വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
भर्तारं निहतं दृष्ट्वा लक्ष्मणं च महाबलम्।
विललाप भृशं सीता करुणं शोककर्शिता ॥ ६.४८.१ ॥
ഭർത്താവ് വധിക്കപ്പെട്ടതും മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനും വീണുകിടക്കുന്നതും കണ്ട്, ദുഃഖത്താൽ ക്ഷീണിച്ച സീത അത്യന്തം കരുണയോടെ വിലപിച്ചു.
6.48.2
ऊचुर्लाक्षणिका ये मां पुत्रिण्यविधवेति च।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.२ ॥
"ഇവൾ പുത്രവതിയാണ്, വിധവയല്ല" എന്ന് എന്നെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞ ലക്ഷണശാസ്ത്രജ്ഞരെല്ലാം, ഇന്ന് രാമൻ വധിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ജ്ഞാനികളെന്ന് നടിച്ച് അസത്യം പറഞ്ഞവരായി.
6.48.3
यज्वनो महिषीं ये मामूचुः पत्नीं च सत्रिणः।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.३ ॥
യാഗം ചെയ്യുന്നവന്റെ പട്ടമഹിഷിയും പത്നിയുമെന്ന് എന്നെ വിളിച്ച യാഗകർത്താക്കളെല്ലാം, ഇന്ന് രാമൻ വധിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ജ്ഞാനികളെന്ന് നടിച്ച് അസത്യം പറഞ്ഞവരായി.
6.48.4
वीरपार्थिवपत्नीनां ये विदुर्भर्तृपूजिताम्।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.४ ॥
വീരരാജാക്കന്മാരുടെ പത്നിമാരിൽ ഭർത്താവാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവൾ ഞാനാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരുന്നവരെല്ലാം, ഇന്ന് രാമൻ വധിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ജ്ഞാനികളെന്ന് നടിച്ച് അസത്യം പറഞ്ഞവരായി.
6.48.5
ऊचुः संश्रवणे ये मां द्विजाः कार्तान्तिकाः शुभाम्।
तेऽद्य सर्वे हते रामे ज्ञानिनोऽनृतवादिनः ॥ ६.४८.५ ॥
സദസ്സിൽ എന്നെ ശുഭലക്ഷണയെന്ന് പറഞ്ഞ ദ്വിജന്മാരും വിധി പറയുന്ന ജ്യോതിഷികളും, ഇന്ന് രാമൻ വധിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ജ്ഞാനികളെന്ന് നടിച്ച് അസത്യം പറഞ്ഞവരായി.
6.48.6
इमानि खलु पद्मानि पादयोर्वै कुलस्त्रियः।
आधिराज्येऽभिषिच्यन्ते नरेन्द्रैः पतिभिः सह ॥ ६.४८.६ ॥
കുലസ്ത്രീകളുടെ പാദങ്ങളിലുള്ള ഈ പദ്മചിഹ്നങ്ങൾ, അവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം രാജാക്കന്മാർ സാമ്രാജ്യപട്ടാഭിഷേകത്തിൽ അവരെ അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ കാരണമാകുന്നു.
6.48.7
वैधव्यं यान्ति यैर्नार्योऽलक्षणैर्भाग्यदुर्लभाः।
नात्मनस्तानि पश्यामि पश्यन्ती हतलक्षणा ॥ ६.४८.७ ॥
ഏതു കുറിയില്ലായ്മകളാൽ സ്ത്രീകൾ വൈധവ്യം പ്രാപിച്ച് സൗഭാഗ്യം ദുർലഭമാകുന്നുവോ, ആ ലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ എന്നിൽ കാണുന്നില്ല; എന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ നശിച്ചതായി ഞാൻ കാണുന്നു.
6.48.8
सत्यनामानि पद्मानि स्त्रीणामुक्तानि लक्षणैः।
तान्यद्य निहते रामे वितथानि भवन्ति मे ॥ ६.४८.८ ॥
സ്ത്രീകളുടെ ലക്ഷണങ്ങളാൽ 'പദ്മങ്ങൾ' എന്ന സത്യനാമമുള്ളവ എന്നു പറയപ്പെട്ടവ, രാമൻ വധിക്കപ്പെട്ട ഇപ്പോൾ എനിക്ക് വ്യാജമാകുന്നു.
6.48.9
केशाः सूक्ष्माः समा नीला भ्रुवौ चासंहते मम।
वृत्ते चारोमके जङ्घे दन्ताश्चाविरला मम ॥ ६.४८.९ ॥
എന്റെ മുടി സൂക്ഷ്മവും സമവും നീലവുമാണ്; എന്റെ പുരികങ്ങൾ വേർപിരിഞ്ഞവയാണ്; എന്റെ തുടകൾ വൃത്തവും രോമരഹിതവുമാണ്; എന്റെ പല്ലുകൾ അടുത്തടുത്തുള്ളവയാണ്.
6.48.10
शङ्खे नेत्रे करौ पादौ गुल्फावूरू समौ चितौ।
अनुवृत्तनखाः स्निग्धाः समाश्चाङ्गुलयो मम ॥ ६.४८.१० ॥
എന്റെ ചെന്നികൾ, കണ്ണുകൾ, കൈകൾ, കാലുകൾ, കണങ്കാലുകൾ, തുടകൾ സമവും ഭംഗിയുമുള്ളവയാണ്; നഖങ്ങൾ വളഞ്ഞതും മിനുസമുള്ളതും, വിരലുകൾ സമമായതുമാണ്.
6.48.11
स्तनौ चाविरलौ पीनौ मामकौ मग्नचूचुकौ।
मग्ना चोत्सेधनी नाभिः पार्श्वोरस्कं च मे चितम् ॥ ६.४८.११ ॥
എന്റെ രണ്ടു സ്തനങ്ങൾ അടുത്തും പുഷ്ടവുമായി എന്റേതുതന്നെയാണ്; മുലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ളിലേക്ക് ആണ്ടവയാണ്; എന്റെ പൊക്കിൾ ആണ്ടും ഉയർന്നും ഇരിക്കുന്നു; വശങ്ങളും മാറും നന്നായി അമർന്നവയാണ്.
6.48.12
मम वर्णो मणिनिभो मृदून्यङ्गरुहाणि च।
प्रतिष्ठितां द्वादशभिर्मामूचुः शुभलक्षणाम् ॥ ६.४८.१२ ॥
എന്റെ വർണം രത്നത്തിന്റെ പോലെയാണ്, രോമങ്ങൾ മൃദുവാണ്; പന്ത്രണ്ടു ലക്ഷണങ്ങളാൽ ഉറച്ചവളും ശുഭലക്ഷണയും ആണെന്ന് അവർ എന്നെ പറഞ്ഞു.
6.48.13
समग्रयवमच्छिद्रं पाणिपादं च वर्णवत्।
मन्दस्मितेत्येव च मां कन्यालाक्षणिका विदुः ॥ ६.४८.१३ ॥
എന്റെ കൈകാലുകൾ സമ്പൂർണവും യവധാന്യംപോലെ കുറ്റമറ്റതും നല്ല നിറമുള്ളവയുമായിരുന്നു; മന്ദസ്മിതയെന്നാണ് കന്യാലക്ഷണ വിദഗ്ധർ എന്നെ അറിഞ്ഞത്.
6.48.14
आधिराज्येऽभिषेको मे ब्राह्मणैः पतिना सह।
कृतान्तकुशलैरुक्तं तत् सर्वं वितथीकृतम् ॥ ६.४८.१४ ॥
വിധി വായിക്കുന്നതിൽ സമർഥരായ ബ്രാഹ്മണർ, ഭർത്താവിനോടൊപ്പം എനിക്ക് രാജ്യാഭിഷേകം ഉണ്ടാകുമെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു; അതെല്ലാം വ്യർഥമാക്കപ്പെട്ടു.
6.48.15
शोधयित्वा जनस्थानं प्रवृत्तिमुपलभ्य च।
तीर्त्वा सागरमक्षोभ्यं भ्रातरौ गोष्पदे हतौ ॥ ६.४८.१५ ॥
ജനസ്ഥാനം ശുദ്ധമാക്കി, വിവരമറിഞ്ഞ്, ക്ഷോഭമില്ലാത്ത സമുദ്രം കടന്ന് — ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാരും ഗോഷ്പദത്തിൽ (പശുവിന്റെ കുളമ്പടിയിലെ ചെറുജലത്തിൽ) വധിക്കപ്പെട്ടു.
6.48.16
ननु वारुणमाग्नेयमैन्द्रं वायव्यमेव च।
अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव राघवौ प्रत्यपद्यत ॥ ६.४८.१६ ॥
തീർച്ചയായും വരുണാസ്ത്രം, ആഗ്നേയാസ്ത്രം, ഐന്ദ്രാസ്ത്രം, വായവ്യാസ്ത്രം, ബ്രഹ്മശിരസ്സ് എന്നിവ രണ്ടു രാഘവന്മാരും നേടിയിരുന്നു.
6.48.17
अदृश्यमानेन रणे मायया वासवोपमौ।
मम नाथावनाथाया निहतौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४८.१७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ, കാണപ്പെടാത്ത ഒരുവന്റെ മായയാൽ, ഇന്ദ്രസമാനരായ എന്റെ നാഥന്മാരായ രാമലക്ഷ്മണന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു; നാഥനില്ലാത്ത ഞാൻ അനാഥയായി.
6.48.18
नहि दृष्टिपथं प्राप्य राघवस्य रणे रिपुः।
जीवन् प्रतिनिवर्तेत यद्यपि स्यान्मनोजवः ॥ ६.४८.१८ ॥
രാഘവന്റെ (രാമന്റെ) ദൃഷ്ടിപഥത്തിൽ എത്തിയാൽ, യുദ്ധത്തിൽ ഒരു ശത്രുവും ജീവനോടെ മടങ്ങിപ്പോകില്ല—മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ളവനായാലും ശരി.
6.48.19
न कालस्यातिभारोऽस्ति कृतान्तश्च सुदुर्जयः।
यत्र रामः सह भ्रात्रा शेते युधि निपातितः ॥ ६.४८.१९ ॥
കാലത്തിന് അമിതമായ താമസമില്ല, മൃത്യു ജയിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ വീണുകിടക്കുന്ന രാമൻ സഹോദരനോടൊപ്പം അവിടെ കിടക്കുന്നു.
6.48.20
न शोचामि तथा रामं लक्ष्मणं च महारथम्।
नात्मानं जननीं चापि यथा श्वश्रूं तपस्विनीम् ॥ ६.४८.२० ॥
രാമനെക്കുറിച്ചും മഹാരഥനായ ലക്ഷ്മണനെക്കുറിച്ചും ഞാൻ അത്രയധികം ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; എനിക്കുവേണ്ടിയോ അമ്മയ്ക്കുവേണ്ടിയോ പോലും അല്ല, തപസ്വിനിയായ അമ്മായിയമ്മയെക്കുറിച്ചുള്ളതുപോലെ.
6.48.21
सा तु चिन्तयते नित्यं समाप्तव्रतमागतम्।
कदा द्रक्ष्यामि सीतां च लक्ष्मणं च सराघवम् ॥ ६.४८.२१ ॥
അവൾ എപ്പോഴും ചിന്തിക്കുന്നു: വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി മടങ്ങിയെത്തിയവനെ ഞാൻ എപ്പോൾ കാണും, സീതയെയും രാഘവനോടൊപ്പമുള്ള ലക്ഷ്മണനെയും എപ്പോൾ കാണും?
6.48.22
परिदेवयमानां तां राक्षसी त्रिजटाब्रवीत्।
मा विषादं कृथा देवि भर्तायं तव जीवति ॥ ६.४८.२२ ॥
വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവളോട് രാക്ഷസി ത്രിജടാ പറഞ്ഞു: ദേവീ, ദുഃഖിക്കരുത്; ഇതാ നിന്റെ ഭർത്താവ് ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.48.23
कारणनि च वक्ष्यामि महान्ति सदृशानि च।
यथेमौ जीवतो देवि भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ ६.४८.२३ ॥
ദേവീ, ഈ രണ്ടു സഹോദരന്മാരായ രാമനും ലക്ഷ്മണനും എങ്ങനെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതിന് മഹത്തും യുക്തവുമായ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം.
6.48.24
नहि कोपपरीतानि हर्षपर्युत्सुकानि च।
भवन्ति युधि योधानां मुखानि निहते पतौ ॥ ६.४८.२४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നായകൻ വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ യോദ്ധാക്കളുടെ മുഖങ്ങൾ കോപത്താൽ ആവൃതമോ സന്തോഷത്തിന്റെ ആവേശത്താൽ നിറഞ്ഞതോ ആയിരിക്കില്ല.
6.48.25
इदं विमानं वैदेहि पुष्पकं नाम नामतः।
दिव्यं त्वां धारयेन् नेदं यद्येतौ गतजीवितौ ॥ ६.४८.२५ ॥
വൈദേഹീ, ഇത് പുഷ്പകം എന്ന പേരുള്ള ദിവ്യവിമാനമാണ്. ഇരുവരും ജീവൻ വെടിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ ഇത് നിന്നെ വഹിക്കില്ലായിരുന്നു.
6.48.26
हतवीरप्रधाना हि गतोत्साहा निरुद्यमा।
सेना भ्रमति संख्येषु हतकर्णेव नौर्जले ॥ ६.४८.२६ ॥
പ്രധാന വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ, ഉത്സാഹം നഷ്ടപ്പെട്ട് നിഷ്ക്രിയമായ സേന, ജലത്തിൽ ചുക്കാൻ ഒടിഞ്ഞ വള്ളം പോലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ അലയുന്നു.
6.48.27
इयं पुनरसम्भ्रान्ता निरुद्विग्ना तपस्विनि।
सेना रक्षति काकुत्स्थौ मया प्रीत्या निवेदितौ ॥ ६.४८.२७ ॥
തപസ്വിനീ, എന്നാൽ കലക്കമില്ലാത്ത, അസ്വസ്ഥതയില്ലാത്ത ഈ സേന കാകുത്സ്ഥരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു — സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ നിന്നെ അറിയിക്കുന്നു.
6.48.28
सा त्वं भव सुविस्रब्धा अनुमानैः सुखोदयैः।
अहतौ पश्य काकुत्स्थौ स्नेहादेतद् ब्रवीमि ते ॥ ६.४८.२८ ॥
അതിനാൽ നീ പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുള്ളവളായിരിക്കുക; സുഖം നൽകുന്ന ഊഹങ്ങളാൽ കാകുത്സ്ഥർ ഇരുവരും ക്ഷതമേൽക്കാതെയാണെന്ന് അറിയുക — സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
6.48.29
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्यामि मैथिलि।
चारित्रसुखशीलत्वात् प्रविष्टासि मनो मम ॥ ६.४८.२९ ॥
മൈഥിലീ, ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല, ഇനി പറയുകയുമില്ല. നിന്റെ സൽസ്വഭാവവും മൃദുസ്വഭാവവും കാരണം നീ എന്റെ മനസ്സിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
6.48.30
नेमौ शक्यौ रणे जेतुं सेन्द्रैरपि सुरासुरैः।
तादृशं दर्शनं दृष्ट्वा मया चोदीरितं तव ॥ ६.४८.३० ॥
ഈ ഇരുവരെയും ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവില്ല. അത്തരമൊരു കാഴ്ച കണ്ടതിനാലാണ് ഞാൻ ഇത് നിന്നോട് പറഞ്ഞത്.
6.48.31
इदं तु सुमहच्चित्रं शरैः पश्यस्व मैथिलि।
विसंज्ञौ पतितावेतौ नैव लक्ष्मीर्विमुञ्चति ॥ ६.४८.३१ ॥
മൈഥിലീ, അമ്പുകളാൽ ഉണ്ടായ ഈ അത്ഭുതകരമായ കാഴ്ച കാണുക. ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു വീണുകിടക്കുന്ന ഇവരെ ഇപ്പോഴും ലക്ഷ്മി കൈവിട്ടിട്ടില്ല.
6.48.32
प्रायेण गतसत्त्वानां पुरुषाणां गतायुषाम्।
दृश्यमानेषु वक्त्रेषु परं भवति वैकृतम् ॥ ६.४८.३२ ॥
ജീവനും ആയുസ്സും നഷ്ടപ്പെട്ട പുരുഷന്മാരുടെ മുഖങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ സാധാരണയായി വികൃതിയേ കാണപ്പെടൂ.
6.48.33
त्यज शोकं च दुःखं च मोहं च जनकात्मजे।
रामलक्ष्मणयोरर्थे नाद्य शक्यमजीवितुम् ॥ ६.४८.३३ ॥
ജനകപുത്രീ, ശോകവും ദുഃഖവും മോഹവും ഉപേക്ഷിക്കുക. രാമലക്ഷ്മണന്മാർക്കുവേണ്ടി ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിക്കുക സാധ്യമല്ല.
6.48.34
श्रुत्वा तु वचनं तस्याः सीता सुरसुतोपमा।
कृताञ्जलिरुवाचेमामेवमस्त्विति मैथिली ॥ ६.४८.३४ ॥
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദേവപുത്രിക്കു തുല്യയായ സീത കൈകൂപ്പി "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞു.
6.48.35
विमानं पुष्पकं तत्तु संनिवर्त्य मनोजवम्।
दीना त्रिजटया सीता लङ्कामेव प्रवेशिता ॥ ६.४८.३५ ॥
മനസ്സിന്റെ വേഗമുള്ള ആ പുഷ്പകവിമാനം തിരിച്ചുവിട്ട്, ദുഃഖിതയായ സീതയെ ത്രിജടയാൽ ലങ്കയിലേക്കുതന്നെ പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
6.48.36
ततस्त्रिजटया सार्धं पुष्पकादवरुह्य सा।
अशोकवनिकामेव राक्षसीभिः प्रवेशिता ॥ ६.४८.३६ ॥
പിന്നെ ത്രിജടയോടൊപ്പം പുഷ്പകത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി, അവളെ രാക്ഷസിമാർ അശോകവനികയിലേക്കുതന്നെ കൊണ്ടുപോയി.
6.48.37
प्रविश्य सीता बहुवृक्षखण्डां
तां राक्षसेन्द्रस्य विहारभूमिम्।
सम्प्रेक्ष्य संचिन्त्य च राजपुत्रौ
परं विषादं समुपाजगाम ॥ ६.४८.३७ ॥
പല വൃക്ഷക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ആ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ വിഹാരഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, അതു കണ്ട്, രണ്ടു രാജകുമാരന്മാരെയും ഓർത്ത്, സീത അത്യധികം വിഷാദത്തിലായി.