ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 6.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.5.1
सा तु नीलेन विधिवत्स्वारक्षा सुसमाहिता।
सागरस्योत्तरे तीरे साधु सा विनिवेशिता ॥ ६.५.१ ॥
ନୀଳ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେହି ସେନାକୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ରକ୍ଷା କଲା; ସୁସଂଗଠିତ ସେହି ସେନା ସାଗରର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା।
6.5.2
मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ तत्र वानरपुङ्गवौ।
विचेरतुश्च तां सेनां रक्षार्थं सर्वतोदिशम् ॥ ६.५.२ ॥
ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ସେନାର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସବୁ ଦିଗରେ ବୁଲିଲେ।
6.5.3
निविष्टायां तु सेनायां तीरे नदनदीपतेः।
पार्श्वस्थं लक्ष्मणं दृष्ट्वा रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.५.३ ॥
ନଦୀ ଓ ନଦର ଅଧିପତି ସମୁଦ୍ରର କୂଳରେ ସେନା ଶିବିର ସ୍ଥାପନ କଲେ, ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ ଦେଖି ରାମ ଏହି କଥା କହିଲେ।
6.5.4
शोकश्च किल कालेन गच्छता ह्यपगच्छति।
मम चापश्यतः कान्तामहन्यहनि वर्धते ॥ ६.५.४ ॥
ସମୟ ବିତିବା ସହିତ ଶୋକ ପ୍ରକୃତରେ କମେ; କିନ୍ତୁ ମୋ ପ୍ରିୟାକୁ ନ ଦେଖିବାରୁ ମୋ ଶୋକ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଛି।
6.5.5
न मे दुःखं प्रिया दूरे न मे दुःखं हृतेति च।
एतदेवानुशोचामि वयोऽस्या ह्यतिवर्तते ॥ ६.५.५ ॥
ମୋ ପ୍ରିୟା ଦୂରରେ ଥିବାରୁ ମୋର ଦୁଃଖ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ହରଣ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ମୋର ଦୁଃଖ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ଯୌବନ ବିତି ଯାଉଛି, ଏଥିପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଶୋକ କରେ।
6.5.6
वाहि वात यतः कान्ता तां स्पृष्ट्वा मामपि स्पृश।
त्वयि मे गात्रसंस्पर्शश्चन्द्रे दृष्टिसमागमः ॥ ६.५.६ ॥
ହେ ପବନ, ଯେଉଁଠାରୁ ମୋ ପ୍ରିୟା ଅଛନ୍ତି ସେଠାରୁ ବୁହ; ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଛୁଅ। ତୁମଠାରେ ମୁଁ ମୋ ଶରୀରର ସ୍ପର୍ଶ ପାଏ, ଆଉ ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଦୃଷ୍ଟିର ମିଳନ।
6.5.7
तन्मे दहति गात्राणि विषं पीतमिवाशये।
हा नाथेति प्रिया सा मां ह्रियमाणा यदब्रवीत् ॥ ६.५.७ ॥
ମୁଁ ପିଇଥିବା ବିଷ ପରି ତାହା ମୋ ଅଙ୍ଗକୁ ଦହନ କରୁଛି। ହରଣ ହେଉଥିବାବେଳେ ମୋ ପ୍ରିୟା 'ହା ନାଥ!' ବୋଲି ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଇଟି।
6.5.8
तद्वियोगेन्धनवता तच्चिन्ताविमलार्चिषा।
रात्रिंदिवं शरीरं मे दह्यते मदनाग्निना ॥ ६.५.८ ॥
ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରୂପ ଇନ୍ଧନ ଓ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାର ନିର୍ମଳ ଶିଖାରେ ଦିନରାତି ମୋ ଶରୀର ମଦନାଗ୍ନିରେ ଜଳୁଛି।
6.5.9
अवगाह्यार्णवं स्वप्स्ये सौमित्रे भवता विना।
एवं च प्रज्वलन् कामो न मा सुप्तं जले दहेत् ॥ ६.५.९ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି! ତୁମ ବିନା ମୁଁ ସମୁଦ୍ରରେ ଡେଇଁ ଶୋଇବି। ଏହିପରି କାମାଗ୍ନି ଜଳିଲେ ବି, ଜଳରେ ଶୋଇଥିବା ମୋତେ ତାହା ଯେପରି ନ ଦହେ।
6.5.10
बह्वेतत् कामयानस्य शक्यमेतेन जीवितुम्।
यदहं सा च वामोरुरेकां धरणिमाश्रितौ ॥ ६.५.१० ॥
କାମନା କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ବହୁତ। ଏହାରି ସାହାଯ୍ୟରେ ବଞ୍ଚିହେବ — ମୁଁ ଓ ସୁନ୍ଦର ଜଙ୍ଘ ବିଶିଷ୍ଟା ସେ ଏକା ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରୁ।
6.5.11
केदारस्येवाकेदारः सोदकस्य निरूदकः।
उपस्नेहेन जीवामि जीवन्तीं यच्छृणोमि ताम् ॥ ६.५.११ ॥
ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ବିନା ଶୁଷ୍କ ଭୂମି ପରି, ଜଳବିନା ଜଳାଶୟ ପରି ମୁଁ। ସେ ଏବେ ବି ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣୁଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ ସ୍ନେହର ଆଧାରରେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି।
6.5.12
कदा नु खलु सुश्रोणीं शतपत्रायतेक्षणाम्।
विजित्य शत्रून् द्रक्ष्यामि सीतां स्फीतामिव श्रियम् ॥ ६.५.१२ ॥
କେବେ ମୁଁ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିଣି, ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ଦୀର୍ଘ ଆଖି ଓ ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା ସୀତାଙ୍କୁ, ଧନସମୃଦ୍ଧ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଦେଖିବି?
6.5.13
कदा सुचारुदन्तोष्ठं तस्याः पद्ममिवाननम्।
ईषदुन्नाम्य पास्यामि रसायनमिवातुरः ॥ ६.५.१३ ॥
ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଓ ଓଠଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମସଦୃଶ ମୁଖ ଟିକିଏ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ରୋଗୀ ଔଷଧ ପିଇବା ପରି ମୁଁ କେବେ ପିଇବି?
6.5.14
तौ तस्याः सहितौ पीनौ स्तनौ तालफलोपमौ।
कदा न खलु सोत्कम्पौ श्लिष्यन्त्या मां भजिष्यतः ॥ ६.५.१४ ॥
ତାଳଫଳ ପରି ତାଙ୍କର ସେହି ଦୁଇ ପୁଷ୍ଟ ସ୍ତନ, ସେ ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲାବେଳେ କମ୍ପି କମ୍ପି କେବେ ମୋତେ ସେବିବେ?
6.5.15
सा नूनमसितापाङ्गी रक्षोमध्यगता सती।
मन्नाथा नाथहीनेव त्रातारं नाधिगच्छति ॥ ६.५.१५ ॥
କଳା ଆଖିର ସେ ସତୀ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ି, ମୋତେ ନିଜର ନାଥ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ନାଥହୀନା ଭଳି କୌଣସି ତ୍ରାଣକର୍ତ୍ତା ପାଉନାହିଁ।
6.5.16
कथं जनकराजस्य दुहिता मम च प्रिया।
राक्षसीमध्यगा शेते स्नुषा दशरथस्य च ॥ ६.५.१६ ॥
ଜନକ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା, ମୋର ପ୍ରିୟା ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ରବଧୂ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଶୋଇଛନ୍ତି?
6.5.17
अविक्षोभ्याणि रक्षांसि सा विधूयोत्पतिष्यति।
विधूय जलदान् नीलान् शशिलेखा शरत्स्विव ॥ ६.५.१७ ॥
ସେହି ଅଚଳ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଝାଡ଼ିପକାଇ ସେ ଉଠିବ, ଶରତ ଋତୁରେ ନୀଳ ମେଘ ସରାଇ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା ଉଦିତ ହେବା ପରି।
6.5.18
स्वभावतनुका नूनं शोकेनानशनेन च।
भूयस्तनुतरा सीता देशकालविपर्ययात् ॥ ६.५.१८ ॥
ସ୍ୱଭାବତଃ କୃଶା ସୀତା, ଶୋକ ଓ ଉପବାସରେ, ଏବଂ ଦେଶ-କାଳର ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଆହୁରି କୃଶ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
6.5.19
कदा नु राक्षसेन्द्रस्य निधायोरसि सायकान्।
शोकं प्रत्याहरिष्यामि शोकमुत्सृज्य मानसम् ॥ ६.५.१९ ॥
ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ବାଣ ବିଦ୍ଧ କରି, ମନର ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୁଁ କେବେ ମୋ ଶୋକ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବି?
6.5.20
कदा नु खलु मे साध्वी सीतामरसुतोपमा।
सोत्कण्ठा कण्ठमालम्ब्य मोक्ष्यत्यानन्दजं जलम् ॥ ६.५.२० ॥
ଦେବକନ୍ୟା ପରି ମୋ ସାଧ୍ବୀ ସୀତା କେବେ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ମୋ ଗଳା ଧରି ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ ବିସର୍ଜନ କରିବ?
6.5.21
कदा शोकमिमं घोरं मैथिलीविप्रयोगजम्।
सहसा विप्रमोक्ष्यामि वासः शुक्लेतरं यथा ॥ ६.५.२१ ॥
ମୈଥିଳୀ ବିୟୋଗରୁ ଜାତ ଏହି ଘୋର ଶୋକକୁ, ଧଳା ନ ଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପରି, କେବେ ମୁଁ ସହସା ତ୍ୟାଗ କରିବି?
6.5.22
एवं विलपतस्तस्य तत्र रामस्य धीमतः।
दिनक्षयान्मन्दवपुर्भास्करोऽस्तमुपागमत् ॥ ६.५.२२ ॥
ସେଠାରେ ଏପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାମଙ୍କ ସାମନାରେ, ଦିନ ଶେଷ ହେବାରେ ମନ୍ଦ ତେଜ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ।
6.5.23
आश्वासितो लक्ष्मणेन रामः संध्यामुपासत।
स्मरन् कमलपत्राक्षीं सीतां शोकाकुलीकृतः ॥ ६.५.२३ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱିତ ରାମ, କମଳପତ୍ର ନୟନା ସୀତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଶୋକରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନା କଲେ।