ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.45.1
स तस्य गतिमन्विच्छन् राजपुत्रः प्रतापवान्।
दिदेशातिबलो रामो दश वानरयूथपान् ॥ ६.४५.१ ॥
ಅವನ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಯಸಿದ ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ರಾಜಕುಮಾರ, ಅತಿಬಲಶಾಲಿ ರಾಮನು ಹತ್ತು ವಾನರ ಯೂಥಪರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
6.45.2
द्वौ सुषेणस्य दायादौ नीलं च प्लवगाधिपम्।
अङ्गदं वालिपुत्रं च शरभं च तरस्विनम् ॥ ६.४५.२ ॥
ಸುಷೇಣನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು, ವಾನರಾಧಿಪತಿ ನೀಲ, ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರ ಅಂಗದ, ವೇಗವಂತ ಶರಭ (ಇವರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು).
6.45.3
द्विविदं च हनूमन्तं सानुप्रस्थं महाबलम्।
ऋषभं चर्षभस्कन्धमादिदेश परंतपः ॥ ६.४५.३ ॥
ದ್ವಿವಿದ, ಹನುಮಂತ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಸಾನುಪ್ರಸ್ಥ, ಋಷಭ, ವೃಷಭಸ್ಕಂಧ (ಇವರಿಗೆ) ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ರಾಮನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
6.45.4
ते सम्प्रहृष्टा हरयो भीमानुद्यम्य पादपान्।
आकाशं विविशुः सर्वे मार्गमाणा दिशो दश ॥ ६.४५.४ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತರಾದ ಆ ವಾನರರು ಭಯಂಕರ ಮರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
6.45.5
तेषां वेगवतां वेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः।
अस्त्रवित् परमास्त्रस्तु वारयामास रावणिः ॥ ६.४५.५ ॥
ಆ ವೇಗವಂತರ ವೇಗವನ್ನು, ಅತಿ ವೇಗದ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯಾ ಪಾರಂಗತ ಪರಮಾಸ್ತ್ರಧಾರಿ ರಾವಣಿ ತಡೆದನು.
6.45.6
तं भीमवेगा हरयो नाराचैः क्षतविक्षताः।
अन्धकारे न ददृशुर्मेघैः सूर्यमिवावृतम् ॥ ६.४५.६ ॥
ಭಯಂಕರ ವೇಗದ ಆ ವಾನರರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕಾಣಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ.
6.45.7
रामलक्ष्मणयोरेव सर्वदेहभिदः शरान्।
भृशमावेशयामास रावणिः समितिंजयः ॥ ६.४५.७ ॥
ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ದೇಹಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಚುಚ್ಚುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು, ಯುದ್ಧ ವಿಜಯಿ ರಾವಣಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ನೆಟ್ಟನು.
6.45.8
निरन्तरशरीरौ तु तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
क्रुद्धेनेन्द्रजिता वीरौ पन्नगैः शरतां गतैः ॥ ६.४५.८ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಬಾಣರೂಪ ಪಡೆದ ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವೀರರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಅಂತರವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿದನು.
6.45.9
तयोः क्षतजमार्गेण सुस्राव रुधिरं बहु।
तावुभौ च प्रकाशेते पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.४५.९ ॥
ಅವರ ಗಾಯಗಳ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು; ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಎರಡು ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದರು.
6.45.10
ततः पर्यन्तरक्ताक्षो भिन्नाञ्जनचयोपमः।
रावणिर्भ्रातरौ वाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ॥ ६.४५.१० ॥
ಆಗ ಅಂಚು ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ, ಒಡೆದ ಕಾಡಿಗೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ರಾವಣಿ ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿ ಆ ಸೋದರರೊಡನೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
6.45.11
युध्यमानमनालक्ष्यं शक्रोऽपि त्रिदशेश्वरः।
द्रष्टुमासादितुं वापि न शक्तः किं पुनर्युवाम् ॥ ६.४५.११ ॥
ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ದೇವಾಧಿಪತಿ ಇಂದ್ರನೂ ಕಾಣಲಾರ, ಸೇರಲಾರ; ಇನ್ನು ನೀವಿಬ್ಬರ ಮಾತೇನು!
6.45.12
प्रापिताविषुजालेन राघवौ कङ्कपत्रिणा।
एष रोषपरीतात्मा नयामि यमसादनम् ॥ ६.४५.१२ ॥
ಬಾಣಗಳ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಿದ ಈ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರನ್ನು, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಾನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.
6.45.13
एवमुक्त्वा तु धर्मज्ञौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
निर्बिभेद शितैर्बाणैः प्रजहर्ष ननाद च ॥ ६.४५.१३ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಹೋದರರನ್ನು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.45.14
भिन्नाञ्जनचयश्यामो विस्फार्य विपुलं धनुः।
भूय एव शरान् घोरान् विससर्ज महामृधे ॥ ६.४५.१४ ॥
ಒಡೆದ ಕಾಡಿಗೆಯ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕಪ್ಪಾದವನು, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು, ಆ ಮಹಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಭಯಂಕರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
6.45.15
ततो मर्मसु मर्मज्ञो मज्जयन् निशितान् शरान्।
रामलक्ष्मणयोर्वीरो ननाद च मुहुर्मुहुः ॥ ६.४५.१५ ॥
ನಂತರ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಆ ವೀರನು, ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಮರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ, ಪದೇ ಪದೇ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
6.45.16
बद्धौ तु शरबन्धेन तावुभौ रणमूर्धनि।
निमेषान्तरमात्रेण न शेकतुरवेक्षितुम् ॥ ६.४५.१६ ॥
ರಣರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ, ಕಣ್ಣು ರೆಪ್ಪೆ ಮುಚ್ಚಿ ತೆರೆಯುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತೂ ನೋಡಲಾರದಾದರು.
6.45.17
ततो विभिन्नसर्वाङ्गौ शरशल्याचितौ कृतौ।
ध्वजाविव महेन्द्रस्य रज्जुमुक्तौ प्रकम्पितौ ॥ ६.४५.१७ ॥
ನಂತರ ಸರ್ವಾಂಗಗಳೂ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಾಣಗಳ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಇಬ್ಬರೂ, ಇಂದ್ರನ ಧ್ವಜಗಳು ಹಗ್ಗ ಬಿಚ್ಚಿದಂತೆ ನಡುಗಿದರು.
6.45.18
तौ सम्प्रचलितौ वीरौ मर्मभेदेन कर्शितौ।
निपेततुर्महेष्वासौ जगत्यां जगतीपती ॥ ६.४५.१८ ॥
ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ದುರ್ಬಲರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು, ನಡುಗುತ್ತಾ, ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಾದ ಭೂಪತಿಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.
6.45.19
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ रुधिरोक्षितौ।
शरवेष्टितसर्वाङ्गावार्तौ परमपीडितौ ॥ ६.४५.१९ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ವೀರಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರು; ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸರ್ವಾಂಗ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಅತ್ಯಂತ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದರು.
6.45.20
नह्यविद्धं तयोर्गात्रे बभूवाङ्गुलमन्तरम्।
नानिर्विण्णं न चाध्वस्तमाकराग्रादजिह्मगैः ॥ ६.४५.२० ॥
ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಗುಲ ಸ್ಥಳವೂ ಬಾಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಡದೆ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ; ಕೈಯ ತುದಿಯಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ನೇರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಯಾವುದೂ ಗಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.
6.45.21
तौ तु क्रूरेण निहतौ रक्षसा कामरूपिणा।
असृक् सुस्रुवतुस्तीव्रं जलं प्रस्रवणाविव ॥ ६.४५.२१ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸುವ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಹತರಾಗಿದ್ದರು; ಎರಡು ಚಿಲುಮೆಗಳಂತೆ ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ರಕ್ತ ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
6.45.22
पपात प्रथमं रामो विद्धो मर्मसु मार्गणैः।
क्रोधादिन्द्रजिता येन पुरा शक्रो विनिर्जितः ॥ ६.४५.२२ ॥
ಮೊದಲು ರಾಮ ಬಿದ್ದನು; ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಹಿಂದೆ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಗೆದ್ದ ಇಂದ್ರಜಿತ್ತಿನ ಕೋಪದಿಂದ.
6.45.23
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रै रजोगतिभिराशुगैः।
नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि।
विव्याध वत्सदन्तैश्च सिंहदंष्ट्रैः क्षुरैस्तथा ॥ ६.४५.२३ ॥
ಚಿನ್ನದ ಗರಿಗಳು, ಹೊಳೆಯುವ ತುದಿಗಳು, ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸುವ ವೇಗದ ಬಾಣಗಳಿಂದ; ನಾರಾಚ, ಅರ್ಧನಾರಾಚ, ಭಲ್ಲ, ಅಂಜಲಿಕ ಬಾಣಗಳಿಂದಲೂ ಅವನು ಹೊಡೆದನು; ವತ್ಸದಂತ, ಸಿಂಹದಂಷ್ಟ್ರ, ಕ್ಷುರ ಬಾಣಗಳಿಂದಲೂ ಚುಚ್ಚಿದನು.
6.45.24
स वीरशयने शिश्येऽविज्यमाविध्य कार्मुकम्।
भिन्नमुष्टिपरीणाहं त्रिनतं रुक्मभूषितम् ॥ ६.४५.२४ ॥
ಅವನು ವೀರಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದನು; ಹಗ್ಗವಿಲ್ಲದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತ—ಹಿಡಿಯ ಅಗಲ ಸೀಳಿದ್ದ, ಮೂರು ಕಡೆ ಬಾಗಿದ್ದ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲು.
6.45.25
बाणपातान्तरे रामं पतितं पुरुषर्षभम्।
स तत्र लक्ष्मणो दृष्ट्वा निराशो जीवितेऽभवत् ॥ ६.४५.२५ ॥
ಬಾಣಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶನಾದನು.
6.45.26
रामं कमलपत्राक्षं शरण्यं रणतोषिणम्।
शुशोच भ्रातरं दृष्ट्वा पतितं धरणीतले ॥ ६.४५.२६ ॥
ಕಮಲದ ಎಸಳಿನಂತಹ ಕಣ್ಣಿನ, ಶರಣು ನೀಡುವ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಿಸುವ ಸಹೋದರ ರಾಮನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಶೋಕಿಸಿದನು.
6.45.27
हरयश्चापि तं दृष्ट्वा संतापं परमं गताः।
शोकार्ताश्चुक्रुशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः ॥ ६.४५.२७ ॥
ಕಪಿಗಳೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತಾಪಗೊಂಡರು; ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಅಳತೊಡಗಿದರು.
6.45.28
बद्धौ तु तौ वीरशये शयानौ
ते वानराः सम्परिवार्य तस्थुः।
समागता वायुसुतप्रमुख्या
विषादमार्ताः परमं च जग्मुः ॥ ६.४५.२८ ॥
ವೀರರ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ವಾನರರು ಸುತ್ತುವರಿದು ನಿಂತರು; ವಾಯುಪುತ್ರನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಾದದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದರು.