Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 6.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.52.1
धूम्राक्षं प्रेक्ष्य निर्यान्तं राक्षसं भीमविक्रमम्।
विनेदुर्वानराः सर्वे प्रहृष्टा युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ६.५२.१ ॥
Al ver salir al rākṣasa Dhūmrākṣa, de terrible valor, todos los vānaras, llenos de alegría y deseosos de combate, rugieron.
6.52.2
तेषां सुतुमुलं युद्धं संजज्ञे कपिरक्षसाम्।
अन्योन्यं पादपैर्घोरैर्निघ्नतां शूलमुद्गरैः ॥ ६.५२.२ ॥
Surgió entre los monos y los rākṣasas una batalla muy feroz, pues se golpeaban unos a otros con terribles árboles, lanzas y mazas.
6.52.3
राक्षसैर्वानरा घोरा विनिकृत्ताः समन्ततः।
वानरै राक्षसाश्चापि द्रुमैर्भूमिसमीकृताः ॥ ६.५२.३ ॥
Los terribles monos eran abatidos por todas partes por los rākṣasas, y también los rākṣasas eran derribados al suelo por los monos con árboles.
6.52.4
राक्षसास्त्वभिसंक्रुद्धा वानरान् निशितैः शरैः।
विव्यधुर्घोरसंकाशैः कङ्कपत्रैरजिह्मगैः ॥ ६.५२.४ ॥
Pero los rākṣasas, sumamente airados, atravesaron a los monos con flechas afiladas, de aspecto terrible, emplumadas con alas de ave kaṅka y de vuelo recto.
6.52.5
ते गदाभिश्च भीमाभिः पट्टिशैः कूटमुद्गरैः।
घोरैश्च परिघैश्चित्रैस्त्रिशूलैश्चापि संश्रितैः ॥ ६.५२.५ ॥
Iban armados con terribles mazas, espadas de hierro, mazos de hierro, horribles barras y tridentes admirables.
6.52.6
विदार्यमाणा रक्षोभिर्वानरास्ते महाबलाः।
अमर्षजनितोद्धर्षाश्चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ६.५२.६ ॥
Aunque eran desgarrados por los rākṣasas, aquellos vānaras de gran fuerza, exaltados de gozo por su ira, realizaban sus hazañas como si no temieran nada.
6.52.7
शरनिर्भिन्नगात्रास्ते शूलनिर्भिन्नदेहिनः।
जगृहुस्ते द्रुमांस्तत्र शिलाश्च हरियूथपाः ॥ ६.५२.७ ॥
Con los cuerpos atravesados por flechas y los cuerpos heridos por lanzas, aquellos jefes de los monos tomaron allí árboles y rocas.
6.52.8
ते भीमवेगा हरयो नर्दमानास्ततस्ततः।
ममन्थू राक्षसान् वीरान् नामानि च बभाषिरे ॥ ६.५२.८ ॥
Aquellos monos de terrible velocidad, rugiendo, corrían de un lado a otro, aplastaban a los héroes rākṣasas y proclamaban sus nombres.
6.52.9
तद् बभूवाद्भुतं घोरं युद्धं वानररक्षसाम्।
शिलाभिर्विविधाभिश्च बहुशाखैश्च पादपैः ॥ ६.५२.९ ॥
Aquella batalla entre monos y rākṣasas se volvió asombrosa y terrible, con toda clase de rocas y árboles de muchas ramas empleados.
6.52.10
राक्षसा मथिताः केचिद् वानरैर्जितकाशिभिः।
प्रवेमू रुधिरं केचिन्मुखै रुधिरभोजनाः ॥ ६.५२.१० ॥
Algunos rākṣasas, aplastados por los monos ansiosos de victoria, vomitaban sangre por la boca, pues eran devoradores de sangre.
6.52.11
पार्श्वेषु दारिताः केचित् केचिद् राशीकृता द्रुमैः।
शिलाभिश्चूर्णिताः केचित् केचिद् दन्तैर्विदारिताः ॥ ६.५२.११ ॥
A algunos se les desgarraron los costados; a algunos los amontonaron los árboles; a algunos los redujeron a polvo las rocas; y a otros los despedazaron con los dientes.
6.52.12
ध्वजैर्विमथितैर्भग्नैः खड्गैश्च विनिपातितैः।
रथैर्विध्वंसितैः केचिद् व्यथिता रजनीचराः ॥ ६.५२.१२ ॥
Algunos de los errantes de la noche, los rākṣasas, quedaron afligidos por los estandartes destrozados y rotos, las espadas derribadas y los carros demolidos.
6.52.13
गजेन्द्रैः पर्वताकारैः पर्वताग्रैर्वनौकसाम्।
मथितैर्वाजिभिः कीर्णं सारोहैर्वसुधातलम् ॥ ६.५२.१३ ॥
La superficie de la tierra quedó cubierta de elefantes principescos, semejantes a montañas, de las cimas montañosas de los habitantes de los bosques, de caballos aplastados y de sus jinetes.
6.52.14
वानरैर्भीमविक्रान्तैराप्लुत्योत्प्लुत्य वेगितैः।
राक्षसाः करजैस्तीक्ष्णैर्मुखेषु विनिदारिताः ॥ ६.५२.१४ ॥
Los monos de terrible valor, saltando y brincando en veloz embestida, desgarraban los rostros de los rākṣasas con sus afiladas uñas.
6.52.15
विषण्णवदना भूयो विप्रकीर्णशिरोरुहाः।
मूढाः शोणितगन्धेन निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.५२.१५ ॥
Con rostros abatidos y cabellos desordenados, los rākṣasas, aturdidos por el olor a sangre, volvieron a caer al suelo.
6.52.16
अन्ये तु परमक्रुद्धा राक्षसा भीमविक्रमाः।
तलैरेवाभिधावन्ति वज्रस्पर्शसमैर्हरीन् ॥ ६.५२.१६ ॥
Otros, sumamente enfurecidos, rākṣasas de terrible valor, arremetían contra los monos con golpes de sus palmas, duras como el contacto del rayo.
6.52.17
वानरैः पातयन्तस्ते वेगिता वेगवत्तरैः।
मुष्टिभिश्चरणैर्दन्तैः पादपैश्चावपोथिताः ॥ ६.५२.१७ ॥
Derribados por los monos y golpeados con rapidez por otros aún más veloces, los rākṣasas eran abatidos a puñetazos, patadas, mordiscos y con árboles.
6.52.18
सैन्यं तु विद्रुतं दृष्ट्वा धूम्राक्षो राक्षसर्षभः।
रोषेण कदनं चक्रे वानराणां युयुत्सताम् ॥ ६.५२.१८ ॥
Al ver huir al ejército, Dhūmrākṣa, el toro entre los rākṣasas, en su furia causó una matanza entre los monos que combatían.
6.52.19
प्रासैः प्रमथिताः केचिद् वानराः शोणितस्रवाः।
मुद्गरैराहताः केचित् पतिता धरणीतले ॥ ६.५२.१९ ॥
Algunos vānaras, aplastados por lanzas y chorreando sangre, y otros golpeados por mazas, cayeron al suelo.
6.52.20
परिघैर्मथिताः केचिद् भिन्दिपालैश्च दारिताः।
पट्टिशैर्मथिताः केचिद् विह्वलन्तो गतासवः ॥ ६.५२.२० ॥
Algunos, aplastados por mazas de hierro, y otros desgarrados por jabalinas; algunos, machacados por espadas, tambaleándose, perdieron la vida sin aliento.
6.52.21
केचिद् विनिहता भूमौ रुधिरार्द्रा वनौकसः।
केचिद् विद्राविता नष्टाः संक्रुद्धै राक्षसैर्युधि ॥ ६.५२.२१ ॥
Algunos vānaras de los bosques, empapados en sangre, fueron muertos en tierra; otros, puestos en fuga en la batalla por los rākṣasas airados, se dispersaron y perecieron.
6.52.22
विभिन्नहृदयाः केचिदेकपार्श्वेन शायिताः।
विदारितास्त्रिशूलैश्च केचिदान्त्रैर्विनिःसृताः ॥ ६.५२.२२ ॥
Algunos, con el corazón atravesado, yacían de un costado; otros, desgarrados por tridentes, tenían las entrañas fuera.
6.52.23
तत् सुभीमं महद्युद्धं हरिराक्षससंकुलम्।
प्रबभौ शस्त्रबहुलं शिलापादपसंकुलम् ॥ ६.५२.२३ ॥
Aquella espantosa y gran batalla, llena de vānaras y rākṣasas, abundante en armas y cubierta de rocas y árboles, resplandecía.
6.52.24
धनुर्ज्यातन्त्रिमधुरं हिक्कातालसमन्वितम्।
मन्दस्तनितगीतं तद् युद्धगान्धर्वमाबभौ ॥ ६.५२.२४ ॥
Dulce con el zumbido de las cuerdas de los arcos como las cuerdas de un laúd, marcado por ritmos como hipos, canto de trueno lejano: aquella música gandharva de batalla resplandecía.
6.52.25
धूम्राक्षस्तु धनुष्पाणिर्वानरान् रणमूर्धनि।
हसन् विद्रावयामास दिशस्ताञ्छरवृष्टिभिः ॥ ६.५२.२५ ॥
Pero Dhūmrākṣa, con el arco en la mano, riendo al frente de la batalla, dispersó a los monos en todas direcciones con una lluvia de flechas.
6.52.26
धूम्राक्षेणार्दितं सैन्यं व्यथितं प्रेक्ष्य मारुतिः।
अभ्यवर्तत संक्रुद्धः प्रगृह्य विपुलां शिलाम् ॥ ६.५२.२६ ॥
Al ver al ejército acosado y afligido por Dhūmrākṣa, el hijo del Viento, sumamente airado, tomó una enorme roca y avanzó contra él.
