Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.45.1
स तस्य गतिमन्विच्छन् राजपुत्रः प्रतापवान्।
दिदेशातिबलो रामो दश वानरयूथपान् ॥ ६.४५.१ ॥
Deseando hallar su paradero, el poderoso príncipe Rāma, de gran fuerza, ordenó a diez jefes de las huestes de monos.
6.45.2
द्वौ सुषेणस्य दायादौ नीलं च प्लवगाधिपम्।
अङ्गदं वालिपुत्रं च शरभं च तरस्विनम् ॥ ६.४५.२ ॥
A los dos hijos de Suṣeṇa, a Nīla, señor de los monos, a Aṅgada, hijo de Vāli, y al veloz Śarabha.
6.45.3
द्विविदं च हनूमन्तं सानुप्रस्थं महाबलम्।
ऋषभं चर्षभस्कन्धमादिदेश परंतपः ॥ ६.४५.३ ॥
A Dvivida, Hanumān, el muy fuerte Sānuprastha, Ṛṣabha y Ṛṣabhaskandha ordenó Rāma, abrasador de enemigos.
6.45.4
ते सम्प्रहृष्टा हरयो भीमानुद्यम्य पादपान्।
आकाशं विविशुः सर्वे मार्गमाणा दिशो दश ॥ ६.४५.४ ॥
Aquellos monos, muy exultantes, alzaron terribles árboles y entraron en el cielo, todos buscando en las diez direcciones.
6.45.5
तेषां वेगवतां वेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः।
अस्त्रवित् परमास्त्रस्तु वारयामास रावणिः ॥ ६.४५.५ ॥
El hijo de Rāvaṇa, conocedor de las armas y maestro de los supremos proyectiles, contuvo el ímpetu de aquellos veloces con flechas aún más veloces.
6.45.6
तं भीमवेगा हरयो नाराचैः क्षतविक्षताः।
अन्धकारे न ददृशुर्मेघैः सूर्यमिवावृतम् ॥ ६.४५.६ ॥
Aquellos monos de terrible velocidad, heridos y destrozados por flechas de hierro, no pudieron verlo en la oscuridad, como el sol oculto por las nubes.
6.45.7
रामलक्ष्मणयोरेव सर्वदेहभिदः शरान्।
भृशमावेशयामास रावणिः समितिंजयः ॥ ६.४५.७ ॥
El hijo de Rāvaṇa, vencedor en batalla, hundió con furia flechas que atravesaban el cuerpo entero de Rāma y Lakṣmaṇa.
6.45.8
निरन्तरशरीरौ तु तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
क्रुद्धेनेन्द्रजिता वीरौ पन्नगैः शरतां गतैः ॥ ६.४५.८ ॥
Indrajit, furioso, cubrió los cuerpos de los dos héroes, Rāma y Lakṣmaṇa, sin dejar hueco alguno, con serpientes convertidas en flechas.
6.45.9
तयोः क्षतजमार्गेण सुस्राव रुधिरं बहु।
तावुभौ च प्रकाशेते पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.४५.९ ॥
Mucha sangre fluyó por los caminos de sus heridas, y ambos brillaban como dos árboles kiṃśuka en flor.
6.45.10
ततः पर्यन्तरक्ताक्षो भिन्नाञ्जनचयोपमः।
रावणिर्भ्रातरौ वाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ॥ ६.४५.१० ॥
Entonces el hijo de Rāvaṇa, con los bordes de los ojos enrojecidos y semejante a un montón de collar de antimonio roto, habló estas palabras a los dos hermanos, oculto a la vista.
6.45.11
युध्यमानमनालक्ष्यं शक्रोऽपि त्रिदशेश्वरः।
द्रष्टुमासादितुं वापि न शक्तः किं पुनर्युवाम् ॥ ६.४५.११ ॥
Ni siquiera Indra, señor de los treinta dioses, puede verme ni alcanzarme mientras peleo invisible; ¡cuánto menos vosotros dos!
6.45.12
प्रापिताविषुजालेन राघवौ कङ्कपत्रिणा।
एष रोषपरीतात्मा नयामि यमसादनम् ॥ ६.४५.१२ ॥
A estos dos Rāghavas atrapados en mi red de flechas, yo, con el ánimo colmado de ira, llevaré a la morada de Yama.
6.45.13
एवमुक्त्वा तु धर्मज्ञौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
निर्बिभेद शितैर्बाणैः प्रजहर्ष ननाद च ॥ ६.४५.१३ ॥
Habiendo dicho esto, atravesó con agudas flechas a los dos hermanos Rāma y Lakṣmaṇa, conocedores del dharma, y se regocijó y rugió.
6.45.14
भिन्नाञ्जनचयश्यामो विस्फार्य विपुलं धनुः।
भूय एव शरान् घोरान् विससर्ज महामृधे ॥ ६.४५.१४ ॥
Oscuro como un montón de collirio quebrado, tensó su vasto arco y de nuevo disparó terribles flechas en aquella gran batalla.
6.45.15
ततो मर्मसु मर्मज्ञो मज्जयन् निशितान् शरान्।
रामलक्ष्मणयोर्वीरो ननाद च मुहुर्मुहुः ॥ ६.४५.१५ ॥
Entonces el héroe, conocedor de los puntos vitales, hundió agudas flechas en las partes vitales de Rāma y Lakṣmaṇa y rugió una y otra vez.
6.45.16
बद्धौ तु शरबन्धेन तावुभौ रणमूर्धनि।
निमेषान्तरमात्रेण न शेकतुरवेक्षितुम् ॥ ६.४५.१६ ॥
Ambos, atados por una ligadura de flechas en el frente de la batalla, no pudieron mirar ni por un instante.
6.45.17
ततो विभिन्नसर्वाङ्गौ शरशल्याचितौ कृतौ।
ध्वजाविव महेन्द्रस्य रज्जुमुक्तौ प्रकम्पितौ ॥ ६.४५.१७ ॥
Entonces los dos, traspasados en todos sus miembros y cubiertos con las púas de las flechas, temblaron como los estandartes de Indra cuando sus cuerdas son soltadas.
6.45.18
तौ सम्प्रचलितौ वीरौ मर्मभेदेन कर्शितौ।
निपेततुर्महेष्वासौ जगत्यां जगतीपती ॥ ६.४५.१८ ॥
Los dos héroes, debilitados por la perforación de sus partes vitales, temblando y tambaleándose, los grandes arqueros, señores de la tierra, cayeron al suelo.
6.45.19
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ रुधिरोक्षितौ।
शरवेष्टितसर्वाङ्गावार्तौ परमपीडितौ ॥ ६.४५.१९ ॥
Aquellos dos héroes yacían en el lecho de héroes, empapados en sangre, con todo el cuerpo cubierto de flechas, afligidos y profundamente atormentados.
6.45.20
नह्यविद्धं तयोर्गात्रे बभूवाङ्गुलमन्तरम्।
नानिर्विण्णं न चाध्वस्तमाकराग्रादजिह्मगैः ॥ ६.४५.२० ॥
No había en sus cuerpos ni un dedo de espacio sin atravesar; ninguna parte quedó sin heridas por las flechas rectas disparadas desde la punta de la mano.
6.45.21
तौ तु क्रूरेण निहतौ रक्षसा कामरूपिणा।
असृक् सुस्रुवतुस्तीव्रं जलं प्रस्रवणाविव ॥ ६.४५.२१ ॥
Ambos habían sido derribados por aquel cruel rākṣasa que toma la forma que desea; como dos manantiales, derramaban sangre a raudales.
6.45.22
पपात प्रथमं रामो विद्धो मर्मसु मार्गणैः।
क्रोधादिन्द्रजिता येन पुरा शक्रो विनिर्जितः ॥ ६.४५.२२ ॥
Rāma cayó primero, herido en los puntos vitales por flechas, por la ira de Indrajit, aquel que en otro tiempo venció al mismo Indra.
6.45.23
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रै रजोगतिभिराशुगैः।
नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि।
विव्याध वत्सदन्तैश्च सिंहदंष्ट्रैः क्षुरैस्तथा ॥ ६.४५.२३ ॥
Con flechas de astil dorado y punta brillante, veloces como el viento que levanta polvo —flechas nārāca y ardhanārāca, bhalla y añjalika—, las disparó; y con flechas vatsadanta, siṃhadaṃṣṭra y kṣura también las atravesó.
6.45.24
स वीरशयने शिश्येऽविज्यमाविध्य कार्मुकम्।
भिन्नमुष्टिपरीणाहं त्रिनतं रुक्मभूषितम् ॥ ६.४५.२४ ॥
Yacía en el lecho de héroes, agitando su arco sin cuerda —con la empuñadura partida a lo ancho de un puño, doblado en tres lugares y adornado con oro.
6.45.25
बाणपातान्तरे रामं पतितं पुरुषर्षभम्।
स तत्र लक्ष्मणो दृष्ट्वा निराशो जीवितेऽभवत् ॥ ६.४५.२५ ॥
En el intervalo entre las flechas, al ver a Rāma, el mejor de los hombres, caído allí, Lakṣmaṇa perdió la esperanza de vivir.
6.45.26
रामं कमलपत्राक्षं शरण्यं रणतोषिणम्।
शुशोच भ्रातरं दृष्ट्वा पतितं धरणीतले ॥ ६.४५.२६ ॥
Al ver a su hermano Rāma, de ojos como pétalos de loto, refugio, que se deleitaba en la batalla, caído en el suelo, se lamentó.
6.45.27
हरयश्चापि तं दृष्ट्वा संतापं परमं गताः।
शोकार्ताश्चुक्रुशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः ॥ ६.४५.२७ ॥
Los monos también, al verlo, sufrieron una angustia suprema; afligidos por el dolor, con los ojos llenos de lágrimas, lloraron terriblemente.
6.45.28
बद्धौ तु तौ वीरशये शयानौ
ते वानराः सम्परिवार्य तस्थुः।
समागता वायुसुतप्रमुख्या
विषादमार्ताः परमं च जग्मुः ॥ ६.४५.२८ ॥
Atados, los dos yacían en el lecho del héroe; los monos se reunieron y se quedaron de pie alrededor, y dirigidos por el hijo del Viento, quedaron sumidos en gran desolación.