ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.45.1
स तस्य गतिमन्विच्छन् राजपुत्रः प्रतापवान्।
दिदेशातिबलो रामो दश वानरयूथपान् ॥ ६.४५.१ ॥
ତାଙ୍କର ଗତି ଖୋଜିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ପ୍ରତାପୀ ରାଜପୁତ୍ର, ଅତିବଳଶାଳୀ ରାମ ଦଶ ଜଣ ବାନର-ଯୂଥପତିଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
6.45.2
द्वौ सुषेणस्य दायादौ नीलं च प्लवगाधिपम्।
अङ्गदं वालिपुत्रं च शरभं च तरस्विनम् ॥ ६.४५.२ ॥
ସୁଷେଣଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ବାନରାଧିପତି ନୀଳ, ବାଳିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ଏବଂ ବେଗବାନ ଶରଭଙ୍କୁ (ଆଦେଶ ଦେଲେ)।
6.45.3
द्विविदं च हनूमन्तं सानुप्रस्थं महाबलम्।
ऋषभं चर्षभस्कन्धमादिदेश परंतपः ॥ ६.४५.३ ॥
ଦ୍ୱିବିଦ, ହନୁମାନ, ମହାବଳୀ ସାନୁପ୍ରସ୍ଥ, ଋଷଭ ଓ ବୃଷଭସ୍କନ୍ଧଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତାପକ (ରାମ) ଆଦେଶ ଦେଲେ।
6.45.4
ते सम्प्रहृष्टा हरयो भीमानुद्यम्य पादपान्।
आकाशं विविशुः सर्वे मार्गमाणा दिशो दश ॥ ६.४५.४ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ସେହି ବାନରମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗଛମାନ ଉଠାଇ, ଦଶ ଦିଗରେ ପଥ ଖୋଜି ଆକାଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.45.5
तेषां वेगवतां वेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः।
अस्त्रवित् परमास्त्रस्तु वारयामास रावणिः ॥ ६.४५.५ ॥
ସେହି ବେଗବାନମାନଙ୍କର ବେଗକୁ, ଅଧିକ ବେଗବାନ ବାଣରେ, ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଓ ପରମାସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରାବଣି ରୋକିଦେଲେ।
6.45.6
तं भीमवेगा हरयो नाराचैः क्षतविक्षताः।
अन्धकारे न ददृशुर्मेघैः सूर्यमिवावृतम् ॥ ६.४५.६ ॥
ଭୟଙ୍କର ବେଗବାନ ସେହି ବାନରମାନେ ଲୌହବାଣରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇ, ଅନ୍ଧକାରରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମେଘରେ ଢାକିହୋଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
6.45.7
रामलक्ष्मणयोरेव सर्वदेहभिदः शरान्।
भृशमावेशयामास रावणिः समितिंजयः ॥ ६.४५.७ ॥
ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଶରୀରକୁ ବିଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଶରସମୂହ, ଯୁଦ୍ଧଜୟୀ ରାବଣି ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ବିଧିଲେ।
6.45.8
निरन्तरशरीरौ तु तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
क्रुद्धेनेन्द्रजिता वीरौ पन्नगैः शरतां गतैः ॥ ६.४५.८ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଶରରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସେହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଫାଙ୍କ ବିନା ଆବୃତ କଲେ।
6.45.9
तयोः क्षतजमार्गेण सुस्राव रुधिरं बहु।
तावुभौ च प्रकाशेते पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ ६.४५.९ ॥
ସେମାନଙ୍କ କ୍ଷତର ପଥ ଦେଇ ବହୁତ ରକ୍ତ ବୋହିଲା; ସେହି ଦୁଇଜଣ ଫୁଲିଥିବା ଦୁଇଟି କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶିଲେ।
6.45.10
ततः पर्यन्तरक्ताक्षो भिन्नाञ्जनचयोपमः।
रावणिर्भ्रातरौ वाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ॥ ६.४५.१० ॥
ତା'ପରେ ଆଖିର ଧାର ଲାଲ ହୋଇଥିବା, ଭାଙ୍ଗିଥିବା କଜଳ ଗଦା ପରି ଦିଶୁଥିବା ରାବଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ରହି ସେହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
6.45.11
युध्यमानमनालक्ष्यं शक्रोऽपि त्रिदशेश्वरः।
द्रष्टुमासादितुं वापि न शक्तः किं पुनर्युवाम् ॥ ६.४५.११ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟ ମୋତେ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଖି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ କି ପହଞ୍ଚି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ କଥା ତ କହିବା କଣ!
6.45.12
प्रापिताविषुजालेन राघवौ कङ्कपत्रिणा।
एष रोषपरीतात्मा नयामि यमसादनम् ॥ ६.४५.१२ ॥
ଶରଜାଲରେ ଫସାଇଥିବା ଏହି ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ, କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଁ ଯମଲୋକକୁ ନେଇଯିବି।
6.45.13
एवमुक्त्वा तु धर्मज्ञौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
निर्बिभेद शितैर्बाणैः प्रजहर्ष ननाद च ॥ ६.४५.१३ ॥
ଏପରି କହି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲା।
6.45.14
भिन्नाञ्जनचयश्यामो विस्फार्य विपुलं धनुः।
भूय एव शरान् घोरान् विससर्ज महामृधे ॥ ६.४५.१४ ॥
ଭଙ୍ଗା କଜଳ ଗଦା ପରି ଶ୍ୟାମ ସେ, ନିଜ ବିଶାଳ ଧନୁ ଟାଣି, ସେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲା।
6.45.15
ततो मर्मसु मर्मज्ञो मज्जयन् निशितान् शरान्।
रामलक्ष्मणयोर्वीरो ननाद च मुहुर्मुहुः ॥ ६.४५.१५ ॥
ତା'ପରେ ମର୍ମସ୍ଥାନ ଜାଣିଥିବା ସେ ବୀର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବସାଇ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କଲା।
6.45.16
बद्धौ तु शरबन्धेन तावुभौ रणमूर्धनि।
निमेषान्तरमात्रेण न शेकतुरवेक्षितुम् ॥ ६.४५.१६ ॥
ରଣମୁଖରେ ବାଣ ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିବା ସେ ଦୁହେଁ, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.45.17
ततो विभिन्नसर्वाङ्गौ शरशल्याचितौ कृतौ।
ध्वजाविव महेन्द्रस्य रज्जुमुक्तौ प्रकम्पितौ ॥ ६.४५.१७ ॥
ତା'ପରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ବିଦ୍ଧ, ବାଣର କଣ୍ଟାରେ ଆବୃତ ସେ ଦୁହେଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଦଉଡି ଛାଡ଼ିଲେ ଯେପରି କମ୍ପେ ସେପରି କମ୍ପିଲେ।
6.45.18
तौ सम्प्रचलितौ वीरौ मर्मभेदेन कर्शितौ।
निपेततुर्महेष्वासौ जगत्यां जगतीपती ॥ ६.४५.१८ ॥
ମର୍ମସ୍ଥାନ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର, କମ୍ପି କମ୍ପି, ମହାଧନୁର୍ଧର ସେ ଭୂପତିମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
6.45.19
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ रुधिरोक्षितौ।
शरवेष्टितसर्वाङ्गावार्तौ परमपीडितौ ॥ ६.४५.१९ ॥
ସେହି ଦୁଇ ବୀର ବୀରଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲେ; ରକ୍ତରେ ତିନ୍ତା, ବାଣରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ଆବୃତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ।
6.45.20
नह्यविद्धं तयोर्गात्रे बभूवाङ्गुलमन्तरम्।
नानिर्विण्णं न चाध्वस्तमाकराग्रादजिह्मगैः ॥ ६.४५.२० ॥
ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳି ପରିମାଣ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ନ ହୋଇ ରହିନଥିଲା; ହାତର ଅଗ୍ରଭାଗରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସିଧା ବାଣରେ କିଛି ଆଘାତହୀନ ରହିନଥିଲା।
6.45.21
तौ तु क्रूरेण निहतौ रक्षसा कामरूपिणा।
असृक् सुस्रुवतुस्तीव्रं जलं प्रस्रवणाविव ॥ ६.४५.२१ ॥
ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରୀ କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ; ଦୁଇ ଝରଣା ପରି ସେମାନେ ପ୍ରବଳ ରକ୍ତ ବହାଉଥିଲେ।
6.45.22
पपात प्रथमं रामो विद्धो मर्मसु मार्गणैः।
क्रोधादिन्द्रजिता येन पुरा शक्रो विनिर्जितः ॥ ६.४५.२२ ॥
ପ୍ରଥମେ ରାମ ପଡ଼ିଗଲେ; ମର୍ମସ୍ଥାନରେ ବାଣବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ।
6.45.23
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रै रजोगतिभिराशुगैः।
नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि।
विव्याध वत्सदन्तैश्च सिंहदंष्ट्रैः क्षुरैस्तथा ॥ ६.४५.२३ ॥
ସୁନା ପଖ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁନ ବିଶିଷ୍ଟ, ଧୂଳି ଉଡ଼ାଇ ଚାଲୁଥିବା ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ, ନାରାଚ, ଅର୍ଦ୍ଧନାରାଚ, ଭଲ୍ଲ ଓ ଅଞ୍ଜଲିକ ବାଣରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରହାର କଲା; ବତ୍ସଦନ୍ତ, ସିଂହଦଂଷ୍ଟ୍ର ଓ କ୍ଷୁର ବାଣରେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.45.24
स वीरशयने शिश्येऽविज्यमाविध्य कार्मुकम्।
भिन्नमुष्टिपरीणाहं त्रिनतं रुक्मभूषितम् ॥ ६.४५.२४ ॥
ସେ ବୀରଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିଲା; ଜ୍ୟା-ହୀନ ଧନୁ ହଲାଇ—ଯାହାର ମୁଷ୍ଟି-ପରିମାଣ ଅଂଶ ଚିରା, ତିନି ସ୍ଥାନରେ ବଙ୍କା ଏବଂ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
6.45.25
बाणपातान्तरे रामं पतितं पुरुषर्षभम्।
स तत्र लक्ष्मणो दृष्ट्वा निराशो जीवितेऽभवत् ॥ ६.४५.२५ ॥
ବାଣ ପଡ଼ିବା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୀବନରୁ ନିରାଶ ହେଲେ।
6.45.26
रामं कमलपत्राक्षं शरण्यं रणतोषिणम्।
शुशोच भ्रातरं दृष्ट्वा पतितं धरणीतले ॥ ६.४५.२६ ॥
କମଳ ପତ୍ର ପରି ଆଖିଥିବା, ଶରଣଦାତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦିତ ଭ୍ରାତା ରାମଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ସେ ଶୋକ କଲେ।
6.45.27
हरयश्चापि तं दृष्ट्वा संतापं परमं गताः।
शोकार्ताश्चुक्रुशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः ॥ ६.४५.२७ ॥
ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତାପିତ ହେଲେ; ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ଲୁହ ଭରା ଆଖିରେ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ରୋଦନ କଲେ।
6.45.28
बद्धौ तु तौ वीरशये शयानौ
ते वानराः सम्परिवार्य तस्थुः।
समागता वायुसुतप्रमुख्या
विषादमार्ताः परमं च जग्मुः ॥ ६.४५.२८ ॥
ବୀରଶଯ୍ୟାରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ଶୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ବାନରମାନେ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ; ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ।