ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.52.1
धूम्राक्षं प्रेक्ष्य निर्यान्तं राक्षसं भीमविक्रमम्।
विनेदुर्वानराः सर्वे प्रहृष्टा युद्धकाङ्क्षिणः ॥ ६.५२.१ ॥
ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਖਸ਼ ਧੂਮ੍ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲਦਾ ਵੇਖ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਜ ਉੱਠੇ।
6.52.2
तेषां सुतुमुलं युद्धं संजज्ञे कपिरक्षसाम्।
अन्योन्यं पादपैर्घोरैर्निघ्नतां शूलमुद्गरैः ॥ ६.५२.२ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੁੱਖਾਂ, ਸ਼ੂਲਾਂ ਅਤੇ ਮੁਦਗਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
6.52.3
राक्षसैर्वानरा घोरा विनिकृत्ताः समन्ततः।
वानरै राक्षसाश्चापि द्रुमैर्भूमिसमीकृताः ॥ ६.५२.३ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਿਆਨਕ ਵਾਨਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੱਢੇ ਗਏ; ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਢਾਹੇ ਗਏ।
6.52.4
राक्षसास्त्वभिसंक्रुद्धा वानरान् निशितैः शरैः।
विव्यधुर्घोरसंकाशैः कङ्कपत्रैरजिह्मगैः ॥ ६.५२.४ ॥
ਪਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ, ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਸਨ।
6.52.5
ते गदाभिश्च भीमाभिः पट्टिशैः कूटमुद्गरैः।
घोरैश्च परिघैश्चित्रैस्त्रिशूलैश्चापि संश्रितैः ॥ ६.५२.५ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗਦਾਵਾਂ, ਪੱਟਿਸ਼ਾਂ, ਕੂਟ-ਮੁਦਗਰਾਂ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਿਘਾਂ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ।
6.52.6
विदार्यमाणा रक्षोभिर्वानरास्ते महाबलाः।
अमर्षजनितोद्धर्षाश्चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ६.५२.६ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੀਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ, ਨਿਡਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.52.7
शरनिर्भिन्नगात्रास्ते शूलनिर्भिन्नदेहिनः।
जगृहुस्ते द्रुमांस्तत्र शिलाश्च हरियूथपाः ॥ ६.५२.७ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੂਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਚੁੱਕ ਲਈਆਂ।
6.52.8
ते भीमवेगा हरयो नर्दमानास्ततस्ततः।
ममन्थू राक्षसान् वीरान् नामानि च बभाषिरे ॥ ६.५२.८ ॥
ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵਾਨਰ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜੇ, ਵੀਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵੀ ਉੱਚੀ ਬੋਲੇ।
6.52.9
तद् बभूवाद्भुतं घोरं युद्धं वानररक्षसाम्।
शिलाभिर्विविधाभिश्च बहुशाखैश्च पादपैः ॥ ६.५२.९ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵਰਤੇ ਗਏ।
6.52.10
राक्षसा मथिताः केचिद् वानरैर्जितकाशिभिः।
प्रवेमू रुधिरं केचिन्मुखै रुधिरभोजनाः ॥ ६.५२.१० ॥
ਜਿੱਤ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਸਲੇ ਗਏ ਕੁਝ ਰਾਖਸ਼, ਜੋ ਲਹੂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਮੂੰਹੋਂ ਲਹੂ ਉਗਲਣ ਲੱਗੇ।
6.52.11
पार्श्वेषु दारिताः केचित् केचिद् राशीकृता द्रुमैः।
शिलाभिश्चूर्णिताः केचित् केचिद् दन्तैर्विदारिताः ॥ ६.५२.११ ॥
ਕੁਝ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪਸਲੀਆਂ ਪਾੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਕੁਝ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਕੁਝ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰ ਹੋ ਗਏ; ਕੁਝ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪਾੜੇ ਗਏ।
6.52.12
ध्वजैर्विमथितैर्भग्नैः खड्गैश्च विनिपातितैः।
रथैर्विध्वंसितैः केचिद् व्यथिता रजनीचराः ॥ ६.५२.१२ ॥
ਟੁੱਟੇ ਝੰਡਿਆਂ, ਭੱਜੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਪੀੜਤ ਹੋਏ।
6.52.13
गजेन्द्रैः पर्वताकारैः पर्वताग्रैर्वनौकसाम्।
मथितैर्वाजिभिः कीर्णं सारोहैर्वसुधातलम् ॥ ६.५२.१३ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਜਰਾਜਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀਆਂ, ਕੁਚਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰ ਗਈ।
6.52.14
वानरैर्भीमविक्रान्तैराप्लुत्योत्प्लुत्य वेगितैः।
राक्षसाः करजैस्तीक्ष्णैर्मुखेषु विनिदारिताः ॥ ६.५२.१४ ॥
ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਵਾਨਰ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਚੀਰ ਰਹੇ ਸਨ।
6.52.15
विषण्णवदना भूयो विप्रकीर्णशिरोरुहाः।
मूढाः शोणितगन्धेन निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.५२.१५ ॥
ਉਦਾਸ ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਖਿੱਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲਹੂ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.52.16
अन्ये तु परमक्रुद्धा राक्षसा भीमविक्रमाः।
तलैरेवाभिधावन्ति वज्रस्पर्शसमैर्हरीन् ॥ ६.५२.१६ ॥
ਕੁਝ ਹੋਰ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਕਠੋਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਨਰਾਂ 'ਤੇ ਝਪਟਦੇ ਸਨ।
6.52.17
वानरैः पातयन्तस्ते वेगिता वेगवत्तरैः।
मुष्टिभिश्चरणैर्दन्तैः पादपैश्चावपोथिताः ॥ ६.५२.१७ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਡੇਗੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਪੈਰਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਜਾ ਕੇ ਡਿੱਗਦੇ ਸਨ।
6.52.18
सैन्यं तु विद्रुतं दृष्ट्वा धूम्राक्षो राक्षसर्षभः।
रोषेण कदनं चक्रे वानराणां युयुत्सताम् ॥ ६.५२.१८ ॥
ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੱਜਦੀ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
6.52.19
प्रासैः प्रमथिताः केचिद् वानराः शोणितस्रवाः।
मुद्गरैराहताः केचित् पतिता धरणीतले ॥ ६.५२.१९ ॥
ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਜਾ ਕੇ ਲਹੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਕੁਝ ਗਦਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.52.20
परिघैर्मथिताः केचिद् भिन्दिपालैश्च दारिताः।
पट्टिशैर्मथिताः केचिद् विह्वलन्तो गतासवः ॥ ६.५२.२० ॥
ਕੁਝ ਪਰਿਘਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਭਿੰਦਿਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰੇ ਗਏ; ਕੁਝ ਪੱਟਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਸਲੇ ਜਾ ਕੇ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਗਏ।
6.52.21
केचिद् विनिहता भूमौ रुधिरार्द्रा वनौकसः।
केचिद् विद्राविता नष्टाः संक्रुद्धै राक्षसैर्युधि ॥ ६.५२.२१ ॥
ਕੁਝ ਜੰਗਲੀ ਵਾਨਰ ਲਹੂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਕੁਝ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਜਾਏ ਜਾ ਕੇ ਖਿੰਡ ਗਏ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
6.52.22
विभिन्नहृदयाः केचिदेकपार्श्वेन शायिताः।
विदारितास्त्रिशूलैश्च केचिदान्त्रैर्विनिःसृताः ॥ ६.५२.२२ ॥
ਕਈਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੇਟੇ ਪਏ ਸਨ; ਕੁਝ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰੇ ਜਾ ਕੇ ਆਂਦਰਾਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ਸਨ।
6.52.23
तत् सुभीमं महद्युद्धं हरिराक्षससंकुलम्।
प्रबभौ शस्त्रबहुलं शिलापादपसंकुलम् ॥ ६.५२.२३ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਯੁੱਧ, ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦਿਆ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.52.24
धनुर्ज्यातन्त्रिमधुरं हिक्कातालसमन्वितम्।
मन्दस्तनितगीतं तद् युद्धगान्धर्वमाबभौ ॥ ६.५२.२४ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਰ ਰੂਪੀ ਤੰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ, ਹਿਚਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਤਾਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੱਧਮ ਗਰਜਣ ਦੇ ਗੀਤ ਵਰਗਾ ਉਹ ਯੁੱਧ-ਗੰਧਰਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.52.25
धूम्राक्षस्तु धनुष्पाणिर्वानरान् रणमूर्धनि।
हसन् विद्रावयामास दिशस्ताञ्छरवृष्टिभिः ॥ ६.५२.२५ ॥
ਪਰ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
6.52.26
धूम्राक्षेणार्दितं सैन्यं व्यथितं प्रेक्ष्य मारुतिः।
अभ्यवर्तत संक्रुद्धः प्रगृह्य विपुलां शिलाम् ॥ ६.५२.२६ ॥
ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੱਟਾਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.52.27
क्रोधाद् द्विगुणताम्राक्षः पितुस्तुल्यपराक्रमः।
शिलां तां पातयामास धूम्राक्षस्य रथं प्रति ॥ ६.५२.२७ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦੁੱਗਣੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਚੱਟਾਨ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਸੁੱਟੀ।
6.52.28
आपतन्तीं शिलां दृष्ट्वा गदामुद्यम्य सम्भ्रमात्।
रथादाप्लुत्य वेगेन वसुधायां व्यतिष्ठत ॥ ६.५२.२८ ॥
ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀ ਚੱਟਾਨ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਚੁੱਕੀ, ਰੱਥ ਤੋਂ ਵੇਗ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.52.29
सा प्रमथ्य रथं तस्य निपपात शिला भुवि।
सचक्रकूबरं साश्वं सध्वजं सशरासनम् ॥ ६.५२.२९ ॥
ਉਹ ਚੱਟਾਨ ਉਸ ਦਾ ਰੱਥ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰਕੇ, ਪਹੀਆਂ, ਕੂਬਰ, ਘੋੜਿਆਂ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
6.52.30
स भङ्क्त्वा तु रथं तस्य हनूमान् मारुतात्मजः।
रक्षसां कदनं चक्रे सस्कन्धविटपैर्द्रुमैः ॥ ६.५२.३० ॥
ਉਸ ਦਾ ਰੱਥ ਤੋੜ ਕੇ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਤਣੇ ਅਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।
6.52.31
विभिन्नशिरसो भूत्वा राक्षसा रुधिरोक्षिताः।
द्रुमैः प्रमथिताश्चान्ये निपेतुर्धरणीतले ॥ ६.५२.३१ ॥
ਸਿਰ ਪਾਟੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.52.32
विद्राव्य राक्षसं सैन्यं हनूमान् मारुतात्मजः।
गिरेः शिखरमादाय धूम्राक्षमभिदुद्रुवे ॥ ६.५२.३२ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ, ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਇੱਕ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
6.52.33
तमापतन्तं धूम्राक्षो गदामुद्यम्य वीर्यवान्।
विनर्दमानः सहसा हनूमन्तमभिद्रवत् ॥ ६.५२.३३ ॥
ਉਸਨੂੰ ਧਾਵਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗਰਜਦਿਆਂ ਅਚਾਨਕ ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਈ।
6.52.34
तस्य क्रुद्धस्य रोषेण गदां तां बहुकण्टकाम्।
पातयामास धूम्राक्षो मस्तकेऽथ हनूमतः ॥ ६.५२.३४ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਬਹੁਤ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.52.35
ताडितः स तया तत्र गदया भीमवेगया।
स कपिर्मारुतबलस्तं प्रहारमचिन्तयन् ॥ ६.५२.३५ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਪਵਨ ਬਲ ਵਾਲੇ ਉਸ ਕਪੀ ਨੇ ਉਸ ਵਾਰ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤੀ।
6.52.36
धूम्राक्षस्य शिरोमध्ये गिरिशृङ्गमपातयत्।
स विस्फारितसर्वाङ्गो गिरिशृङ्गेण ताडितः ॥ ६.५२.३६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਮਾਰਿਆ; ਤਦ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਫੈਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ।
6.52.37
पपात सहसा भूमौ विकीर्ण इव पर्वतः।
धूम्राक्षं निहतं दृष्ट्वा हतशेषा निशाचराः।
त्रस्ताः प्रविविशुर्लङ्कां वध्यमानाः प्लवंगमैः ॥ ६.५२.३७ ॥
ਧੂਮ੍ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਬਚੇ ਹੋਏ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਡਰ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਏ।
6.52.38
स तु पवनसुतो निहत्य शत्रून्
क्षतजवहाः सरितश्च संविकीर्य।
रिपुवधजनितश्रमो महात्मा
मुदमगमत् कपिभिः सुपूज्यमानः ॥ ६.५२.३८ ॥
ਉਸ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਾ ਕੇ, ਵੈਰੀ-ਵਧ ਨਾਲ ਹੋਏ ਥਕੇਵੇਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤਮਾ ਹੋ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।