6.52.27
क्रोधाद् द्विगुणताम्राक्षः पितुस्तुल्यपराक्रमः।
शिलां तां पातयामास धूम्राक्षस्य रथं प्रति ॥ ६.५२.२७ ॥
Con los ojos doblemente enrojecidos por la ira, igual en valor a su padre, arrojó aquella roca contra el carro de Dhūmrākṣa.
6.52.28
आपतन्तीं शिलां दृष्ट्वा गदामुद्यम्य सम्भ्रमात्।
रथादाप्लुत्य वेगेन वसुधायां व्यतिष्ठत ॥ ६.५२.२८ ॥
Al ver la roca que caía sobre él, alzó apresuradamente su maza, saltó rápidamente del carro y se mantuvo firme en el suelo.
6.52.29
सा प्रमथ्य रथं तस्य निपपात शिला भुवि।
सचक्रकूबरं साश्वं सध्वजं सशरासनम् ॥ ६.५२.२९ ॥
Aquella roca aplastó su carro y cayó al suelo, con sus ruedas, timón, caballos, estandarte y arco.
6.52.30
स भङ्क्त्वा तु रथं तस्य हनूमान् मारुतात्मजः।
रक्षसां कदनं चक्रे सस्कन्धविटपैर्द्रुमैः ॥ ६.५२.३० ॥
Tras destrozar su carro, Hanumān, hijo del Viento, causó la matanza de los rākṣasas con árboles, troncos y ramas incluidos.
6.52.31
विभिन्नशिरसो भूत्वा राक्षसा रुधिरोक्षिताः।
द्रुमैः प्रमथिताश्चान्ये निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.५२.३१ ॥
Con las cabezas partidas y empapados de sangre, los rākṣasas, y otros aplastados por los árboles, cayeron al suelo.
6.52.32
विद्राव्य राक्षसं सैन्यं हनूमान् मारुतात्मजः।
गिरेः शिखरमादाय धूम्राक्षमभिदुद्रुवे ॥ ६.५२.३२ ॥
Tras poner en fuga al ejército rākṣasa, Hanumān, hijo del Viento, tomó una cima de montaña y se lanzó contra Dhūmrākṣa.
6.52.33
तमापतन्तं धूम्राक्षो गदामुद्यम्य वीर्यवान्।
विनर्दमानः सहसा हनूमन्तमभिद्रवत् ॥ ६.५२.३३ ॥
Viendo que se abalanzaba sobre él, el poderoso Dhūmrākṣa alzó su maza, rugió y de pronto cargó contra Hanumān.
6.52.34
तस्य क्रुद्धस्य रोषेण गदां तां बहुकण्टकाम्।
पातयामास धूम्राक्षो मस्तकेऽथ हनूमतः ॥ ६.५२.३४ ॥
Enfurecido, Dhūmrākṣa golpeó a Hanumān en la cabeza con aquella maza de muchas púas.
6.52.35
ताडितः स तया तत्र गदया भीमवेगया।
स कपिर्मारुतबलस्तं प्रहारमचिन्तयन् ॥ ६.५२.३५ ॥
Golpeado por aquella maza de terrible impulso, el mono de fuerza del Viento no hizo caso del golpe.
6.52.36
धूम्राक्षस्य शिरोमध्ये गिरिशृङ्गमपातयत्।
स विस्फारितसर्वाङ्गो गिरिशृङ्गेण ताडितः ॥ ६.५२.३६ ॥
Hizo caer una cima de montaña sobre el centro de la cabeza de Dhūmrākṣa; y Dhūmrākṣa, con todos sus miembros extendidos, fue golpeado por la cima de la montaña.
6.52.37
पपात सहसा भूमौ विकीर्ण इव पर्वतः।
धूम्राक्षं निहतं दृष्ट्वा हतशेषा निशाचराः।
त्रस्ताः प्रविविशुर्लङ्कां वध्यमानाः प्लवंगमैः ॥ ६.५२.३७ ॥
Al ver a Dhūmrākṣa muerto, cayó de repente al suelo como una montaña derrumbada. Los nocturnos supervivientes, aterrorizados y golpeados por los monos, entraron en Laṅkā.
6.52.38
स तु पवनसुतो निहत्य शत्रून्
क्षतजवहाः सरितश्च संविकीर्य।
रिपुवधजनितश्रमो महात्मा
मुदमगमत् कपिभिः सुपूज्यमानः ॥ ६.५२.३८ ॥
Aquel hijo del Viento, tras dar muerte a los enemigos y dispersar los ríos que corrían con sangre, fatigado por la matanza de sus enemigos, magnánimo como era, fue muy honrado por los monos y alcanzó la alegría.