ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.40.1
ततो रामः सुवेलाग्रं योजनद्वयमण्डलम्।
उपारोहत् ससुग्रीवो हरियूथैः समन्वितः ॥ ६.४०.१ ॥
ಆಗ ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನೊಡನೆ, ವಾನರ ಸೇನಾ ಸಮೂಹಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ, ಎರಡು ಯೋಜನ ಸುತ್ತಳತೆಯ ಸುವೇಲ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿದನು.
6.40.2
स्थित्वा मुहूर्तं तत्रैव दिशो दश विलोकयन्।
त्रिकूटशिखरे रम्ये निर्मितां विश्वकर्मणा ॥ ६.४०.२ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತು, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ತ್ರಿಕೂಟ ಶಿಖರದ ರಮ್ಯ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
6.40.3
ददर्श लङ्कां सुन्यस्तां रम्यकाननशोभिताम्।
तस्य गोपुरशृङ्गस्थं राक्षसेन्द्रं दुरासदम् ॥ ६.४०.३ ॥
ಸುಂದರ ತೋಪುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು; ಅದರ ಗೋಪುರದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನನ್ನೂ ಕಂಡನು.
6.40.4
श्वेतचामरपर्यन्तं विजयच्छत्रशोभितम्।
रक्तचन्दनसंलिप्तं रत्नाभरणभूषितम् ॥ ६.४०.४ ॥
ಬಿಳಿಯ ಚಾಮರಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದವನು, ವಿಜಯ ಛತ್ರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವನು, ಕೆಂಪು ಶ್ರೀಗಂಧ ಲೇಪಿತನು, ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನು ಆಗಿದ್ದನು.
6.40.5
नीलजीमूतसंकाशं हेमसंछादिताम्बरम्।
ऐरावतविषाणाग्रैरुत्कृष्टकिणवक्षसम् ॥ ६.४०.५ ॥
ನೀಲ ಮೇಘದಂತೆ ಇದ್ದವನು, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಹೊದಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವನು, ಐರಾವತದ ದಂತಾಗ್ರಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗಾಢ ಗುರುತುಗಳು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವನು.
6.40.6
शशलोहितरागेण संवीतं रक्तवाससा।
संध्यातपेन संछन्नं मेघराशिमिवाम्बरे ॥ ६.४०.६ ॥
ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವನು, ಚಂದ್ರನ ಕೆಂಪು ಕಾಂತಿಯಂತೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಸಂಜೆಯ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೇಘರಾಶಿಯಂತೆ (ಇದ್ದನು).
6.40.7
पश्यतां वानरेन्द्राणां राघवस्यापि पश्यतः।
दर्शनाद् राक्षसेन्द्रस्य सुग्रीवः सहसोत्थितः ॥ ६.४०.७ ॥
ವಾನರ ಪ್ರಭುಗಳು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಾಘವನೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನನ್ನು ಕಂಡು ಸುಗ್ರೀವನು ಥಟ್ಟನೆ ಎದ್ದನು.
6.40.8
क्रोधवेगेन संयुक्तः सत्त्वेन च बलेन च।
अचलाग्रादथोत्थाय पुप्लुवे गोपुरस्थले ॥ ६.४०.८ ॥
ಕೋಪದ ವೇಗ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸುಗ್ರೀವನು ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಿಂದ ಎದ್ದು ಗೋಪುರದ ವೇದಿಕೆಗೆ ಜಿಗಿದನು.
6.40.9
स्थित्वा मुहूर्तं सम्प्रेक्ष्य निर्भयेनान्तरात्मना।
तृणीकृत्य च तद् रक्षः सोऽब्रवीत् परुषं वचः ॥ ६.४०.९ ॥
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು, ನಿರ್ಭಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದಿಟ್ಟಿಸಿ, ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯಂತೆ ಕಂಡು ಅವನು ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
6.40.10
लोकनाथस्य रामस्य सखा दासोऽस्मि राक्षस।
न मया मोक्ष्यसेऽद्य त्वं पार्थिवेन्द्रस्य तेजसा ॥ ६.४०.१० ॥
ಲೋಕನಾಥ ರಾಮನ ಗೆಳೆಯನೂ ದಾಸನೂ ನಾನು, ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ. ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪಾರ್ಥಿವೇಂದ್ರನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಿನ್ನ ವಿಮೋಚನೆ ಆಗುವುದು.
6.40.11
इत्युक्त्वा सहसोत्पत्य पुप्लुवे तस्य चोपरि।
आकृष्य मुकुटं चित्रं पातयामास तद् भुवि ॥ ६.४०.११ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಥಟ್ಟನೆ ಜಿಗಿದು ಅವನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದನು; ಅವನ ಸುಂದರ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಎಳೆದು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದನು.
6.40.12
समीक्ष्य तूर्णमायान्तं बभाषे तं निशाचरः।
सुग्रीवस्त्वं परोक्षं मे हीनग्रीवो भविष्यसि ॥ ६.४०.१२ ॥
ಶೀಘ್ರ ಬರುತ್ತಿರುವ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಆ ನಿಶಾಚರನು ಹೇಳಿದನು: "ಸುಗ್ರೀವ, ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ನೀನು ಕತ್ತಿಲ್ಲದವನಾಗುವೆ."
6.40.13
इत्युक्त्वोत्थाय तं क्षिप्रं बाहुभ्यामाक्षिपत् तले।
कन्दुवत् स समुत्थाय बाहुभ्यामाक्षिपद्धरिः ॥ ६.४०.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು, ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಂಗೈಯ ಮೇಲೆ ಬಡಿದನು.
6.40.14
परस्परं स्वेदविदिग्धगात्रौ
परस्परं शोणितरक्तदेहौ।
परस्परं श्लिष्टनिरुद्धचेष्टौ
परस्परं शाल्मलिकिंशुकाविव ॥ ६.४०.१४ ॥
ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಬೆವರಿನಿಂದ ತೊಯ್ದ ದೇಹದವರಾಗಿ, ರಕ್ತದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ದೇಹದವರಾಗಿ, ಚಲನೆ ನಿಂತು, ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮತ್ತು ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳಂತೆ ಇದ್ದರು.
6.40.15
मुष्टिप्रहारैश्च तलप्रहारै-
ररत्निघातैश्च कराग्रघातैः।
तौ चक्रतुर्युद्धमसह्यरूपं
महाबलौ राक्षसवानरेन्द्रौ ॥ ६.४०.१५ ॥
ಮುಷ್ಟಿ ಪ್ರಹಾರಗಳು, ಅಂಗೈ ಪ್ರಹಾರಗಳು, ಮೊಣಕೈ ಘಾತಗಳು, ಬೆರಳ ತುದಿಯ ಘಾತಗಳಿಂದ ಆ ಮಹಾಬಲಿ ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ವಾನರೇಂದ್ರರು ಸಹಿಸಲಾಗದ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದರು.
6.40.16
कृत्वा नियुद्धं भृशमुग्रवेगौ
कालं चिरं गोपुरवेदिमध्ये।
उत्क्षिप्य चोत्क्षिप्य विनम्य देहौ
पादक्रमाद् गोपुरवेदिलग्नौ ॥ ६.४०.१६ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ವೇಗದ ಇಬ್ಬರೂ ಬಹಳ ಕಾಲ ಗೋಪುರ ವೇದಿಕೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಕುಸ್ತಿ ನಡೆಸಿದರು; ಪರಸ್ಪರ ಎತ್ತಿ ಎತ್ತಿ, ಬಗ್ಗಿಸಿ, ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಗೋಪುರ ವೇದಿಕೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
6.40.17
अन्योन्यमापीड्य विलग्नदेहौ
तौ पेततुः सालनिखातमध्ये।
उत्पेततुर्भूमितलं स्पृशन्तौ
स्थित्वा मुहूर्तं त्वभिनिःश्वसन्तौ ॥ ६.४०.१७ ॥
ಪರಸ್ಪರ ಒತ್ತಿ, ದೇಹಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಲ ಕಂದಕದ ಮಧ್ಯೆ ಬಿದ್ದರು; ಬಳಿಕ ನೆಲವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ ಮೇಲೆದ್ದು, ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತು ಭಾರವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
6.40.18
आलिङ्ग्य चालिङ्ग्य च बाहुयोक्त्रैः
संयोजयामासतुराहवे तौ।
संरम्भशिक्षाबलसम्प्रयुक्तौ
सुचेरतुः सम्प्रति युद्धमार्गैः ॥ ६.४०.१८ ॥
ಪರಸ್ಪರ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ತೋಳುಗಳನ್ನೇ ನೊಗವಾಗಿಸಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾದರು. ಕೋಪ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಬಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರು ಈಗ ಯುದ್ಧಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಲಿಸಿದರು.
6.40.19
शार्दूलसिंहाविव जातदंष्ट्रौ
गजेन्द्रपोताविव सम्प्रयुक्तौ।
संहत्य संवेद्य च तौ कराभ्यां
तौ पेततुर्वै युगपद् धरायाम् ॥ ६.४०.१९ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕೋರೆದಾಡೆ ಬೆಳೆದ ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳಂತೆ, ಎರಡು ಆನೆ ಮರಿಗಳಂತೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು, ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಮ್ಮೆಲೇ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.
6.40.20
उद्यम्य चान्योन्यमधिक्षिपन्तौ
संचक्रमाते बहु युद्धमार्गे।
व्यायामशिक्षाबलसम्प्रयुक्तौ
क्लमं न तौ जग्मतुराशु वीरौ ॥ ६.४०.२० ॥
ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಎತ್ತಿ ಎಸೆಯುತ್ತಾ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸುತ್ತಾಡಿದರು. ವ್ಯಾಯಾಮ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಬೇಗನೆ ಆಯಾಸಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
6.40.21
बाहूत्तमैर्वारणवारणाभै-
र्निवारयन्तौ परवारणाभौ।
चिरेण कालेन भृशं प्रयुद्धौ
संचेरतुर्मण्डलमार्गमाशु ॥ ६.४०.२१ ॥
ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲುಗಳಂತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ತೋಳುಗಳಿಂದ, ಶತ್ರು ಆನೆಗಳಂತಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ತಡೆದರು. ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ, ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇಗನೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದರು.
6.40.22
तौ परस्परमासाद्य यत्तावन्योन्यसूदने।
मार्जाराविव भक्षार्थेऽवतस्थाते मुहुर्मुहुः ॥ ६.४०.२२ ॥
ಪರಸ್ಪರ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೊಲ್ಲಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ, ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತೆ ಪದೇ ಪದೇ ನಿಂತರು.
6.40.23
मण्डलानि विचित्राणि स्थानानि विविधानि च।
गोमूत्रकाणि चित्राणि गतप्रत्यागतानि च ॥ ६.४०.२३ ॥
ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಲನೆಗಳು, ವಿವಿಧ ನಿಲುವುಗಳು, ಹಸುವಿನ ಮೂತ್ರದ ಹಾದಿಯಂತೆ ಬಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಅದ್ಭುತ ಚಲನೆಗಳು, ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ ಚಲಿಸುವ ಚಲನೆಗಳು.
6.40.24
तिरश्चीनगतान्येव तथा वक्रगतानि च।
परिमोक्षं प्रहाराणां वर्जनं परिधावनम् ॥ ६.४०.२४ ॥
ಅಡ್ಡ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಓರೆಯಾದ ಚಲನೆಗಳು; ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವುಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸುವುದು, ಸುತ್ತಲೂ ಓಡುವುದು.
6.40.25
अभिद्रवणमाप्लावमवस्थानं सविग्रहम्।
परावृत्तमपावृत्तमपद्रुतमवप्लुतम् ॥ ६.४०.२५ ॥
ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವುದು, ಹಾರಿ ಏರುವುದು, ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡುವುದು, ಹಿಂತಿರುಗುವುದು, ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು, ಓಡುವುದು, ಧುಮುಕಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದು.
6.40.26
उपन्यस्तमपन्यस्तं युद्धमार्गविशारदौ।
तौ विचेरतुरन्योन्यं वानरेन्द्रश्च रावणः ॥ ६.४०.२६ ॥
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿಸುವುದು, ಹಿಂದೆ ಸರಿಸುವುದು. ಯುದ್ಧಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ, ವಾನರರಾಜನೂ ರಾವಣನೂ, ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು.
6.40.27
एतस्मिन्नन्तरे रक्षो मायाबलमथात्मनः।
आरब्धुमुपसम्पेदे ज्ञात्वा तं वानराधिपः ॥ ६.४०.२७ ॥
ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ಮಾಯಾಬಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಮುಂದಾದನು; ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ವಾನರಾಧಿಪನೂ.
6.40.28
उत्पपात तदाऽऽकाशं जितकाशी जितक्लमः।
रावणः स्थित एवात्र हरिराजेन वञ्चितः ॥ ६.४०.२८ ॥
ಆಗ ಗೆದ್ದವನಂತೆ, ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಅವನು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು. ರಾವಣನು ಇಲ್ಲೇ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟನು, ವಾನರರಾಜನಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗಿ.
6.40.29
अथ हरिवरनाथः प्राप्तसंग्रामकीर्ति-
र्निशिचरपतिमाजौ योजयित्वा श्रमेण।
गगनमतिविशालं लङ्घयित्वार्कसूनु-
र्हरिगणबलमध्ये रामपार्श्वं जगाम ॥ ६.४०.२९ ॥
ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠನು, ರಾಕ್ಷಸರಾಜನನ್ನು ಶ್ರಮದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ, ಅತಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಆಕಾಶವನ್ನು ದಾಟಿ, ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನು ವಾನರಸೇನೆಯ ನಡುವೆ ರಾಮನ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
6.40.30
पवनगतिरनीकं प्राविशत् सम्प्रहृष्टः।
रघुवरनृपसूनोर्वर्धयन् युद्धहर्षं
तरुमृगगणमुख्यैः पूज्यमानो हरीन्द्रः ॥ ६.४०.३० ॥
ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಹನುಮಂತನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ರಘುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜಕುಮಾರನ ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾ, ವೃಕ್ಷ-ಮೃಗ ಗಣಗಳ ಮುಖ್ಯರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ.