Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.42.1
ततस्ते राक्षसास्तत्र गत्वा रावणमन्दिरम्।
न्यवेदयन् पुरीं रुद्धां रामेण सह वानरैः ॥ ६.४२.१ ॥
Entonces aquellos rākṣasas fueron al palacio de Rāvaṇa e informaron que la ciudad estaba sitiada por Rāma junto con los vānaras.
6.42.2
रुद्धां तु नगरीं श्रुत्वा जातक्रोधो निशाचरः।
विधानं द्विगुणं कृत्वा प्रासादं चाप्यरोहत ॥ ६.४२.२ ॥
Al oír que la ciudad estaba sitiada, el nocturno, lleno de ira, duplicó las disposiciones y subió a lo alto del palacio.
6.42.3
स ददर्श वृतां लङ्कां सशैलवनकाननाम्।
असंख्येयैर्हरिगणैः सर्वतो युद्धकाङ्क्षिभिः ॥ ६.४२.३ ॥
Vio Laṅkā, con sus montañas, bosques y arboledas, rodeada por todas partes por innumerables huestes de monos ansiosos de combate.
6.42.4
स दृष्ट्वा वानरैः सर्वैर्वसुधां कपिलीकृताम्।
कथं क्षपयितव्याः स्युरिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ ६.४२.४ ॥
Al ver toda la tierra convertida en una masa de monos, quedó absorto en la preocupación de cómo serían destruidos.
6.42.5
स चिन्तयित्वा सुचिरं धैर्यमालम्ब्य रावणः।
राघवं हरियूथांश्च ददर्शायतलोचनः ॥ ६.४२.५ ॥
Tras reflexionar largo rato y reunir su firmeza, Rāvaṇa de ojos grandes contempló a Rāghava y a las huestes de monos.
6.42.6
राघवः सह सैन्येन मुदितो नाम पुप्लुवे।
लङ्कां ददर्श गुप्तां वै सर्वतो राक्षसैर्वृताम् ॥ ६.४२.६ ॥
Rāghava Rāma, lleno de alegría, saltó junto con su ejército y vio Laṅkā, custodiada y rodeada por todas partes por rākṣasas.
6.42.7
दृष्ट्वा दाशरथिर्लङ्कां चित्रध्वजपताकिनीम्।
जगाम सहसा सीतां दूयमानेन चेतसा ॥ ६.४२.७ ॥
Al ver Laṅkā, adornada con banderas y estandartes de colores, Rāma, hijo de Daśaratha, se dirigió de inmediato hacia Sītā con el corazón afligido.
6.42.8
अत्र सा मृगशावाक्षी मत्कृते जनकात्मजा।
पीड्यते शोकसंतप्ता कृशा स्थण्डिलशायिनी ॥ ६.४२.८ ॥
Aquí Sītā, la hija de Janaka de ojos de cervatillo, sufre por mi causa, abrasada por el dolor, consumida, tendida sobre el suelo desnudo.
6.42.9
निपीड्यमानां धर्मात्मा वैदेहीमनुचिन्तयन्।
क्षिप्रमाज्ञापयद् रामो वानरान् द्विषतां वधे ॥ ६.४२.९ ॥
Pensando en Vaidehī, que sufría tormento, el virtuoso Rāma ordenó de inmediato a los vānaras dar muerte a los enemigos.
6.42.10
एवमुक्ते तु वचसि रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
संघर्षमाणाः प्लवगाः सिंहनादैरनादयन् ॥ ६.४२.१० ॥
Cuando Rāma, de hazañas sin esfuerzo, hubo pronunciado estas palabras, los simios saltarines, ansiosos, resonaron el aire con rugidos de león.
6.42.12
शिखरैर्विकिरामैतां लङ्कां मुष्टिभिरेव वा।
उद्यम्य गिरिशृङ्गाणि महान्ति शिखराणि च।
तरूंश्चोत्पाट्य विविधांस्तिष्ठन्ति हरियूथपाः ॥ ६.४२.१२ ॥
Diciendo: «Dispersemos esta Laṅkā con picos o incluso con los puños», los jefes de las huestes de simios se mantienen en pie, alzando cimas de montañas y grandes picos y arrancando diversos árboles.
6.42.13
प्रेक्षतो राक्षसेन्द्रस्य तान्यनीकानि भागशः।
राघवप्रियकामार्थं लङ्कामारुरुहुस्तदा ॥ ६.४२.१३ ॥
Mientras el señor de los rākṣasas miraba, aquellas huestes, divididas en partes, deseosas de agradar a Rāghava, subieron entonces a Laṅkā.
6.42.14
ते ताम्रवक्त्रा हेमाभा रामार्थे त्यक्तजीविताः।
लङ्कामेवाभ्यवर्तन्त सालभूधरयोधिनः ॥ ६.४२.१४ ॥
De rostros rojizos y resplandor dorado, dispuestos a entregar sus vidas por Rāma, aquellos monos, guerreros armados con árboles sāla y montañas, avanzaron directamente hacia Laṅkā.
6.42.15
ते द्रुमैः पर्वताग्रैश्च मुष्टिभिश्च प्लवंगमाः।
प्राकाराग्राण्यसंख्यानि ममन्थुस्तोरणानि च ॥ ६.४२.१५ ॥
Con árboles, cimas de montañas y sus puños, aquellos monos destrozaron los innumerables remates de las murallas y las puertas triunfales de Laṅkā.
6.42.16
परिखान् पूरयन्तश्च प्रसन्नसलिलाशयान्।
पांसुभिः पर्वताग्रैश्च तृणैः काष्ठैश्च वानराः ॥ ६.४२.१६ ॥
Llenando los fosos de aguas claras con polvo, cimas de montañas, hierba y leña, los monos se abrieron camino.
6.42.17
ततः सहस्रयूथाश्च कोटियूथाश्च यूथपाः।
कोटियूथशताश्चान्ये लङ्कामारुरुहुस्तदा ॥ ६.४२.१७ ॥
Entonces las tropas de mil, las de diez millones, los jefes de tropa, cientos de tropas de diez millones y otros subieron a Laṅkā.
6.42.18
काञ्चनानि प्रमर्दन्तस्तोरणानि प्लवंगमाः।
कैलासशिखराग्राणि गोपुराणि प्रमथ्य च ॥ ६.४२.१८ ॥
Destrozando las puertas doradas y derribando las torres de la ciudad, que se alzaban como las cumbres del Kailāsa, los monos avanzaban.
6.42.19
आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
लङ्कां तामभिधावन्ति महावारणसंनिभाः ॥ ६.४२.१९ ॥
Saltando, brincando y rugiendo, como grandes elefantes, los monos se lanzaron a la carga contra aquella Laṅkā.
6.42.20
जयत्युरुबलो रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।
राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः ॥ ६.४२.२० ॥
¡Victoria para Rāma de gran poder y para Lakṣmaṇa de gran fuerza! ¡Victoria para el rey Sugrīva, protegido por el Rāghava!
6.42.21
इत्येवं घोषयन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवंगमाः।
अभ्यधावन्त लङ्कायाः प्राकारं कामरूपिणः ॥ ६.४२.२१ ॥
Proclamando así y rugiendo, los monos, capaces de tomar cualquier forma a voluntad, se lanzaron contra la muralla de Laṅkā.
6.42.22
वीरबाहुः सुबाहुश्च नलश्च पनसस्तथा।
निपीड्योपनिविष्टास्ते प्राकारं हरियूथपाः।
एतस्मिन्नन्तरे चक्रुः स्कन्धावारनिवेशनम् ॥ ६.४२.२२ ॥
Vīrabāhu, Subāhu, Nala y Panasa, jefes de las tropas de monos, se acercaron a la muralla y acamparon junto a ella. Mientras tanto, levantaron el campamento.
6.42.23
पूर्वद्वारं तु कुमुदः कोटिभिर्दशभिर्वृतः।
आवृत्य बलवांस्तस्थौ हरिभिर्जितकाशिभिः ॥ ६.४२.२३ ॥
En la puerta oriental, el poderoso Kumuda permanecía de pie, rodeado por diez crores de monos, cercando la puerta: monos que se creían ya vencedores.
6.42.24
सहायार्थे तु तस्यैव निविष्टः प्रघसो हरिः।
पनसश्च महाबाहुर्वानरैरभिसंवृतः ॥ ६.४२.२४ ॥
Para ayudarle fue destinado el mono Praghasa; y el de grandes brazos Panasa, rodeado de monos, también permaneció allí.
6.42.25
दक्षिणद्वारमासाद्य वीरः शतबलिः कपिः।
आवृत्य बलवांस्तस्थौ विंशत्या कोटिभिर्वृतः ॥ ६.४२.२५ ॥
Al llegar a la puerta sur, el heroico y poderoso mono Śatabali se mantuvo en pie, cercándola, rodeado por veinte crores de monos.
6.42.26
सुषेणः पश्चिमद्वारं गत्वा तारापिता बली।
आवृत्य बलवांस्तस्थौ कोटिकोटिभिरावृतः ॥ ६.४२.२६ ॥
Suṣeṇa, el poderoso padre de Tārā, llegó a la puerta occidental y se quedó allí cercándola, rodeado de decenas de millones de monos.
6.42.27
उत्तरद्वारमागम्य रामः सौमित्रिणा सह।
आवृत्य बलवांस्तस्थौ सुग्रीवश्च हरीश्वरः ॥ ६.४२.२७ ॥
Rāma, llegando a la puerta norte junto a Saumitri (Lakṣmaṇa), y Sugrīva, señor de los monos, poderoso, se quedaron allí cercándola.
6.42.28
गोलाङ्गूलो महाकायो गवाक्षो भीमदर्शना।
वृतः कोट्या महावीर्यस्तस्थौ रामस्य पार्श्वतः ॥ ६.४२.२८ ॥
Golāṅgūla, de gran cuerpo, y Gavākṣa, de aspecto terrible, rodeados de millones, de gran valor, se pusieron al lado de Rāma.
6.42.29
ऋक्षाणां भीमकोपानां धूम्रः शत्रुनिबर्हणः।
वृतः कोट्या महावीर्यस्तस्थौ रामस्य पार्श्वतः ॥ ६.४२.२९ ॥
Dhūmra, destructor de enemigos, de entre los osos de terrible furia, rodeado de millones, de gran valor, se puso al lado de Rāma.
6.42.30
संनद्धस्तु महावीर्यो गदापाणिर्विभीषणः।
वृतो यत्तैस्तु सचिवैस्तस्थौ यत्र महाबलः ॥ ६.४२.३० ॥
Vibhīṣaṇa, armado, de gran valor, con la maza en la mano, rodeado de ministros vigilantes, se puso donde estaba el de gran fuerza.
6.42.31
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः।
समन्तात् परिधावन्तो ररक्षुर्हरिवाहिनीम् ॥ ६.४२.३१ ॥
Gaja, Gavākṣa, Gavaya, Śarabha y Gandhamādana, corriendo por todas partes, protegían el ejército de monos.
6.42.32
ततः कोपपरीतात्मा रावणो राक्षसेश्वरः।
निर्याणं सर्वसैन्यानां द्रुतमाज्ञापयत् तदा ॥ ६.४२.३२ ॥
Entonces Rāvaṇa, señor de los rākṣasas, con el ánimo dominado por la cólera, ordenó de inmediato que todos los ejércitos salieran.
6.42.33
एतच्छ्रुत्वा तदा वाक्यं रावणस्य मुखेरितम्।
सहसा भीमनिर्घोषमुद्घुष्टं रजनीचरैः ॥ ६.४२.३३ ॥
Al oír estas palabras pronunciadas por la boca de Rāvaṇa, los rākṣasas lanzaron de pronto un clamor con un rugido aterrador.
6.42.34
ततः प्रबोधिता भेर्यश्चन्द्रपाण्डुरपुष्कराः।
हेमकोणैरभिहता राक्षसानां समन्ततः ॥ ६.४२.३४ ॥
Entonces, por todos lados de los rākṣasas, sonaron los tambores de parches blancos como la luna, golpeados con baquetas de oro.
6.42.35
विनेदुश्च महाघोषाः शङ्खाः शतसहस्रशः।
राक्षसानां सुघोराणां मुखमारुतपूरिताः ॥ ६.४२.३५ ॥
Cientos de miles de caracolas, llenas del aliento de las bocas de los terribles rākṣasas, sonaron con un gran estruendo.
6.42.36
ते बभुः शुभनीलाङ्गाः सशङ्खा रजनीचराः।
विद्युन्मण्डलसंनद्धाः सबलाका इवाम्बुदाः ॥ ६.४२.३६ ॥
Aquellos rākṣasas, hermosos de cuerpo azul oscuro, con sus caracolas, ceñidos de anillos de relámpagos, brillaban como nubes con garzas.
6.42.37
निष्पतन्ति ततः सैन्या हृष्टा रावणचोदिताः।
समये पूर्यमाणस्य वेगा इव महोदधेः ॥ ६.४२.३७ ॥
Entonces los ejércitos, alegres e impulsados por Rāvaṇa, salieron como las olas del gran océano que se alzan en su hora.
6.42.38
ततो वानरसैन्येन मुक्तो नादः समन्ततः।
मलयः पूरितो येन ससानुप्रस्थकन्दरः ॥ ६.४२.३८ ॥
Entonces el ejército de los vānaras lanzó un rugido por todos lados, y con él la montaña Malaya se llenó, con sus laderas, mesetas y cuevas.
6.42.39
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषः सिंहनादस्तरस्विनाम्।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरं चाभ्यनादयत् ॥ ६.४२.३९ ॥
El estruendo de caracolas y tambores y los rugidos leoninos de los guerreros veloces hicieron resonar la tierra, el cielo y el océano.
6.42.40
गजानां बृंहितैः सार्धं हयानां ह्रेषितैरपि।
रथानां नेमिनिर्घोषै रक्षसां वदनस्वनैः ॥ ६.४२.४० ॥
junto con el barritar de los elefantes, el relinchar de los caballos, el estruendo de las ruedas de los carros y los gritos de los rākṣasas.
6.42.41
एतस्मिन्नन्तरे घोरः संग्रामः समपद्यत।
रक्षसां वानराणां च यथा देवासुरे पुरा ॥ ६.४२.४१ ॥
En medio de esto estalló una batalla terrible entre los rākṣasas y los vānaras, como en otro tiempo la hubo entre los dioses y los asuras.
6.42.42
ते गदाभिः प्रदीप्ताभिः शक्तिशूलपरश्वधैः।
निजघ्नुर्वानरान् सर्वान् कथयन्तः स्वविक्रमान् ॥ ६.४२.४२ ॥
Con mazas ardientes, lanzas, tridentes y hachas de batalla, golpeaban a todos los vānaras, proclamando su propio valor.
6.42.43
तथा वृक्षैर्महाकायाः पर्वताग्रैश्च वानराः।
निजघ्नुस्तानि रक्षांसि नखैर्दन्तैश्च वेगिनः ॥ ६.४२.४३ ॥
De igual modo, los vānaras de cuerpo enorme y veloces abatieron a aquellos rākṣasas con árboles y cumbres de montañas, y con sus garras y dientes.
6.42.44
राजा जयति सुग्रीव इति शब्दो महानभूत्।
राजञ्जयजयेत्युक्त्वा स्वस्वनामकथां ततः ॥ ६.४२.४४ ॥
«¡Victoria al rey Sugrīva!» surgió un gran clamor; diciendo «¡Victoria, victoria al rey!», cada uno comenzó entonces a contar la historia de su propio nombre.
6.42.45
राक्षसास्त्वपरे भीमाः प्राकारस्था महीं गतान्।
वानरान् भिन्दिपालैश्च शूलैश्चैव व्यदारयन् ॥ ६.४२.४५ ॥
Pero otros rākṣasas terribles, de pie sobre la muralla, desgarraban con bhindipālas y lanzas a los vānaras que habían descendido al suelo.
6.42.46
वानराश्चापि संक्रुद्धाः प्राकारस्थान् महीं गताः।
राक्षसान् पातयामासुः खमाप्लुत्य स्वबाहुभिः ॥ ६.४२.४६ ॥
Y los vānaras, muy airados, saltaron al cielo y con sus propios brazos derribaron a los rākṣasas que estaban sobre la muralla y a los que habían llegado al suelo.
6.42.47
स सम्प्रहारस्तुमुलो मांसशोणितकर्दमः।
रक्षसां वानराणां च सम्बभूवाद्भुतोपमः ॥ ६.४२.४७ ॥
Aquel tumultuoso choque entre los rākṣasas y los vānaras se convirtió en un lodazal de carne y sangre, y pareció algo prodigioso.