Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
भर्तारं निहतं दृष्ट्वा लक्ष्मणं च महाबलम्।
विललाप भृशं सीता करुणं शोककर्शिता ॥ ६.४८.१ ॥
Al ver a su esposo muerto y también al poderoso Lakṣmaṇa, Sītā, consumida por el dolor, se lamentó profundamente y con gran compasión.
6.48.2
ऊचुर्लाक्षणिका ये मां पुत्रिण्यविधवेति च।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.२ ॥
Aquellos adivinos de signos que me dijeron: «Tienes hijos y no eres viuda», hoy, con Rāma muerto, resultan ser todos mentirosos que se hacían pasar por sabios.
6.48.3
यज्वनो महिषीं ये मामूचुः पत्नीं च सत्रिणः।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.३ ॥
Aquellos oficiantes de sacrificios que me llamaron reina principal y esposa del sacrificador, hoy, con Rāma muerto, resultan ser todos mentirosos que se hacían pasar por sabios.
6.48.4
वीरपार्थिवपत्नीनां ये विदुर्भर्तृपूजिताम्।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.४ ॥
Aquellos que me reconocían como la honrada por su esposo entre las esposas de reyes heroicos, hoy, con Rāma muerto, resultan ser todos mentirosos que se hacían pasar por sabios.
6.48.5
ऊचुः संश्रवणे ये मां द्विजाः कार्तान्तिकाः शुभाम्।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.५ ॥
Aquellos brahmanes astrólogos que me declararon auspiciosa en la asamblea, hoy, con Rāma muerto, resultan ser todos mentirosos que se hacían pasar por sabios.
6.48.6
इमानि खलु पद्मानि पादयोर्वै कुलस्त्रियः।
आधिराज्येऽभिषिच्यन्ते नरेन्द्रैः पतिभिः सह ॥ ६.४८.६ ॥
Estas marcas de loto en los pies de las mujeres de noble linaje son, en verdad, las señales por las que los reyes, junto con sus esposos, las ungen en la consagración a la soberanía.
6.48.7
वैधव्यं यान्ति यैर्नार्योऽलक्षणैर्भाग्यदुर्लभाः।
नात्मनस्तानि पश्यामि पश्यन्ती हतलक्षणा ॥ ६.४८.७ ॥
No veo en mí las señas por las que las mujeres caen en la viudez y quedan privadas de fortuna; veo que mis propias marcas de buen augurio están destruidas.
6.48.8
सत्यनामानि पद्मानि स्त्रीणामुक्तानि लक्षणैः।
तान्यद्य निहते रामे वितथानि भवन्ति मे ॥ ६.४८.८ ॥
Las marcas de loto que se dice que poseen las mujeres, de nombre verdadero según sus señas, ahora se vuelven falsas para mí, pues Rāma ha sido muerto.
6.48.9
केशाः सूक्ष्माः समा नीला भ्रुवौ चासंहते मम।
वृत्ते चारोमके जङ्घे दन्ताश्चाविरला मम ॥ ६.४८.९ ॥
Mi cabello es fino, uniforme y oscuro; mis cejas están separadas; mis muslos son redondos y sin vello; mis dientes son juntos y compactos.
6.48.10
शङ्खे नेत्रे करौ पादौ गुल्फावूरू समौ चितौ।
अनुवृत्तनखाः स्निग्धाः समाश्चाङ्गुलयो मम ॥ ६.४८.१० ॥
Mis sienes, ojos, manos, pies, tobillos y muslos son uniformes y bien formados; mis uñas son suavemente curvas y brillantes, y mis dedos son parejos.
6.48.11
स्तनौ चाविरलौ पीनौ मामकौ मग्नचूचुकौ।
मग्ना चोत्सेधनी नाभिः पार्श्वोरस्कं च मे चितम् ॥ ६.४८.११ ॥
Mis dos pechos son juntos, llenos y míos, con los pezones hundidos; mi ombligo está hundido pero elevado; y mis costados y mi pecho están bien formados.
6.48.12
मम वर्णो मणिनिभो मृदून्यङ्गरुहाणि च।
प्रतिष्ठितां द्वादशभिर्मामूचुः शुभलक्षणाम् ॥ ६.४८.१२ ॥
Mi tez es como una gema y mis vellos son suaves; por doce señas fui declarada firme y de signos auspiciosos.
6.48.13
समग्रयवमच्छिद्रं पाणिपादं च वर्णवत्।
मन्दस्मितेत्येव च मां कन्यालाक्षणिका विदुः ॥ ६.४८.१३ ॥
Mis manos y pies eran completos y sin defecto, como granos de cebada, de buen color; y los expertos en las marcas de las doncellas me conocían como la de sonrisa suave, Mandasmitā.
6.48.14
आधिराज्येऽभिषेको मे ब्राह्मणैः पतिना सह।
कृतान्तकुशलैरुक्तं तत् सर्वं वितथीकृतम् ॥ ६.४८.१४ ॥
Los brahmanes, expertos en leer el destino, habían declarado que mi consagración a la soberanía tendría lugar junto con mi esposo; todo eso ha sido vuelto falso.
6.48.15
शोधयित्वा जनस्थानं प्रवृत्तिमुपलभ्य च।
तीर्त्वा सागरमक्षोभ्यं भ्रातरौ गोष्पदे हतौ ॥ ६.४८.१५ ॥
Tras limpiar Janasthāna y saber la noticia, y tras cruzar el océano inquebrantable, los dos hermanos fueron muertos en una huella de pezuña de vaca (un charco).
6.48.16
ननु वारुणमाग्नेयमैन्द्रं वायव्यमेव च।
अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव राघवौ प्रत्यपद्यत ॥ ६.४८.१६ ॥
Ciertamente, el arma de Varuṇa, la de Agni, la de Indra, la de Vāyu y el arma de la cabeza de Brahmā: estas armas las habían obtenido los dos descendientes de Raghu.
6.48.17
अदृश्यमानेन रणे मायया वासवोपमौ।
मम नाथावनाथाया निहतौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४८.१७ ॥
En la batalla, por ilusión de alguien invisible, mis protectores Rāma y Lakṣmaṇa, semejantes a Indra, fueron muertos, y yo, que tenía protectores, ahora quedo sin protección.
6.48.18
नहि दृष्टिपथं प्राप्य राघवस्य रणे रिपुः।
जीवन् प्रतिनिवर्तेत यद्यपि स्यान्मनोजवः ॥ ६.४८.१८ ॥
Habiendo llegado al alcance de la vista de Rāghava, ningún enemigo podría regresar con vida de la batalla, aunque fuera veloz como la mente misma.
6.48.19
न कालस्यातिभारोऽस्ति कृतान्तश्च सुदुर्जयः।
यत्र रामः सह भ्रात्रा शेते युधि निपातितः ॥ ६.४८.१९ ॥
No hay demora excesiva del tiempo, y la Muerte es muy difícil de vencer. Allí yace Rāma, derribado en batalla junto a su hermano.
6.48.20
न शोचामि तथा रामं लक्ष्मणं च महारथम्।
नात्मानं जननीं चापि यथा श्वश्रूं तपस्विनीम् ॥ ६.४८.२० ॥
No lloro tanto por Rāma y por el gran guerrero Lakṣmaṇa, ni por mí ni por mi madre, como lloro por mi suegra asceta.
6.48.21
सा तु चिन्तयते नित्यं समाप्तव्रतमागतम्।
कदा द्रक्ष्यामि सीतां च लक्ष्मणं च सराघवम् ॥ ६.४८.२१ ॥
Ella piensa constantemente: ¿cuándo veré a aquel que ha regresado habiendo cumplido su voto, y cuándo veré a Sītā y a Lakṣmaṇa junto al descendiente de Raghu?
6.48.22
परिदेवयमानां तां राक्षसी त्रिजटाब्रवीत्।
मा विषादं कृथा देवि भर्तायं तव जीवति ॥ ६.४८.२२ ॥
A ella, que se lamentaba, la rākṣasī Trijaṭā le dijo: Oh diosa, no te entregues a la desesperación; tu esposo aún vive.
6.48.23
कारणनि च वक्ष्यामि महान्ति सदृशानि च।
यथेमौ जीवतो देवि भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४८.२३ ॥
Oh diosa, te diré grandes y apropiadas razones por las que estos dos hermanos, Rāma y Lakṣmaṇa, siguen vivos.
6.48.24
नहि कोपपरीतानि हर्षपर्युत्सुकानि च।
भवन्ति युधि योधानां मुखानि निहते पतौ ॥ ६.४८.२४ ॥
Cuando el señor cae muerto en batalla, los rostros de los guerreros no están cubiertos de ira ni ansiosos de alegría.
6.48.25
इदं विमानं वैदेहि पुष्पकं नाम नामतः।
दिव्यं त्वां धारयेन् नेदं यद्येतौ गतजीवितौ ॥ ६.४८.२५ ॥
Oh Vaidehī, este carro aéreo se llama Puṣpaka, un vehículo divino. Si estos dos hubieran perdido la vida, no te llevaría.
6.48.26
हतवीरप्रधाना हि गतोत्साहा निरुद्यमा।
सेना भ्रमति संख्येषु हतकर्णेव नौर्जले ॥ ६.४८.२६ ॥
Con sus principales héroes muertos, sin ánimo ni empeño, el ejército vaga entre las filas como un barco con el timón roto en el agua.
6.48.27
इयं पुनरसम्भ्रान्ता निरुद्विग्ना तपस्विनि।
सेना रक्षति काकुत्स्थौ मया प्रीत्या निवेदितौ ॥ ६.४८.२७ ॥
Oh asceta, pero este otro ejército, sereno y sin agitación, protege a los dos Kākutsthas, Rāma y Lakṣmaṇa; te lo digo con afecto.
6.48.28
सा त्वं भव सुविस्रब्धा अनुमानैः सुखोदयैः।
अहतौ पश्य काकुत्स्थौ स्नेहादेतद् ब्रवीमि ते ॥ ६.४८.२८ ॥
Así que confía plenamente; por inferencias que traen alegría, comprende que los dos Kākutsthas están ilesos. Te lo digo con afecto.
6.48.29
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्यामि मैथिलि।
चारित्रसुखशीलत्वात् प्रविष्टासि मनो मम ॥ ६.४८.२९ ॥
Oh Maithilī, nunca he dicho una mentira antes, ni la diré ahora. Por tu buena conducta y tu dulce naturaleza has entrado en mi corazón.
6.48.30
नेमौ शक्यौ रणे जेतुं सेन्द्रैरपि सुरासुरैः।
तादृशं दर्शनं दृष्ट्वा मया चोदीरितं तव ॥ ६.४८.३० ॥
Estos dos no pueden ser vencidos en batalla ni siquiera por Indra con los dioses y los asuras. Al ver tal espectáculo, te he dicho esto.
6.48.31
इदं तु सुमहच्चित्रं शरैः पश्यस्व मैथिलि।
विसंज्ञौ पतितावेतौ नैव लक्ष्मीर्विमुञ्चति ॥ ६.४८.३१ ॥
Mira, Maithilī, esta maravillosa escena causada por las flechas: estos dos yacen caídos e inconscientes, y sin embargo Lakṣmī no los abandona.
6.48.32
प्रायेण गतसत्त्वानां पुरुषाणां गतायुषाम्।
दृश्यमानेषु वक्त्रेषु परं भवति वैकृतम् ॥ ६.४८.३२ ॥
Por lo general, cuando se ven los rostros de hombres cuya vitalidad y vida se han ido, solo se aprecia desfiguración.
6.48.33
त्यज शोकं च दुःखं च मोहं च जनकात्मजे।
रामलक्ष्मणयोरर्थे नाद्य शक्यमजीवितुम् ॥ ६.४८.३३ ॥
Hija de Janaka, abandona la pena, la aflicción y la confusión; hoy no es posible vivir por Rāma y Lakṣmaṇa.
6.48.34
श्रुत्वा तु वचनं तस्याः सीता सुरसुतोपमा।
कृताञ्जलिरुवाचेमामेवमस्त्विति मैथिली ॥ ६.४८.३४ ॥
Al oír sus palabras, Sītā, semejante a una hija de los dioses, con las manos juntas, dijo: "Así sea."
6.48.35
विमानं पुष्पकं तत्तु संनिवर्त्य मनोजवम्।
दीना त्रिजटया सीता लङ्कामेव प्रवेशिता ॥ ६.४८.३५ ॥
Tras hacer regresar aquel carro Puṣpaka, veloz como el pensamiento, la afligida Sītā fue conducida por Trijaṭā de vuelta a la propia Laṅkā.
6.48.36
ततस्त्रिजटया सार्धं पुष्पकादवरुह्य सा।
अशोकवनिकामेव राक्षसीभिः प्रवेशिता ॥ ६.४८.३६ ॥
Luego, descendiendo del Puṣpaka junto con Trijaṭā, fue conducida por las mujeres rākṣasa al propio bosque de Aśoka.
6.48.37
प्रविश्य सीता बहुवृक्षखण्डां
तां राक्षसेन्द्रस्य विहारभूमिम्।
सम्प्रेक्ष्य संचिन्त्य च राजपुत्रौ
परं विषादं समुपाजगाम ॥ ६.४८.३७ ॥
Entrando en aquel jardín de recreo del señor de los rākṣasas, lleno de numerosos grupos de árboles, Sītā, al contemplarlo y pensar en los dos príncipes, cayó en gran desesperación.