.

6.4.13

यत्तु फल्गु बलं किंचित् तदत्रैवोपपद्यताम्।
एतद्धि कृत्यं घोरं नो विक्रमेण प्रयुज्यताम् ॥ ६.४.१३ ॥

ചെറിയ സേന എന്തെങ്കിലുമുണ്ടെങ്കിൽ അത് ഇവിടെത്തന്നെ നിർത്തട്ടെ. നമ്മുടെ ഈ ഭയങ്കരമായ കർമ്മം വിക്രമത്തോടെ നടത്തട്ടെ.

6.4.14

सागरौघनिभं भीममग्रानीकं महाबलाः।
कपिसिंहाः प्रकर्षन्तु शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.४.१४ ॥

സമുദ്രത്തിരമാലകളുടെ പ്രവാഹം പോലെ ഭയങ്കരമായ മുൻസേനയെ, മഹാബലരായ കപിസിംഹങ്ങൾ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മുന്നോട്ടു നയിക്കട്ടെ.

6.4.15

गजश्च गिरिसंकाशो गवयश्च महाबलः।
गवाक्षश्चाग्रतो यातु गवां दृप्त इवर्षभः ॥ ६.४.१५ ॥

പർവതസമാനനായ ഗജനും മഹാബലനായ ഗവയനും ഗവാക്ഷനും മുന്നിൽ പോകട്ടെ; പശുക്കൾക്കിടയിൽ അഹങ്കാരിയായ കാള പോകുന്നതുപോലെ.

6.4.16

यातु वानरवाहिन्या वानरः प्लवतां पतिः।
पालयन् दक्षिणं पार्श्वमृषभो वानरर्षभः ॥ ६.४.१६ ॥

കുതിക്കുന്നവരുടെ നായകനായ ആ വാനരൻ, വാനരസേനയുടെ വലത്തെ പാർശ്വം കാത്തുകൊണ്ട് പോകട്ടെ; അവൻ വാനരരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഋഷഭൻ.

6.4.17

गन्धहस्तीव दुर्धर्षस्तरस्वी गन्धमादनः।
यातु वानरवाहिन्याः सव्यं पार्श्वमधिष्ठितः ॥ ६.४.१७ ॥

മദയാനപോലെ എതിർക്കാനാവാത്തവനും വേഗമുള്ളവനുമായ ഗന്ധമാദനൻ, വാനരസേനയുടെ ഇടത്തെ പാർശ്വത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ച് മുന്നോട്ടു പോകട്ടെ.

6.4.18

यास्यामि बलमध्येऽहं बलौघमभिहर्षयन्।
अधिरुह्य हनूमन्तमैरावतमिवेश्वरः ॥ ६.४.१८ ॥

ഇന്ദ്രൻ ഐരാവതത്തിൽ കയറി പോകുന്നതുപോലെ ഹനുമാനെ കയറി, വാനരസേനാപ്രവാഹത്തെ ഉത്സാഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ സേനയുടെ മധ്യത്തിലേക്ക് പോകും.

6.4.19

अङ्गदेनैष संयातु लक्ष्मणश्चान्तकोपमः।
सार्वभौमेन भूतेशो द्रविणाधिपतिर्यथा ॥ ६.४.१९ ॥

അംഗദനോടൊപ്പം ഈ ലക്ഷ്മണൻ പോകട്ടെ; അന്തകനു തുല്യനാണവൻ. സാർവഭൗമനോടൊപ്പം ഭൂതേശനും ധനാധിപതിയും പോകുന്നതുപോലെ.

6.4.20

जाम्बवांश्च सुषेणश्च वेगदर्शी च वानरः।
ऋक्षराजो महाबाहुः कुक्षिं रक्षन्तु ते त्रयः ॥ ६.४.२० ॥

ജാംബവാനും സുഷേണനും വേഗദർശി എന്ന വാനരനും മഹാബാഹുവായ ഋക്ഷരാജനും — ഈ മൂവരും നിന്റെ പാർശ്വം കാക്കട്ടെ.

6.4.21

राघवस्य वचः श्रुत्वा सुग्रीवो वाहिनीपतिः।
व्यादिदेश महावीर्यो वानरान् वानरर्षभः ॥ ६.४.२१ ॥

രാഘവന്റെ വാക്കു കേട്ട്, സേനാപതിയായ സുഗ്രീവൻ — മഹാവീര്യൻ, വാനരശ്രേഷ്ഠൻ — വാനരന്മാർക്ക് ആജ്ഞ നൽകി.

6.4.22

ते वानरगणाः सर्वे समुत्पत्य महौजसः।
गुहाभ्यः शिखरेभ्यश्च आशु पुप्लुविरे तदा ॥ ६.४.२२ ॥

മഹാതേജസ്വികളായ ആ വാനരസംഘങ്ങളെല്ലാം ഗുഹകളിൽ നിന്നും ശിഖരങ്ങളിൽ നിന്നും കുതിച്ചുയർന്ന് ഉടൻ ചാടി.

6.4.23

ततो वानरराजेन लक्ष्मणेन च पूजितः।
जगाम रामो धर्मात्मा ससैन्यो दक्षिणां दिशम् ॥ ६.४.२३ ॥

പിന്നെ വാനരരാജനായ സുഗ്രീവനാലും ലക്ഷ്മണനാലും ആദരിക്കപ്പെട്ട ധർമ്മാത്മാവായ രാമൻ സൈന്യസമേതം ദക്ഷിണദിശയിലേക്കു പോയി.

6.4.24

शतैः शतसहस्रैश्च कोटिभिश्चायुतैरपि।
वारणाभैश्च हरिभिर्ययौ परिवृतस्तदा ॥ ६.४.२४ ॥

നൂറുകണക്കിനും ലക്ഷങ്ങളാലും കോടികളാലും അയുതങ്ങളാലും ആനകൾക്കു തുല്യരായ വാനരന്മാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ അപ്പോൾ പോയി.

6.4.25

तं यान्तमनुयान्ती सा महती हरिवाहिनी।
हृष्टाः प्रमुदिताः सर्वे सुग्रीवेणापि पालिताः ॥ ६.४.२५ ॥

അവൻ പോകുമ്പോൾ ആ മഹത്തായ വാനരസേന അനുഗമിച്ചു; എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചും ആഹ്ലാദിച്ചും, സുഗ്രീവനാൽ സംരക്ഷിതരായി.

6.4.26

आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
क्ष्वेलन्तो निनदन्तश्च जग्मुर्वै दक्षिणां दिशम् ॥ ६.४.२६ ॥

ചാടിയും കുതിച്ചും ഗർജിച്ചും ആർത്തുവിളിച്ചും ആ വാനരന്മാർ തെക്കോട്ടുള്ള ദിശയിലേക്ക് പോയി.

6.4.27

भक्षयन्तः सुगन्धीनि मधूनि च फलानि च।
उद्वहन्तो महावृक्षान् मञ्जरीपुञ्जधारिणः ॥ ६.४.२७ ॥

സുഗന്ധമുള്ള തേനും പഴങ്ങളും ഭക്ഷിച്ചും വലിയ വൃക്ഷങ്ങൾ ചുമന്നും പൂങ്കുലകൾ ധരിച്ചും (അവർ പോയി).

6.4.28

अन्योन्यं सहसा दृप्ता निर्वहन्ति क्षिपन्ति च।
पतन्तश्चोत्पतन्त्यन्ये पातयन्त्यपरे परान् ॥ ६.४.२८ ॥

അഹങ്കാരികളായ ചില വാനരന്മാർ പരസ്പരം പെട്ടെന്ന് എടുത്തെറിഞ്ഞു; ചിലർ വീണു, ചിലർ കുതിച്ചുയർന്നു, മറ്റു ചിലർ മറ്റുള്ളവരെ വീഴ്ത്തി.

6.4.30

रावणो नो निहन्तव्यः सर्वे च रजनीचराः।
पुरस्तादृषभो नीलो वीरः कुमुद एव च।
पन्थानं शोधयन्ति स्म वानरैर्बहुभिः सह ॥ ६.४.३० ॥

"രാവണനെയും എല്ലാ രാക്ഷസരെയും നാം വധിക്കണം." മുന്നിൽ ഋഷഭനും നീലനും വീരനും കുമുദനും അനേകം വാനരന്മാരോടുകൂടി വഴി വൃത്തിയാക്കി.

6.4.31

मध्ये तु राजा सुग्रीवो रामो लक्ष्मण एव च।
बलिभिर्बहुभिर्भीमैर्वृतः शत्रुनिबर्हणः ॥ ६.४.३१ ॥

മധ്യത്തിൽ രാജാവായ സുഗ്രീവനും രാമനും ലക്ഷ്മണനും ഉണ്ടായിരുന്നു; ഭയങ്കരരായ അനേകം ബലവാന്മാരായ വീരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവരായി.

6.4.32

हरिः शतबलिर्वीरः कोटिभिर्दशभिर्वृतः।
सर्वामेको ह्यवष्टभ्य ररक्ष हरिवाहिनीम् ॥ ६.४.३२ ॥

ശതബലി എന്ന വീരനായ വാനര-നേതാവ് പത്തു കോടി വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; അവൻ ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ മുഴുവൻ വാനരസേനയെയും താങ്ങിനിർത്തി സംരക്ഷിച്ചു.

6.4.33

कोटीशतपरीवारः केसरी पनसो गजः।
अर्कश्च बहुभिः पार्श्वमेकं तस्याभिरक्षति ॥ ६.४.३३ ॥

കേസരി, പനസൻ, ഗജൻ, അർകൻ — ഇവർ നൂറുകണക്കിന് കോടി വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; അനേകം വാനരന്മാരോടൊപ്പം സേനയുടെ ഒരു പാർശ്വം അവർ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു.

6.4.34

सुषेणो जाम्बवांश्चैव ऋक्षैर्बहुभिरावृतौ।
सुग्रीवं पुरतः कृत्वा जघनं संररक्षतुः ॥ ६.४.३४ ॥

സുഷേണനും ജാംബവാനും — ഇരുവരും അനേകം ഋക്ഷന്മാരാൽ (കരടികളാൽ) ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; സുഗ്രീവനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവർ ഇരുവരും സേനയുടെ പിൻഭാഗം പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിച്ചു.

6.4.35

तेषां सेनापतिर्वीरो नीलो वानरपुंगवः।
सम्पतन् प्लवतां श्रेष्ठस्तद् बलं पर्यवारयत् ॥ ६.४.३५ ॥

അവരുടെയെല്ലാം സേനാപതി വീരനായ നീലനായിരുന്നു; വാനരശ്രേഷ്ഠനും ചാടുന്നവരിൽ മുന്നണിക്കാരനുമായ അവൻ ഓടിവന്ന് ആ സേനയെ ചുറ്റും വളഞ്ഞ് സംരക്ഷിച്ചു.

6.4.36

दरीमुखः प्रजङ्घश्च जम्भोऽथ रभसः कपिः।
सर्वतश्च ययुर्वीरास्त्वरयन्तः प्लवंगमान् ॥ ६.४.३६ ॥

ദരീമുഖൻ, പ്രജംഘൻ, ജംഭൻ, വീരനായ രഭസൻ എന്ന വാനരന്മാർ — ഈ വീരന്മാർ എല്ലായിടത്തും പോയി ചാടുന്ന വാനരന്മാരെ ത്വരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

6.4.37

एवं ते हरिशार्दूला गच्छन्ति बलदर्पिताः।
अपश्यन्त गिरिश्रेष्ठं सह्यं गिरिशतायुतम् ॥ ६.४.३७ ॥

ഇങ്ങനെ ബലാഭിമാനികളായ ആ വാനരശാർദൂലന്മാർ നടന്നു; നൂറുകണക്കിന് ശിഖരങ്ങളുള്ള പർവതശ്രേഷ്ഠമായ സഹ്യപർവതം അവർ കണ്ടു.

6.4.38

सरांसि च सुफुल्लानि तटाकानि वराणि च।
रामस्य शासनं ज्ञात्वा भीमकोपस्य भीतवत् ॥ ६.४.३८ ॥

രാമന്റെ കൽപ്പനയും ഭയങ്കരമായ കോപവും അറിഞ്ഞ്, പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങളും ശ്രേഷ്ഠമായ കുളങ്ങളും ഭയന്നതുപോലെ ആയി.

6.4.39

वर्जयन् नागराभ्याशांस्तथा जनपदानपि।
सागरौघनिभं भीमं तद् वानरबलं महत् ॥ ६.४.३९ ॥

നഗരങ്ങൾക്ക് സമീപമുള്ള ജനപദങ്ങളെയും ഒഴിവാക്കി, സമുദ്രത്തിരമാലപോലെ ഭയങ്കരമായ ആ മഹത്തായ വാനരസൈന്യം (മുന്നോട്ടു നീങ്ങി).

6.4.40

निःससर्प महाघोरं भीमघोषमिवार्णवम्।
तस्य दाशरथेः पार्श्वे शूरास्ते कपिकुञ्जराः ॥ ६.४.४० ॥

ഭയങ്കരമായ ഘോഷത്തോടെ സമുദ്രം പോലെ ആ സൈന്യം പുറപ്പെട്ടു; ദശരഥപുത്രനായ രാമന്റെ പാർശ്വത്തിൽ ആ ശൂരരായ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ (നടന്നു).

6.4.41

तूर्णमापुप्लुवुः सर्वे सदश्वा इव चोदिताः।
कपिभ्यामुह्यमानौ तौ शुशुभाते नरर्षभौ ॥ ६.४.४१ ॥

എല്ലാവരും വേഗത്തിൽ കുതിച്ചു, നല്ല കുതിരകൾ തെളിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ; വാനരന്മാർ ചുമന്ന ആ രണ്ട് നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ശോഭിച്ചു.

6.4.42

महद्भ्यामिव संस्पृष्टौ ग्रहाभ्यां चन्द्रभास्करौ।
ततो वानरराजेन लक्ष्मणेन सुपूजितः ॥ ६.४.४२ ॥

വലിയ ഗ്രഹങ്ങളാൽ സ്പർശിക്കപ്പെട്ട ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെ ആ ഇരുവരും (ശോഭിച്ചു). പിന്നെ വാനരരാജാവിനാലും ലക്ഷ്മണനാലും നന്നായി ആദരിക്കപ്പെട്ട (രാമൻ)...

6.4.43

जगाम रामो धर्मात्मा ससैन्यो दक्षिणां दिशम्।
तमङ्गदगतो रामं लक्ष्मणः शुभया गिरा ॥ ६.४.४३ ॥

ധർമ്മാത്മാവായ രാമൻ സൈന്യസഹിതം ദക്ഷിണദിക്കിലേക്ക് പോയി. അംഗദന്റെ മുകളിലിരുന്ന രാമനോട് ലക്ഷ്മണൻ ശുഭവാക്കുകളാൽ (പറഞ്ഞു)...

6.4.44

उवाच परिपूर्णार्थं पूर्णार्थप्रतिभानवान्।
हृतामवाप्य वैदेहीं क्षिप्रं हत्वा च रावणम् ॥ ६.४.४४ ॥

പൂർണ്ണലക്ഷ്യമുള്ളവനും പൂർണ്ണാർത്ഥം ഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രതിഭയുള്ളവനുമായ അവൻ പറഞ്ഞു — വൈദേഹിയെ വീണ്ടെടുത്ത്, വേഗം രാവണനെ വധിച്ച്.

6.4.45

समृद्धार्थः समृद्धार्थामयोध्यां प्रतियास्यसि।
महान्ति च निमित्तानि दिवि भूमौ च राघव ॥ ६.४.४५ ॥

ഹേ രാഘവാ! അങ്ങയുടെ ലക്ഷ്യം സഫലമായി; സമൃദ്ധമായ അയോധ്യയിലേക്ക് അങ്ങ് മടങ്ങും. ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും മഹത്തായ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ കാണുന്നു.

6.4.46

शुभानि तव पश्यामि सर्वाण्येवार्थसिद्धये।
अनुवाति शिवो वायुः सेनां मृदुहितः सुखः ॥ ६.४.४६ ॥

അങ്ങയുടെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കുള്ള എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഞാൻ കാണുന്നു. ശുഭകരവും മൃദുവും ഹിതകരവും സുഖകരവുമായ കാറ്റ് സേനയെ പിന്തുടർന്ന് വീശുന്നു.

6.4.47

पूर्णवल्गुस्वराश्चेमे प्रवदन्ति मृगद्विजाः।
प्रसन्नाश्च दिशः सर्वा विमलश्च दिवाकरः ॥ ६.४.४७ ॥

ഈ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ മധുരസ്വരത്തിൽ വിളിക്കുന്നു. എല്ലാ ദിക്കുകളും പ്രസന്നമാണ്; സൂര്യൻ നിർമ്മലനാണ്.

6.4.48

उशना च प्रसन्नार्चिरनु त्वां भार्गवो गतः।
ब्रह्मराशिर्विशुद्धश्च शुद्धाश्च परमर्षयः।
अर्चिष्मन्तः प्रकाशन्ते ध्रुवं सर्वे प्रदक्षिणम् ॥ ६.४.४८ ॥

ഭൃഗുപുത്രനായ ഉശനസ്സ് (ശുക്രൻ) തെളിഞ്ഞ പ്രകാശത്തോടെ അങ്ങയെ പിന്തുടർന്നു. നിർമ്മലമായ ബ്രഹ്മരാശിയും ശുദ്ധരായ പരമഋഷിമാരും തേജസ്സോടെ തീർച്ചയായും പ്രദക്ഷിണമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.

6.4.49

त्रिशङ्कुर्विमलो भाति राजर्षिः सपुरोहितः।
पितामहः पुरोऽस्माकमिक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ॥ ६.४.४९ ॥

നിർമ്മലനായ ത്രിശങ്കു രാജർഷി തന്റെ പുരോഹിതനോടൊപ്പം തിളങ്ങുന്നു. അവൻ നമ്മുടെ മുന്നിലുണ്ട്; മഹാത്മാക്കളായ ഇക്ഷ്വാകുക്കളുടെ പിതാമഹൻ.

6.4.50

विमले च प्रकाशेते विशाखे निरुपद्रवे।
नक्षत्रं परमस्माकमिक्ष्वाकूणां महात्मनाम् ॥ ६.४.५० ॥

തെളിഞ്ഞതും ഉപദ്രവരഹിതവുമായ വിശാഖ നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രകാശിക്കുന്നു; അത് മഹാത്മാക്കളായ ഇക്ഷ്വാകുക്കളുടെ പരമനക്ഷത്രമാണ്.

6.4.51

नैर्ऋतं नैर्ऋतानां च नक्षत्रमतिपीड्यते।
मूलो मूलवता स्पृष्टो धूप्यते धूमकेतुना ॥ ६.४.५१ ॥

രാക്ഷസരുടെ നൈരൃത നക്ഷത്രം അതിപീഡിതമാകുന്നു; മൂലനക്ഷത്രത്തെ മൂലവാൻ സ്പർശിച്ച് ധൂമകേതു പുകയ്ക്കുന്നു.

6.4.52

सर्वं चैतद् विनाशाय राक्षसानामुपस्थितम्।
काले कालगृहीतानां नक्षत्रं ग्रहपीडितम् ॥ ६.४.५२ ॥

ഇതെല്ലാം രാക്ഷസരുടെ നാശത്തിനായി വന്നുചേർന്നിരിക്കുന്നു; കാലം പിടികൂടിയവരുടെ നക്ഷത്രം ഗ്രഹപീഡിതമാണ്.

6.4.53

प्रसन्नाः सुरसाश्चापो वनानि फलवन्ति च।
प्रवान्ति नाधिका गन्धा यथर्तुकुसुमा द्रुमाः ॥ ६.४.५३ ॥

ജലം തെളിഞ്ഞതും മധുരമുള്ളതുമാണ്; വനങ്ങൾ ഫലസമൃദ്ധമാണ്; സുഗന്ധങ്ങൾ അതിരുകവിയാതെ വീശുന്നു; വൃക്ഷങ്ങൾ ഋതുവിനൊത്ത് പൂക്കുന്നു.

6.4.54

व्यूढानि कपिसैन्यानि प्रकाशन्तेऽधिकं प्रभो।
देवानामिव सैन्यानि संग्रामे तारकामये।
एवमार्य समीक्ष्यैतत् प्रीतो भवितुमर्हसि ॥ ६.४.५४ ॥

പ്രഭോ, വ്യൂഹമായി നിൽക്കുന്ന കപിസൈന്യങ്ങൾ അതിശയം തിളങ്ങുന്നു; താരകാസുരയുദ്ധത്തിൽ ദേവസൈന്യങ്ങളെപ്പോലെ. ആര്യാ, ഇതു കണ്ട് നീ സന്തോഷിക്കണം.

6.4.55

अथावृत्य महीं कृत्स्नां जगाम हरिवाहिनी ॥ ६.४.५५ ॥

അനന്തരം ഭൂമി മുഴുവൻ മൂടി വാനരസൈന്യം മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.

6.4.56

ऋक्षवानरशार्दूलैर्नखद्रंष्ट्रायुधैरपि।
कराग्रैश्चरणाग्रैश्च वानरैरुद्धतं रजः ॥ ६.४.५६ ॥

നഖങ്ങളും പല്ലുകളും ആയുധമാക്കിയ കരടി-വാനര ശാർദൂലന്മാരും വാനരരും കൈവിരൽത്തുമ്പുകളും കാൽവിരൽത്തുമ്പുകളും കൊണ്ടുയർത്തിയ പൊടി ഉയർന്നു.

6.4.57

भीममन्तर्दधे लोकं निवार्य सवितुः प्रभाम्।
सपर्वतवनाकाशं दक्षिणां हरिवाहिनी ॥ ६.४.५७ ॥

സൂര്യപ്രഭ തടഞ്ഞ് ലോകത്തെ ഭീകരമായി മറച്ച്, പർവതങ്ങളും വനങ്ങളും ആകാശവുമായി വാനരസേന ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് നീങ്ങി.

6.4.58

छादयन्ती ययौ भीमा द्यामिवाम्बुदसंततिः।
उत्तरन्त्याश्च सेनायाः सततं बहुयोजनम् ॥ ६.४.५८ ॥

ആകാശത്തെ മൂടി ഭീകരമായി മേഘനിരപോലെ ആ സേന നീങ്ങി; ആ സേന തുടർച്ചയായി പല യോജനകൾ കടന്നുപോയി.

6.4.59

नदीस्रोतांसि सर्वाणि सस्यन्दुर्विपरीतवत्।
सरांसि विमलाम्भांसि द्रुमाकीर्णांश्च पर्वतान् ॥ ६.४.५९ ॥

എല്ലാ നദികളുടെയും ഒഴുക്ക് വിപരീതമായി ഒഴുകി; തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ള തടാകങ്ങളും മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ പർവതങ്ങളും (അങ്ങനെതന്നെ).

6.4.60

समान् भूमिप्रदेशांश्च वनानि फलवन्ति च।
मध्येन च समन्ताच्च तिर्यक् चाधश्च साविशत् ॥ ६.४.६० ॥

സമതലപ്രദേശങ്ങളും ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനങ്ങളും; സേന നടുവിലൂടെയും ചുറ്റിലും, കുറുകെയും താഴെയും പ്രവേശിച്ചു.

6.4.61

समावृत्य महीं कृत्स्नां जगाम महती चमूः।
ते हृष्टवदनाः सर्वे जग्मुर्मारुतरंहसः ॥ ६.४.६१ ॥

ഭൂമി മുഴുവൻ മൂടി ആ മഹാസേന നീങ്ങി; അവരെല്ലാവരും സന്തോഷമുഖത്തോടെ, കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ പോയി.

6.4.62

हरयो राघवस्यार्थे समारोपितविक्रमाः।
हर्षं वीर्यं बलोद्रेकान् दर्शयन्तः परस्परम् ॥ ६.४.६२ ॥

രാഘവന്റെ കാര്യത്തിനായി വിക്രമം ഉണർന്ന വാനരർ, സന്തോഷവും വീര്യവും ബലോദ്രേകവും പരസ്പരം കാട്ടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

6.4.63

यौवनोत्सेकजाद् दर्पाद् विविधांश्चक्रुरध्वनि।
तत्र केचिद् द्रुतं जग्मुरुत्पेतुश्च तथापरे ॥ ६.४.६३ ॥

യൗവനോത്സാഹത്തിൽനിന്നുണ്ടായ അഹങ്കാരത്താൽ അവർ വഴിയിൽ പലവിധ കളികൾ കാട്ടി. അവിടെ ചിലർ വേഗത്തിൽ ഓടി; മറ്റു ചിലർ ചാടിയുയർന്നു.

6.4.64

केचित् किलकिलां चक्रुर्वानरा वनगोचराः।
प्रास्फोटयंश्च पुच्छानि संनिजघ्नुः पदान्यपि ॥ ६.४.६४ ॥

വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വാനരരിൽ ചിലർ കിലകിലാരവം മുഴക്കി. വാലുകൾ അടിച്ചും കാലുകൾകൊണ്ടും ശക്തമായി തട്ടി.

6.4.65

भुजान् विक्षिप्य शैलांश्च द्रुमानन्ये बभञ्जिरे।
आरोहन्तश्च शृङ्गाणि गिरीणां गिरिगोचराः ॥ ६.४.६५ ॥

ചിലർ കൈകൾ വീശി മലകളെയും, മറ്റുചിലർ മരങ്ങളെയും ഒടിച്ചു. മലകളിൽ വസിക്കുന്ന വാനരർ മലമുകളിലേക്ക് കയറി.

6.4.66

महानादान् प्रमुञ्चन्ति क्ष्वेडामन्ये प्रचक्रिरे।
ऊरुवेगैश्च ममृदुर्लताजालान्यनेकशः ॥ ६.४.६६ ॥

ചിലർ മഹാനാദങ്ങൾ മുഴക്കി; മറ്റുചിലർ ഉച്ചത്തിൽ അലറി. തുടകളുടെ വേഗത്താൽ പല ഇടങ്ങളിലും വള്ളിപ്പടർപ്പുകൾ ഞെരിച്ചു.

6.4.67

जृम्भमाणाश्च विक्रान्ता विचिक्रीडुः शिलाद्रुमैः।
ततः शतसहस्रैश्च कोटिभिश्च सहस्रशः ॥ ६.४.६७ ॥

കോട്ടുവായിട്ടും ശരീരം നിവർത്തിയും ശൂര വാനരർ പാറകളോടും മരങ്ങളോടും കളിച്ചു. പിന്നെ നൂറായിരങ്ങളും കോടികളും ആയിരങ്ങളും ചേർന്ന സൈന്യം മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.

6.4.68

वानराणां सुघोराणां श्रीमत्परिवृता मही।
सा स्म याति दिवारात्रं महती हरिवाहिनी ॥ ६.४.६८ ॥

ഭയങ്കരരായ വാനരന്മാരാൽ നിറഞ്ഞ, ശ്രീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ ഭൂമി — ആ മഹാ വാനരസേന രാവും പകലും മുന്നോട്ടു നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

6.4.69

प्रहृष्टमुदिताः सर्वे सुग्रीवेणाभिपालिताः।
वानरास्त्वरिता यान्ति सर्वे युद्धाभिनन्दिनः।
प्रमोक्षयिषवः सीतां मुहूर्तं क्वापि नावसन् ॥ ६.४.६९ ॥

സുഗ്രീവനാൽ സംരക്ഷിതരായ എല്ലാ വാനരന്മാരും സന്തോഷത്താലും ഉല്ലാസത്താലും നിറഞ്ഞിരുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന അവരെല്ലാം സീതയെ മോചിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു; ഒരു നിമിഷം പോലും എവിടെയും തങ്ങിയില്ല.

6.4.70

ततः पादपसम्बाधं नानावनसमायुतम्।
सह्यपर्वतमासाद्य वानरास्ते समारुहन् ॥ ६.४.७० ॥

പിന്നീട് മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും പല വനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ സഹ്യപർവതത്തിലെത്തി ആ വാനരന്മാർ അതിന്മേൽ കയറി.

6.4.71

काननानि विचित्राणि नदीप्रस्रवणानि च।
पश्यन्नपि ययौ रामः सह्यस्य मलयस्य च ॥ ६.४.७१ ॥

വൈചിത്ര്യമാർന്ന വനങ്ങളും നദികളും അരുവികളും കണ്ടുകൊണ്ട് രാമൻ സഹ്യന്റെയും മലയത്തിന്റെയും നടുവിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു.

6.4.72

चम्पकांस्तिलकांश्चूतानशोकान् सिन्दुवारकान्।
तिनिशान् करवीरांश्च भञ्जन्ति स्म प्लवंगमाः ॥ ६.४.७२ ॥

ചമ്പകം, തിലകം, മാവ്, അശോകം, സിന്ദുവാരം, തിനിശം, കരവീരം എന്നീ മരങ്ങളെ ആ ചാടുന്ന വാനരന്മാർ ഒടിച്ചുകളഞ്ഞു.

6.4.73

अङ्कोलांश्च करञ्जांश्च प्लक्षन्यग्रोधपादपान्।
जम्बूकामलकान् नीपान् भञ्जन्ति स्म प्लवंगमाः ॥ ६.४.७३ ॥

അങ്കോലം, കരഞ്ജം, പ്ലക്ഷം, ആൽ, ഞാവൽ, നെല്ലി, നീപം എന്നീ മരങ്ങളെ ആ ചാടുന്ന വാനരന്മാർ ഒടിച്ചു.

6.4.74

प्रस्तरेषु च रम्येषु विविधाः काननद्रुमाः।
वायुवेगप्रचलिताः पुष्पैरवकिरन्ति तान् ॥ ६.४.७४ ॥

മനോഹരമായ പാറകളിൽ കാട്ടിലെ വിവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ കാറ്റിന്റെ വേഗത്താൽ ഇളകി അവരുടെ മേൽ പൂക്കൾ വർഷിച്ചു.

6.4.75

मारुतः सुखसंस्पर्शो वाति चन्दनशीतलः।
षट्पदैरनुकूजद्भिर्वनेषु मधुगन्धिषु ॥ ६.४.७५ ॥

സുഖസ്പർശമുള്ള, ചന്ദനംപോലെ തണുത്ത കാറ്റ് വീശുന്നു; തേൻമണമുള്ള വനങ്ങളിൽ വണ്ടുകൾ മൂളുന്നു.

6.4.76

अधिकं शैलराजस्तु धातुभिस्तु विभूषितः।
धातुभ्यः प्रसृतो रेणुर्वायुवेगेन घट्टितः ॥ ६.४.७६ ॥

പർവതരാജൻ ധാതുക്കളാൽ വളരെ അലങ്കൃതനായിരുന്നു; കാറ്റിന്റെ വേഗത്താൽ ധാതുക്കളിൽനിന്ന് പൊടി പടർന്നു.

6.4.77

सुमहद्वानरानीकं छादयामास सर्वतः।
गिरिप्रस्थेषु रम्येषु सर्वतः सम्प्रपुष्पिताः ॥ ६.४.७७ ॥

വലിയ വാനരസൈന്യം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചു; മനോഹരമായ മലമ്പ്രദേശങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും പൂക്കൾ പൂർണമായി വിരിഞ്ഞിരുന്നു.

6.4.78

केतक्यः सिन्दुवाराश्च वासन्त्यश्च मनोरमाः।
माधव्यो गन्धपूर्णाश्च कुन्दगुल्माश्च पुष्पिताः ॥ ६.४.७८ ॥

കേതകി, സിന്ദുവാരം, മനോഹരമായ വാസന്തി, സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ മാധവി, കുന്ദക്കുറ്റിച്ചെടികൾ — എല്ലാം പൂത്തുനിന്നു.

6.4.79

चिरिबिल्वा मधूकाश्च वञ्जुला बकुलास्तथा।
रञ्जकास्तिलकाश्चैव नागवृक्षाश्च पुष्पिताः ॥ ६.४.७९ ॥

ചിരിബിൽവം, മധൂകം, വഞ്ജുലം, ബകുലം, രഞ്ജകം, തിലകം, നാഗവൃക്ഷം — ഇവയും പൂത്തുനിന്നു.

6.4.80

चूताः पाटलिकाश्चैव कोविदाराश्च पुष्पिताः।
मुचुलिन्दार्जुनाश्चैव शिंशपाः कुटजास्तथा ॥ ६.४.८० ॥

മാവുകളും പാടലിയും പൂത്തുനിന്ന കോവിദാരവും; മുചുലിന്ദം, അർജുനം, ശിംശപം, കുടജം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.

6.4.81

हिन्तालास्तिनिशाश्चैव चूर्णका नीपकास्तथा।
नीलाशोकाश्च सरला अङ्कोलाः पद्मकास्तथा ॥ ६.४.८१ ॥

ഹിന്താലം, തിനിശം, ചൂർണകം, നീപം എന്നിവയും; നീലാശോകം, സരളം, അങ്കോലം, പദ്മകം എന്നിവയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.

6.4.82

प्रीयमाणैः प्लवंगैस्तु सर्वे पर्याकुलीकृताः।
वाप्यस्तस्मिन् गिरौ रम्याः पल्वलानि तथैव च ॥ ६.४.८२ ॥

ആ മലയിലെ മനോഹരമായ ജലാശയങ്ങളും കുളങ്ങളും സന്തുഷ്ടരായ വാനരന്മാർ പൂർണമായി കലക്കിയിരുന്നു.

6.4.83

चक्रवाकानुचरिताः कारण्डवनिषेविताः।
प्लवैः क्रौञ्चैश्च संकीर्णा वराहमृगसेविताः ॥ ६.४.८३ ॥

ചക്രവാകങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നവയും, കാരണ്ഡവങ്ങൾ വസിക്കുന്നവയും, പ്ലവ, ക്രൗഞ്ച പക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞവയും, വരാഹങ്ങളും മൃഗങ്ങളും സേവിക്കുന്നവയുമായിരുന്നു.

6.4.84

ऋक्षैस्तरक्षुभिः सिंहैः शार्दूलैश्च भयावहैः।
व्यालैश्च बहुभिर्भीमैः सेव्यमानाः समन्ततः ॥ ६.४.८४ ॥

കരടികൾ, തരക്ഷുക്കൾ, സിംഹങ്ങൾ, കടുവകൾ, ഭയങ്കരങ്ങളായ പല പാമ്പുകൾ എന്നിവയാൽ ചുറ്റും സേവിക്കപ്പെടുന്നവ.

6.4.85

पद्मैः सौगन्धिकैः फुल्लैः कुमुदैश्चोत्पलैस्तथा।
वारिजैर्विविधैः पुष्पै रम्यास्तत्र जलाशयाः ॥ ६.४.८५ ॥

അവിടത്തെ ജലാശയങ്ങൾ താമര, സൗഗന്ധികം, വിരിഞ്ഞ കുമുദം, ഉത്പലം, പിന്നെ പലതരം ജലപുഷ്പങ്ങൾ എന്നിവയാൽ മനോഹരമായിരുന്നു.

6.4.86

तस्य सानुषु कूजन्ति नानाद्विजगणास्तथा।
स्नात्वा पीत्वोदकान्यत्र जले क्रीडन्ति वानराः ॥ ६.४.८६ ॥

ആ പർവതച്ചരിവുകളിൽ വിവിധ പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളും കൂവിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അവിടത്തെ വെള്ളത്തിൽ കുളിച്ചും വെള്ളം കുടിച്ചും വാനരന്മാർ ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

6.4.87

अन्योन्यं प्लावयन्ति स्म शैलमारुह्य वानराः।
फलान्यमृतगन्धीनि मूलानि कुसुमानि च ॥ ६.४.८७ ॥

മലകയറി വാനരന്മാർ പരസ്പരം വെള്ളത്തിൽ മുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അമൃതുപോലെ സുഗന്ധമുള്ള പഴങ്ങളും വേരുകളും പൂക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

6.4.88

बभञ्जुर्वानरास्तत्र पादपानां मदोत्कटाः।
द्रोणमात्रप्रमाणानि लम्बमानानि वानराः ॥ ६.४.८८ ॥

അവിടെ മദോന്മത്തരായ വാനരന്മാർ ദ്രോണ അളവിലുള്ള തൂങ്ങിക്കിടന്ന മരങ്ങളെ ഒടിച്ചു.

6.4.89

ययुः पिबन्तः स्वस्थास्ते मधूनि मधुपिङ्गलाः।
पादपानवभञ्जन्तो विकर्षन्तस्तथा लताः ॥ ६.४.८९ ॥

തേൻപോലെ മഞ്ഞച്ച നിറമുള്ള അവർ തേൻ കുടിച്ചുകൊണ്ട് സ്വസ്ഥരായി പോയി; മരങ്ങൾ ഒടിച്ചും വള്ളികൾ വലിച്ചും.

6.4.90

विधमन्तो गिरिवरान् प्रययुः प्लवगर्षभाः।
वृक्षेभ्योऽन्ये तु कपयो नदन्तो मधु दर्पिताः ॥ ६.४.९० ॥

ശ്രേഷ്ഠപർവതങ്ങളെ ഇളക്കിക്കൊണ്ട് വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാർ പോയി. മറ്റു വാനരന്മാർ തേനിൽ ഉന്മത്തരായി മരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗർജിച്ചു.

6.4.91

अन्ये वृक्षान् प्रपद्यन्ते प्रपिबन्त्यपि चापरे।
बभूव वसुधा तैस्तु सम्पूर्णा हरिपुङ्गवैः।
यथा कमलकेदारैः पक्वैरिव वसुंधरा ॥ ६.४.९१ ॥

ചിലർ മരങ്ങളിൽ കയറി, മറ്റുചിലർ വെള്ളം കുടിച്ചു. ആ ഭൂമി ആ വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരാൽ നിറഞ്ഞു; പഴുത്ത താമരപ്പാടങ്ങളാൽ ഭൂമി നിറയുംപോലെ.

6.4.92

महेन्द्रमथ सम्प्राप्य रामो राजीवलोचनः।
आरुरोह महाबाहुः शिखरं द्रुमभूषितम् ॥ ६.४.९२ ॥

പിന്നീട് മഹേന്ദ്രപർവതത്തിൽ എത്തി, താമരക്കണ്ണനും മഹാബാഹുവുമായ രാമൻ വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ശിഖരത്തിൽ കയറി.

6.4.93

ततः शिखरमारुह्य रामो दशरथात्मजः।
कूर्ममीनसमाकीर्णमपश्यत् सलिलाशयम् ॥ ६.४.९३ ॥

പിന്നെ ശിഖരത്തിൽ കയറിയ ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ, ആമകളും മീനുകളും നിറഞ്ഞ ജലാശയമായ സമുദ്രത്തെ കണ്ടു.

6.4.94

ते सह्यं समतिक्रम्य मलयं च महागिरिम्।
आसेदुरानुपूर्व्येण समुद्रं भीमनिःस्वनम् ॥ ६.४.९४ ॥

അവർ സഹ്യപർവതവും മഹാപർവതമായ മലയവും കടന്ന്, ഭയങ്കരമായി ഗർജിക്കുന്ന സമുദ്രത്തെ ക്രമത്തിൽ എത്തി.

6.4.95

अवरुह्य जगामाशु वेलावनमनुत्तमम्।
रामो रमयतां श्रेष्ठः ससुग्रीवः सलक्ष्मणः ॥ ६.४.९५ ॥

ഇറങ്ങി, ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ സുഗ്രീവനോടും ലക്ഷ്മണനോടും ഒപ്പം വേഗത്തിൽ തീരത്തെ ഉത്തമവനത്തിലേക്കു പോയി.

6.4.96

अथ धौतोपलतलां तोयौघैः सहसोत्थितैः।
वेलामासाद्य विपुलां रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.४.९६ ॥

പിന്നെ, പെട്ടെന്നുയർന്ന ജലപ്രവാഹങ്ങളാൽ പാറകളുടെ പരപ്പ് കഴുകപ്പെട്ട വിശാലമായ തീരത്തെത്തി രാമൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

6.4.97

एते वयमनुप्राप्ताः सुग्रीव वरुणालयम्।
इहेदानीं विचिन्ता सा या नः पूर्वमुपस्थिता ॥ ६.४.९७ ॥

ഹേ സുഗ്രീവാ! നാം വരുണന്റെ ആലയമായ സമുദ്രത്തിലെത്തി. മുമ്പ് നമ്മുടെ മുന്നിൽ വന്ന ആ കാര്യം ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ആലോചിക്കണം.

6.4.98

अतः परमतीरोऽयं सागरः सरितां पतिः।
न चायमनुपायेन शक्यस्तरितुमर्णवः ॥ ६.४.९८ ॥

അതുകൊണ്ട് നദികളുടെ നാഥനായ ഈ സമുദ്രത്തിന് അക്കരെയെന്ന തീരമില്ല; ഏതൊരു ഉപായംകൊണ്ടും ഈ സമുദ്രം കടക്കുക സാധ്യമല്ല.

6.4.99

तदिहैव निवेशोऽस्तु मन्त्रः प्रस्तूयतामिह।
यथेदं वानरबलं परं पारमवाप्नुयात् ॥ ६.४.९९ ॥

അതുകൊണ്ട് ഇവിടെത്തന്നെ പാളയമിടട്ടെ, ഇവിടെത്തന്നെ ആലോചന അവതരിപ്പിക്കട്ടെ; ഈ വാനരസേനയ്ക്ക് അക്കര എത്താൻ കഴിയേണ്ടതിന്.

6.4.100

इतीव स महाबाहुः सीताहरणकर्शितः।
रामः सागरमासाद्य वासमाज्ञापयत् तदा ॥ ६.४.१०० ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സീതാപഹരണത്താൽ ക്ഷീണിതനായ ആ മഹാബാഹു രാമൻ സമുദ്രതീരത്തെത്തി അപ്പോൾ പാളയമിറങ്ങാൻ കൽപ്പിച്ചു.

6.4.101

सर्वाः सेना निवेश्यन्तां वेलायां हरिपुङ्गव।
सम्प्राप्तो मन्त्रकालो नः सागरस्येह लङ्घने ॥ ६.४.१०१ ॥

വാനരശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാ സേനകളും തീരത്ത് പാളയമിറങ്ങട്ടെ; സമുദ്രം കടക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കേണ്ട സമയം ഇപ്പോൾ നമുക്കെത്തി.

6.4.102

स्वां स्वां सेनां समुत्सृज्य मा च कश्चित् कुतो व्रजेत्।
गच्छन्तु वानराः शूरा ज्ञेयं छन्नं भयं च नः ॥ ६.४.१०२ ॥

സ്വന്തം സേനയെ വിട്ട് ആരും എവിടെയും പോകരുത്; ശൂരരായ വാനരന്മാർ അവിടേക്ക് പോകട്ടെ; നമുക്ക് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഭയം അറിയപ്പെടണം.

6.4.103

रामस्य वचनं श्रुत्वा सुग्रीवः सहलक्ष्मणः।
सेनां निवेशयत् तीरे सागरस्य द्रुमायुते ॥ ६.४.१०३ ॥

രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം സുഗ്രീവൻ മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സമുദ്രതീരത്ത് സേനയെ പാളയമിറക്കി.

6.4.104

विरराज समीपस्थं सागरस्य च तद् बलम्।
मधुपाण्डुजलः श्रीमान् द्वितीय इव सागरः ॥ ६.४.१०४ ॥

സമുദ്രത്തിനരികെ നിന്ന ആ സൈന്യം തിളങ്ങി; തേൻപോലെ വിളറിയ ജലമുള്ള മറ്റൊരു ശ്രീമാനായ സമുദ്രംപോലെയായിരുന്നു.

6.4.105

वेलावनमुपागम्य ततस्ते हरिपुङ्गवाः।
निविष्टाश्च परं पारं काङ्क्षमाणा महोदधेः ॥ ६.४.१०५ ॥

പിന്നെ ആ തീരവനത്തിലെത്തി, ആ ശ്രേഷ്ഠ വാനരന്മാർ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ മറുകര ആഗ്രഹിച്ച് അവിടെ പാർപ്പുറപ്പിച്ചു.

6.4.106

तेषां निविशमानानां सैन्यसंनाहनिःस्वनः।
अन्तर्धाय महानादमर्णवस्य प्रशुश्रुवे ॥ ६.४.१०६ ॥

അവിടെ പാർപ്പുറപ്പിച്ചവരുടെ സൈന്യസന്നാഹത്തിന്റെ ശബ്ദം, സമുദ്രത്തിന്റെ മഹാനാദത്തെയും മറച്ചുകൊണ്ട് കേട്ടു.

6.4.107

सा वानराणां ध्वजिनी सुग्रीवेणाभिपालिता।
त्रिधा निविष्टा महती रामस्यार्थपराभवत् ॥ ६.४.१०७ ॥

സുഗ്രീവൻ സംരക്ഷിച്ച ആ വാനര മഹാസേന മൂന്നായി പിരിഞ്ഞ് പാർപ്പുറപ്പിച്ച്, രാമന്റെ കാര്യത്തിൽ മുഴുകി നിന്നു.

6.4.108

सा महार्णवमासाद्य हृष्टा वानरवाहिनी।
वायुवेगसमाधूतं पश्यमाना महार्णवम् ॥ ६.४.१०८ ॥

മഹാസമുദ്രത്തിലെത്തിയ ആ സന്തുഷ്ട വാനരസേന, കാറ്റിന്റെ വേഗത്താൽ ഇളകിയ ആ മഹാസമുദ്രം കണ്ടു.

6.4.109

दूरपारमसम्बाधं रक्षोगणनिषेवितम्।
पश्यन्तो वरुणावासं निषेदुर्हरियूथपाः ॥ ६.४.१०९ ॥

ദൂരത്തീരമുള്ളതും അതിരില്ലാത്തതും രാക്ഷസസംഘങ്ങൾ സേവിക്കുന്നതും വരുണന്റെ വാസസ്ഥാനവുമായ ആ സമുദ്രം കണ്ട് വാനരയൂഥപന്മാർ ഇരുന്നു.

6.4.110

चण्डनक्रग्राहघोरं क्षपादौ दिवसक्षये।
हसन्तमिव फेनौघैर्नृत्यन्तमिव चोर्मिभिः ॥ ६.४.११० ॥

രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിലും പകലിന്റെ അവസാനത്തിലും ഭയങ്കരമായ ചണ്ഡനക്രങ്ങളും ഗ്രാഹങ്ങളും നിറഞ്ഞത്; നുരക്കൂട്ടങ്ങളാൽ ചിരിക്കുന്നതുപോലെയും തിരമാലകളാൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു.

6.4.111

चन्द्रोदये समुद्भूतं प्रतिचन्द्रसमाकुलम्।
चण्डानिलमहाग्राहैः कीर्णं तिमितिमिंगिलैः ॥ ६.४.१११ ॥

ചന്ദ്രോദയത്തിൽ ഉയർന്നത്, പ്രതിബിംബിച്ച ചന്ദ്രന്മാരാൽ ഇളകിയത്; ചണ്ഡവായു, മഹാഗ്രാഹങ്ങൾ, തിമി-തിമിംഗിലങ്ങൾ എന്നിവയാൽ നിറഞ്ഞത്.

6.4.112

दीप्तभोगैरिवाकीर्णं भुजङ्गैर्वरुणालयम्।
अवगाढं महासत्त्वैर्नानाशैलसमाकुलम् ॥ ६.४.११२ ॥

തിളങ്ങുന്ന പത്തികളുള്ള സർപ്പങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ വരുണന്റെ ആലയം; മഹാജീവികൾ ആഴ്ന്നിറങ്ങിയത്, പല പർവതങ്ങളാൽ ഇളകിയത്.

6.4.113

सुदुर्गं दुर्गमार्गं तमगाधमसुरालयम्।
मकरैर्नागभोगैश्च विगाढा वातलोलिताः।
उत्पेतुश्च निपेतुश्च प्रहृष्टा जलराशयः ॥ ६.४.११३ ॥

അതിദുർഗമവും കഠിന വഴികളുള്ളതും അഗാധവുമായ അസുരാലയം; മകരങ്ങളും നാഗവലയങ്ങളുമായി ചേർന്ന്, കാറ്റിൽ ഇളകിയ സന്തുഷ്ട ജലരാശികൾ ഉയർന്നും താഴ്ന്നും പോയി.

6.4.114

अग्निचूर्णमिवाविद्धं भास्वराम्बुमहोरगम्।
सुरारिनिलयं घोरं पातालविषयं सदा ॥ ६.४.११४ ॥

അഗ്നിച്ചൂർണത്താൽ കുത്തപ്പെട്ടതുപോലെ, തിളങ്ങുന്ന ജലവും മഹാസർപ്പങ്ങളുമുള്ള; ദേവശത്രുക്കളുടെ ഭയങ്കര വാസസ്ഥലം, എന്നും പാതാള പ്രദേശം.

6.4.115

सागरं चाम्बरप्रख्यमम्बरं सागरोपमम्।
सागरं चाम्बरं चेति निर्विशेषमदृश्यत ॥ ६.४.११५ ॥

സമുദ്രം ആകാശംപോലെയും ആകാശം സമുദ്രംപോലെയും കാണപ്പെട്ടു; ഇങ്ങനെ രണ്ടും വ്യത്യാസമില്ലാതെ തോന്നി.

6.4.116

सम्पृक्तं नभसाप्यम्भः सम्पृक्तं च नभोऽम्भसा।
तादृग्रूपे स्म दृश्येते तारारत्नसमाकुले ॥ ६.४.११६ ॥

ജലം ആകാശവുമായും ആകാശം ജലവുമായും കലർന്നിരുന്നു; നക്ഷത്രരത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ അവ രണ്ടും ഒരേ രൂപത്തിൽ കാണപ്പെട്ടു.

6.4.117

समुत्पतितमेघस्य वीचिमालाकुलस्य च।
विशेषो न द्वयोरासीत् सागरस्याम्बरस्य च ॥ ६.४.११७ ॥

ഉയർന്നുയർന്ന മേഘങ്ങളുള്ള ആകാശത്തിനും തിരമാലകളാൽ കലങ്ങിയ സമുദ്രത്തിനും വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നില്ല.

6.4.118

अन्योन्यैरहताः सक्ताः सस्वनुर्भीमनिःस्वनाः।
ऊर्मयः सिन्धुराजस्य महाभेर्य इवाम्बरे ॥ ६.४.११८ ॥

പരസ്പരം തട്ടി, പിണഞ്ഞ്, ഭയങ്കരമായ ശബ്ദമുയർത്തിയ സാഗരരാജന്റെ തിരമാലകൾ ആകാശത്ത് മഹാഭേരികൾ പോലെ മുഴങ്ങി.

6.4.119

रत्नौघजलसंनादं विषक्तमिव वायुना।
उत्पतन्तमिव क्रुद्धं यादोगणसमाकुलम् ॥ ६.४.११९ ॥

രത്നപ്രവാഹമുള്ള ജലത്തിന്റെ മുഴക്കമുള്ളതും, കാറ്റിൽ പറ്റിച്ചേർന്നതുപോലെയും, ഉയർന്നുപൊങ്ങുന്നതുപോലെയും, കോപിച്ചതുപോലെയും, ജലജീവിസംഘങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ സമുദ്രം ആയിരുന്നു.

6.4.120

ददृशुस्ते महात्मानो वाताहतजलाशयम्।
अनिलोद्धूतमाकाशे प्रवलान्तमिवोर्मिभिः ॥ ६.४.१२० ॥

ആ മഹാത്മാക്കൾ കാറ്റടിച്ച ജലാശയം കണ്ടു; കാറ്റിനാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട്, ആകാശത്ത് തിരമാലകളാൽ അതിശക്തമായി ഇളകുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അത്.

6.4.121

ततो विस्मयमापन्ना हरयो ददृशुः स्थिताः।
भ्रान्तोर्मिजालसंनादं प्रलोलमिव सागरम् ॥ ६.४.१२१ ॥

അപ്പോൾ അദ്ഭുതപ്പെട്ട വാനരന്മാർ നിന്നുകൊണ്ട് കണ്ടു—ചുഴലുന്ന തിരമാലക്കൂട്ടത്തിന്റെ മുഴക്കമുള്ള, വിറയ്ക്കുന്നതുപോലുള്ള സമുദ്രത്തെ.