รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
भर्तारं निहतं दृष्ट्वा लक्ष्मणं च महाबलम्।
विललाप भृशं सीता करुणं शोककर्शिता ॥ ६.४८.१ ॥
เมื่อเห็นพระสวามีถูกสังหาร และพระลักษมณ์ผู้มีกำลังมหาศาลก็ถูกสังหารด้วย สีดาผู้ซูบผอมเพราะความโศก จึงคร่ำครวญอย่างน่าสงสารและรำพันอย่างยิ่ง
6.48.2
ऊचुर्लाक्षणिका ये मां पुत्रिण्यविधवेति च।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.२ ॥
บรรดาหมอดูลักษณะที่เคยกล่าวแก่หม่อมฉันว่า "เจ้ามีบุตรชายและไม่เป็นหม่าย" นั้น วันนี้เมื่อพระรามถูกสังหารแล้ว ทุกคนก็ปรากฏว่าเป็นผู้พูดเท็จ ผู้แสร้งอ้างว่ารู้ทุกอย่าง
6.48.3
यज्वनो महिषीं ये मामूचुः पत्नीं च सत्रिणः।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.३ ॥
บรรดานักบูชายัญที่เคยเรียกหม่อมฉันว่ามเหสีเอกและภรรยาของผู้ประกอบพิธีสัตระ วันนี้เมื่อพระรามถูกสังหารแล้ว ทุกคนก็ปรากฏว่าเป็นผู้พูดเท็จ ผู้แสร้งอ้างว่ารู้ทุกอย่าง
6.48.4
वीरपार्थिवपत्नीनां ये विदुर्भर्तृपूजिताम्।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.४ ॥
บรรดาผู้ที่รู้จักหม่อมฉันว่าเป็นผู้ที่สามีให้เกียรติบูชาเหนือบรรดาพระมเหสีของกษัตริย์ผู้กล้าหาญ วันนี้เมื่อพระรามถูกสังหารแล้ว ทุกคนก็ปรากฏว่าเป็นผู้พูดเท็จ ผู้แสร้งอ้างว่ารู้ทุกอย่าง
6.48.5
ऊचुः संश्रवणे ये मां द्विजाः कार्तान्तिकाः शुभाम्।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.५ ॥
บรรดาพราหมณ์ผู้เชี่ยวชาญโหราศาสตร์ที่ประกาศในที่ประชุมว่าหม่อมฉันเป็นมงคล วันนี้เมื่อพระรามถูกสังหารแล้ว ทุกคนก็ปรากฏว่าเป็นผู้พูดเท็จ ผู้แสร้งอ้างว่ารู้ทุกอย่าง
6.48.6
इमानि खलु पद्मानि पादयोर्वै कुलस्त्रियः।
आधिराज्येऽभिषिच्यन्ते नरेन्द्रैः पतिभिः सह ॥ ६.४८.६ ॥
ลายดอกบัวเหล่านี้ที่เท้าของสตรีผู้สูงศักดิ์ เป็นเครื่องหมายที่กษัตริย์พร้อมด้วยสามีของนางใช้ในการอภิเษกเป็นจักรพรรดิ
6.48.7
वैधव्यं यान्ति यैर्नार्योऽलक्षणैर्भाग्यदुर्लभाः।
नात्मनस्तानि पश्यामि पश्यन्ती हतलक्षणा ॥ ६.४८.७ ॥
ลักษณะที่ทำให้สตรีต้องตกเป็นหม่ายและขาดโชคดีนั้น หม่อมฉันไม่เห็นในตัวเอง หม่อมฉันเห็นเพียงลักษณะมงคลของตนที่ถูกทำลายไปเท่านั้น
6.48.8
सत्यनामानि पद्मानि स्त्रीणामुक्तानि लक्षणैः।
तान्यद्य निहते रामे वितथानि भवन्ति मे ॥ ६.४८.८ ॥
ลายดอกบัวที่กล่าวกันว่าเป็นของสตรี ตั้งชื่อถูกต้องตามลักษณะของมัน บัดนี้เมื่อพระรามถูกสังหารแล้ว ลายเหล่านั้นก็กลายเป็นเท็จสำหรับหม่อมฉัน
6.48.9
केशाः सूक्ष्माः समा नीला भ्रुवौ चासंहते मम।
वृत्ते चारोमके जङ्घे दन्ताश्चाविरला मम ॥ ६.४८.९ ॥
เส้นผมของหม่อมฉันละเอียด เรียบ และดำ คิ้วของหม่อมฉันแยกกันอยู่ ต้นขาของหม่อมฉันกลมและไม่มีขน ฟันของหม่อมฉันชิดกันและไม่มีช่องว่าง
6.48.10
शङ्खे नेत्रे करौ पादौ गुल्फावूरू समौ चितौ।
अनुवृत्तनखाः स्निग्धाः समाश्चाङ्गुलयो मम ॥ ६.४८.१० ॥
ขมับ ดวงตา มือ เท้า ข้อเท้า และต้นขาของหม่อมฉันเรียวสมส่วนและงดงาม เล็บของหม่อมฉันโค้งเรียบและเป็นเงา นิ้วของหม่อมฉันเรียวเสมอกัน
6.48.11
स्तनौ चाविरलौ पीनौ मामकौ मग्नचूचुकौ।
मग्ना चोत्सेधनी नाभिः पार्श्वोरस्कं च मे चितम् ॥ ६.४८.११ ॥
เต้านมทั้งสองของหม่อมฉันชิดกัน เต่งและเป็นของหม่อมฉัน หัวนมจมอยู่ สะดือของหม่อมฉันจมแต่ยกขึ้นเล็กน้อย ด้านข้างและอกของหม่อมฉันก็งามพอดี
6.48.12
मम वर्णो मणिनिभो मृदून्यङ्गरुहाणि च।
प्रतिष्ठितां द्वादशभिर्मामूचुः शुभलक्षणाम् ॥ ६.४८.१२ ॥
ผิวพรรณของหม่อมฉันเหมือนอัญมณี และขนบนร่างกายของหม่อมฉันนุ่ม ด้วยลักษณะสิบสองประการ หม่อมฉันถูกประกาศว่าเป็นผู้มั่นคงและมีเครื่องหมายมงคล
6.48.13
समग्रयवमच्छिद्रं पाणिपादं च वर्णवत्।
मन्दस्मितेत्येव च मां कन्यालाक्षणिका विदुः ॥ ६.४८.१३ ॥
มือและเท้าของหม่อมฉันครบถ้วนไม่มีตำหนิ เหมือนเมล็ดข้าวบาร์เลย์ และมีสีงาม บรรดาผู้ชำนาญลักษณะของหญิงสาวจึงรู้จักหม่อมฉันว่าเป็นผู้มีรอยยิ้มอ่อนหวาน
6.48.14
आधिराज्येऽभिषेको मे ब्राह्मणैः पतिना सह।
कृतान्तकुशलैरुक्तं तत् सर्वं वितथीकृतम् ॥ ६.४८.१४ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายได้กล่าวว่า การอภิเษกหม่อมฉันเป็นจักรพรรดินั้นจะมีขึ้นพร้อมกับสามีของหม่อมฉัน พราหมณ์ผู้ชำนาญการอ่านชะตากรรมได้กล่าวไว้ สิ่งทั้งหมดนั้นบัดนี้ถูกทำให้เป็นเท็จแล้ว
6.48.15
शोधयित्वा जनस्थानं प्रवृत्तिमुपलभ्य च।
तीर्त्वा सागरमक्षोभ्यं भ्रातरौ गोष्पदे हतौ ॥ ६.४८.१५ ॥
เมื่อกวาดล้างชนสถานและได้ทราบข่าวแล้ว และเมื่อข้ามมหาสมุทรที่ไม่อาจหวั่นไหวได้แล้ว พี่น้องทั้งสองก็ถูกสังหารในรอยกีบโคที่มีน้ำเพียงเล็กน้อย
6.48.16
ननु वारुणमाग्नेयमैन्द्रं वायव्यमेव च।
अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव राघवौ प्रत्यपद्यत ॥ ६.४८.१६ ॥
แท้จริงแล้ว อาวุธวรุณ อาวุธอาคเนยะ อาวุธไอนทระ อาวุธวายวยะ และอาวุธพรหมศิระ สองผู้สืบเชื้อสายราฆวะได้ครอบครองไว้แล้วทั้งสิ้น
6.48.17
अदृश्यमानेन रणे मायया वासवोपमौ।
मम नाथावनाथाया निहतौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४८.१७ ॥
ในการรบ ด้วยมายาจากผู้ที่มองไม่เห็นตัว พระรามและพระลักษมณ์ ผู้เปรียบดั่งพระอินทร์ ผู้เป็นที่พึ่งของหม่อมฉัน ถูกสังหารแล้ว และหม่อมฉันผู้เคยมีที่พึ่ง บัดนี้ก็ไร้ที่พึ่ง
6.48.18
नहि दृष्टिपथं प्राप्य राघवस्य रणे रिपुः।
जीवन् प्रतिनिवर्तेत यद्यपि स्यान्मनोजवः ॥ ६.४८.१८ ॥
เพราะเมื่อศัตรูเข้ามาอยู่ในสายตาของพระราฆวะในการรบแล้ว ก็ไม่มีผู้ใดจะกลับไปได้ทั้งที่ยังมีชีวิต แม้เขาจะเร็วเท่าความคิดก็ตาม
6.48.19
न कालस्यातिभारोऽस्ति कृतान्तश्च सुदुर्जयः।
यत्र रामः सह भ्रात्रा शेते युधि निपातितः ॥ ६.४८.१९ ॥
เวลาไม่มีการล่าช้าเกินควร และความตายก็พิชิตได้ยากยิ่ง ที่นั่นพระรามนอนอยู่ ถูกล้มลงในการรบพร้อมกับพระอนุชา
6.48.20
न शोचामि तथा रामं लक्ष्मणं च महारथम्।
नात्मानं जननीं चापि यथा श्वश्रूं तपस्विनीम् ॥ ६.४८.२० ॥
หม่อมฉันไม่โศกเศร้ามากเท่ากับที่โศกเศร้าเพื่อพระรามและพระลักษมณ์ผู้เป็นรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ และไม่ได้โศกเศร้าเพื่อตนเองหรือแม้แต่มารดาของหม่อมฉัน แต่หม่อมฉันโศกเศร้ายิ่งกว่าเพื่อพระแม่สามีผู้บำเพ็ญตบะ
6.48.21
सा तु चिन्तयते नित्यं समाप्तव्रतमागतम्।
कदा द्रक्ष्यामि सीतां च लक्ष्मणं च सराघवम् ॥ ६.४८.२१ ॥
นางคิดถึงอยู่เสมอว่า เมื่อไรหนอจะได้เห็นพระองค์กลับมาเมื่อบำเพ็ญวัตรสำเร็จแล้ว และเมื่อไรจะได้เห็นสีดากับพระลักษมณ์อยู่พร้อมหน้ากับพระราฆพ
6.48.22
परिदेवयमानां तां राक्षसी त्रिजटाब्रवीत्।
मा विषादं कृथा देवि भर्तायं तव जीवति ॥ ६.४८.२२ ॥
นางตรีชฏาซึ่งเป็นรากษสีกล่าวกับสีดาที่กำลังคร่ำครวญว่า ข้าแต่เทวี อย่าเศร้าโศกเลย สามีของนางยังมีชีวิตอยู่
6.48.23
कारणनि च वक्ष्यामि महान्ति सदृशानि च।
यथेमौ जीवतो देवि भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४८.२३ ॥
ข้าแต่เทวี ข้าจะบอกเหตุผลอันยิ่งใหญ่และสมควรว่า เพราะเหตุใดพระรามกับพระลักษมณ์สองพี่น้องนี้จึงยังมีชีวิตอยู่
6.48.24
नहि कोपपरीतानि हर्षपर्युत्सुकानि च।
भवन्ति युधि योधानां मुखानि निहते पतौ ॥ ६.४८.२४ ॥
เมื่อนายเอกถูกฆ่าตายในสนามรบ ใบหน้าของนักรบทั้งหลายไม่ได้เต็มไปด้วยความโกรธ และไม่ได้กระตือรือร้นด้วยความยินดี
6.48.25
इदं विमानं वैदेहि पुष्पकं नाम नामतः।
दिव्यं त्वां धारयेन् नेदं यद्येतौ गतजीवितौ ॥ ६.४८.२५ ॥
ข้าแต่ไวเทหี วิมานนี้มีนามว่าปุษปกะ เป็นยานทิพย์ ถ้าสองพี่น้องนี้สิ้นชีวิตไปแล้ว มันก็คงไม่รองรับนางไว้
6.48.26
हतवीरप्रधाना हि गतोत्साहा निरुद्यमा।
सेना भ्रमति संख्येषु हतकर्णेव नौर्जले ॥ ६.४८.२६ ॥
เมื่อวีรบุรุษผู้เป็นหัวหน้าถูกฆ่าตาย กองทัพก็สิ้นกำลังใจและหมดความพยายาม เดินวนไปมาในแนวรบ เหมือนเรือที่หางเสือหักอยู่กลางน้ำ
6.48.27
इयं पुनरसम्भ्रान्ता निरुद्विग्ना तपस्विनि।
सेना रक्षति काकुत्स्थौ मया प्रीत्या निवेदितौ ॥ ६.४८.२७ ॥
ข้าแต่นักพรต แต่กองทัพอีกกองหนึ่งนี้ยังคงสงบ ไม่สับสนและไม่หวั่นไหว กำลังคุ้มครองพระกากุตสถ์ทั้งสอง คือพระรามกับพระลักษมณ์ ข้าบอกเรื่องนี้ด้วยความเอ็นดู
6.48.28
सा त्वं भव सुविस्रब्धा अनुमानैः सुखोदयैः।
अहतौ पश्य काकुत्स्थौ स्नेहादेतद् ब्रवीमि ते ॥ ६.४८.२८ ॥
ดังนั้นนางจงสบายใจเถิด จากการคาดคะเนอันเป็นไปในทางดี จงเห็นว่าพระกากุตสถ์ทั้งสองไม่ได้รับอันตราย ข้าพูดเช่นนี้กับนางด้วยความเอ็นดู
6.48.29
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्यामि मैथिलि।
चारित्रसुखशीलत्वात् प्रविष्टासि मनो मम ॥ ६.४८.२९ ॥
ข้าแต่ไมถิลี ข้าไม่เคยกล่าวคำเท็จมาก่อน และจะไม่กล่าวเลยในบัดนี้ เพราะความประพฤติดีและนิสัยอ่อนโยนของนาง นางได้เข้ามาอยู่ในใจของข้าแล้ว
6.48.30
नेमौ शक्यौ रणे जेतुं सेन्द्रैरपि सुरासुरैः।
तादृशं दर्शनं दृष्ट्वा मया चोदीरितं तव ॥ ६.४८.३० ॥
ทั้งสองนี้ไม่อาจถูกพิชิตในการรบ แม้โดยพระอินทร์พร้อมด้วยเทพและอสูร เมื่อได้เห็นภาพเช่นนั้น ข้าจึงได้กล่าวเรื่องนี้กับนาง
6.48.31
इदं तु सुमहच्चित्रं शरैः पश्यस्व मैथिलि।
विसंज्ञौ पतितावेतौ नैव लक्ष्मीर्विमुञ्चति ॥ ६.४८.३१ ॥
ข้าแต่ไมถิลี จงดูภาพอันน่าอัศจรรย์ยิ่งนี้ที่เกิดจากลูกศรเถิด ทั้งสองนอนล้มลงไม่รู้สึกตัว แต่พระลักษมีก็ไม่ทรงละทิ้งพวกเขา
6.48.32
प्रायेण गतसत्त्वानां पुरुषाणां गतायुषाम्।
दृश्यमानेषु वक्त्रेषु परं भवति वैकृतम् ॥ ६.४८.३२ ॥
โดยทั่วไป เมื่อเห็นบุรุษผู้หมดลมปราณและสิ้นอายุขัยแล้ว ใบหน้าของเขาย่อมปรากฏแต่ความบิดเบี้ยวเท่านั้น
6.48.33
त्यज शोकं च दुःखं च मोहं च जनकात्मजे।
रामलक्ष्मणयोरर्थे नाद्य शक्यमजीवितुम् ॥ ६.४८.३३ ॥
ข้าแต่ธิดาของชนก จงละความโศก ความทุกข์ และความหลงเสียเถิด วันนี้ไม่อาจมีชีวิตอยู่เพื่อพระรามกับพระลักษมณ์ได้
6.48.34
श्रुत्वा तु वचनं तस्याः सीता सुरसुतोपमा।
कृताञ्जलिरुवाचेमामेवमस्त्विति मैथिली ॥ ६.४८.३४ ॥
เมื่อได้ฟังคำของนาง สีดาซึ่งงดงามเหมือนธิดาของเทพ ได้ประนมมือแล้วกล่าวกับนางว่า "ขอให้เป็นเช่นนั้นเถิด"
6.48.35
विमानं पुष्पकं तत्तु संनिवर्त्य मनोजवम्।
दीना त्रिजटया सीता लङ्कामेव प्रवेशिता ॥ ६.४८.३५ ॥
วิมานปุษปกะนั้นหวนกลับไปเร็วดังความคิด นางสีดาผู้โศกเศร้าถูกตรีชฏาพาเข้าสู่ลงกาอีกครั้ง
6.48.36
ततस्त्रिजटया सार्धं पुष्पकादवरुह्य सा।
अशोकवनिकामेव राक्षसीभिः प्रवेशिता ॥ ६.४८.३६ ॥
จากนั้น สีดาได้ลงจากปุษปกะพร้อมกับตรีชฏา และถูกนางรากษสีพาเข้าไปยังป่าอโศกนั่นเอง
6.48.37
प्रविश्य सीता बहुवृक्षखण्डां
तां राक्षसेन्द्रस्य विहारभूमिम्।
सम्प्रेक्ष्य संचिन्त्य च राजपुत्रौ
परं विषादं समुपाजगाम ॥ ६.४८.३७ ॥
สีดาเข้าไปในสวนสนุกของราชารากษสที่เต็มไปด้วยกลุ่มต้นไม้มากมาย เมื่อได้เห็นและคิดถึงราชกุมารทั้งสอง นางก็เกิดความเศร้าโศกอย่างยิ่ง