వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.5.1
सा तु नीलेन विधिवत्स्वारक्षा सुसमाहिता।
सागरस्योत्तरे तीरे साधु सा विनिवेशिता ॥ ६.५.१ ॥
నీలుడు విధిప్రకారం ఆ సైన్యాన్ని చక్కగా కాపాడాడు; బాగా సంఘటితమైన ఆ సేన సముద్రపు ఉత్తర తీరంలో సరిగ్గా నిలపబడింది.
6.5.2
मैन्दश्च द्विविदश्चोभौ तत्र वानरपुङ्गवौ।
विचेरतुश्च तां सेनां रक्षार्थं सर्वतोदिशम् ॥ ६.५.२ ॥
మైందుడు, ద్వివిదుడు అనే ఇద్దరు శ్రేష్ఠ వానరులు సైన్యాన్ని కాపాడేందుకు అన్ని దిక్కులలో తిరిగారు.
6.5.3
निविष्टायां तु सेनायां तीरे नदनदीपतेः।
पार्श्वस्थं लक्ष्मणं दृष्ट्वा रामो वचनमब्रवीत् ॥ ६.५.३ ॥
నదులకు, వాగులకు అధిపతియైన సముద్రతీరంలో సైన్యం విడిదిచేసినప్పుడు, పక్కన నిలిచిన లక్ష్మణుని చూసి రాముడు ఈ మాట అన్నాడు.
6.5.4
शोकश्च किल कालेन गच्छता ह्यपगच्छति।
मम चापश्यतः कान्तामहन्यहनि वर्धते ॥ ६.५.४ ॥
కాలం గడిచేకొద్దీ దుఃఖం నిజంగా తగ్గుతుంది; కానీ నా ప్రియురాలిని చూడలేకపోవడంతో నా దుఃఖం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది.
6.5.5
न मे दुःखं प्रिया दूरे न मे दुःखं हृतेति च।
एतदेवानुशोचामि वयोऽस्या ह्यतिवर्तते ॥ ६.५.५ ॥
నా ప్రియురాలు దూరంగా ఉండటం నాకు దుఃఖం కాదు; ఆమెను అపహరించారనే దుఃఖమూ నాకు కాదు; ఆమె యౌవనం గడిచిపోతోందన్నదే నేను దుఃఖిస్తున్నాను.
6.5.6
वाहि वात यतः कान्ता तां स्पृष्ट्वा मामपि स्पृश।
त्वयि मे गात्रसंस्पर्शश्चन्द्रे दृष्टिसमागमः ॥ ६.५.६ ॥
ఓ గాలీ, నా ప్రియురాలు ఉన్న దిక్కు నుండి వీయి; ఆమెను తాకి నన్నూ తాకు. నీలో నా శరీర స్పర్శను పొందుతాను; చంద్రునిలో నా చూపుల కలయికను పొందుతాను.
6.5.7
तन्मे दहति गात्राणि विषं पीतमिवाशये।
हा नाथेति प्रिया सा मां ह्रियमाणा यदब्रवीत् ॥ ६.५.७ ॥
నేను తాగిన విషంలా అది నా అవయవాలను దహిస్తోంది. అపహరించబడుతున్నప్పుడు నా ప్రియురాలు 'హా నాథా!' అని అన్నది అదే.
6.5.8
तद्वियोगेन्धनवता तच्चिन्ताविमलार्चिषा।
रात्रिंदिवं शरीरं मे दह्यते मदनाग्निना ॥ ६.५.८ ॥
ఆమె వియోగమనే ఇంధనంతో, ఆమె ధ్యానమనే నిర్మల జ్వాలతో, రాత్రింబగళ్ళు నా శరీరం మదనాగ్నితో దహించబడుతోంది.
6.5.9
अवगाह्यार्णवं स्वप्स्ये सौमित्रे भवता विना।
एवं च प्रज्वलन् कामो न मा सुप्तं जले दहेत् ॥ ६.५.९ ॥
సౌమిత్రీ! నీవు లేకుండా నేను సముద్రంలో మునిగి నిద్రపోతాను. ఇలా కామాగ్ని మండుతున్నా, నీటిలో నిద్రిస్తున్న నన్ను అది దహించకూడదు.
6.5.10
बह्वेतत् कामयानस्य शक्यमेतेन जीवितुम्।
यदहं सा च वामोरुरेकां धरणिमाश्रितौ ॥ ६.५.१० ॥
కోరికతో ఉన్నవానికి ఇదే చాలా గొప్పది. దీనితోనే జీవించగలడు — నేనూ, సుందరమైన తొడలున్న ఆమెనూ ఒకే భూమిపై నివసిస్తున్నాము కదా అని.
6.5.11
केदारस्येवाकेदारः सोदकस्य निरूदकः।
उपस्नेहेन जीवामि जीवन्तीं यच्छृणोमि ताम् ॥ ६.५.११ ॥
పొలం లేని బీడు భూమిలా, నీరు లేని నీటిలేని ప్రదేశంలా నేను ఉన్నాను. ఆమె ఇంకా బతికే ఉందని వింటున్నాను కాబట్టి, ఆమె స్నేహ ఆధారంతో నేను బతుకుతున్నాను.
6.5.12
कदा नु खलु सुश्रोणीं शतपत्रायतेक्षणाम्।
विजित्य शत्रून् द्रक्ष्यामि सीतां स्फीतामिव श्रियम् ॥ ६.५.१२ ॥
ఎప్పుడు నేను శత్రువులను జయించి, కమలదళాల్లా విశాలమైన కళ్ళు, అందమైన నడుము కలిగిన సీతను, సంపదతో నిండిన లక్ష్మిలా చూస్తానో?
6.5.13
कदा सुचारुदन्तोष्ठं तस्याः पद्ममिवाननम्।
ईषदुन्नाम्य पास्यामि रसायनमिवातुरः ॥ ६.५.१३ ॥
సుందరమైన దంతాలు, పెదవులు గల ఆమె పద్మంలాంటి ముఖాన్ని కొంచెం పైకెత్తి, రోగి అమృతాన్ని త్రాగినట్లు నేను ఎప్పుడు త్రాగుతానో?
6.5.14
तौ तस्याः सहितौ पीनौ स्तनौ तालफलोपमौ।
कदा न खलु सोत्कम्पौ श्लिष्यन्त्या मां भजिष्यतः ॥ ६.५.१४ ॥
ఆమె తాటిపండ్లలాంటి ఆ రెండు నిండైన స్తనాలు, ఆమె నన్ను కౌగిలించుకున్నప్పుడు వణుకుతూ ఎప్పుడు నన్ను అంటుకుంటాయో?
6.5.15
सा नूनमसितापाङ्गी रक्षोमध्यगता सती।
मन्नाथा नाथहीनेव त्रातारं नाधिगच्छति ॥ ६.५.१५ ॥
నల్లని కనుల ఆ సతీమణి రాక్షసుల మధ్య చిక్కుకొని, నన్నే తన నాథునిగా భావించినా, నాథుడు లేనిదానిలా రక్షకుని పొందడం లేదు.
6.5.16
कथं जनकराजस्य दुहिता मम च प्रिया।
राक्षसीमध्यगा शेते स्नुषा दशरथस्य च ॥ ६.५.१६ ॥
జనకరాజు కుమార్తె, నా ప్రియురాలు, దశరథుని కోడలు, రాక్షసీమధ్యలో ఎలా పడి ఉన్నదో?
6.5.17
अविक्षोभ्याणि रक्षांसि सा विधूयोत्पतिष्यति।
विधूय जलदान् नीलान् शशिलेखा शरत्स्विव ॥ ६.५.१७ ॥
ఆ చలింపజేయలేని రాక్షసులను విదిలించుకొని ఆమె లేస్తుంది; శరత్కాలంలో నీలమేఘాలను తొలగించుకొని చంద్రరేఖ ఉదయించినట్లు.
6.5.18
स्वभावतनुका नूनं शोकेनानशनेन च।
भूयस्तनुतरा सीता देशकालविपर्ययात् ॥ ६.५.१८ ॥
స్వభావంగానే సన్నని సీత, శోకంతో, ఉపవాసంతో, దేశకాలాల వైపరీత్యం వల్ల నిస్సందేహంగా మరింత సన్నబడి ఉంటుంది.
6.5.19
कदा नु राक्षसेन्द्रस्य निधायोरसि सायकान्।
शोकं प्रत्याहरिष्यामि शोकमुत्सृज्य मानसम् ॥ ६.५.१९ ॥
రాక్షసేంద్రుని వక్షస్థలంలో బాణాలు నాటి, మనసులోని శోకాన్ని వదిలి, నా శోకాన్ని ఎప్పుడు ఉపసంహరించుకుంటాను?
6.5.20
कदा नु खलु मे साध्वी सीतामरसुतोपमा।
सोत्कण्ठा कण्ठमालम्ब्य मोक्ष्यत्यानन्दजं जलम् ॥ ६.५.२० ॥
దేవకన్య వంటి నా పతివ్రత సీత ఎప్పుడు ఆతృతతో నా కంఠాన్ని పట్టుకొని ఆనందబాష్పాలు రాలుస్తుందో?
6.5.21
कदा शोकमिमं घोरं मैथिलीविप्रयोगजम्।
सहसा विप्रमोक्ष्यामि वासः शुक्लेतरं यथा ॥ ६.५.२१ ॥
మైథిలి వియోగం వల్ల కలిగిన ఈ భయంకర శోకాన్ని, తెల్లనిది కాని వస్త్రాన్ని విడిచినట్లు, ఎప్పుడు ఒక్కసారిగా విడిచిపెడతానో?
6.5.22
एवं विलपतस्तस्य तत्र रामस्य धीमतः।
दिनक्षयान्मन्दवपुर्भास्करोऽस्तमुपागमत् ॥ ६.५.२२ ॥
అక్కడ ఇలా విలపిస్తున్న బుద్ధిమంతుడైన రాముని ముందు, పగలు ముగియగా మసకబారిన దేహంతో సూర్యుడు అస్తమించాడు.
6.5.23
आश्वासितो लक्ष्मणेन रामः संध्यामुपासत।
स्मरन् कमलपत्राक्षीं सीतां शोकाकुलीकृतः ॥ ६.५.२३ ॥
లక్ష్మణునిచే ఓదార్చబడిన రాముడు, కమలపత్రాక్షి సీతను స్మరిస్తూ, శోకంతో కలత చెంది, సంధ్యోపాసన చేశాడు.