ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.40.1
ततो रामः सुवेलाग्रं योजनद्वयमण्डलम्।
उपारोहत् ससुग्रीवो हरियूथैः समन्वितः ॥ ६.४०.१ ॥
ତା'ପରେ ରାମ, ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ଏବଂ ବାନର ଯୂଥରେ ଘେରି, ଦୁଇ ଯୋଜନ ପରିଧିର ସୁବେଳ ଶିଖରରେ ଚଢ଼ିଲେ।
6.40.2
स्थित्वा मुहूर्तं तत्रैव दिशो दश विलोकयन्।
त्रिकूटशिखरे रम्ये निर्मितां विश्वकर्मणा ॥ ६.४०.२ ॥
ସେଠାରେ କ୍ଷଣେ ଠିଆ ହୋଇ, ଦଶ ଦିଗକୁ ଦେଖି, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ତ୍ରିକୂଟ ଶିଖରର ସୁନ୍ଦର ନଗରୀ ଦେଖିଲେ।
6.40.3
ददर्श लङ्कां सुन्यस्तां रम्यकाननशोभिताम्।
तस्य गोपुरशृङ्गस्थं राक्षसेन्द्रं दुरासदम् ॥ ६.४०.३ ॥
ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭିତ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଲଙ୍କାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ; ଆଉ ତାହାର ଗୋପୁର ଶିଖରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ରାକ୍ଷସରାଜକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ।
6.40.4
श्वेतचामरपर्यन्तं विजयच्छत्रशोभितम्।
रक्तचन्दनसंलिप्तं रत्नाभरणभूषितम् ॥ ६.४०.४ ॥
ଧଳା ଚାମରରେ ଘେରା, ବିଜୟ ଛତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ରକ୍ତଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ, ରତ୍ନାଭରଣରେ ଭୂଷିତ (ସେ ଥିଲେ)।
6.40.5
नीलजीमूतसंकाशं हेमसंछादिताम्बरम्।
ऐरावतविषाणाग्रैरुत्कृष्टकिणवक्षसम् ॥ ६.४०.५ ॥
ନୀଳ ମେଘ ପରି, ସୁନାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଐରାବତର ଦନ୍ତାଗ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛାତିରେ ଗଭୀର ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ (ସେ ଥିଲେ)।
6.40.6
शशलोहितरागेण संवीतं रक्तवाससा।
संध्यातपेन संछन्नं मेघराशिमिवाम्बरे ॥ ६.४०.६ ॥
ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତ, ଚନ୍ଦ୍ରର ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଭାରେ ଆବୃତ, ସନ୍ଧ୍ୟା ରୋଦରେ ଢଙ୍କା, ଆକାଶରେ ମେଘରାଶି ପରି (ସେ ଥିଲେ)।
6.40.7
पश्यतां वानरेन्द्राणां राघवस्यापि पश्यतः।
दर्शनाद् राक्षसेन्द्रस्य सुग्रीवः सहसोत्थितः ॥ ६.४०.७ ॥
ବାନରେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ରାଘବ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କୁ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବ ହଠାତ୍ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
6.40.8
क्रोधवेगेन संयुक्तः सत्त्वेन च बलेन च।
अचलाग्रादथोत्थाय पुप्लुवे गोपुरस्थले ॥ ६.४०.८ ॥
କ୍ରୋଧର ବେଗ, ସାହସ ଓ ବଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଗ୍ରୀବ ପର୍ବତଶିଖରରୁ ଉଠି ଗୋପୁରର ମଞ୍ଚ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ।
6.40.9
स्थित्वा मुहूर्तं सम्प्रेक्ष्य निर्भयेनान्तरात्मना।
तृणीकृत्य च तद् रक्षः सोऽब्रवीत् परुषं वचः ॥ ६.४०.९ ॥
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଠିଆ ହୋଇ, ନିର୍ଭୟ ମନରେ ଚାହିଁ, ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ତୃଣ ସଦୃଶ ମନେକରି ସେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.40.10
लोकनाथस्य रामस्य सखा दासोऽस्मि राक्षस।
न मया मोक्ष्यसेऽद्य त्वं पार्थिवेन्द्रस्य तेजसा ॥ ६.४०.१० ॥
ଲୋକନାଥ ରାମଙ୍କ ସଖା ଓ ଦାସ ମୁଁ, ହେ ରାକ୍ଷସ। ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ ନାହିଁ; ପାର୍ଥିବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତେଜରେ ହିଁ ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହେବ।
6.40.11
इत्युक्त्वा सहसोत्पत्य पुप्लुवे तस्य चोपरि।
आकृष्य मुकुटं चित्रं पातयामास तद् भुवि ॥ ६.४०.११ ॥
ଏହା କହି ସୁଗ୍ରୀବ ହଠାତ୍ ଡେଇଁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମୁକୁଟ ଟାଣି ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ।
6.40.12
समीक्ष्य तूर्णमायान्तं बभाषे तं निशाचरः।
सुग्रीवस्त्वं परोक्षं मे हीनग्रीवो भविष्यसि ॥ ६.४०.१२ ॥
ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ନିଶାଚର କହିଲା: "ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିର ଅଗୋଚରରେ ତୁମେ ବେକହୀନ ହୋଇଯିବ।"
6.40.13
इत्युक्त्वोत्थाय तं क्षिप्रं बाहुभ्यामाक्षिपत् तले।
कन्दुवत् स समुत्थाय बाहुभ्यामाक्षिपद्धरिः ॥ ६.४०.१३ ॥
ଏହା କହି ସେ ଶୀଘ୍ର ଉଠି, ଦୁଇ ବାହୁରେ ତାହାକୁ ତଳହାତରେ ଆଛାଡ଼ିଲା।
6.40.14
परस्परं स्वेदविदिग्धगात्रौ
परस्परं शोणितरक्तदेहौ।
परस्परं श्लिष्टनिरुद्धचेष्टौ
परस्परं शाल्मलिकिंशुकाविव ॥ ६.४०.१४ ॥
ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରିଥିଲେ, ଝାଳରେ ଭିଜା ଶରୀର, ରକ୍ତରେ ଲାଲ ଦେହ, ଗତି ରୁଦ୍ଧ, ଶାଳ୍ମଳି ଓ କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି।
6.40.15
मुष्टिप्रहारैश्च तलप्रहारै-
ररत्निघातैश्च कराग्रघातैः।
तौ चक्रतुर्युद्धमसह्यरूपं
महाबलौ राक्षसवानरेन्द्रौ ॥ ६.४०.१५ ॥
ମୁଷ୍ଟି ପ୍ରହାର, ତଳହାତ ପ୍ରହାର, କହୁଣି ଆଘାତ ଓ ଆଙ୍ଗୁଠି ଅଗ୍ରର ଆଘାତରେ ସେ ଦୁଇ ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସ ଓ ବାନରେନ୍ଦ୍ର ଅସହ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.40.16
कृत्वा नियुद्धं भृशमुग्रवेगौ
कालं चिरं गोपुरवेदिमध्ये।
उत्क्षिप्य चोत्क्षिप्य विनम्य देहौ
पादक्रमाद् गोपुरवेदिलग्नौ ॥ ६.४०.१६ ॥
ଅତି ଉଗ୍ର ବେଗରେ ସେ ଦୁହେଁ ବହୁ ସମୟ ଗୋପୁର ବେଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ପରସ୍ପରକୁ ଉଠାଇ ଉଠାଇ ଓ ନଇଁ ନଇଁ, ପାଦ-ପଦକ୍ଷେପରେ ଗୋପୁର ବେଦୀକୁ ଲାଗି ରହିଲେ।
6.40.17
अन्योन्यमापीड्य विलग्नदेहौ
तौ पेततुः सालनिखातमध्ये।
उत्पेततुर्भूमितलं स्पृशन्तौ
स्थित्वा मुहूर्तं त्वभिनिःश्वसन्तौ ॥ ६.४०.१७ ॥
ପରସ୍ପରକୁ ଚାପି, ଶରୀର ଲାଗି ରହି, ସେ ଦୁଇଜଣ ସାଳ-ଖାଇର ମଧ୍ୟରେ ଖସି ପଡ଼ିଲେ; ପରେ ଭୂମି ଛୁଇଁ ଉପରକୁ ଉଛୁଳି ଉଠି, କ୍ଷଣେ ଠିଆ ହୋଇ ଜୋରରେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ।
6.40.18
आलिङ्ग्य चालिङ्ग्य च बाहुयोक्त्रैः
संयोजयामासतुराहवे तौ।
संरम्भशिक्षाबलसम्प्रयुक्तौ
सुचेरतुः सम्प्रति युद्धमार्गैः ॥ ६.४०.१८ ॥
ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଓ ବାହୁକୁ ଯୁଆଳି କରି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ। କ୍ରୋଧ, ଶିକ୍ଷା ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ସେମାନେ ଏବେ ଯୁଦ୍ଧମାର୍ଗରେ ଭଲ ଭାବରେ ଗତି କଲେ।
6.40.19
शार्दूलसिंहाविव जातदंष्ट्रौ
गजेन्द्रपोताविव सम्प्रयुक्तौ।
संहत्य संवेद्य च तौ कराभ्यां
तौ पेततुर्वै युगपद् धरायाम् ॥ ६.४०.१९ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଦାନ୍ତ ଉଠିଥିବା ବାଘ ଓ ସିଂହ ପରି, ଏବଂ ଦୁଇ ହାତୀ-ଛୁଆ ପରି ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ପରସ୍ପରକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ଓ ହାତରେ ଧରି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଏକାସାଥି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.40.20
उद्यम्य चान्योन्यमधिक्षिपन्तौ
संचक्रमाते बहु युद्धमार्गे।
व्यायामशिक्षाबलसम्प्रयुक्तौ
क्लमं न तौ जग्मतुराशु वीरौ ॥ ६.४०.२० ॥
ପରସ୍ପରକୁ ଉଠାଇ ଓ ଫୋପାଡ଼ି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧମାର୍ଗରେ ବହୁତ ଘୂରିଲେ। ବ୍ୟାୟାମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ଶୀଘ୍ର କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.40.21
बाहूत्तमैर्वारणवारणाभै-
र्निवारयन्तौ परवारणाभौ।
चिरेण कालेन भृशं प्रयुद्धौ
संचेरतुर्मण्डलमार्गमाशु ॥ ६.४०.२१ ॥
ହାତୀ ଶୁଣ୍ଡ ପରି ନିଜର ଉତ୍ତମ ବାହୁରେ, ଶତ୍ରୁ ହାତୀ ପରି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଅଟକାଉଥିଲେ। ବହୁ ସମୟ ପରେ, ଅତି ପ୍ରବଳ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ବୃତ୍ତାକାର ପଥରେ ଘୂରିଲେ।
6.40.22
तौ परस्परमासाद्य यत्तावन्योन्यसूदने।
मार्जाराविव भक्षार्थेऽवतस्थाते मुहुर्मुहुः ॥ ६.४०.२२ ॥
ପରସ୍ପର ନିକଟକୁ ଆସି, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ସେମାନେ ଦୁହେଁ, ଭୋଜନ ପାଇଁ ଦୁଇ ବିଲେଇ ପରି ବାରମ୍ବାର ଠିଆ ହେଉଥିଲେ।
6.40.23
मण्डलानि विचित्राणि स्थानानि विविधानि च।
गोमूत्रकाणि चित्राणि गतप्रत्यागतानि च ॥ ६.४०.२३ ॥
ବିଚିତ୍ର ବୃତ୍ତାକାର ଚାଲି, ବିବିଧ ସ୍ଥିତି, ଗାଈ ମୂତ୍ରର ରେଖା ପରି ବଙ୍କା ଅଦ୍ଭୁତ ଚାଲି, ଏବଂ ଆଗକୁ ପଛକୁ ଯିବାର ଚାଲି।
6.40.24
तिरश्चीनगतान्येव तथा वक्रगतानि च।
परिमोक्षं प्रहाराणां वर्जनं परिधावनम् ॥ ६.४०.२४ ॥
ଆଡ଼ ଓ ବଙ୍କା ଗତି; ପ୍ରହାରରୁ ମୁକ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଏବଂ ଚାରିପଟେ ଦୌଡ଼ିବା।
6.40.25
अभिद्रवणमाप्लावमवस्थानं सविग्रहम्।
परावृत्तमपावृत्तमपद्रुतमवप्लुतम् ॥ ६.४०.२५ ॥
ଆକ୍ରମଣ, ଡେଇଁ ଉପରକୁ ଉଠିବା, ଦୃଢ଼ଭାବେ ଠିଆ ହେବା, ନିକଟରୁ ଝଗଡ଼ା କରିବା, ପଛକୁ ଫେରିବା, ପାଖକୁ ସରିଯିବା, ପଳାଇବା ଏବଂ ଡେଇଁ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇବା।
6.40.26
उपन्यस्तमपन्यस्तं युद्धमार्गविशारदौ।
तौ विचेरतुरन्योन्यं वानरेन्द्रश्च रावणः ॥ ६.४०.२६ ॥
ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଓ ପଛକୁ ହଟାଇବା। ଯୁଦ୍ଧମାର୍ଗରେ ନିପୁଣ ସେହି ଦୁଇଜଣ, ବାନରରାଜ ଓ ରାବଣ, ପରସ୍ପର ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କଲେ।
6.40.27
एतस्मिन्नन्तरे रक्षो मायाबलमथात्मनः।
आरब्धुमुपसम्पेदे ज्ञात्वा तं वानराधिपः ॥ ६.४०.२७ ॥
ଏହି ସମୟରେ ରାକ୍ଷସ ନିଜର ମାୟାବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା; ତାହା ଜାଣି ବାନରାଧିପତି ମଧ୍ୟ।
6.40.28
उत्पपात तदाऽऽकाशं जितकाशी जितक्लमः।
रावणः स्थित एवात्र हरिराजेन वञ्चितः ॥ ६.४०.२८ ॥
ତେବେ ବିଜୟୀ ପରି, କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ହୋଇ ସେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲା। ରାବଣ ଏଠାରେ ହିଁ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଗଲା, ବାନରରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାରିତ ହୋଇ।
6.40.29
अथ हरिवरनाथः प्राप्तसंग्रामकीर्ति-
र्निशिचरपतिमाजौ योजयित्वा श्रमेण।
गगनमतिविशालं लङ्घयित्वार्कसूनु-
र्हरिगणबलमध्ये रामपार्श्वं जगाम ॥ ६.४०.२९ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିଥିବା ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କୁ ପରିଶ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିୟୋଜିତ କରି, ଅତି ବିଶାଳ ଆକାଶ ଡେଇଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ବାନରସେନା ମଧ୍ୟରେ ରାମଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଗଲେ।
6.40.30
पवनगतिरनीकं प्राविशत् सम्प्रहृष्टः।
रघुवरनृपसूनोर्वर्धयन् युद्धहर्षं
तरुमृगगणमुख्यैः पूज्यमानो हरीन्द्रः ॥ ६.४०.३० ॥
ପବନ ପରି ଗତିଶୀଳ ହନୁମାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେନାମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସାହ ବଢ଼ାଇ, ବୃକ୍ଷ ଓ ବାନର ଗଣର ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ।